۱ فیلتر فعال
شماره بخشنامهشماره بخشنامه را با خط تیره جدا کنید. نمونه: ۱۶-۹۹-۲۰۰
از تاریخ انتشار
تا تاریخ انتشار
شماره بخشنامهشماره بخشنامه را با خط تیره جدا کنید. نمونه: ۱۶-۹۹-۲۰۰
از تاریخ انتشار
تا تاریخ انتشار
۵۰۵۶بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۱۲/۰۵
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۵۰۵۶ مورخ ۱۳۸۶/۱۲/۰۵; نحوه اخذ جرایم تاخیر تادیه از تسهیلات سررسید گذشته ومعوق
شماره: مب ٫ ۵۰۵۶ تاریخ ۱۳۸۶٫۱۲٫۵ بسمه تعالی جهت اطلاع مدیران عامل محترم کلیه بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه ارسال گردید. با سلام پیرو بخشنامه شماره مب ٫ ۳۸۷۶ مورخ ۱۳۸۶٫۹٫۱۱ این مدیریت کل به بانک های کشور در رابطه با بند ۱ از تصویب نامه شماره ۳۰۳۳۰ ت ۳۴۹۲۵ه مورخ ۱۳۸۶٫۲٫۳۰ هیات محترم وزیران در خصوص اعطای تسهیلات جدید به واحدهای اقتصادی دارای بدهی معوق به سیستم بانکی ، ضمن جلب توجه جنابعالی به مفاد بند (۷) از تصویب نامه مذکور بدینوسیله به استحضار می رساند نظر به اینکه شورای محترم پول و اعتبار پیرامون نحوه تسویه وجوه دریافتی از مشتریان دارای بدهی سررسید گذشته و معوق تصمیم جدیدی اتخاذ ننموده و تکلیف مندرج در بند یاد شده نیز مورد ایراد هیات بررسی و تطبیق مصوبات دولت با قوانین و مقررات عمومی کشور مجلس شورای اسلامی قرار گرفته است لذا بدینوسیله تاکید مینماید که مصوبه نهصد و سی و یکمین جلسه مورخ ۱۳۷۸٫۱۰٫۱۲ شورای پول و اعتبار در خصوص نحوه اخذ جرایم تاخیر تادیه از تسهیلات سررسید گذشته و معوق کماکان به قوت خود باقی است و بانکها می بایست بر اساس همان رویه عمل نمایند. ب مدیریت کل نظارت بر بانکها و موسسات اعتباری اداره مطالعات و مقررات بانکی حسن معتمدی ۱۶۱۵-۱۶ حمید تهرانفر ۳۸۱۶
۵۰۰۱بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۱۲/۰۴
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۵۰۰۱ مورخ ۱۳۸۶/۱۲/۰۴; مدت زمان نگهداری از جوایز برندگان قرعهکشی حساب های قرض الحسنه بانکها و موسساتاعتباری
شماره: مب ٫ ۵۰۰۱ تاریخ ۱۳۸۶٫۱۲٫۴ بسمه تعالی جهت اطلاع مدیران عامل محترم کلیه بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه ارسال گردید. با سلام پیرو بخشنامه شماره تب ٫ ۴۷۰۹ مورخ ۱۳۷۶٫۶٫۳۰ این مدیریت کل به نظام بانکی کشور، متضمن ابلاغ فتوای مورخ ۱۳۷۶٫۵٫۱۵ حضرت آیت الله غلامرضا رضوانی عضو محترم فقهای شورای نگهبان مبنی بر نگهداری جوایز قرعه کشی حسابهای قرض الحسنه پس انداز توسط بانک ها به مدت ۴ نوبت قرعه کشی پس از قرعه کشی اصلی بدینوسیله به استحضار می رساند که پیشنهاد اخیر برخی از بانکها دایر بر تقلیل در مدت زمان مذکور حداکثر تا ۶ ماه بعد از تاریخ قرعه کشی مجددا با حضرت آیت الله رضوانی مطرح گردید. اظهار نظر ایشان پیرامون موضوع فوق به شرح ذیل میباشد در صورتی که ترتیبی داده شود که سپرده گذاران بدانند که در صورت تاخیر از مدت معین بانک ها موظف به نگهداری جایزه نیستند و اقدام به فروش میشود اشکالی ندارد. با عنایت به مراتب فوق خواهشمند است ترتیباتی اتخاذ فرمایند که مفاد بخشنامه حاضر، ضمن ابلاغ به کلیه واحدها و شعب ذی ربط آن بانک به طریق مقتضی به اطلاع عموم سپرده گذاران رسیده و بر حسن اجرای آن نظارت لازم و کافی معمول گردد. ب اداره مطالعات و مقررات بانکی صدیقه رهبر شمس کار ۳۸۳۱-۳
۴۹۸۰بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۱۱/۳۰
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۴۹۸۰ مورخ ۱۳۸۶/۱۱/۳۰ ; ممنوعیت اعطای تسهیلات جهت خرید و فروش سهام به کارگزاران بورس اوراق بهادار در قالب عقد مضاربه مطلق (منسوخ)
شماره مب ٫ ۴۹۸۰ تاریخ ۱۳۸۶٫۱۱٫۳۰ بسمه تعالی جهت اطلاع مدیران عامل محترم کلیه بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه ارسال گردید. به موجب بررسیهای به عمل آمده و بنا به استعلامهای متعدد واصله به این اداره به منظور کسب مجوز لازم جهت اعطای تسهیلات به کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران در قالب عقد مضاربه مطلق بدینوسیله موکدا به اطلاع میرساند اعطای تسهیلات جهت خرید و فروش سهام با استفاده از عقد مضاربه مطلق چه به لحاظ مقرراتی و چه به لحاظ ماهیت عقد مذکور با اشکال مواجه است و انجام این عملیات نمیتواند در قالب عقد مضاربه صورت پذیرد. در مورد سایر عقود نیز نیازمند بررسی دقیق است. خواهشمند است مراتب فوق به کلیه واحدهای تابعه آن بانک ابلاغ گردد. ب اداره مطالعات و مقررات بانکی حمید تهرانفر صدیقه رهبر شمس کار ۳۸-۳
۴۴۱۳بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۱۰/۱۶
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۴۴۱۳ مورخ ۱۳۸۶/۱۰/۱۶; ابلاغ نقطه نظر پیشنهادی سازمان بازرسی کل کشور در مورد شرایط عمومی حسابجاری ریالی/ارزی
شماره مب ٫ ۴۴۱۳ تاریخ: ۱۳۸۶٫۱۰٫۱۶ «بسمه تعالی» جهت اطلاع کلیه مدیران عامل محترم بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه ارسال میگردد محترما پیرو بخشنامه شماره مب ٫ ۱۳۶۹ مورخ ۱۳۸۶٫۴٫۱۰ این اداره در خصوص بندهای پیشنهادی سازمان بازرسی کل کشور راجع به شرایط عمومی حساب جاری ریالی ارزی بانک ها بدین وسیله اعلام میدارد که سازمان بازرسی کل کشور پیشنهاد قبلی خود مطروحه در بند یک از بخشنامه فوق الذکر را به شرح زیر اصلاح نموده است: بانک برای وصول هر نوع مطالبات خود و خسارات ناشی از معاملات بانکی حق و اختیار دارد از هر نوع اعتبار و اسناد و اوراق بهادار اعم از ارزی و ریالی و موجودی حساب های ارزی و ریالی اعم از سپرده های ثابت موقت حسابهای جاری پس انداز و غیره و هر نوع مال و طلب نزد خود تحت هر عنوان که باشد تا معادل مطالبات خود قبل از ابلاغ به مشتری اعم از متعهد ضامن راهن و غیره مسدود نموده و سپس مراتب را به مشتری اعلام و در صورت عدم اقدام توسط مشتری ظرف ۱۰ روز نسبت به برداشت و تسویه بدهی وی از محل مسدود شده اقدام نماید. ص اداره مطالعات و مقررات بانکی امیرحسین امین آزاد ۳۸۳۱-۵
۴۲۷۶بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۱۰/۰۶
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۴۲۷۶ مورخ ۱۳۸۶/۱۰/۰۶; تاکید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بر ضرورت رعایت ضوابط مندرج در بخشنامه شماره مب/۱۳۸۲ مورخ 1385/06/08 جهت تحویل چک پولهای منتشره به بانک ها
شماره مب ٫ ۴۲۷۶ تاریخ: ۱۳۸۶٫۱۰٫۶ بسمه تعالی برای مدیران عامل محترم کلیه بانکهای دولتی غیر دولتی و شرکت دولتی پست بانک ارسال گردید. با سلام احتراما به استحضار میرساند بر حسب دستور جناب آقای دکتر مظاهری رئیس کل محترم بانک مرکزی تحویل چک پولهای منتشره به بانکهای متقاضی منوط به رعایت ضوابط مندرج در بخشنامه شماره مب ٫ ۱۳۸۲ مورخ ۱۳۸۵٫۶٫۸ میباشد از این رو خواهشمند است دستور فرمایند واحدهای ذی ربط در آن بانک ترتیبی اتخاذ نمایند تا بخشنامه مذکور به طور دقیق اجرا شود. همچنین خواهشمند است برای انجام کلیه اقدامات لازم در خصوص چاپ و انتشار چک پول هماهنگیهای لازم با اداره نشر اسکناس و خزانه به عمل آید. ب اداره مطالعات و مقررات بانکی حمید تهرانفر ۳۸۱۶ صدیقه رهبر شمس کار ۳-۳۸۳۱
۳۸۷۶بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۹/۱۱
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۳۸۷۶ مورخ ۱۳۸۶/۰۹/۱۱; تاکید بر مسئولیت مستقیم هیات مدیره بانک ها در اعطای تسهیلات به واحدهای اقتصادی دارای بدهی معوق (موضوع بند۱ از دستورالعمل ضوابط فنی و مالی تشخیص واحدهای موضوع تبصره یک تصویب نامه شماره ۳۰۳۳۰/ت۳۴۹۲۵ه مورخ 1386/02/30 هیات محترم وزیران )
شماره: مب ٫ ۳۸۷۶ تاریخ ۱۳۸۶٫۹٫۱۱ بسمه تعالی جهت اطلاع مدیران عامل محترم کلیه بانکهای دولتی و شرکت دولتی پست بانک ارسال گردید احتراما در اجرای مفاد بند ۱ از دستورالعمل ضوابط فنی و مالی تشخیص واحدهای موضوع تبصره یک بند یک تصویب نامه شماره ۳۰۳۳۰ ت ۳۴۹۲۵ ه مورخ ۱۳۸۶٫۲٫۳۰ هیات محترم وزیران مبنی بر لزوم اعطای تسهیلات توسط بانکها به واحدهای اقتصادی دارای بدهی معوق واجد شرایط مندرج در دستورالعمل مذکور از محل منابع موضوع آیین نامه اجرایی گسترش بنگاه های زودبازده و کارآفرین ، رعایت نکات ذیل برای بانک ها الزامی می نماید چنانچه مستحضرند اعطای تسهیلات توسط بانکها میبایست بر پایه عقود مشخصی که در تبصره ذیل ماده ۳ قانون عملیات بانکی بدون ربا احصا شده اند انجام شود. طبیعی است هر یک از این عقود دارای ویژگیهای خاصی بوده در بخش یا بخشهای اقتصادی معینی کاربرد داشته و برای تامین حوایج ویژه ای از متقاضیان به کار گرفته میشوند بر این اساس اعطای تسهیلات یا در چارچوب مشارکت بانک در طرحی خاص عقود مشارکتی امکان پذیر بوده و یا ضمن خرید کالایی توسط بانک عقود مبادله ای انجام میشود و یا منوط به انجام کار یا خدمتی مشخص عقود تعهدی میباشد. از این رو آنچه که در اعطای تسهیلات باید همواره مطمح نظر قرار گیرد مشخص بودن موضوع تسهیلات است. بنابراین نمیتوان انتظار داشت که تسهیلاتی بابت بازپرداخت بدهیهای گذشته و معوق به متقاضیان اعطا شود چرا که این مهم در تزاحم با رویه ها و شئونات حاکم بر نظام بانکی کشورمان می باشد. با این وجود بانکها عند اللزوم به تشخیص و مسئولیت مستقیم اعضای هیات مدیره خود در مواردی که واحد اقتصادی با اصلاح ساختار نسبت به رفع موانع تولید اقدام نموده از توجیه فنی و اقتصادی قابل قبول برخوردار شده و ارزیابی بنگاه نوید بخش تولید کالا، خدمات و عواید قابل اتکایی است و در صورت مساعدت بانک به بنگاه اقتصادی مزبور بازپرداخت تسهیلات جدید و بدهی های معوق برای آن واحد میسر خواهد شد میتوانند نسبت به اعطای تسهیلات جدید به چنین واحدهایی اقدام کنند لیکن باید توجه داشت تشخیص و تصمیم گیری پیرامون موضوع در حیطه اختیارات و مسئولیتهای هیات مدیره بانکها بوده و هیچ فرد کارگروه و مرجع دیگری نباید در این رابطه تکلیف جدیدی را به بانک ها تحمیل کند. در صورت موافقت اعضای هیات مدیره بانکها به اعطای تسهیلات جدید به واحدهای اقتصادی موضوع دستورالعمل پیش گفته لازم است بانکها نظارت های خاص و ویژه بر حسن اجرای امور آن بنگاهها و نحوه مصرف و بازگشت تسهیلات اعطایی معمول داشته و نسبت به اخذ تامین کافی به منظور حصول اطمینان از حسن اجرای قرارداد فیمابین حفظ منافع بانک و مالا بازگشت منابع و سود مورد انتظار خود اقدام نمایند. خاطرنشان می سازد بانکها در صورت تملیک وثایق توثیقی نزد خود موظفند در اسرع وقت نسبت به فروش آنها اقدام نموده و از درگیر شدن در مدیریت واحدهای تملیکی خودداری کنند. اب مدیریت کل نظارت بر بانکها و موسسات اعتباری اداره مطالعات و مقررات بانکی حمید تهرانفر ۱۶۱۵-۱۶
۳۶۰۲بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۸/۲۱
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۳۶۰۲ مورخ ۱۳۸۶/۰۸/۲۱; ضرورت افزایش سرمایه پایه موسسه اعتباری،درصورتی که نسبت کفایت سرمایه آن به دلیل سرمایه گذاری در موسسات اعتباری دیگر به کمتر از حدمقرر (۸ درصد)کاهش یابد
شماره مب ٫ ۳۶۰۲ تاریخ ۱۳۸۶٫۸٫۲۱ «بسمه تعالی» جهت اطلاع کلیه مدیران عامل محترم بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه ارسال گردید با سلام همان گونه که مستحضرند به موجب مفاد بندهای ۳۷ و ۱۰ ۳ از دستور العمل سرمایه گذاری موسسات اعتباری مصوب یکهزار و هشتاد و یکمین جلسه مورخ ۱۳۸۶٫۱٫۱۸ شورای محترم پول و اعتبار - موضوع بخشنامه شماره مب ٫ ۱۸۲ مورخ ۱۳۸۶٫۱٫۲۶ - هر گونه سرمایه گذاری موسسات اعتباری در موسسات اعتباری دیگر اعم از داخل یا خارج کشور منوط به موافقت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و مستلزم کسر مبلغ سرمایه گذاری شده از سرمایه پایه موسسه اعتباری سرمایه گذار میباشد. بدیهی است چنانچه این کسر مبلغ منجر به کاهش نسبت کفایت سرمایه آن موسسه اعتباری از حداقل حد مقرر (۸) درصد) شود، موسسه اعتباری مکلف است نسبت به افزایش سرمایه پایه خود به منظور ارتقای نسبت کفایت سرمایه تا حد مقرر اقدام نماید بر این اساس مقتضی است مراقبت شود در صورتی که نسبت کفایت سرمایه فعلی آن بانک کمتر از ۸ درصد است از انجام هر گونه سرمایه گذاری جدید در موسسات اعتباری دیگر اجتناب شود. همچنین چنانچه آن نسبت با انجام سرمایه گذاری جدید و کسر مبلغ سرمایه گذاری شده از سرمایه پایه کمتر از ۸ درصد میگردد انجام آن سرمایه گذاری صرفا پس از افزایش سرمایه پایه لازم امکان پذیر است. ص مدیریت کل نظارت بر بانکها و موسسات اعتباری اداره مطالعات و مقررات بانکی حسن معتمدی ۱۶۱۵-۱۶
۳۲۴۴بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۸/۰۳
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۳۲۴۴ مورخ ۱۳۸۶/۰۸/۰۳; حداقل الزامات تحت عنوان "مجموعه رهنمودها برای مدیریت موثر ریسک عملیاتی"
شماره: مب ٫ ۳۲۴۴ تاریخ: ۱۳۸۶٫۸٫۳ «بسمه تعالی» جهت اطلاع مدیران عامل محترم کلیه بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه ارسال گردید با احترام همان گونه که استحضار دارند از جمله مهمترین ریسکهایی که تقریبا تمامی فعالیت های موسسه اعتباری در معرض آن قرار دارند ریسک عملیاتی است. ریسکی که ناشی از نامناسب بودن و عدم کفایت فرآیندها و روشها افراد و سیستمهای داخلی و یا ناشی از وقوع رویدادهای خارج از موسسه اعتباری است تاثیرات این شاخه از ریسک گاه ممکن است به حدی گسترده باشد که به ورشکستگی موسسات اعتباری بیانجامد از این رو مراجع نظارتی و موسسات اعتباری در سراسر دنیا تلاشهای فراوانی را جهت شناخت دقیق و مدیریت موثر این ریسک آغاز نموده اند. اقدامات یاد شده در صدد تعریف و تبیین ریسک عملیاتی پیش بینی رفتار و در نهایت کاهش آن هستند و در قالب سه محور شناسایی ارزیابی و اندازه گیری پایش و گزارش دهی و کنترل و کاهش ریسک عملیاتی پیگیری میشوند. اگرچه اهمیتی که به این شاخه نسبتا جوان ریسک داده میشود در درجه نخست مرهون گستردگی حیطه عملکرد آن و تاثیرات بالقوه زیادی است که گاه ممکن است یک موسسه اعتباری را تا آستانه ورشکستگی سوق دهد لیکن پس از منظور نمودن مقادیری برای پوشش آن در نسبت کفایت سرمایه توافق نامه بال ۲ جایگاه این ریسک اهمیتی دو چندان یافت. نظر به اهمیت و لزوم برخورداری بانکها و موسسات اعتباری کشور از نظام مناسبی برای مدیریت اثر بخش ریسک عملیاتی به پیوست مجموعه رهنمودها برای مدیریت موثر ریسک عملیاتی جهت اجرا و فراهم سازی بستر لازم برای مدیریت موثر این ریسک ابلاغ می گردد. در این خصوص لازم است بانکها و موسسات اعتباری غیربانکی با طراحی سازمان مناسب و تمهید ساز و کارهای اجرایی لازم زمینه اجرای موثر این بخشنامه را فراهم آورده برحسن اجرای آن نظارت دقیق و مستمر نمایند. شایان ذکر است که در تهیه این مجموعه از منابع تخصصی فراوانی به خصوص اسناد کمیته نظارت بانکی بال از جمله توافق نامه کفایت سرمایه بال (۲) استفاده شده است. از آنجا که رویکرد بانک مرکزی هدایت تدریجی شبکه بانکی کشور به سمت پیاده سازی توافق نامه بال ۲ می باشد و اجرای محور اول این توافق نامه در زمینه کفایت سرمایه منوط به کمی نمودن ریسک عملیاتی است اجرای موثر این رهنمود بسیار ضروری میباشد. در ضمن مجموعه پیوست در بخش پایانی خود مشتمل بر الزامات احتیاطی مهمی است که تحت عنوان مباحث ویژه مدیریت ریسک عملیاتی تدوین شده اند. این مباحث شامل الزامات احتیاطی برای هر یک از موضوعات فرآیندها"، ریسک قانونی ریسک) حقوقی)، کارکنان محصولات و خدمات جدید، استمرار عملیات کاری، برون سپاری امور، سیستم های فن آوری اطلاعات سیستم ها و خدمات پرداخت و شناسایی کافی مشتریان است و اجرای موثر این رهنمود مستلزم رعایت دقیق مفاد الزامات هر یک از این مباحث میباشد. با عنایت به مراتب فوق خواهشمند است دستور فرمایند رهنمودهای پیوست - پس از اتخاذ تدابیر لازم در سطوح هیات مدیره و مدیریت ارشد - به تمامی واحدهای ذی ربط در آن بانک موسسه ابلاغ و ضمن نظارت موثر برحسن اجرای آن - پس از مدت ۶ ماه - گزارشی از پیشرفت کار در زمینه مذکور برای این بانک ارسال شود. ص اداره مطالعات و مقررات بانکی صدیقه رهبر شمس کار ۳۸۳۱-۳ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مدیریت کل نظارت بر بانکها و موسسات اعتباری مجموعه ی رهنمودها برای مدیریت مؤثر ریسک عملیاتی آبان ۱۳۸۶ فهرست مطالب عنوان ۱- اهداف ۲- تعاریف رویدادهای موثر در بروز ریسک عملیاتی ۳-۱- رویدادهای مربوط به فرآیندها و روشها ۳-۲- رویددهای مربوط به درون سازمان --- رویدادهای مربوط به اختلالات کاری و نواقص سیستم ۳-۴ رویدادهای مربوط به خارج از موسسه ۴- محیط ریسک عملیاتی -۴-۱- ساختار سازمانی برای مدیریت ریسک عملیاتی وظایف و مسئولیت ها ۴-۱-۱- هیات مدیره وظایف و مسئولیت ها ۴-۱-۲ مدیریت ارشد وظایف و مسئولیت ها ۴-۱-۳- کمیته عالی مدیریت ریسک وظایف و مسئولیت ها -۴-۱-۴- کمیته فرعی ریسک عملیاتی وظایف و مسئولیت ها ۴-۱-۵- واحد مدیریت ریسک عملیاتی وظایف و مسئولیت ها ۴-۱-۶- کمیته حسابرسی وظایف و مسئولیت ها ۴-۱-۷- واحد حسابرسی داخلی وظایف و مسئولیت ها ۴-۱-۸- حسابرس مستقل وظایف و مسئولیتها -۴-۲- فرهنگ ریسک عملیاتی -۴-۲- فرهنگ ریسک عملیاتی ۲۲ لم عنوان ۴-۳- اطلاعات ارتباطات و نظام گزارش دهی افشای اطلاعات مربوط به ریسک عملیاتی ۵ مدیریت ریسک عملیاتی شامل نظامها و رویه ها برای شناسایی ارزیابی و اندازه گیری پایش و گزارش دهی کنترل و کاهش ریسک عملیاتی ۵-۱- شناسایی ارزیابی و اندازه گیری ریسک عملیاتی ۵-۲- پایش ریسک عملیاتی و گزارش دهی -۵-۳- کنترل ریسک عملیاتی و کاهش آن پیوست شماره ۱ جایگاه کمیته عالی مدیریت ریسک در ساختار سازمانی موسسه اعتباری نمونه ایده آل پیوست شماره ۲ چارچوبی برای مدیریت پیشرفته ریسک عملیاتی نمونه ایده آل ۳۴ پیوست شماره ۳ ابزارهای شناسایی و ارزیابی ریسک عملیاتی استفاده از بانک اطلاعاتی رویدادها و زبانهای گذشته استفاده از روش خود ارزیابی تجزیه و تحلیل سناریو تجزیه و تحلیل محیطی استفاده از روش امتیازدهی استفاده از روش ترسیم ریسک ه نمودار جریان کار ماتریس ریسک استفاده از شاخصهای ریسک پیوست شماره - روشهای اندازه گیری پوشش سرمایه ای برای ریسک عملیاتی ۱- روش شاخص پایه ۲ روش استاندارد شده لم عنوان پیوست شماره ۵ مصادیق فعالیتهای خطوط کاری هشت گانه مباحث ویژه مدیریت ریسک عملیاتی ضمایم ۶-۱- الزامات احتیاطی برای فرآیندها ۶-۲- الزامات احتیاطی برای ریسک حقوقی -۶-۳- الزامات احتیاطی برای کارکنان ۶-۴- الزامات احتیاطی برای محصولات و خدمات جدید ۶-۵- الزامات احتیاطی برای استمرار عملیات کاری ۶-۶- الزامات احتیاطی برای برون سپاری امور -۶-۷- الزامات احتیاطی برای سیستمهای فن آوری اطلاعات -۶-۸- الزامات احتیاطی برای سیستمها و خدمات پرداخت -۶-۹- الزامات احتیاطی برای شناسایی کافی مشتریان بسمه تعالی مجموعه ی رهنمودها برای مدیریت مؤثر ریسک عملیاتی ۱- اهداف در اجرای موثر بند "ب" از ماده ۱۱ قانون پولی و بانکی کشور مصوب تیرماه ۱۳۵۱ و اصلاحات پس از آن و به منظور کمک به حفظ و ارتقای کارایی موسسات اعتباری از طریق تشویق آنها به اتخاذ تدابیر لازم برای پیشگیری از بروز زبانهای احتمالی ناشی از وقوع اختلالاتی که به هر دلیل ممکن است در فرآیند انجام عملیات رخ دهد و نیز اجتناب از بروز خساراتی که در صورت وقوع به موجب تکالیف مقرر در بند "ج" ماده ۳۵ همان قانون مسئولیت جبران آن با موسسه اعتباری است مجموعه ی رهنمودها برای مدیریت موثر ریسک عملیاتی که از این پس رهنمود" نامیده میشود تدوین می گردد. ۲- تعاریف گستره شمول تعاریف ذیل محدود به این رهنمود میباشد ۲-۱- موسسه اعتباری بانک یا موسسه اعتباری غیربانکی است که تحت عناوین مذکور از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مجوز دریافت نموده تحت نظارت این بانک قرار دارد. -۲-۲- مدیریت ارشد اجرایی مدیر عامل اعضای هیات عامل و آن گروه از کارکنان ارشد موسسه اعتباری است که مستقیما زیر نظر هر یک از اعضای هیات عامل مدیر عامل قرار داشته مسئولیت اجرای استراتژی ها و سیاستهای مصوب هیات مدیره هیات عامل را حسب مورد بر عهده دارند. -۲-۳- ریسک عملیاتی احتمال بروز زبان ناشی از نامناسب بودن و عدم کفایت فرآیندها و روشها افراد و سیستمهای داخلی و یا ناشی از رویدادهای خارج از موسسه اعتباری این تعریف شامل ریسک حقوقی (قانونی) نیز می باشد، لیکن ریسک های شهرت و راهبردی را در بر نمی گیرد. ۲-۴- سیستم ترکیبی از اجزا و قسمتهای مختلف یک مجموعه است که به یکدیگر وابسته اند و روابط متقابل آنها به شکلی خاص و در جهت اهداف مشخصی است. سیستم در این رهنمود شامل تمامی سیستمهای دستی و رایانه ای و نیز شبکه های خدمات رسانی هم چون آب و برق و گاز شبکه های ارتباطی و .... است که بروز هرگونه اختلال در آنها بر روی ریسک عملیاتی موسسه اعتباری تاثیر می گذارد. -۲-۵- ریسک حقوقی (قانونی) احتمال بروز زیان ناشی از مشاوره یا مستندسازی نامناسب اشتباهات حقوقی تفاسیر و برداشتهای متفاوت از قوانین و مقررات و همچنین عدم کفایت قوانین و مقررات موجود برای حل موضوعات حقوقی مبتلا به موسسه اعتباری و نیز تغییر قوانین و مقررات مزبور -۲-۶- ریسک شهرت احتمال بروز زبان در اثر از دست دادن حسن شهرت به دلایلی از جمله وضعیت نامطلوب مالی تنزل رتبه اعتباری و یا از دست دادن اعتماد عمومی -۲-۷- ریسک راهبردی استراتژیک احتمال بروز زیان ناشی از تدوین برنامه های راهبردی و عملیاتی نامناسب ایجاد تغییر نامناسب در این برنامه ها سازمان دهی یا تجدید سازمان دهی نامناسب موسسه و نیز پیاده سازی برنامه ای است که با عوامل درونی و برونی محیط ناسازگار بوده و میتواند بر درآمدها سرمایه و حیات حرفه ای موسسه تاثیرگذار باشد. -۲-۸- برنامه راهبردی برنامه ای است بلند مدت برای یک دوره ۳ تا ۵ ساله که تصویری کلی از اهداف نگرش و جهت گیری عملیاتی موسسه اعتباری ارائه می دهد. -۲-۹- برنامه عملیاتی برنامه ای است کوتاه مدت حداکثر یک ساله که چارچوب کلی عملیات هر موسسه برای پشتیبانی از اجرای برنامه راهبردی را مشخص نموده برای هر واحد کاری اجرای برنامه را زمان بندی میکند. -۲-۱۰- مدیریت ریسک عملیاتی عبارت است از فرایند شناسایی ارزیابی و اندازه گیری تجزیه و تحلیل و واکنش مناسب نسبت به ریسک عملیاتی و نیز نظارت شامل پایش و گزارش دهی و ....) مستمر بر آن با توجه به شرایط متغیر محیطی اقتصادی ،اجتماعی ،سیاسی تکنولوژیک و ....). -۲-۱۱- برون سپاری به مفهوم استفاده موسسه اعتباری از خدمات شخص ثالث اعم از وابسته یا غیر از آن برای انجام مستمر برخی فعالیت ها در زمان حال یا آینده است. برون سپاری میتواند انتقال اولیه یک فعالیت یا بخشی از آن از موسسه اعتباری به شخص ثالث یا انتقال بعدی یک فعالیت یا بخشی از آن از یک ارائه دهنده خدمات به شخص دیگر باشد. -۲-۱۲- استمرار عملیات کاری توانایی موسسه اعتباری برای ادامه وظایف و خدمات خود - تحت هر شرایط - به طور مستمر و بدون وقفه. -۲-۱۳- مدیریت استمرار عملیات کاری رویکرد جامعی است که تمامی فعالیت های موسسه اعتباری را در برگرفته شامل خط مشی ها استانداردها و رویه هایی است که اطمینان میدهند در صورت بروز اختلال بعضی از عملیات خاص شرایط خود را حفظ نموده یا طی چارچوب زمانی معین به شرایط عادی خود باز می گردند. هدف از مدیریت استمرار عملیات کاری به حداقل رسانیدن آثار منفی عملیاتی مالی، قانونی شهرت ناشی از بروز اختلال میباشد. -۲-۱۴- برنامه ریزی استمرار عملیات کاری به عنوان بخشی از مدیریت استمرار عملیات کاری تدوین برنامه ای است مکتوب و جامع برای انجام اموری که رویه ها و سیستمهای ضروری را جهت تداوم یا بازیابی عملیات موسسه اعتباری - در صورت بروز اختلال - مشخص می نماید. ۲-۱۵- سیستم پرداخت سیستمی است که امکان استفاده از ابزارهای متنوع پرداخت را فراهم مینماید ابزارهای پرداخت شامل کارتهای پرداخت چک و سایر ابزارهایی است که برای پرداخت برداشت یا انتقال وجوه مورد استفاده قرار می گیرند. ۱۶-۲- حفظ امنیت اطلاعات به مفهوم حفاظت از اطلاعات و حفظ امنیت و تهیه نسخه پشتیبان از آنها تحت شرایط عادی و اضطراری از طریق اقدامات اجرایی فنی و ... می باشد. رویدادهای موثر در بروز ریسک عملیاتی از انواع رویدادهایی که میتوانند زبانهای عمده ناشی از ریسک عملیاتی را در پی داشته باشند عبارتند از: ۳-۱- رویدادهای مربوط به فرآیندها و روشها عدم کفایت یا نامناسب بودن رهنمودها سیاست ها و رویه ها عدم کفایت ارتباطات و یا ایجاد وقفه در آنها خطاهای مربوط به ورود اطلاعات عدم سازگاری فرآیندها و روشها و یا ناکافی بودن آنها مستند سازی ضعیف و ناقص اطلاعات مشتریان مستندسازی ضعیف و ناکافی امور حقوقی عدم کفایت کنترلهای امنیتی نقض قانون مقررات و عدم رعایت الزامات نامناسب بودن تغییرات انجام شده در فرآیندها روشها، ساختارها و ... . وجود نارسایی در برنامه های اقتضایی و یا احتیاطی از جمله برنامه های مربوط به استمرار عملیات کاری وجود نارسایی در مدیریت وثائق وجود نارسایی در مدیریت اجرانی عرضه محصولات و فرآیندها ۳-۲- رویدادهای مربوط به درون سازمان نقص دستورالعملهای داخلی سیاستها و رویه ها عدول از اختیارات واگذار شده سوء استفاده کارکنان سازمان شامل اختلاس ارتشا ارائه گزارشهای غلط عمدی یا سهوی به ویژه در مورد مانده حسابها سرقت مبادلات غیر قانونی به حساب شخصی خود خیانت در امانت جعل اسناد و چک ها دسترسی غیر مجاز به حساب مشتریان سوء استفاده از اطلاعات محرمانه مشتری فعالیت های تجاری نامناسب به حساب بانک حیف و میل اموال و دارایی ها نادیده گرفتن مقررات انتشار انواع ویروسهای رایانه ای در رایانه ها و شبکه های رایانه ای پولشونی و ارائه محصولات فاقد مجوز. عدم کفایت تفکیک وظایف و کنترلهای دوگانه عدم شفافیت وظایف و مسئولیت ها بی تجربگی کارکنان عدم برخورداری از کارکنان متخصص و پایبند به منشور اخلاقی موسسه عدم کفایت نظارت بر کارکنان نقض قوانین مربوط به سلامت و ایمنی کارکنان -۳-۳- رویدادهای مربوط به اختلالات کاری و نواقص سیستم . عدم کفایت نحوه نگهداری و مدیریت سخت افزارها و نرم افزارها شبکه و ارائه دهنده خدمت (Server) اختلالات کاری و نارسایی سیستم های مختلف رایانه ای و ...) از قبیل نواقص سخت افزاری و نرم افزاری مشکلات مربوط به ارتباطات از راه دور قطع برق آب و گاز استفاده از فن آوری های قدیمی و غیر استاندارد. ۳-۴- رویدادهای مربوط به خارج از موسسه اعمال مجرمانه مانند کلاهبرداری سرقت جعل سوء استفاده از چک و جرایم رایانه ای عملکرد اشتباه فروشنده و اختلافات با فروشنده داراییهای مورد نیاز موسسه اعتباری مانند تجهیزات، مستغلات و ...) عملیات تروریستی و ناآرامی های اجتماعی بلایای طبیعی مانند زلزله آتش سوزی سیل و ... . علل مختلف سیاسی حقوقی و مقرراتی از جمله دعاوی مربوط به عملکرد استخدامی و ایمنی محیط کار دعاوی مربوط به جبران خدمات کارکنان فعالیتهای سازمان یافته نیروی کار دعاوی ناشی از وجود تبعیض و مسئولیت عمومی استخدام نامناسب کارکنان جبران ناعادلانه خدمات کارکنان سوء رفتار با کارکنان که به مواردی همچون دعاوی حقوقی استعفا و اعتراضات منجر شود و ...). محیط ریسک عملیاتی ۴-۱- ساختار سازمانی برای مدیریت ریسک عملیاتی وظایف و مسئولیتها مدیریت ریسک عملیاتی مستلزم مشارکت طیف گسترده ای از افراد و واحدهای سازمانی است. هر یک از این افراد و واحدها وظایف و مسئولیت های متفاوتی را در این زمینه بر عهده دارند. لازم است هر یک از افراد و واحدهای مزبور درک روشنی از وظایف سطح اختیارات و مسئولیتهای خود در ساختار سازمانی موسسه و نیز ساختار مدیریت ریسک آن داشته باشند. ایجاد واحدهای سازمانی و کمیته هایی ویژه در ساختار سازمانی موسسه اعتباری به هیات مدیره و مدیریت ارشد در ایفای مسئولیتهای خود در زمینه شناخت و مدیریت ریسک عملیاتی یاری میرساند. ۴-۱-۱- هیات مدیره وظایف و مسئولیت ها هیات مدیره میبایست به اهمیت نقش ریسک عملیاتی به عنوان شاخه مجزایی از ریسک که نیاز به مدیریت دارد آگاهی داشته تدابیر لازم را برای مدیریت موثر آن اتخاذ نماید مسئولیت نهایی مدیریت ریسک عملیاتی بر عهده هیات مدیره میباشد. وظایف و مسئولیتهای هیات مدیره در رابطه با مدیریت ریسک عملیاتی شامل موارد ذیل است: . تصویب راهبردها سیاستها و فرآیندهای کلی ریسک عملیاتی و نیز شیوه مدیریت آن در چارچوب استراتژی کلی موسسه اعتباری تصویب میزان ریسک پذیری موسسه در زمینه ریسک عملیاتی . بررسی و تصویب رویکردهای پیشنهادی کمیته عالی مدیریت ریسک موضوع پیوست شماره ۲ بخشنامه شماره ۱۱۷۲ مورخ ۱۳۸۶٫۳٫۳۱) در زمینه شیوه مدیریت ریسک عملیاتی و ابلاغ رویکردهای مصوب به مدیریت ارشد جهت اجرا بررسی گزارش دریافتی از کمیته حسابرسی در مورد بازبینی و ارزیابی کفایت فرآیند حسابرسی داخلی و رفع نارسایی های کشف شده . بررسی و تصویب استراتژیها راهبردها خط مشی ها و رهنمودهای پیشنهادی از سوی کمیته حسابرسی و کمیته عالی مدیریت ریسک؛ حصول اطمینان از این که واحد حسابرسی داخلی به طور منظم کفایت و جامعیت مدیریت ریسک عملیاتی موسسه را مورد ارزیابی قرار میدهد؛ . تصویب نظام مدیریت ریسک عملیاتی موسسه و بازنگری ادواری یا موردی آن حسب ضرورت این نظام میبایست ضمن ارائه تعریفی شفاف دقیق و جامع از ریسک عملیاتی در مورد نحوه مدیریت شناسایی ارزیابی پایش گزارش دهی و کنترل ٫ کاهش آن رهنمودهای لازم را ارائه نماید؛ تصویب و بازنگری ادواری و یا موردی چارچوب حاکمیت شرکتی موسسه اعتباری به منظور مدیریت شفاف ریسک عملیاتی؛ تصویب سیاستهای کلی در زمینه مستندسازی اقدامات کنترلی و فعالیت های مربوط به مدیریت تراکنشها و حصول اطمینان از اجرای آنها تصویب خط مشی های افشای اطلاعات مربوط به ریسک عملیاتی موسسه اعتباری در چارچوب قوانین و مقررات و بازنگری ادواری و یا موردی آنها تصویب خط مشی های لازم در خصوص محصولات و خدمات جدید و بازنگری دوره ای آن به ضمیمه شماره ۶۴ از مباحث ویژه مدیریت ریسک عملیاتی رجوع شود تصویب خط مشیهای لازم برای مدیریت ریسک عملیاتی فعالیت هایی که برون سپاری میشوند به ضمیمه شماره ۶-۶ از مباحث ویژه مدیریت ریسک عملیاتی رجوع شود حصول اطمینان از این که برای مدیریت ریسک عملیاتی برنامه ها و رویه های مناسبی وجود دارد؛ . حصول اطمینان از استقرار نظام جامعی از کنترلهای داخلی در موسسه اعتباری موضوع) بخشنامه شماره مب ۱۱۷۲ مورخ ۱۳۸۶٫۳٫۳۱) حصول اطمینان از وجود فرهنگ سازمانی مناسب و توانمند برای مدیریت کارآمد ریسک عملیاتی و تاکید بر اجرای کنترلهای داخلی مناسب در موسسه اعتباری حصول اطمینان از این که نظام مدیریت ریسک ،عملیاتی تحت حسابرسی داخلی جامع و کارآمدی قرار دارد که به وسیله کارکنان شایسته - برخوردار از استقلال عمل و آموزش مناسب - انجام می شود؛ . حصول اطمینان از این که مسئولین حسابرسی داخلی به طور مستقیم در فرآیند مدیریت ریسک عملیاتی مسئولیتی به عهده نداشته باشند؛ حصول اطمینان از این که موسسه اعتباری از اصول مناسبی برای شناسایی ارزیابی پایش گزارش دهی کاهش و کنترل ریسک عملیاتی استفاده می کند؛ حصول اطمینان از وجود برنامه های اقتضایی مناسب برای استمرار عملیات کاری و بازنگری ادواری آنها به ضمیمه شماره ۶۵ از مباحث ویژه مدیریت ریسک عملیاتی رجوع شود حصول اطمینان از استقرار یک نظام موثر و کارآمد گزارش دهی در سرتاسر موسسه اعتباری و این که اطلاعات شفاف جامع مرتبط قابل اعتماد قیاس پذیر و مهم مربوط به حوزه های مختلف کاری موسسه اعتباری به موقع در اختیار کاربران ذی ربط قرار می گیرد حصول اطمینان از این که مدیریت ارشد و نیز تمامی افرادی که مسئول مدیریت ریسک عملیاتی هستند ضمن آگاهی کامل به ریسک های عملیاتی عمده در حوزه های کاری خود از وظایف و مسئولیتهای خود در این زمینه مطلع بوده و نیز از تجربه و دانش کافی در مورد وظایف محوله برخوردار می باشند. همچنین وظایف و مسئولیتهای خود در رابطه با مدیریت ریسک عملیاتی را به شیوه مناسبی انجام می دهند؛ . حصول اطمینان از اجرای نظام مدیریت ریسک عملیاتی توسط مدیریت ارشد الزام مدیران ارشد اجرایی به ارائه گزارش جامع و مکتوب در خصوص مدیریت ریسک عملیاتی حداقل هر شش ماه یکبار و نیز ارائه سایر گزارشهای مورد نیاز هیات مدیره ۴-۱-۲- مدیریت ارشد، وظایف و مسئولیت ها مسئولیت اجرای چارچوبهای مصوب هیات مدیره و نیز تعیین خط مشی ها فرایندهای مدیریت ریسک عملیاتی در خصوص تمامی محصولات فعالیتها فرآیندها و سیستمهای مهم موسسه اعتباری بر عهده مدیریت ارشد است. اهم وظایف و مسئولیتهای مدیریت ارشد در زمینه مدیریت ریسک عملیاتی به شرح ذیل است: تعیین و توسعه خط مشی ها فرآیندها و رویه های اجرایی ذی ربط مدیریت ریسک عملیاتی در زمینه تمامی محصولات خدمات حوزه های کاری فرآیندها و سیستمهای مهم موسسه اعتباری در چارچوب قوانین و مقررات . اجرای استراتژیها راهبردها خط مشی ها و رهنمودهای پیشنهادی از سوی کمیته حسابرسی و کمیته عالی مدیریت ریسک که به تصویب هیات مدیره رسیده باشد؛ ایجاد ساختار مدیریتی مناسب برای مدیریت موثر و کارآمد ریسک عملیاتی پیاده سازی نظام جامعی از کنترلهای داخلی در موسسه اعتباری پیشنهاد راهبردها و سیاستهای ذی ربط ریسک عملیاتی به هیات مدیره جهت تصویب پیشنهاد خط مشیهای لازم برای مدیریت ریسک عملیاتی فعالیت هایی که برون سپاری میشوند . فراهم آوردن تمهیدات لازم برای اجرای برنامه های اقتضایی مربوط به ریسک عملیاتی از جمله برنامه های اقتضایی مربوط به استمرار عملیات کاری موسسه تعیین ساختار سازمانی برای مدیریت ریسک عملیاتی و ابلاغ مسئولیت ها و وظایف تمامی واحدها و افراد به آنها ارزیابی میزان تناسب فرآیند مدیریت ریسک عملیاتی با نوع ریسک موجود در فعالیت واحد ذی ربط تلاش در جهت ایجاد فرهنگ سازمانی مناسب و توانمند - در گفتار و عمل - و تاکید بر اجرای کنترلهای داخلی مناسب در موسسه اعتباری ارزیابی روایی فرایند نظارت بر مدیریت ریسک عملیاتی . حصول اطمینان از سازگاری سیاستهای ریسک پذیری موسسه اعتباری با نظام جبران خدمات کارکنان آن به گونه ای که مانع از نقض مقررات توسط کارکنان گردد اجرای سیاستهای مصوب هیات مدیره در زمینه استقرار یک نظام موثر و کارآمد گزارش دهی در سرتاسر موسسه اعتباری فراهم آوردن تمهیدات لازم برای آموزش کارکنان در زمینه مدیریت ریسک عملیاتی حصول اطمینان از وجود هماهنگی و ارتباط موثر بین کارکنان واحد ریسک عملیاتی و کارکنان دیگر واحدهای ریسک و نیز بین آنها و ارائه دهندگان خدمات در خارج از سازمان . حصول اطمینان از رعایت الزامات افشای اطلاعات مربوط به ریسک عملیاتی . دریافت گزارشهای منظم در خصوص ریسکهای عملیاتی و خسارات وارده . ارزیابی منظم به هنگام بودن صحت و مرتبط بودن رویه های مورد استفاده و نظام های گزارش گری ۴-۱-۳- کمیته عالی مدیریت ریسک وظایف و مسئولیت ها کمیته ای است تخصصی که از سوی هیات مدیره موسسه اعتباری و به منظور یاری رسانیدن به آن در امر نظارت بر مدیریت مؤثر ریسک هایی که موسسه اعتباری در معرض آنها قرار دارد تشکیل شده در چارچوب اختیارات مقررات خط مشی ها و حدود وظایف تعیین شده از سوی هیات مدیره موسسه اعتباری انجام وظیفه مینماید موضوع پیوست شماره ۲ بخشنامه شماره ۱۱۷۲ مورخ ۱۳۸۶٫۳٫۳۱). اهم وظایف و مسئولیتهای کمیته عالی مدیریت ریسک در رابطه با مدیریت ریسک عملیاتی علاوه بر وظایف و مسئولیتهای کلی مندرج در پیوست شماره ۲ بخشنامه شماره مب٫ ۱۱۷۲ مورخ ۱۳۸۶٫۳٫۳۱ این بانک - به شرح زیر می باشد . تدوین چارچوبی برای خط مشی ها راهبردها و دستورالعمل های اجرایی ریسک عملیاتی با مشارکت کمیته فرعی مدیریت ریسک عملیاتی - پس از دریافت نظرات واحد اجرایی ریسک عملیاتی به منظور پیشنهاد به هیات مدیره چارچوب پیشنهادی میبایست با خط مشی ها و راهبردهای کلی موسسه اعتباری سازگاری داشته و حتی الامکان سایر ریسکهای مهم موسسه اعتباری را پوشش داده و به گونه ای شفاف وضعیت ریسک عملیاتی را تبیین نماید. بررسی و پیشنهاد میزان تحمل ریسک عملیاتی به هیات مدیره جهت تصویب بررسی کفایت خط مشی ها و سیستمهای مربوط به مدیریت ریسک عملیاتی و مطابقت خط مشی ها با سطح قابل قبول ریسک عملیاتی مصوب هیات مدیره بررسی وضعیت ریسک عملیاتی موسسه اعتباری شرکتهای تابعه و وابسته به آن بر حسب میزان ریسک پذیری مقرر توسط هیات مدیره و در صورت لزوم مشاوره با کمیته حسابرسی مدیران واحدها، حسابرسان داخلی و مستقل در این زمینه بررسی و اظهار نظر در خصوص رویکردهای پیشنهادی کمیته فرعی مدیریت ریسک عملیاتی در مورد شیوه های مدیریت ریسک عملیاتی و ارائه پیشنهادها در این زمینه جهت تصویب هیات مدیره دریافت مستمر اطلاعات مربوط به برنامه های مدیریت ریسک عملیاتی قبل از شروع و طی مراحل اجرایی . بررسی اهداف و راهبردهای پیشنهادی برای مدیریت ریسک عملیاتی و نیز اثر بخشی خط مشیهای مدیریت مالی و عملیاتی موسسه اعتباری و ارائه توصیه در این زمینه بررسی شیوه پایش و گزارش دهی عملکرد مدیریت ریسک عملیاتی بررسی سیاست ها رویه ها و فرآیندهای پیشنهاد شده از سوی واحدهای ذی ربط در زمینه مدیریت ریسک عملیاتی تمامی محصولات فعالیتها فرایندها سیستمهای اصلی برون سپاری فعالیتها برنامه های اقتضایی برای استمرار عملیات کاری و ارائه نقطه نظرات به هیات مدیره در این خصوص حصول اطمینان از رعایت چارچوبهای مصوب هیات مدیره در زمینه مدیریت ریسک عملیاتی حصول اطمینان از مناسب بودن رویه های مدیریت ریسک عملیاتی بازبینی گزارشهای ارائه شده از سوی مدیران ذی ربط در رابطه با ریسک عملیاتی موسسه اعتباری و بررسی اقدامات انجام شده از سوی آنها برای اداره مؤثر ریسکهای مزبور و ارائه پیشنهادهای لازم به هیات مدیره ارزیابی عملکرد نظامهای کنترل داخلی و مدیریت ریسک عملیاتی همکاری با کمیته حسابرسی برای بررسی گزارشهای دریافتی مدیران ذی ربط در رابطه با اجرا تصویب و کنترل آن و نیز گسترش نظام های کنترل داخلی بررسی موارد عمده تخطی از حدود مقرر برای ریسک عملیاتی دریافت و اظهار نظر در مورد گزارشهای توضیحی مدیران در این خصوص : بررسی توصیه های حسابرسان داخلی و مستقل در رابطه با مدیریت ریسک عملیاتی : شناسایی هر یک از اجزای مدیریت ریسک عملیاتی که نیاز به بهبود دارند و انجام اقدامات اصلاحی لازم برای رفع نارسایی های موجود در آنها؛ بررسی پیشنهادهای مدیران ذی ربط در مورد چگونگی به حداقل رسانیدن خسارات مستقیم و غیر مستقیم) ناشی از ریسک عملیاتی هر یک از خطوط کاری موسسه با توجه به فراوانی و شدت هر یک از رویدادهای موثر بر ریسک عملیاتی ؛ اطلاع رسانی به هیات مدیره موسسه اعتباری در مورد ریسک های عمده و بالقوه عملیاتی که موسسه اعتباری در معرض آن قرار دارد و نیز اثر بخشی سیستم مدیریت ریسک عملیاتی . ارائه گزارش به هیات مدیره در رابطه با نتایج حسابرسی های داخلی مربوط به ریسک عملیاتی و میزان مناسب بودن اقدامات انجام شده توسط واحدهای اجرایی ۴-۱-۴- کمیته فرعی ریسک عملیاتی، وظایف و مسئولیت ها به منظور بررسی موارد مرتبط با مدیریت ریسک عملیاتی کمیته عالی مدیریت ریسک لازم است کمیته ای تحت عنوان «کمیته فرعی ریسک عملیاتی ایجاد نماید به پیوست شماره ۱ رجوع شود. اعضای کمیته فرعی ریسک عملیاتی از میان مدیران و یا کارشناسان واحدهای ذیربط موسسه اعتباری و پس از دریافت نقطه نظرات مشورتی کمیته حسابرسی و کمیته عالی مدیریت ریسک توسط هیات مدیره تعیین میشوند. توصیه میشود در ترکیب کمیته فرعی ریسک عملیاتی عضو یا اعضایی از واحدهای ذیل نیز حضور داشته باشند واحدهای اجرایی مدیریت ریسک واحد فن آوری اطلاعات . واحد حقوقی ه واحدهای مرتبط با منابع انسانی کمیته فرعی ریسک عملیاتی در راستای پاسخگویی به کمیته عالی مدیریت ریسک وظایف زیر را بر عهده دارد نظارت بر ریسک عملیاتی در تمامی سطوح موسسه اعتباری و حصول اطمینان از رعایت حدود مصوب هیات مدیره پیشنهاد خط مشی های شفاف به کمیته عالی مدیریت ریسک در مورد روشهای مدیریت ریسک عملیاتی برون سپاری و استمرار عملیات کاری طراحی و پیشنهاد استراتژیهای ریسک عملیاتی به کمیته عالی مدیریت ریسک جهت تصویب در هیات مدیره بازبینی مستندات مربوط به فعالیتهای در معرض ریسک عملیاتی؛ ارائه پیشنهاد به کمیته عالی مدیریت ریسک در خصوص تفویض اختیارات لازم در موارد زیر تعیین حدود اختیارات سطوح مختلف جهت تصویب منابع در معرض ریسک عملیاتی تعیین حدود احتیاطی مربوط به منابع حایز اهمیت در معرض ریسک عملیاتی تعیین معیارهای لازم برای برون سپاری و استمرار عملیات کاری ه دریافت گزارش از واحدهای اجرایی ذی ربط در رابطه با اقدامات انجام شده در زمینه ریسک عملیاتی بازبینی نتایج حسابرسیهای داخلی در رابطه با ریسک عملیاتی و تناسب اقدامات اصلاحی انجام شده از سوی واحدهای اجرایی با فراوانی شدت و نوع ریسک عملیاتی ارایه گزارش به کمیته عالی مدیریت ریسک در رابطه با کفایت منابع از جمله منابع انسانی برای مدیریت موثر ریسک عملیاتی ۴-۱-۵- واحد مدیریت ریسک عملیاتی وظایف و مسئولیت ها به منظور کنترل و پایش این موضوع که منابع در معرض ریسک عملیاتی در چارچوب معیارها و حدود مصوب هیات مدیره قرار دارد و نیز برای تسهیل نظارت موثر بر مدیریت ریسک عملیاتی و حسن اجرای آن در فرایندهای کنترلی ذیربط لازم است هیات مدیره واحد اجرایی مدیریت ریسک عملیاتی را متناسب با اندازه پیچیدگی و تنوع فعالیتهای موسسه اعتباری ایجاد نماید. این واحد اجرایی تحت عنوان واحد مدیریت ریسک عملیاتی به پیوست شماره ۱ رجوع شود ایجاد میشود عمده وظایف این واحد به شرح ذیل است: پیگیری اجرای سیاستها و حدود احتیاطی مقرر از سوی هیات مدیره در زمینه ریسک عملیاتی و حصول اطمینان از اجرای چارچوبهای تعیین شده اجرای نظامها و رویه های مرتبط با شناسایی ریسک نظام اطلاعات مدیریت و نیز ایجاد نظامی برای ارائه هشدارهای اولیه و شناسایی و اصلاح به موقع نارسایی ها انجام بررسی های لازم برای انتخاب رویکرد مناسب در رابطه با شیوه های مدیریت ریسک عملیاتی جهت پیشنهاد به کمیته عالی مدیریت ریسک؛ دریافت گزارشهای ادواری و به روز از سایر واحدهای اجرایی در مورد موضوعات مربوط به ریسک عملیاتی از جمله حفاظت فیزیکی و صیانت از اطلاعات استمرار عملیات کاری برون سپاری امور و تطبیق با ضوابط ذی ربط دریافت گزارش از واحد اجرایی مدیریت ریسک عملیاتی در رابطه با آن گروه از رویدادهای درونی و بیرونی که ممکن است اثرات مهمی بر فعالیت های مدیریت ریسک عملیاتی داشته باشند مشارکت در تدوین چارچوبها و دستور العمل های مدیریت ریسک عملیاتی و ارزیابی آنها به منظور تعیین شاخص های ریسک عملیاتی و ارایه پیشنهادهایی در زمینه کنترل و کاهش آنها مشارکت یا ارایه پیشنهاد در زمینه سازماندهی نظام مدیریت ریسک عملیاتی واحدهای کاری مختلف بر اساس چارچوبها و دستورالعملهای مقرر برای مدیریت ریسک عملیاتی ابلاغ خط مشی ها رویه ها و روشهای مدیریت ریسک عملیاتی به تمامی واحدهای کاری ذیربط : اطلاع رسانی کافی در زمینه مباحث مربوط به ریسک عملیاتی به منظور شناخت و آگاهی تمامی سطوح کارکنان موسسه اعتباری از مباحث مذکور؛ هماهنگی مشاوره یا مشارکت در تهیه آزمون و بررسی برنامه استمرار کاری برای یکایک واحدهای اجرایی و ارایه گزارش در مورد ریسکهای مختلف به کمیته فرعی ریسک عملیاتی و مدیریت ذیربط مطالعه پیگیری و توسعه دانش مربوط به ریسک عملیاتی در موسسه اعتباری به منظور گسترش و تجزیه و تحلیل فنون جدید مدیریت ریسک مذکور ۴-۱-۶- کمیته حسابرسی وظایف و مسئولیتها کمیته ای است تخصصی که از سوی هیات مدیره موسسه اعتباری و به منظور یاری رسانیدن به آن در امر نظارت بر مسئولیتهای آنها در حیطه فرآیند گزارشگری مالی نظام کنترل داخلی فرآیند حسابرسی و فرایند تطبیق با قوانین و مقررات و ضوابط اخلاقی تشکیل شده در چارچوب اختیارات مقررات خط مشی ها و حدود وظایف تعیین شده از سوی هیات مدیره موسسه اعتباری انجام وظیفه مینماید موضوع پیوست شماره ۱ بخشنامه شماره مب ٫ ۱۱۷۲ مورخ ۱۳۸۶٫۳٫۳۱). اهم وظایف و مسئولیتهای کمیته حسابرسی در رابطه با مدیریت ریسک عملیاتی علاوه بر وظایف و مسئولیتهای کلی مندرج در پیوست شماره ۱ بخشنامه شماره مب ۱۱۷۲ مورخ ۱۳۸۶٫۳٫۳۱ این بانک - به شرح زیر می باشد: نظارت بر فرایند تهیه گزارشهای سالانه و میان دوره ای در رابطه با ریسک عملیاتی همکاری با کمیته عالی مدیریت ریسک در خصوص ارزیابی محیط ریسک عملیاتی و چگونگی مدیریت آن و ارائه نظرات مشورتی در این خصوص به کمیته مذکور؛ دریافت گزارشهای منظم از واحد حسابرسی داخلی در خصوص هرگونه تغییر مهم در وضعیت ریسک عملیاتی و تشکیل جلسه با رئیس آن واحد، در صورت لزوم دریافت گزارشهای توضیحی از مسئولین واحدهای ذی ربط در خصوص علل بروز تغییرات مهم در وضعیت ریسک عملیاتی موسسه بررسی گزارشهای دریافتی و همکاری با کمیته عالی مدیریت ریسک در خصوص ارائه راهکارهای مناسب به منظور مدیریت موثر ریسک عملیاتی ارزیابی کفایت نظام کنترل داخلی موسسه برای مدیریت موثر ریسک عملیاتی ارزیابی کیفیت دستورالعملهای اجرایی مدیریت ریسک عملیاتی و همکاری با کمیته عالی مدیریت ریسک در رابطه با ارائه پیشنهادهای لازم به هیات مدیره بررسی و تبادل نظر با مدیران واحدهای ذی ربط ریسک عملیاتی در مورد مقدار منابع عمده در معرض ریسک مزبور و اقدامات انجام شده جهت نظارت و کنترل آن بررسی ریسک عملیاتی ناشی از معاملات غیر متعارف ناشی از تخلفات عمدی و سهوی از جمله با اشخاص وابسته بررسی سیاستهای مدیریت ریسک عملیاتی و چگونگی شناسایی رویدادهای موثر در بروز ریسک مذکور و چگونگی مواجهه با آنها و همکاری با کمیته عالی مدیریت ریسک برای ارائه پیشنهادهای لازم به هیات مدیره ۴-۱-۷- واحد حسابرسی داخلی وظایف و مسئولیتها واحد حسابرسی داخلی در ارزیابی اثر بخشی کارایی و ارتقای استانداردهای کنترلی موسسه اعتباری و کمک به حفظ ثبات مالی آن از اهمیت و جایگاه ویژه ای برخوردار است. ساختار سازمانی واحد حسابرسی داخلی موسسه می بایست متناسب با اندازه ویژگی ها گستره و نوع فعالیتهای موسسه اعتباری باشد. به منظور افزایش اثر بخشی فعالیتهای کنترلی حسابرسان داخلی شاغل در این واحد می بایست واجد ویژگیهای ذیل باشند برخورداری از دانش کافی حسابرسی و تجربه لازم برخورداری از دانش کافی در مورد موضوعات و فعالیت هایی که تحت حسابرسی قرار می گیرند برخورداری از استقلال کافی برای انجام وظیفه برای تعریف استقلال به بند ۲۱ از بخش "ب" نشریه اصول و ضوابط حسابداری و حسابرسی آئین رفتار حرفه ای منتشره از سوی کمیته فنی سازمان حسابرسی تحت عنوان احکام قابل اجرا در مورد حسابداران حرفه ای مستقل رجوع شود؛ برخورداری از دانش و توانمندی لازم برای انجام تجزیه و تحلیل تصمیم گیری و مهارتهای برقراری ارتباط از جمله نگارش و ارائه مطلب به ویژه ارائه پیشنهاد در مورد حل مشکلات شناسایی شده؛ شناخت کافی از اصول و ضوابط حرفه ای حسابداری و حسابرسی واحد حسابرسی داخلی میبایست ضمن توجه به تمامی ریسک ها کارایی نظام مدیریت ریسک عملیاتی را - در زمینه های مرتبط با فعالیتهای آن واحد - به طور مستمر مورد آزمون و ارزیابی قرار دهد. اهم وظایف و مسئولیتهای واحد حسابرسی داخلی در رابطه با مدیریت ریسک عملیاتی به شرح ذیل میباشد ه بررسی و تطبیق تراکنشهای انجام شده با برنامه حسابرسی و تائید آنها به منظور ارتقای سیستم اطلاعات مدیریت مشارکت در ارتقای کارایی فرایند مدیریت ریسک عملیاتی موسسه اعتباری ه بررسی ریسک عملیاتی در حوزه های تعیین شده و براساس برنامه ها و معیارهای مقرر در دستورالعمل حسابرسی و تهیه گزارشهای لازم در این خصوص همراه با ارائه پیشنهاد برای رفع مشکلات به کمیته فرعی مدیریت ریسک عملیاتی و کمیته حسابرسی؛ ه حصول اطمینان از انجام کامل و صحیح تمامی تراکنشها مطابق با اختیارات مصوب و ارائه گزارش موارد عدم تطبیق حصول اطمینان از قابل اعتماد بودن گزارشهای مالی و کنترلی حصول اطمینان از انجام اقدامات اصلاحی در مورد عملیات مغایر با قوانین مقررات و یا مصوبات هیات مدیره و خط مشی ها و رویه های تعیین شده از سوی مدیریت ارشد؛ بررسی و حصول اطمینان از این که سیستم حفاظت از دارایی ها در چارچوب مصوبات هیات مدیره قرار دارد؛ ن حصول اطمینان از این که نظام مدیریت ریسک عملیاتی در حوزه های مختلف کاری در انطباق با دستورالعمل های مصوب وجود دارند. ۴-۱-۸- حسابرس مستقل وظایف و مسئولیتها منظور از حسابرس مستقل شخص حقیقی یا حقوقی ای است که یا به طور مستقیم توسط مجمع عمومی موسسه اعتباری و یا به طور غیر مستقیم توسط بازرس قانونی منتخب مجمع عمومی برای رسیدگی و اظهار نظر پیرامون تمامی امور مالی و حسابداری موسسه و نیز انجام دیگر وظایف محوله انتخاب می شود. حسابرسان مستقل میبایست علاوه بر برخورداری از دانش کافی و تجربه لازم در زمینه های مرتبط و حفظ استقلال عمل در تمامی مراحل حسابرسی از اهداف استراتژیها و زمینه های کاری موسسه اعتباری آگاهی کامل داشته باشند؛ . این اشخاص میبایست اطلاعات لازم و ضروری مورد نیاز سهامداران را تهیه نمایند. در این راستا لازم است حسابرسان مستقل نظام های حسابرسی داخلی و مدیریت ریسک از جمله مدیریت ریسک عملیاتی را مورد بررسی و ارزیابی قرار دهند حسابرسان مستقل می بایست با استفاده از روشهای مختلف مکفی و متناسب با شرایط تجاری و محیط کاری به ارزیابی گزارشهای مالی بپردازند. ۴-۲- فرهنگ ریسک عملیاتی استقرار و تعمیق فرهنگ مناسبی در زمینه مدیریت ریسک عملیاتی زمینه اثر بخشی مدیریت این ریسک را فراهم می آورد. هیات مدیره و مدیریت ارشد وظیفه دارند ضمن گسترش این فرهنگ در تمامی موسسه اعتباری از آن در گفتار و عمل حمایت نمایند. تمامی کارکنان نیز وظیفه دارند از نقش خود در زمینه ریسک عملیاتی آگاهی داشته مسئولیتهای خود را در این خصوص به نحو احسن انجام دهند. مهمترین عواملی که به ایجاد فرهنگ مناسبی در زمینه مدیریت ریسک عملیاتی یاری می رسانند عبارتند از: اهداف موسسه میزان ریسک پذیری موسسه در زمینه ریسک عملیاتی چارچوب مدیریت ریسک نقش و مسئولیت برای اجرای چارچوب مزبور باید به وضوح برای تمامی کارکنان تبیین شود به گونه ای که هر یک از افراد و واحدها به خوبی از وظایف و مسئولیتهای خود در رابطه با مدیریت ریسک عملیاتی مطلع باشند در فرهنگ ریسک عملیاتی باید بر معیارهای عالی اخلاقی تاکید شود. این فرهنگ میبایست به تمامی کارکنان و واحدهای موسسه ابلاغ شود. تدوین منشور اخلاقی و نیز اصول و ضوابطی برای انجام کار و پای بندی مدیریت به آنها میتواند به تعمیق این فرهنگ در موسسه اعتباری یاری رساند اثر بخشی فرهنگ ریسک عملیاتی منوط به حمایت هیات مدیره و مدیریت ارشد از این فرهنگ - در گفتار و عمل - و پای بندی کارکنان موسسه به هنجارها و ارزشهای فرهنگ مذکور در تمامی سطوح سازمان است؛ برخورداری از یک فرهنگ مناسب در زمینه مدیریت ریسک عملیاتی منوط به تفکیک روشن وظایف و مسئولیتها در کلیه سطوح موسسه اعتباری است؛ از الزامات یک فرهنگ مناسب ریسک عملیاتی واگذاری امور و مسئولیتها به افرادی است که در زمینه شغلی خود از دانش تجربه و تخصص کافی و نیز مهارتهای فنی لازم برخوردارند؛ حیطه اختیارات و مسئولیتهای هر یک از افراد و واحدها می بایست به گونه ای طراحی و تبیین شود که مانع از ایجاد انگیزه برای سوء استفاده از اختیارات محوله و نادیده گرفتن ارزشهای فرهنگ ریسک عملیاتی شود نظام حقوق و مزایای کارکنان موسسه اعتباری میبایست به گونه ای طراحی و به اجرا در آید که انگیزه کارکنان در تخطی از اصول و ضوابط مدیریت ریسک عملیاتی مواردی همچون اختلاس ...) را به حداقل ممکن کاهش دهد؛ اثر بخشی فرهنگ ریسک عملیاتی مستلزم استقرار محیط مناسبی است که در آن هر یک از کارکنان بتوانند مسائل و مشکلات مربوط به ریسک عملیاتی را به راحتی و آزادانه به اطلاع افراد و واحدهای ذی ربط در موسسه برسانند. ۴-۳- اطلاعات ارتباطات و نظام گزارش دهی واحدهای مختلف موسسه اعتباری به
۲۹۲۱بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۷/۱۶
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۲۹۲۱ مورخ ۱۳۸۶/۰۷/۱۶; ابلاغ نکات مورد تاکید اداره کل امور مالیاتی استان تهران در مورد مالیات حق تمبر اوراق چک
شماره مب ٫ ۲۹۲۱ تاریخ: ۱۳۸۶٫۷٫۱۶ بسمه تعالی جهت اطلاع مدیران عامل محترم کلیه بانکهای دولتی غیر دولتی و شرکت دولتی پست بانک ارسال گردید محترما با توجه به تکلیف ماده ۴۴ قانون مالیاتهای مستقیم در خصوص مالیات حق تمبر اوراق چک که توسط بانکهای کشور چاپ میگردد بدینوسیله موارد تاکید شده از سوی رئیس امور مالیاتی اداره کل امور مالیاتی استان تهران را به اطلاع میرساند شماره حساب سیبا جهت واریز مالیات حق تمبر چاپ چک حساب شماره ۲۱۱۰۱۰۱۷۲۱۰۰۶ به نام مالیات حق تمبر اداره کل امور مالیاتی استان تهران کلیه بانکها پس از صدور هرگونه مجوز چاپ از سوی اداره کل اوراق بهادار جهت واریز مالیات حق تمبر متعلقه به اداره مالیاتی ۴۸٫۰۴ به نشانی تهران بزرگراه افریقا، نبش جنوب شرقی چهارراه جهان کودک ساختمان شماره یک اداره کل امور مالیاتی استان تهران طبقه دوم اداره امور مالیاتی کد ۴۸٫۰۴ مراجعه و قبض مالیاتی کامپیوتری دریافت نمایند. ب اداره مطالعات و مقررات بانکی حمید تهرانفر امیرحسین امین آزاد ۳۸۳۱-۵
۶۴۰۹بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۷/۱۴
نامشخص
بخشنامه شماره نب/۶۴۰۹ مورخ ۱۳۸۶/۰۷/۱۴; ابلاغ جدول کارمزد خدمات بانکی (ارزی)
مدیریت کی نظارت بر اینها و موسات اعتباری بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بسمه تعالی جهت استحضار مدیران عامل محترم بانکها ارسال گردید. به پیوست جدول کارمزد خدمات بانکی (ارزی) که به تصویب مراجع ذیربط رسیده است جهت اطلاع و اجرا ارسال می گردد. اضافه می نماید نرخهای مندرج در جدول مزبور که از تاریخ ۱۳۸۶٫۷٫۲۲ قابل اجرا میباشد حداکثر نرخهای قابل وصول برای خدمات بانکی بوده و آنیانک مجاز است بمنظور رقابت با سایر بانکها نرخهای کمتری را اعمال نماید . از ۳۵۱۶ حسینعلی مسعودی فصل اول اعتبارات اسنادی وارداتی اعتبار اسنادی دیداری لعععهدعلاععل»™ ردیف نمشتهددهند.روفتزنزیی3تتایجردونییتختبرنیتدرنمنیتومریننتزیتنشزمبتیح.غیینتییتیبرنجی عنوان تعرفه حداقل نرخ تعرفه ۱-۱ گشایش اعتبار اسنادی دیداری ۱-۱ گشایش اعتبار اسنادی دیداری معادل ریالی ۲۰ دلار یک در هزار برای سه ماه اول با کسر سه ماه و نیم در هزار برای هر ماه بعدی با کسر ماه ۱-۲ تمدید اعتبار استادی دیداری معادل ریالی ۱۰ دلار نیم در هزار برای هر ماه یا کسر ماه نسبت به مبلغ تمدیدی (مانده و مدت اضافه شده ۱-۳ افزایش اعتبار اسنادی دیداری ۱-۳ افزایش اعتبار اسنادی دیداری معادل ریالی ۱۰ دلار مطابق بند ۱ - ۱ فوق ۱-۴ اصلاح اعتبار با تغییر شرایط با تغییر بانک کارگزار — مقطوع معادل ریالی ۱۰ دلار ۱-۵ واریز موقت — مقطوع معادل ریالی ۱۵ دلار ۱۶ بررسی کنترل ظهرنویسی و واریر استاد معادل ریالی ۱۰ دلار نیم در هزار ۱۷ تعبیر ذینفع که منجر به تغییر بانک کارگزار شود. معادل ریالی ۱۰ دلار نیم در هزار ( حداکثر معادل ریالی ۱۰۰ دلار ) ۸-۱ واریز استاد وصولی معادل ریالی ۱۰ دلار تیم در هزار ) به اضافه ۵۰ دلار کارمزد مغایرت بر عهده فروشنده چنانچه وصولی شدن به دلیل انتصای سررسید باشد. ازاء هر ماه یا کسر ماه تیم در هزار کارمزد اخذ گردد. 1-9 واریز استادی که از مبلغ اعتبار بیشتر است — تیم در هزار نسبت به مبلغ اضافی چنانچه استاد اضافی همراه با استاد اعتبار نباشد و جداگانه ارسال شود ۵۰ دلار اضافی بابت کارمزد مغایرت بر عهده فروشنده ) ۱-۱۰ کارمزد معامله استاد در کانتر بانک گشایش کننده ۲۰ دلار نیم در هزار ( حداکثر ۱۰۰۰ دلار ) ا ا ا ا ا ؛ 1 ۰ ؛ سود تضمین شده و خسارت تاخیر نادیه دین وجه التزام ناشی از بدهکاران بابت اعتبارات اسنادی پرداخت شده — در صورت تاخیر در واریز وجه استاد، وجه التزام به ماخذ حداکثر نرخ سود تضمین شده به اضافه ۱۶ خسارت تاخیر تادیه دین از روز والور تاریخ موثر پرداخت وجه به کارگزار با روز نادیه وجه توسط مشتری در چارچوب سیاستهای اعتباری هر بانک صفحه «۱» از ۱۵» صفحه فصل اول اعتبارات اسنادی وارداتی اعتبار اسنادی دیداری ببییتدتیینیدن.تعنتر ردیف عنوان تعرفه حداقل نرخ تعرفه ۱-۱۲ ابطال اعتبار ۱-۱۲ ابطال اعتبار معادل ریالی ۵ دلار ۱۲۵ در هزار نسبت به مانده انطالی ( حداکثر ۵۰ دلار ) چنانچه مانده ابطالی کمتر از ۱۰۰ دلار باشد بدون کارمزد ۱-۱۳ درخواست تائید اعتبار اسنادی ۱-۱۳ درخواست تائید اعتبار اسنادی — یک در هزار علاوه بر کار مرد گشایش و کار مرد بانک تائید کننده ۱-۱۴ تمدید بیمه نامه باربری توسط بانک — ۵ درصد حق بیمه دریافتی ۱-۱۵ کارمزد فروش ارز بازرگانی — ن در ده هزار ۱-۱۶ عودت استاد وصولی اعتبار استادی به کارگزار — مقطوع معادل ریالی ۲۰ دلار صفحه «۲» از «۱۵» صفحه فصل اول اعتبارات اسنادی وارداتی ۲- اعتبار اسنادی با استفاده از خطوط کوتاه مدت بین بانکی حداکثر یکساله موسوم به ریفاینانس ( یوزانس داخلی) عنوان تعرفه عه۰ع۰۰۰اعب؛۰م,ج۰۳۰ج۰ب۰۰ع۰۰أ'ل۰۰۰:?ج’۰عو۰۰؛۲،۰۰لآءز۰۰۰۱۰۶۰ء۰ر۰.۰۰:ا۰۳ حداقل نرخ تعرفه ۲-۱ گشایش اعتبار استادی یوزانس داخلی اریفاینانس) معادل ریالی ۲۰ دلار یک در هزار برای سه ماه اول با کسر سه ماه و نیم در هزار برای هر ماه بعد یا کسر ماه نسبت به اصل و فرع مبلغ اعتبار ۲-۲ بررسی کنترل ظهرنویسی و واریز استاد معادل ریالی ۱۰ دلار نیم در هزار نسبت به اصل و فرع اسناد ۲-۳ هزینه پذیرش تعهد پرداخت اصل و فرع در سررسید به کارگزار ۲ درصد در سال نسبت به اصل و فرع اسناد اپس از کسر پیش پرداخت اولیه و مبلغ دریافتی در زمان ظهرنویسی بر مبنای نرخ روز طهر نویسی توضیح اینکه این کارمزد در زمان ظهر نویسی و تحویل اسناد اخذ میشود ۲-۴ سایر کارمزدها — طبق اجزاء مختلف بند ۱ - اعتبار استادی دیداری بر حسب مورد و به مأخذ مبلغ اصل و فرع صفحه «۳» از «۱۵» صفحه فصل اول اعتبارات اسنادی وارداتی )DEFERRED PAYMENT( اعتبار اسنادی مدتدار ردیف عنوان تعرفه مداقل نرخ تعرفه ۱- گشایش اعتبار اسنادی معادل ریالی ۲۰ دلار یک در هزار برای سه ماه اول با کسر سه ماه و نیم در هزار برای هر ماه بعدی با کسر ماه ۳۲ بررسی کنترل طهر نویسی و واریز استاد معادل ریالی ۱۰ دلار نیم در هزار ۳-۳ هزینه پذیرش تعهد پرداخت اصل و فرع در سررسید به کارگزار - ۲ درصد در سال پس از کسر پیش پرداخت و مبلغ پرداختی در زمان ظهرنویسی (استاد) بر مبنای نرخ روز ظهر نویسی (توضیح اینکه این کارمزد در زمان ظهرنویسی و تحویل اسناد اخذ میشود) یادآوری چنانچه طول دوره یکسال کامل نباشد کارمزد بر حسب مورد بر حسب تعداد ماههای کامل و با تعداد واقعی روزها و به صورت روزشمار محاسبه خواهد شد. فی المثل اگر طول دوره ۲۷۵ روز باشد و مبلغ استاد ۱۰۰۰۰۰۰۰۰ یورو باشد و میزان پیش پرداخت و میان پرداخت هر کدام ۵ درصد بوده باشد کامزد از رابطه ۲۷۵×۲ ۱۰۰۰۰ یورو بدست می آید که ۱۳۷۵٫۰۰۰ یورو خواهد شد. که معادل ریالی آن به نرخ روز ظهرنویسی محاسبه و از متقاضی اخذ می شود. ۳-۴ سایر کارمزدها — طبق اجزاء مختلف بند ۱۰ اعتبار اسنادی دیداری بر حسب مورد صفحه «۴» از «۱۵» صفحه فصل اول اعتبارات اسنادی وارداتی اعتبارات اسنادی وارداتی با استفاده از تامین مالی از منابع خارجی (فاینانس) ۱-۴ گشایش اعتبار استادی فاینانس — یک در هزار برای سه ماه اول یا کسر سه ماه و نیم در هزار برای هر ماه بعد با کسر ماه به نسبت ارزش کل قرارداد بازرگانی به اضافه هزینه های جانبی یادآوری منظور از ارزش کل قرارداد بازرگانی باضافه هزینه های جانبی مجموع ارقام جدول پیش بینی پرداخت و بازپرداخت صادره توسط اداره تامین اعتبارات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و یا به عبارت دیگر مجموع مبالغ گواهیهای ثبت آماری صادره» میباشد. یادآوری منظور از ارزش کل قرارداد بازرگانی باضافه هزینه های جانبی مجموع ارقام جدول پیش بینی پرداخت و بازپرداخت صادره توسط اداره تامین اعتبارات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و یا به عبارت دیگر مجموع مبالغ گواهیهای ثبت آماری صادره» میباشد. یادآوری منظور از ارزش کل قرارداد بازرگانی باضافه هزینه های جانبی مجموع ارقام جدول پیش بینی پرداخت و بازپرداخت صادره توسط اداره تامین اعتبارات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و یا به عبارت دیگر مجموع مبالغ گواهیهای ثبت آماری صادره» میباشد. ۴-۲ هزینه پذیرش تعهد توسط بانک گشایش کننده — ۰٫۲۵ در هزار در ماه از تاریخ آخرین سررسید اعتبار تا سررسید بازپرداخت هر قسط به نسبت مبلغ اصل و هزینه تسهیلات هر قسط یادآوری بدیهی است اقساطی که در طول دوره اعتبار L٫C بازپرداخت می شوند مشمول اخذ کارمرد این بند نمی شوند. ۴-۳ هزینه کارشناسی ارزی طرحهای فاینانس - ۱۷۵ در هزار نسبت به مبلغ اعتبار ۴-۴ بررسی کنترل ظهرنویسی و واریز استاد ۴-۴ بررسی کنترل ظهرنویسی و واریز استاد معادل ریالی ۱۰ دلار نیم در هزار مبلغ استاد ۴-۵ پرداخت هزینه های جانبی شامل حق بیمه صادراتی پرداخت هزینه تعهد و هزینه مدیریت و پیش پرداخت معادل ریالی ۱۰ دلار ۱٫۵ در هزار (حداکثر معادل ریالی ۱۵۰ دلار ) ۴-۶ تمدید اعتبارات اسنادی فاینانس — نیم در هزار در هر ماه یا کسر ماه یادآوری تمدید تا آخرین مهلت استفاده از قرارداد جانبی به عاقد مانده اعتبار اسنادی و مانده استفاده نشده هزینه های جانبی محاسبه میشود و بیش از آخرین مهلت استفاده از تسهیلات (مندرج در قرارداد جانبی به ماخذ مانده استفاده نشده اعتبار اسنادی (بدون احتساب هزینه های جانبی محاسبه و اخذ می شود. ۴-۷ سایر کارمزدها ۴-۷ سایر کارمزدها - طبق اجزاء مختلف بند ۱ اعتبار اسنادی دیداری طبق اجزاء مختلف بند ۱ اعتبار اسنادی دیداری بر حسب مورد صفحه ۵» از ۱۵ صفحه فصل اول اعتبارات اسنادی وارداتی * اعتبارات اسنادی مفتوحه از محل تسهیلات ارزی ( اعم از تسهیلات ارزی از منابع بانک با تسهیلات ارزی از محل حساب ذخیره ارزی) ردیف شرح ۵-۱ از آنجا که اعتبارات استادی مفتوحه از محل تسهیلات ارزی از نظر فروشنده بطور کلی اعتبارات اسنادی نقدی ۵-۱ از آنجا که اعتبارات استادی مفتوحه از محل تسهیلات ارزی از نظر فروشنده بطور کلی اعتبارات اسنادی نقدی (دیداری محسوب میشوند لذا کارمزد و هزینه های مراحل گشایش افزایش تمدید اصلاح و نهایتا بررسی کنترل ظهرنویسی و واریز استاد عینا مطابق جدول تعرفه «کارمزد - هزینه اعتبارات اسادی دیداری بند «۱» همین فصل) محاسبه و اخذ گردد. ۵-۲ از مرحله ظهر نویسی به بعد در خصوص اعتبارات اسنادی مفتوحه از محل منابع ارزی بانکها، سود تسهیلات ارزی ۵-۲ از مرحله ظهر نویسی به بعد در خصوص اعتبارات اسنادی مفتوحه از محل منابع ارزی بانکها، سود تسهیلات ارزی و جرائم تاخیر احتمالی طبق مصوبه اعتباری هر پرونده در مواعد مقرر از متقاضی اخذ شود و کارمزد دیگری اخذ نخواهد شد. ۵-۳ از مرحله ظهرنویسی به بعد در خصوص اعتبارات اسنادی مفتوجه از محل تسهیلات ارزی از حساب ذخیره ارزی سهم سود بانکها و دولت و خسارت تاخیر احتمالی طبق دستورالعملهای بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران محاسبه و در مواعد مقرر از متقاضی اخذ شود. ۵-۴ چنانچه بخشی از مبلغ ثبت سفارش طبق مصوبات اعتباری از محل سهم الشرکه مشتری به ارز یا به ریال) تخصیص ارز شود سود تضمین شده و خسارت تاخیر در مواردی که سهم الشرکه مشتری به ریال در نظر گرفته شده است عینا بر مبنای حداکثر نرخ سود تضمین شده بخش اقتصادی مربوطه باضافه ۶ درصد از تاریخ معامله استاد و در چارچوب سیاستهای اعتباری هر بانک محاسبه و اخذ شود. در مواردیکه سهم الشرکه مشتری در مصوبات اعتباری به ارز در نظر گرفته شده است نیز بدهی مشتری بابت سهم الشرکه با نرخ فروش ارز در روز معامله اسناد والور پرداخت وجه به کارگزار به ریال تقویم و ثبت خواهد شد و همانند سهم الشرکه ریالی نسبت به اخذ سود تضمین شده و جریمه تاخیر اقدام خواهد شد مگر آنکه در مصوبه اعتباری صراحتا ترتیب دیگری فید شده و مشتری را ملزم به پرداخت سود و جریمه به ارز نموده باشد. ۵-۵ کارمزد - هزینه اعتبارات اسنادی فاینانس بخش دولتی از محل حساب ذخیره ارزی در کلیه مراحل عینا ۵-۵ کارمزد - هزینه اعتبارات اسنادی فاینانس بخش دولتی از محل حساب ذخیره ارزی در کلیه مراحل عینا مطابق اعتبارات اسنادی وارداتی با استفاده از منابع مالی خارجی - فاینانس ( موضوع اجزاء مختلف بند ۴۵) دستور العمل حاضر محاسبه و اخذ خواهد شد. صفحه «۶» از «۱۵» صفحه فصل اول اعتبارات اسنادی وارداتی اعتبارات اسنادی مفتوحه از محل تسهیلات بانک توسعه اسلامی (D.B.1) ردیف شرح ۶-۱- نظر به اینکه اعتبارات اسنادی مفتوحه از محل تسهیلات کوتاه مدت بانک توسعه اسلامی (DB) تا مرحله ظهر تویی و تحویل استاد از دیدگاه فروشنده مشابه اعتبارات استادی دیداری است. لذا کارمزد و هزینه های مراحل گشایش افزایش تمدید اصلاح و نهایتا " بررسی کنترل ظهرنویسی و واریز استاد عینا مطابق جدول تعرفه کار مرد هزینه اعتبارات اسنادی دیداری بند ۱۰ همین فصل و به ماخذ اصل و فرع محاسبه و اخذ گردد. ۲- هزینه پذیرش تعهد بازپرداخت فاصل و فرع وجه استاد به بانک توسعه اسلامی در سررسیدهای بازپرداخت و در اعتبارات اسنادی مفتوحه از محل تسهیلات کوتاه مدت بانک توسعه اسلامی بر مبنای ۲ درصد اصل و فرع در نظر گرفته شده اما بمنظور اجتناب از اخذ کارمزد مضاعف درصد کارمزد ماخوذه بابت صدور ضمانتنامه از ۲ درصد هزینه پذیرش تعهد کسر و درصد باقیمانده بعنوان هزینه پذیرش تعهد در زمان ظهرنویسی و تحویل استاد از متقاضی اخذ شود. بعنوان مثال چنانچه کارمزد صدور ضمانتنامه ارزی ۱٫۵ درصد در سال لحاظ شده باشد هزینه پذیرش تعهد بازپرداخت بر مبنای ۰٫۵ درصد اصل و فرع هر بارث استاد در سال محاسبه و اخذ گردد در صورتیکه در صدور ضمانتنامه نرخ تعرفه ۲ درصد و بیشتر اعمال شده باشد. هزینه پذیرش تعهد بازپرداخت اصل و فرع در اعتبار اسنادی اخذ نخواهد گردید. ۶-۳ کارمزد هزینه اعتبارات اسنادی مفتوحه از محل تسهیلات میان مدت بانک توسعه اسلامی در کلیه مراحل عینا مطابق اعتبارات استادی واردانی مفتوحه از منابع مالی خارجی - فاینانس ( موضوع اجزاء مختلف بند «۴» دستور العمل حاضر) محاسبه و اخذ خواهد شد. اعتبارات اسنادی داخلی - ریالی : کارمزد - هزینه اعتبارات استادی داخلی - ریالی در مراحل مختلف کار طبق جداول فصل اول اجزاء مختلف بندهای ۱۴ " و " ۲ " بر حسب مورد ( دیداری یا مدتدار بودن اعتبار اسنادی داخلی - ریالی ) محاسبه و اخذ خواهد شد . صفحه «» از «۱۵» صفحه فصل دوم : اعتبار اسنادی صادراتی : ردیف عنوان تعرفه حداقل نرخ تعرفه ۷-۱ ابلاغ اعتبار ساده — مقطوع ۱۰ دلار یا معادل ریالی آن ۲- پرداخت وجه اعتبار ساده — مقطوع ۱۰ دلار با معادل ریالی آن - ابلاغ اعتبار اسنادی بدون تائید بانک - ابلاغ اعتبار اسنادی بدون تائید بانک — مقطوع ۱۰ دلار با معادل ریالی آن ۷-۴ ابلاغ اعتبار اسنادی تائید شده توسط بانک — مقطوع ۱۰ دلار با معادل ریالی آن به اضافه هزینه تایید طبق دستور العمل داخلی هر بانک ۷-۵ تمدید با افزایش اعتبار تائید نشده —' طبق بند ۳ - ۷ فوق ۷-۶ تمدید با افزایش اعتبار تائید شده ۷-۶ تمدید با افزایش اعتبار تائید شده — طبق بند " ۴ - ۷ " فوق ۷- ارسال اعتبار به بانک داخلی دیگر — ۵ دلار با معادل ریالی آن - ابلاغ اصلاحیه با تغییر شرایط - ابلاغ اصلاحیه با تغییر شرایط — دلار با معادل ریالی آن ۷-۹ انتقال اعتبار صادراتی قابل انتقال به ذینفع ثانویه - مقطوع ۱۰ دلار یا معادل ریالی آن ۷-۱۰ بررسی کنترل و معامله استاد اعتبارات اسنادی صادراتی دیداری و مدتدار ۲۰ دلار با معادل ریالی آن یک در هزار ۷-۱۱ ارسال استاد اعتبارات صادراتی زمانیکه معامله در کانتر بانک گشایش کننده اعتبار است ۲۰ دلار یا معادل ریالی آن نیم در هزار ۷-۱۲ پوشش وجه ۷-۱۲ پوشش وجه ۲۰ دلار یا معادل ریالی آن ۰٫۲۵ در هزار ۷-۱۳ ابطال اعتبار — مقطوع ۵ دلار با معادل ریالی آن ۷-۱۴ واگذاری عواید اعتبار صادارتی به اشخاص ثالث — مقطوع ۲۰ دلار یا معادل ریالی آن صفحه ۸» از «۱۵» صفحه فصل سوم : تعهد نامه صادراتی : ردیف عنوان تعرفه حداقل نرخ تعرفه حداکثر ۱ -۸ تسویه تعهد نامه ارزی ۱۰ دلار یا معادل ریالی آن ۲ در ده هزار ۳۰ دلار با معادل ریالی آن ۲- ابطال تعهد نامه ارزی ۵ دلار با معادل ریالی آن ۲ در ده هزار ۳۰ دلار با معادل ریالی آن ۸۳ اصلاح تعهد نامه ارزی — مقطوع ۵ دلار با معادل ریالی آن — ۸-۴ صدور و افزایش تعهد نامه ارزی صادراتی با اخذ وثیقه و یا ودیعه - نیم در هزار ۵۰ دلار یا معادل ریالی آن صفحه ۹۰» از «۱۵» صفحه فصل چهارم : ۹ خرید و فروش و نقل و انتقال ارز . ردیف عنوان تعرفه مداقل نرخ تعرفه مداکثر ۹۱ انتقال وجه از حسابهای ارزی ، اظهار نامه و حسابهای واسطه موقت به حساب خود شخص در شبکه یک بانک در داخل کشور — بدون کارمزد. — ۹-۲ انتقال وجه از محل حسابهای ارزی اشخاص به حسابهای ارزی اشخاص ثالث در شبکه یک بانک ( انتقال در داخل یک شعبه مدون کارمزد ) در داخل کشور دلار یا معادل ریالی آن نیم در هزار ۵۰ دلار یا معادل ریالی آن ۲-۳ انتقال وجه از محل حسابهای ارزی اشخاص به حسابهای ارزی خود شخص با اشخاص ثالت مزد سایر بانکها در داخل کشور دلار با معادل ریالی آن یک در هزار ۱۰۰ دلار یا معادل ریالی آن ۹-۴ انتقال وجه از محل حسابهای ارزی به خارج از کشور بنام خود شخص یا اشخاص ثالث ۳ دلار یا معادل ریالی آن ۱٫۵ در هزار ۱۵۰ دلار یا معادل ریالی آن ۹۵ خرید از محل حواله ارزی ، از محل حسابهای ارزی و حسابهای واسطه بانک — بدون کارمزد — ۹۶ خرید اسکناس دریافت اسکناس و پرداخت معادل ریالی آن ) یک دلار با معادل ریالی آن یک در هزار ۵۰ دلار با معادل ریالی آن - خرید چک مسافرتی ۵ دلار یا معادل ریالی آن یک در هزار ۲۰۰ دلار یا معادل ریالی آن ۹-۸ فروش جک بانکی با چک مسافرتی ۲ دلار با معادل ریالی آن ۱۵ در هزار — ۹-۹ فروش اسکناس و نقود بیگانه ( از حمله ارز مسافرتی ) یک دلاری معادل ریالی آن دو در هزار — ۹-۱۰ سایر فروشهای غیر بازرگانی نبتههتیدکتحتبیسیننت ۹-۱۰ سایر فروشهای غیر بازرگانی ۵ در ده هزار صفحه «۱۰» از «۱۵» صفحه ردیف سسدرسجچعنک ۹-۱۱ عنوان تعرفه مداقل نرخ تعرفه مداکثر حواله ارزی از محل فروش ارز ( فروش اور در ازای دریافت ریال ) و یا از محل ارائه اسکناس و نفود بیگانه توسط مشتری مشروط بر رعایت مقررات پیشگیری از پولشونی ) طبق یکی از بندهای ۲ - ۳۴۹ - ۹ و ۹۴ بر حسب مقصد حواله . ۹-۱۲ تغییر در متن حواله صادره — مقطوع ۵ دلار یا معادل ریالی آن — ۹-۱۳ ابطال حواله صادره - مقطوع ۱۰ دلار با معادل ریالی آن — ۹-۱۴ ابطال حواله وارده — مقطوع ۲۵ دلار با معادل ریالی آن — ۹-۱۵ پرداخت اسکناس از محل حسابهای ارزی ، حواله های وارده حسابهای واسطه موقت بانکها ۲ دلار یا معادل ریالی آن دو در هزار - ۹-۱۶ کارمزد وصول چک برای بانک ارسال کننده عهده بانکهای خارج از کشور عهده بانکهای داخل کشور معاف از کارمزد ) دلار یا معادل ریالی آن یک در هزار ۵۰ دلار یا معادل ریالی آن ۹-۱۷ پرداخت وجه چکهای دریافتی از بانکها عهده حسابهای مشتریان یک واحد ٫ شعبه ارزی به عبارت دیگر کارمزد بانک پرداخت کننده ) طبق بندهای ۲ - ۳۰۹-۹ و ۲۰- ۹ بر حسب مقصد وجه چک توضیح اینکه این کارمزد از اصل مبلغ چک کسر خواهد شد مگر آنکه صاحب حساب ترتیبات دیگری را قبلا به بانک توضیح اینکه این کارمزد از اصل مبلغ چک کسر خواهد شد مگر آنکه صاحب حساب ترتیبات دیگری را قبلا به بانک توضیح اینکه این کارمزد از اصل مبلغ چک کسر خواهد شد مگر آنکه صاحب حساب ترتیبات دیگری را قبلا به بانک نگهدارنده حساب خود اعلام و اینگونه کارمزد و هزینه ها را راسا تقبل و از محل دیگری قابل برداشت اعلام نموده باشد ) ۹-۱۸ کارمزد چک برگشتی — مقطوع ۱۰ دلار با معادل ریالی آن — ۹-۱۹ کارمزد تائید به حساب مقطوع ۱۰ دلار با معادل ریالی آن — ۹-۲۰ ارائه و معرفی شده توسط مشتری در تبدیلات ارزها به یکدیگر و خرید ارز ۹-۲۰ ارائه و معرفی شده توسط مشتری در قبال فروش ارز دیگر به ایشان ) — بدون کارمزد — صفحه ۱۱» از «۱۵» صفحه فصل پنجم . ۱۰ - ضمانتنامه های ارزی - وارداتی ردیف عنوان تعرفه نرخ تعرفه حداکثر ۱۰-۱ صدور ، افزایش و یا تمدید ضمانتنامه در مقابل تضمین بانکهای خارجی ۱۰۰ دلار یا معادل ریالی آن به سایر ارزها تا مبلغ ۲ میلیون دلار با معادل آن به سایر ارزها حداقل ۱ درصد در سال و حداکثر ۱٫۵ درصد در سال برای مبالغ بالاتر، حداقل ۱۸ درصد در سال و حداکثر ۱ درصد در سال - ۱۰-۲ تمدید . افزایش ضمانتنامه در مقابل صد درصد وجه نقد به ارز - مقطوع ۱۵۰ دلار ( یا معادل آن به سایر ارزها ) — ۱۰-۲ کارمزد صدور، تمدید ، افزایش در مقابل سپرده های مدتدار ارزی ۱۰۰ دلار یا معادل ریالی آن به سایر ارزها ۷۵ درصد در سال — ۱۰-۴ ابلاغ و تغییر شرایط ضمانتنامه مستقیم بانکهای خارجی بدون تائید توسط بانک — مقطوع ۱۰۰ دلار یا معادل آن به سایر ارزها — تذکر: ۱ - حداقل دوره در مرحله صدور ۳ ماه و سایر موارد یک ماه و مازاد بر آن روز شمار خواهد بود. - کلیه کارمزدها به ارز دریافت میگردد. صفحه ۱۲» از «۱۵» صفحه فصل ششم : -۱۱- ضمانتنامه های ارزی - صادراتی . ۱ - ۱۱ - ضمانتنامه های ارزی مرتبط با خدمات فنی و مهندسی تابع دستورالعملهای خاص خود می باشد . ۲ - ۱۱ - در سایر موارد نرخ کارمزد به شرح ذیل می باشد . الف ) صدور ، افزایش و تمدید . نوع وثیقه نوع ضمانتنامه ٪۱۰۰ وجه نقد اوراق مشارکت منتشر ، با مجوز بانک مرکزی سپرده بلند مدت حسابهای ارزی اوراق قرضه دولتی بنوندیهگتتشییتییدییجتیصدقنتجسیتدیتیریینوییتتیت-تییییه سفته اموال غیر منقول و یا سهام شرکتهای پذیرفته شده در بورس ضمانت بانکهای محلی جدتتمتمتت متتد تت، خذ رتشیتتط دجن:یوتتد حدجدیشید سایر وثایق و تضمینات شرکت در مناقصه و مزایده مقطوع ریالی ۵۰ دلار ۰۱۵ ۱٫۷۵ ۱٫۵ 1 یکی از خانه های جدول بر حسب سایر ضمانتنامه ها مقطوع معادل ریالی ۵۰ دلار ۰٫۷۵ ۲٫۲۵ ۱٫۷۵ ۱٫۲۵ درجه نقد شوندگی و تایق و تضمینات دوره مرحله صدور سه ماه و در سایر موارد یک ماه و مازاد بر آن روز شمار خواهد بود . ب ) اصلاحیه بدون تغییر در مبلغ و مدت . مقطوع معادل ریالی ۵۰ دلار صفحه «۱۳» از «۱۵» صفحه . ۱۲ بروات اسنادی رسیده از خارج ) بروات اسنادی وارداتی ) ردیف عنوان تعرفه مداقل نرخ تعرفه ۱۲-۱ توضیح : چنانچه اسناد وبروات حداکثر ظرف مهلت سه ماه به بانک ارائه نگردد. پس از ارائه اسناد بهنگام ظهر نویسی و تحویل استاد، نسبت به اخذ ما به التفاوت کارمزد ثبت سفارش به ماخذ تیم در هزار برای هر سه ماه یا کنسر سنه ماما مدت اضافه شده اقدام شود علاوه بر سایر کارمزدها و هزینه های متعلقه ) ثبت سفارش برات استادی دیداری و مدتدار توضیح : چنانچه اسناد وبروات حداکثر ظرف مهلت سه ماه به بانک ارائه نگردد. پس از ارائه اسناد بهنگام ظهر نویسی و تحویل استاد، نسبت به اخذ ما به التفاوت کارمزد ثبت سفارش به ماخذ تیم در هزار برای هر سه ماه یا کنسر سنه ماما مدت اضافه شده اقدام شود علاوه بر سایر کارمزدها و هزینه های متعلقه ) معادل ریالی ۵ دلار توضیح : چنانچه اسناد وبروات حداکثر ظرف مهلت سه ماه به بانک ارائه نگردد. پس از ارائه اسناد بهنگام ظهر نویسی و تحویل استاد، نسبت به اخذ ما به التفاوت کارمزد ثبت سفارش به ماخذ تیم در هزار برای هر سه ماه یا کنسر سنه ماما مدت اضافه شده اقدام شود علاوه بر سایر کارمزدها و هزینه های متعلقه ) نیم در هزار به ازای هر دوره سه ماهه پا کر سه ماه از زمان ثبت سفارش در بانک تا زمان ارائه استاد به بانک توضیح : چنانچه اسناد وبروات حداکثر ظرف مهلت سه ماه به بانک ارائه نگردد. پس از ارائه اسناد بهنگام ظهر نویسی و تحویل استاد، نسبت به اخذ ما به التفاوت کارمزد ثبت سفارش به ماخذ تیم در هزار برای هر سه ماه یا کنسر سنه ماما مدت اضافه شده ۱۲-۲ بررسی ابلاغ، اخذ قبولی نویسی از برانگیر، ظهر نویسی و واریز استاد معادل ریالی ۱۰ دلار نیم در هزار ۱۲-۳ تعهد پرداخت وجه بروات در سررسید —— ۲ درصد سال پس از کسر پیش پرداخت اولیه ) علاوه بر پذیره نویسی برانگیر) توسط بانک ۱۲-۴ تسلیم اسنادی که در بانک ثبت سفارش نشده اند به برانگیر (در صورت اخذ مجوزهای لازمه ) معادل ریالی ۵ دلار نیم در هزار ۱۲-۵ ارسال بروات اسنادی به بانک داخلی دیگر مقطوع معادل ریالی ۵ دلار ۱۲-۶ تمدید سررسید پرداخت بروات استادی بدون تعهد بانک معادل ریالی ۵ دلار نیم در هزار برای سه ماه یا کسر سه ماه ۱۲-۷ تمدید سررسید پرداخت مواردیکه بانک تعهد پرداخت وجه را در سر رسید نموده است. — ۲ درصد در سال ) پس از کسر پیش پرداخت اولیه ) به نسبت مبلغ و مدت تمدید ۱۲-۸ واخواست برات — مقطوع ۲۰ دلار علاوه بر هزینه های قانونی و اخواست و هزینه ترجمه ۱۲-۹ اصلاح ثبت سفارش برانی — مقطوع معادل ریالی ۵ دلار ۱۲-۱۰ برگشت برات با اسناد (بدون اقدام یا در صورت اقدام بدون نتیجه ) به واگذارنده — مقطوع معادل ریالی ۲۰ دلار ۱۲-۱۱ تمدید ثبت سفارش برات دیداری مدندار معادل ریالی ۵ دلار نیم در هزار برای هر سه ماه یا کسر سه ماه نسبت به مانده ثبت سفاش که استاد آن ارائه نشده است. صفحه ۱۴» از «۱۵» صفحه فصل هشتم ۱۳ - استاد عهده خارج ردیف عنوان تعرفه تتلحنتنخحزدنتگالاتریتندتدیتشنتهتاتنتیعتشینیترنویه حداقل نرخ تعرفه ۱۳-۱ ارسال برات ساده دیداری با مدتدار ۵ دلار یا معادل ریالی آن نیم در هزار ۱۳-۲ تحویل برات های ساده دیداری برای اخذ قولی و برگشت آن به واگذارنده مقطوع ۵ دلار با معادل ریالی آن ۱۳۳ تغییر شرایط یا تمدید برانهای ساده دیداری و مدتدار — مقطوع ۵ دلار یا معادل ریالی آن ۱۳-۴ ارسال استاد حمل به صورت وصولی ابدون وجود اعتبار اسنادی) — مقطوع ۲۰ دلار با معادل ریالی آن صفحه ۱۵» از ۱۵ صفحه
۲۶۹۷بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۶/۳۱
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۲۶۹۷ مورخ ۱۳۸۶/۰۶/۳۱; ابطال بخشنامه شماره نت/۴۴۳۷ مورخ ۱۴/۱۰/۱۳۸۰ در مورد ایجاد یا تعطیل واحدهای بانکی در داخل کشور
شماره: مب ٫ ۲۶۹۷ تاریخ : ۱۳۸۶٫۶٫۳۱ «بسمه تعالی» جهت اطلاع کلیه مدیران عامل محترم بانکهای تجاری (دولتی) ارسال گردید احتراما نظر به این که مفاد بخشنامه شماره نت ۴۴۳۷ مورخ ۱۰٫۱۴٫۱۳۸۰ در ارتباط با برخی موارد آئین نامه ایجاد یا تعطیل واحدهای بانکی در داخل کشور موضوع بند (و) ماده ۳۰ قانون پولی و بانکی در دست بررسی و بازنگری میباشد بدین وسیله بخشنامه فوق الاشاره کان لم یکن اعلام می گردد. ص اداره مطالعات و مقررات بانکی امیر حسین امین آزاد ۳۸۳۱-۵
۲۶۶۶بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۶/۲۷
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۲۶۶۶ مورخ ۱۳۸۶/۰۶/۲۷; لزوم اخذ مجوز از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران توسط بانکها و موسسات اعتباری کشور، قبل از اقدام به مشارکت حقوقی در شرکت "ساماندهی مطالبات معوق"
شماره: مب ٫ ۲۶۶۶ تاریخ: ۱۳۸۶٫۶٫۲۷ بسمه تعالی جهت اطلاع مدیران عامل محترم کلیه بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه ارسال گردید احتراما مطابق با اخبار واصله تعدادی از بانکها اقدام به مشارکت حقوقی در شرکت در حال تاسیس ساماندهی مطالبات معوق و برخی شرکتهای دیگر نموده اند. علیهذا بدینوسیله به آن بانک موسسه اعتباری توصیه میگردد با عنایت به تبصره ماده ۲ دستورالعمل اجرایی مشارکت حقوقی" و "دستورالعمل سرمایه گذاری موسسات اعتباری و جهت جلوگیری از بروز مشکلات آتی قبل از اقدام به مشارکت حقوقی نسبت به اخذ مجوز لازم از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اقدام مقتضی معمول گردد. ب اداره مطالعات و مقررات بانکی حمید تهرانفر امیرحسین امین آزاد ۳۸۳۱-۵
۲۴۰۳بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۶/۱۷
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۲۴۰۳ مورخ ۱۳۸۶/۰۶/۱۷; حداقل الزامات تحت عنوان "رهنمود مدیریت موثر ریسک نقدینگی"
شماره: مب ٫۲۴۰۳ تاریخ : ۱۳۸۶٫۶٫۱۷ «بسمه تعالی» جهت اطلاع کلیه مدیران عامل محترم بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه ارسال گردید با سلام به طوری که مستحضرند پرداخت بدهیها در سررسید ایفای به موقع تعهدات و استفاده از فرصتهای سرمایه گذاری در زمره فعالیتهای مهم و حیاتی بانک ها موسسات اعتباری میباشند که انجام آنها منوط به وجود نقدینگی کافی است تائید میفرمایند از یک سو نگهداشت مازاد نقدینگی منجر به عدم استفاده از داراییهای مولد گردیده که موجب تضییع حقوق سپرده گذاران و سهامداران خواهد شد و از سوی دیگر کمبود نقدینگی عدم توانایی بانک ) موسسه اعتباری در پرداخت بدهیها و ایفای به موقع تعهدات را به دنبال خواهد داشت که این امر میتواند باعث از دست رفتن حسن شهرت و در صورت عدم اتخاذ تمهیدات لازم منجر به ورشکستگی بانک ٫ موسسه اعتباری گردد. از این رو به منظور برخورداری از توان و ظرفیت مناسب نقدینگی جهت ایفای موثر نقش واسطه گری وجوه ضروری است بانک ها ٫ موسسات اعتباری مدیریت نقدینگی مناسبی را اعمال نمایند به نحوی که علاوه بر انجام فعالیتهای عادی از توان کافی جهت رفع مشکلات نقدینگی و گذر از شرایط حساس و بحرانی نیز برخوردار باشند. با عنایت به مراتب فوق استقرار سیستم مدیریت ریسک نقدینگی کارا و اثربخش به منظور اعمال مدیریت مناسب نقدینگی ضروری مینماید. بدین لحاظ به پیوست رهنمود مدیریت ریسک نقدینگی جهت اجرا و فراهم نمودن مقدمات لازم ابلاغ می گردد. مقتضی است آن بانک موسسه اعتباری با طراحی سازمان مناسب و تمهید ساز و کارهای مورد نیاز زمینه اجرای موثر این رهنمود را فراهم آورده و برحسن اجرای آن نظارت دقیق و مستمر داشته باشد. یادآور می گردد رهنمود پیوست حداقل ضوابط جهت مدیریت ریسک نقدینگی را در بردارد لذا آن بانک موسسه اعتباری میتواند فراتر از حداقل های تعیین شده متناسب با اندازه نوع و پیچیدگی و گستره فعالیت های خود در چارچوب این رهنمود عمل نماید. خواهشمند است دستور فرمایند رهنمود پیوست پس از اتخاذ تدابیر لازم در سطوح هیات مدیره و مدیریت ارشد به تمامی واحدهای ذی ربط آن بانک ٫ موسسه اعتباری ابلاغ گردیده و تمهیدات مقتضی برای اجرای مناسب آن اندیشیده شود. ص اداره مطالعات و مقررات بانکی سیمین دخت حکاک ۳۸۱۶ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مدیریت کل نظارت بر بانکها و موسسات اعتباری رهنمود مدیریت ریسک نقدینگی تیر ماه ۱۳۸۶ فهرست مطالب عنوان مقدمه تعاریف اهداف مدیریت نقدینگی فرآیند مدیریت ریسک نقدینگی استراتژی (راهبرد مدیریت ریسک نقدینگی ساختار سازمانی مدیریت ریسک نقدینگی مقررات داخلی مدیریت دسترسی به بازار سیستم اطلاعاتی اندازه گیری و مراقبت خالص جریانهای نقدی مدیریت ریسک نقدینگی ارزهای عمده سناریوهای مدیریت نقدینگی برنامه احتیاطی سیستم کنترل داخلی الزام به رعایت مقررات پیوست نمونه پیشنهادی ساختار سازمانی مدیریت ریسک نقدینگی لم بسمه تعالی رهنمود مدیریت ریسک نقدینگی مقدمه : از آنجا که ایفای به موقع تعهدات و تامین داراییهای مورد نیاز برای هر بنگاه اقتصادی به منظور تداوم فعالیت امری اجتناب ناپذیر میباشد و این موضوع در بانکها و موسسات اعتباری غیربانکی با توجه به ماهیت و نوع فعالیت آنها از اهمیت ویژه ای برخوردار است و نیز به واسطه اینکه اضافه برداشت بانکها از حسابهای آنها نزد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران آثار و تبعات پولی و تورمی مخربی به دنبال دارد لذا ضروری است بانکها و موسسات اعتباری غیربانکی به منظور برخورداری از توان و ظرفیت بالای نقدینگی سیستم مدیریت ریسک نقدینگی را مستقر نمایند. از این رو بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در راستای اجرای وظیفه محوله در بند (ب) از ماده ۱۱ قانون پولی و بانکی کشور مصوب ۱۸) تیرماه ۱۳۵۱ و اصلاحات پس از آن مبنی بر نظارت بر بانکها و موسسات اعتباری غیربانکی به منظور حصول اطمینان از کارایی و اثر بخشی سیستم مدیریت ریسک نقدینگی رهنمود مدیریت ریسک نقدینگی که از این پس به اختصار رهنمود نامیده میشود را تدوین می نماید. ماده ۱- تعاریف در این رهنمود اصطلاحات و عبارات به کار رفته به شرح ذیل تعریف می گردند ۱-۱) مؤسسه اعتباری شامل کلیه بانک ها اعم از دولتی و غیر دولتی موسسات اعتباری غیربانکی و عند اللزوم تعاونی های اعتبار صندوقهای قرض الحسنه شرکت های لیزینگ و سایر تشکلهای اعتباری است که با مجوز و یا تحت نظارت بانک مرکزی ج.ا.ا فعالیت می کنند. (۱۲) نقدینگی توانایی موسسه اعتباری در تامین منابع نقد جهت پرداخت بدهی ها ایفای تعهدات و افزایش دارایی ها (۱۳) ریسک نقدینگی احتمال به خطر افتادن توانایی موسسه اعتباری در تامین منابع نقد جهت پرداخت بدهیها ایفای تعهدات و افزایش دارایی ها (۱۴) دارایی های نقدی وجه نقد و سایر داراییهای موسسه اعتباری که به سرعت به سهولت و با حداقل هزینه ی ممکن قابل تبدیل به وجه نقد باشد. (۱) وضعیت نقدینگی مؤسسه اعتباری مازاد یا کسری در داراییهای نقدی موسسه اعتباری در مقاطع زمانی مشخص ماده ۲ اهداف مدیریت نقدینگی ۲-۱) پرداخت بدهیها و ایفای تعهدات به طور مستمر و به موقع ۲-۲) نگهداری سطح مناسبی از نقدینگی جهت پاسخگویی به جریانهای نقدی خروجی غیر منتظره بر اساس تجربیات گذشته (۲) اجتناب از تامین وجوه با هزینه های قابل ملاحظه از جمله فروش اجباری دارایی ها (۲۴) تامین سطح مناسبی از نقدینگی مطابق با حدود تعیین شده در مقررات داخلی ماده ۳ فرآیند مدیریت ریسک نقدینگی مؤسسه اعتباری میبایست فرآیند زیر را به منظور مدیریت ریسک نقدینگی به کارگیرد ۳-۱) رعایت الزامات اساسی مدیریت ریسک نقدینگی به شرح ذیل: الف تدوین استراتژی مدیریت ریسک نقدینگی مطابق با ماده (۴) ب ایجاد ساختار سازمانی مدیریت ریسک نقدینگی مطابق با ماده (۵) ج تدوین مقررات داخلی برای مدیریت ریسک نقدینگی مطابق با ماده (۶) د ثبات و تنوع بخشی به منابع تامین وجوه مطابق با ماده (۷) ه ایجاد سیستم اطلاعاتی مدیریت ریسک نقدینگی مطابق با ماده (۸) (۳۲) اتخاذ رویه های اندازه گیری مراقبت و محدود نمودن ریسک نقدینگی به شرح زیر الف انتخاب روشهای مناسب برای اندازه گیری مراقبت سطح نقدینگی و محدود نمودن ریسک نقدینگی متناسب با اندازه ماهیت و پیچیدگی فعالیتهای مؤسسه اعتباری مطابق با ماده (۹) ب اتخاذ رویه هایی به منظور اندازه گیری مراقبت مدیریت و تعیین حدود ریسک نقدینگی ارزهای عمده مطابق با ماده (۱۰) (۳۳) پیش بینی سناریوهای مختلف برای مدیریت نقدینگی مطابق با ماده (۱۱) (۳۴) تدوین برنامه احتیاطی برای مواجهه با شرایط بحرانی (مطابق با ماده (۱۲) ۳-۵) استقرار سیستم مناسب کنترل داخلی مرتبط با مدیریت ریسک نقدینگی (مطابق با ماده (۱۳) ماده ۴ استراتژی (راهبرد مدیریت ریسک نقدینگی استراتژی مدیریت ریسک نقدینگی در برگیرنده اصول و روشهای اساسی مدیریت ریسک نقدینگی است که باید به تایید هیات مدیره برسد. این اصول و روشها که میبایست مبتنی بر فرض مدیریت ریسک نقدینگی به صورت روزانه باشد عمدتا شامل موارد ذیل می گردند (۴۱) روشهای اندازه گیری و مراقبت ریسک نقدینگی ۲-۴) اصول تدوین سناریوها؛ (۴) روشها و رویه های محدود نمودن ریسک نقدینگی شامل الف الزاماتی برای ساختار دارایی ها و بدهیها ب الزاماتی برای ساختار داراییهای نقد و قابل معامله ج سایر الزامات مقرر توسط مؤسسه اعتباری ۴-۴) اصول به کارگیری ابزارهای مالی در مدیریت ریسک نقدینگی ۴۵) اصول مدیریت نقدینگی هر یک از ارزهای عمده (۴۶) اصولی برای حصول اطمینان از ثبات و تنوع منابع تامین وجوه (۴۷) اصول رفع مشکلات نقدینگی در کوتاه مدت و بلند مدت (۴۸) اصول تدوین و بازنگری برنامه احتیاطی تبصره ضروری است استراتژی مدیریت ریسک نقدینگی مؤسسه اعتباری متناسب با توسعه مؤسسه و همگام با تحولات اقتصادی مورد بازنگری قرار گیرد. ماده ۵ ساختار سازمانی مدیریت ریسک نقدینگی به منظور حصول اطمینان از اعمال مدیریت مؤثر ریسک نقدینگی مؤسسه اعتباری میبایست ساختار سازمانی کارا و مؤثری متناسب با اندازه مؤسسه و نوع و پیچیدگی فعالیت ها مستقر نماید. (۵۱) کمیته فرعی ریسک نقدینگی الف کمیته عالی مدیریت ریسک رجوع شود به پیوست شماره ۲ رهنمودهایی برای نظام مؤثر کنترل داخلی در مؤسسات اعتباری) - که مسئولیت تدوین استراتژیها سیاستها و رویه های کلی مدیریت انواع ریسک ها را بر عهده دارد - میتواند به منظور انجام وظایف به نحو اثر بخش کمیته های فرعی تخصصی مدیریت انواع ریسک ها را تشکیل دهد که از جمله آنها کمیته فرعی ریسک نقدینگی میباشد. ب اعضای کمیته فرعی ریسک نقدینگی توسط کمیته عالی مدیریت ریسک تعیین میگردند لیکن عضویت افراد زیر در کمیته مزبور ضرورت دارد رئیس واحد اجرایی مدیریت ریسک رئیس واحد خزانه داری رئیس واحد امور مالی رئیس واحد مرتبط با برنامه ریزی و تجهیز منابع رئیس واحد اعتبارات رئیس واحد سرمایه گذاری ج عمده وظایف کمیته فرعی ریسک نقدینگی عبارتند از: ارائه پیشنهاد به کمیته عالی مدیریت ریسک در خصوص استراتژی سیاستها و رویه های مدیریت ریسک نقدینگی ارائه برنامه احتیاطی برای مواجهه با شرایط بحرانی به کمیته عالی مدیریت ریسک معرفی مقام مسئول تشخیص و مدیریت بحران به کمیته عالی مدیریت ریسک جهت تایید؛ نظارت بر وضعیت و ریسک نقدینگی در کلیه سطوح مؤسسه اعتباری و حصول اطمینان از رعایت حدود مصوب هیات مدیره بررسی گزارشهای دریافتی از واحد اجرایی مدیریت ریسک و تسلیم گزارشهای مذکور به کمیته عالی مدیریت ریسک (۵۲) واحد مدیریت ریسک نقدینگی الف به منظور شناسایی اندازه گیری مراقبت و کنترل ریسک نقدینگی در چارچوب حدود مصوب هیات مدیره و همچنین جهت تسهیل نظارت موثر بر ریسک نقدینگی لازم است هیات مدیره واحد مدیریت ریسک نقدینگی - که از زیر مجموعه های واحد اجرایی مدیریت ریسک میباشد - را تشکیل دهد. ب اهم وظایف واحد مدیریت ریسک نقدینگی عبارتند از: ارزیابی مناسب بودن مدلهای به کار گرفته شده برای اندازه گیری ریسک نقدینگی و گزارش نتایج حاصله بررسی تطابق منابع واقعی در معرض ریسک نقدینگی با حدود مصوب منابع در معرض ریسک نقدینگی کنترل ادواری نتایج واقعی با نتایج حاصل از پیش بینی مدلها برآورد مستمر هر یک از اجزای درآمد با توجه به ریسک نقدینگی متناظر با آن طراحی و اجرای آزمون بحران و تحلیل نتایج آن تهیه منظم گزارشهای سنجش ریسک نقدینگی؛ گزارش منظم نتایج بررسی ها به واحد اجرایی مدیریت ریسک توضیح نمونه پیشنهادی ساختار سازمانی مدیریت ریسک نقدینگی به پیوست ارایه شده است. ماده ۶ مقررات داخلی مقررات داخلی مدیریت ریسک نقدینگی هر مؤسسه اعتباری می بایست به تصویب هیات مدیره برسد و حداقل موارد زیر در آن قید شود ۱-۶) ساختار سازمانی کارا و مؤثر شامل تعیین حدود اختیارات مسئولیت ها و جریان های اطلاعاتی به منظور فراهم آوردن مبنایی برای استقرار استراتژی مدیریت ریسک نقدینگی ۶۲) روشهای مناسب جهت همکاری مؤثر بین واحدهای مسئول مدیریت ریسک نقدینگی و واحدهای ارائه دهنده اطلاعات با اهمیت به منظور مدیریت ریسک نقدینگی ۶۳) الزاماتی برای ارائه اطلاعات در فواصل منظم و با جزئیات کامل به هیات مدیره مدیریت ارشد و سایر کارکنان مرتبط (۴-۶) رویه های اندازه گیری و مراقبت ریسک نقدینگی برای هر یک از ارزهای عمده به تفکیک و یک جا برای تمام ارزها مطابق با ماده (۱۰) (۶۵) تعریف شاخصهای عمده برای ریسک نقدینگی نحوه مراقبت مستمر از مؤثر بودن آنها و تعیین حدود برای ارزش شاخصهای مذکور ۶۶) رویه های اصلاحی مورد استفاده در موارد تجاوز از حدود مقرر ۶۷) تدوین ضوابطی جهت موارد استثناء (۸-۶) روشهایی برای طراحی سناریوهای اصلی تداوم فعالیت و جایگزین (بحران) و الزاماتی برای بازنگری میزان اعتبار مفروضات و پارامترهای مورد استفاده در سناریوی اصلی به طور منظم و در سناریوی جایگزین حسب ضرورت ۶۹) ساز و کار کنترلی به منظور حصول اطمینان از عملکرد صحیح مدیریت ریسک نقدینگی ۱۰ (۶) الزاماتی برای بازنگری منظم مقررات داخلی و استراتژی مدیریت ریسک نقدینگی ماده ۷ مدیریت دسترسی به بازار ۱(۷) به منظور دستیابی به ثبات و تنوع بخشی منابع تامین وجوه ضروری است مؤسسه اعتباری موارد زیر را مد نظر قرار دهد الف - برقراری ارتباط مستمر و مستحکم با اعتباردهندگان بانکهای طرف معامله، سایر مشتریان و شرکای تجاری عمده و مؤثر بر نقدینگی مؤسسه ب بررسی میزان قابلیت اتکا به هر یک از منابع تامین وجوه ج تحت نظر قرار دادن گزینه های مختلف تامین وجوه و روند آنها (۷۲) به منظور حصول اطمینان از فروش به موقع و با قیمت مناسب دارایی ها مؤسسه اعتباری میبایست همواره امکان دسترسی به بازار را تحت نظر قرار دهد. ماده ۸ سیستم اطلاعاتی مؤسسه اعتباری به منظور ارایه اطلاعات ضروری و مورد نیاز به مدیریت و سایر کارکنان مؤثر بر نقدینگی و مرتبط با آن به جهت اندازه گیری مراقبت و کنترل مستمر ریسک نقدینگی - باید از سیستم اطلاعاتی جامعی با ویژگیهای ذیل برخوردار باشد (۸۱) ارایه اطلاعات به طور روزانه و در دوره های زمانی مشخص به منظور اندازه گیری و بررسی روند ریسک نقدینگی ۲ (۸) ارایه اطلاعات به منظور اندازه گیری ریسک نقدینگی برای هر یک از ارزهای عمده به تفکیک و برای کلیه ارزها به صورت یک جا (۸) ارایه اطلاعات در خصوص شاخصهای ریسک نقدینگی جهت مقایسه ارزش آنها با حدود مقرر (۴) ارایه اطلاعات در خصوص وضعیت نقدینگی جهت مقایسه با حدود مقرر (۸۵) ارایه اطلاعات جهت ارزیابی روند نقدینگی در سطح کل مؤسسه اعتباری (۸) ارایه اطلاعات در خصوص ترکیب بدهیها به طور کلی و در مورد سپرده گذاران عمده به تفصیل ماده ۹ اندازه گیری و مراقبت خالص جریانهای نقدی به منظور مدیریت ریسک نقدینگی مؤسسه اعتباری باید رویه های مناسبی برای اندازه گیری و مراقبت خالص جریانهای نقدی در اختیار داشته باشد. این رویه ها عمدتا شامل موارد زیر است: (۹۱) جمع آوری کلیه اطلاعات کمی ضروری برای مدیریت ریسک نقدینگی (۹۲) تنظیم جدول سررسید پلکانی جدول سنی داراییها و بدهی های بالای خط ترازنامه (۹۳) پیش بینی و ارزیابی جریانهای نقدی محتمل و مورد انتظار ناشی از اقلام زیر خط ترازنامه (۴-۹) اندازه گیری و مقایسه جریانهای نقدی ورودی و خروجی (اعم از بالا و زیر خط تر از نامه) (۹۵) مراقبت روزانه از خالص جریانهای نقدی حداقل برای پنج روز کاری آتی و دوره های زمانی طولانی تر (۹۶) اندازه گیری ارزش شاخصهای عمده ریسک نقدینگی و مقایسه آنها با حدود از پیش تعیین شده. ماده ۱۰ مدیریت ریسک نقدینگی ارزهای عمده مؤسسه اعتباری موظف است به منظور نیل به اهداف مدیریت نقدینگی رویه هایی را برای اندازه گیری مراقبت و کنترل نقدینگی در مورد هر یک از ارزهای عمده که با آنها فعالیت می نماید بکار گیرد. (۱۰۱) به منظور مدیریت ریسک نقدینگی ارزها ضروری است مؤسسه اعتباری با توجه به حجم مبادلات ارزها برای هر یک از ارزهای عمده به تفکیک و برای تمام ارزها به صورت یک جا حدودی را تعیین نماید که این حدود همواره باید تحت مراقبت قرار گیرد. (۱۰۲) در تعیین محدودیتهای فوق الذکر، لازم است مؤسسه اعتباری به وضعیت مالی، نوع و پیچیدگی فعالیتها حجم مبادلات و شرایط غیر مترقبه توجه نماید. (۱۰۳) در صورتی که مؤسسه اعتباری داراییها و بدهیهای ارزی خود را بر حسب ارزهای متفاوت نگهداری نماید ضروری است موارد ذیل را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد الف - شرایط موثر بازار در دسترسی به بازار ارز؛ ب امکان تبدیل هر ارز به ارزهای دیگر در شرایط مختلف ج سایر شرایط موثر در تامین ارز مورد نیاز مؤسسه اعتباری ماده ۱۱ سناریوهای مدیریت نقدینگی ۱۱-۱) مؤسسه اعتباری به منظور نیل به اهداف مدیریت نقدینگی باید سناریوی اصلی تداوم فعالیت و سناریوی جایگزین بحران) را طراحی نماید. الف - سناریوی اصلی تداوم فعالیت این سناریو به رفتار جریانهای نقدی مورد انتظار که ناشی از فعالیت های عادی مؤسسه اعتباری است اشاره دارد تحت سناریوی مذکور، مؤسسه اعتباری ملزم است به منظور اطمینان از ایفای تعهداتش در سررسید مدیریت نقدینگی خود را به صورت روزانه اعمال نماید. ب سناریوی جایگزین (بحران) این سناریو به رفتار جریانهای نقدی در هنگام بروز اختلالات حتمی یا احتمالی از قبیل مشکلات عملیاتی تردید در پرداخت به موقع بدهی ها و عدم توانایی مؤسسه در انطباق با تغییرات محیطی اشاره دارد تحت این سناریو مؤسسه اعتباری به منظور مقابله با مشکلات مذکور بایستی نقدینگی کافی جهت انجام عملیات برای حداقل پنج روز کاری در اختیار داشته باشد. ۱۱۲) در هر یک از سناریوهای فوق مفروضات در خصوص میزان و ترکیب دارایی ها عمدتا شامل موارد ذیل میباشد الف برآورد میزان داراییهای سررسید شده که مؤسسه اعتباری تمایل و توانایی تمدید آنها را دارد؛ ب برآورد افزایش یا کاهش در میزان دارایی های عمده ج طبقه بندی هر یک از داراییها بر حسب درجه نقد شوندگی آنها. (۱۱۳) در سناریوی اصلی تداوم فعالیت مفروضات در خصوص میزان و ترکیب بدهی ها. عمدتا عبارتند از: الف - برآورد سطح متعارفی از میزان بدهیهای سررسید شده ی قابل تمدید و رشد متعارف سپرده های جدید ب برآورد میانگین موزون سپرده های سرمایه گذاری مدت دار براساس سررسید آنها و تخمین میزان بازپرداخت سپرده های عندالمطالبه براساس روند گذشته. ۴-۱۱) در سناریوی جایگزین بحران) مفروضات در خصوص میزان و ترکیب بدهی ها بطور عمده متشکل از موارد زیر میباشد الف - برآورد میزان منابع مالی که تحت هر شرایطی در اختیار مؤسسه اعتباری می باشد و برآورد میزان توانایی مؤسسه در افزایش این گونه منابع ب برآورد میزان منابع مالی که تحت شرایط بحرانی مؤسسه اعتباری آنها را از دست خواهد داد؛ ج برآورد میزان منابع مالی احتیاطی که با توجه به شدت بحران مورد نیاز مؤسسه اعتباری خواهد بود. (۱۱۵) در سناریوهای اصلی و جایگزین مفروضات مربوط به میزان و ترکیب اقلام زیر خط ترازنامه عمدتا باید شامل برآورد جریانهای خروجی ناشی از تعهدات اعتباری ضمانت نامه ها اعتبارات اسنادی و ابزارهای مشتقه مانند قراردادهای آتی اختیاری و ... باشد. (۶-۱۱) هنگام بررسی مفروضات سناریوهای اصلی و جایگزین سایر عوامل مؤثر بر نقدینگی مؤسسه اعتباری از جمله نیازهای نقدینگی ناشی از پرداخت ها تسویه مبادلات خدمات کارگزاری و .... باید در نظر گرفته شوند. ۱۱۷) ضروری است مؤسسه اعتباری اعتبار مفروضات مطروحه در هر یک از سناریوها را با توجه به شرایط درون و برون سازمانی خود، به طور منظم مورد بررسی قرار دهد. در صورت تغییر مفروضات هر یک از سناریوها، لازم است. سناریوی ذی ربط به نحو مقتضی تعدیل و اصلاح شود. ماده ۱۲ برنامه احتیاطی به منظور مقابله با مشکلات نقدینگی در شرایط بحرانی مؤسسه اعتباری ملزم به طراحی برنامه احتیاطی میباشد که تصویب آن توسط هیات مدیره مؤسسه ضروری است. این برنامه میبایست عمدتا شامل موارد زیر باشد: ۱۲-۱) رویه هایی به منظور پیشگیری از وقوع شرایط بحرانی ضروری است مؤسسه اعتباری به منظور پیشگیری از وقوع شرایط بحرانی رویه هایی را اتخاذ نماید که از جمله آنها میتوان به رویه ی بکارگیری علائم هشدار دهنده به شرح زیر اشاره نمود: الف - تعیین علائم هشدار دهنده ی وقوع بحران ب تعیین اقدامات مؤثر در هنگام بروز هر یک از علائم فوق ج وجود ساز و کارهایی جهت مراقبت دائمی از علائم فوق الاشاره و گزارش دهی آنها به مقامات ذیربط توضیح به طور مثال تداوم بدهکار شدن حسابهای موسسه اعتباری نزد بانک مرکزی ج.ا.ا میتواند از جمله علائم هشدار دهنده ی مذکور در بند الف فوق محسوب گردد. ۱۲-۲) سیاستهایی برای گذر از شرایط بحرانی ضروری است مؤسسه اعتباری به منظور مواجهه با شرایط بحرانی سیاستهایی را اتخاذ نماید که عمدتا شامل موارد ذیل باشد الف تعیین مقام مسئول جهت تشخیص و مدیریت بحران ب تفکیک صریح و صحیح مسئولیتها و تفویض اختیارات به مدیران و کارکنان ذی ربط ج تعیین رویه هایی جهت حصول اطمینان از برقراری جریان صحیح و به موقع اطلاعات در درون و برون مؤسسه اعتباری، عمدتا به شرح زیر اتخاذ ترتیبات لازم جهت آگاهی سریع بانک مرکزی ج.ا.ا از وقوع بحران وجود ساز و کاری جهت دسترسی به موقع مدیران ارشد به اطلاعات به منظور اتخاذ تصمیمات مقتضی ارایه اطلاعات به موقع به کارکنان مؤثر بر نقدینگی و مرتبط با آن جهت انجام وظایف محوله د اتخاذ تمهیداتی به منظور تغییر در ترکیب داراییها و بدهی ها مانند: افزایش نرخ سود سپرده ها فروش داراییهایی که به قصد نگهداری خریداری شده اند و ....). ه اولویت بندی اعتبار دهندگان گیرندگان تسهیلات و سایر مشتریان بر طبق درجه اهمیت آنها به منظور حفظ روابط مؤسسه با مشتریان عمده و تعیین میزان منابع احتیاطی در دسترس - متناسب با شرایط بحرانی - و اولویت بندی منابع مذکور ز تدوین برنامه ای برای مواقع عدم دسترسی مؤسسه به منابع احتیاطی ح وجود برنامه و روشهایی برای برقراری ارتباط با جامعه از طریق رسانه های گروهی به منظور حفظ حسن شهرت مؤسسه اعتباری و جلوگیری از بروز و گسترش شایعات تبصره ضروری است مؤسسه اعتباری برنامه احتیاطی را با توجه به تغییر در شرایط درون و برون مؤسسه بطور منظم مورد بازنگری قرار دهد. ماده ۱۳- سیستم کنترل داخلی ۱۳-۱) مؤسسه اعتباری باید سیستم کنترل داخلی مؤثر و کارایی برای مدیریت ریسک نقدینگی ایجاد و همواره از اثر بخشی و کارایی آن اطمینان حاصل نماید. این سیستم جزء لاینفک سیستم کنترل داخلی مؤسسه اعتباری بوده و بایستی از ویژگی های زیر برخوردار باشد الف - محیط کنترلی مناسب ب فرایند مناسبی برای شناسایی اندازه گیری و مراقبت ریسک نقدینگی ج ساز و کارهای کنترلی در مقررات داخلی و رویه ها د سیستم اطلاعاتی مناسب ه بررسی مستمر میزان تبعیت از سیاستها و رویه های اتخاذ شده رعایت مقررات داخلی و محدودیتهای مقرر (۱۳۲) سیستم کنترل داخلی کارآمد میبایست اثر بخشی و کارایی سیستم مدیریت نقدینگی را به وسیله واحد حسابرسی داخلی به طور مستمر مورد بررسی و ارزیابی قرار دهد. ۱۳) در هنگام بروز اختلال در سیستم مدیریت نقدینگی سیستم کنترل داخلی باید از انجام موارد زیر اطمینان حاصل نماید الف اجرای اقدامات اصلاحی مناسب جهت اصلاح به موقع سیستم مدیریت نقدینگی در مواقع ضروری ب اطلاع به موقع مدیران مرتبط با مدیریت نقدینگی از اختلالات ماده ۱۴ الزام به رعایت مقررات مؤسسه اعتباری همواره ملزم به رعایت این رهنمود و سایر مقرراتی است که به منظور حصول اطمینان از اعمال مؤثر مدیریت ریسک نقدینگی توسط بانک مرکزی ج.ا.ا تعیین و ابلاغ می گردد. محا؟ خ إ ؛ ل t ۱۶
۲۲۶۴بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۶/۰۴
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۲۲۶۴ مورخ ۱۳۸۶/۰۶/۰۴; اعلام عدم امکان مشارکت بانکها در سرمایه بانکهای قرضالحسنه
شماره: مب ۲۲۶۴ تاریخ : ۱۳۸۶٫۶٫۴ «بسمه تعالی» جهت اطلاع کلیه مدیران عامل محترم بانکهای غیر دولتی و موسسه اعتباری توسعه ارسال گردید با سلام همانطور که استحضار دارند در جلسه مورخ ۱۳۸۶٫۵٫۲۷ دستور العمل ناظر بر تاسیس و فعالیت بانکهای قرض الحسنه و نظارت بر آنها به تصویب شورای محترم پول و اعتبار رسید. از آنجا که به قرار اطلاع برخی بانکهای کشور تمایل خود را برای مشارکت در تاسیس بانک های قرض الحسنه ابراز داشته اند بدین وسیله نکات زیر را معروض می دارد ۱ بر مبنای قانون عملیات بانکی بدون ربا سپرده های سرمایه گذاری مدت دار که بانک در بکارگیری آنها وکیل میباشد صرفا در امور انتفاعی پیش بینی شده در قانون و مقررات ذی ربط آن امکان به کارگیری دارند. مشارکت در سرمایه شرکتها - از طریق مشارکت حقوقی یا سرمایه گذاری مستقیم بر مبنای مقررات موجود صرفا زمانی مجاز است که نتیجه بررسی و ارزیابی مشارکت حاکی از سودآور بودن طرح باشد. بانک قرض الحسنه شرکتی است غیر انتفاعی که با قصد خیر و با نیت حمایت از نیازمندان ایجاد میشود وفق ماده ۲۹ دستور العمل ناظر بر تاسیس و فعالیت بانک های قرض الحسنه و نظارت بر آنها منافع حاصل از عملیات بانک هرگز به سهامداران پرداخت نمیشود و در صورت وجود به ترتیبی خاص به سرمایه بانک افزوده می شود. با عنایت به موارد فوق تصدیق میفرمایند که امکان مشارکت بانک ها در سرمایه بانک های قرض الحسنه در چارچوب قوانین و مقررات حاکم بر فعالیت بانک ها وجود ندارد. خواهشمند است دستور فرمائید مراتب به واحدهای ذی ربط در آن بانک اعلام گردد. ص اداره مطالعات و مقررات بانکی حمید تهرانفر
۲۲۶۳بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۶/۰۴
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۲۲۶۳ مورخ ۱۳۸۶/۰۶/۰۴; اعلام عدم امکان مشارکت بانکهای دولتی در سرمایه بانکهای قرضالحسنه
شماره: مب ۲۲۶۳ تاریخ : ۱۳۸۶٫۶٫۴ «بسمه تعالی» جهت اطلاع کلیه مدیران عامل محترم بانکهای دولتی و شرکت دولتی پست بانک ارسال گردید. با سلام همانطور که استحضار دارند در جلسه مورخ ۱۳۸۶٫۵٫۲۷ دستورالعمل ناظر بر تاسیس و فعالیت بانکهای قرض الحسنه و نظارت بر آنها به تصویب شورای محترم پول و اعتبار رسید. از آنجا که به قرار اطلاع برخی بانکهای کشور تمایل خود را برای مشارکت در تاسیس بانک های قرض الحسنه ابراز داشته اند بدین وسیله نکات زیر را معروض می دارد -۱ بر مبنای قانون عملیات بانکی بدون ربا سپرده های سرمایه گذاری مدت دار که بانک در بکارگیری آنها وکیل میباشد صرفا در امور انتفاعی پیش بینی شده در قانون و مقررات ذی ربط آن امکان به کارگیری دارند. مشارکت در سرمایه شرکتها - از طریق مشارکت حقوقی یا سرمایه گذاری مستقیم بر مبنای مقررات موجود صرفا زمانی مجاز است که نتیجه بررسی و ارزیابی مشارکت حاکی از سودآور بودن طرح باشد. بانک قرض الحسنه شرکتی است غیر انتفاعی که با قصد خیر و با نیت حمایت از نیازمندان ایجاد میشود وفق ماده ۲۹ دستور العمل ناظر بر تاسیس و فعالیت بانکهای قرض الحسنه و نظارت بر آنها منافع حاصل از عملیات بانک هرگز به سهامداران پرداخت نمی شود و در صورت وجود به ترتیبی خاص به سرمایه بانک افزوده می شود. بر اساس تعاریف مندرج در ماده ۴ قانون محاسبات بانکهای دولتی شرکت دولتی محسوب میشوند لذا در اجرای ماده ۷ دستور العمل فوق الاشاره امکان استفاده از منابع بانک در مقابل منابع سپرده گذاران برای این مصرف نیز وجود ندارد. با عنایت به موارد فوق تصدیق میفرمایند که امکان مشارکت بانکهای دولتی در سرمایه بانک های قرض الحسنه در چارچوب قوانین و مقررات حاکم بر فعالیت بانک ها وجود ندارد. اداره مطالعات و مقررات بانکی حمید تهرانفر
۷۴۰۵۸-۳۴۳۸۴مصوبات هیات وزیران (بانک مرکزی)۱۳۸۶/۰۵/۱۰
معتبر
آیین نامه اجرایی تبصره 3 ماده 1 و بند "ج" تبصره 2 ماده 2 قانون تنظیم بازار غیر متشکل پولی
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مستخرج از روزنامه رسمی شماره ۱۸۱۸۶ مورخ ۱۳۸۶٫۵٫۱۵ شماره: ۷۴۰۵۸/ت۳۴۳۸۴ه تاریخ: ۱۳۸۶٫۵٫۱۰ وزارت امور اقتصادی و دارایی - بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران هیئت وزیران در جلسه مورخ ۱۳۸۶٫۵٫۳ بنا به پیشنهاد شماره ۴۵۷۲ ه مورخ ۱۳۸۴٫۱۰٫۱۵ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و به استناد تبصره (۳) ماده (۱) و بند (ج) تبصره (۲) ماده (۲) قانون تنظیم بازار غیر متشکل پولی - مصوب ۱۳۸۳ تصویب نمود: آیین نامه اجرایی تبصره (۳) ماده (۱) و بند (ج) تبصره (۲) ماده (۲) قانون تنظیم بازار غیر متشکل پولی (مصوب (۱۳۸۳) ماده ۱ - واژه ها و اصطلاحات مورد استفاده در این آیین نامه در معانی مشروح مربوط به کار می روند: الف - قانون قانون تنظیم بازار غیر متشکل پولی (مصوب (۱۳۸۳) ب - بانک مرکزی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ج - اشخاص اشخاص حقیقی یا حقوقی که تحت هر عنوان به یک با تعدادی از عملیات بانکی به عنوان فعالیت اصلی و یا یکی از رشته فعالیتهای خود مبادرت می کنند. د - عملیات بانکی اشتغال به امر واسطه گری بین عرضه کنندگان و متقاضیان وجوه و اعتبار به صورت دریافت انواع وجوه سپرده ودیعه و موارد مشابه تحت هر عنوان و اعطای اعتبار و سایر تسهیلات در قالب عقود اسلامی و سایر خدمات و صدور کارتهای الکترونیکی پرداخت و اعتباری میباشد. ه - مجوز تأسیس مجوز کتبی بانک مرکزی جهت انجام مراحل مقدماتی مربوط به ثبت شرکت یا مؤسسه در مراجع قانونی است. و - مجوز فعالیت موافقت نامه نهایی بانک مرکزی که فعالیت قانونی اشخاص حقیقی و حقوقی با صدور آن آغاز می شود. ماده ۲- اشتغال به عملیات بانکی توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی صرفا با اخذ مجوز فعالیت از بانک مرکزی و در چارچوب قوانین آیین نامه ها و مصوبات هیئت وزیران و سایر مقررات و دستورالعملهای مربوط امکان پذیر است. تبصره - صندوقهای قرض الحسنه که صرفا مبادرت به دریافت و اعطای تسهیلات قرض الحسنه می نمایند مشمول مقررات این آیین نامه نمی باشند. ماده ۳- اشخاص حقیقی و حقوقی صرفا مجاز به انجام عملیات بانکی در محدوده مجوز صادر شده توسط بانک مرکزیمی باشند. ماده ۴ - اشخاص متقاضی تأسیس هرگونه شرکت یا مؤسسه موضوع این آیین نامه باید دارای شرایط زیر باشند. صلاحیت عمومی اخلاقی و حسن شهرت تجربه و دانش لازم سرمایه لازم برای انجام کار ارایه گواهی عدم سوء پیشینه موثر کیفری تبصره - چگونگی تطبیق شرایط یاد شده تابع دستورالعملی خواهد بود که توسط بانک مرکزی تنظیم و اعلام می گردد. ماده ۵ - مراجع ثبت فعالیت اشخاص موضوع این آیین نامه موظفند در چارچوب مقررات این آیین نامه و سایر قوانین مربوط قبل از ثبت فعالیت مجوز تأسیس صادره توسط بانک مرکزی را از متقاضیان مطالبه کنند و چنانچه بدون مجوز مذکور ثبت شوند حق هیچگونه فعالیت موضوع این آیین نامه را نخواهند داشت. ماده ۶- بانک مرکزی پس از بررسی درخواست متقاضیان و احراز شرایط تعیین شده ظرف مدت سه ماه نسبت به صدور مجوز تأسیس و یا مجوز فعالیت اقدام می کند. تبصره ۱ - اشخاص مکلفند اساسنامه و تغییرات بعدی آن را بلافاصله به تأیید بانک مرکزی برسانند. تبصره ۲- مجوز تأسیس اشخاص موضوع این آیین نامه صرفا به منظور انجام مراحل مربوط به امور ثبتی صادر می شود و شروع به فعالیت اشخاص مشروط به کسب مجوز فعالیت از بانک مرکزی میباشد. ماده ۷ اشخاص حقیقی و حقوقی موظفند فعالیتهای خود را در چارچوب مقررات احتیاطی مندرج در قوانین و مقررات مربوط و نسبت های مالی اعلام شده توسط بانک مرکزی انجام دهند. ماده ۸ - متقاضیان ارتقاء فعالیت به سطوح بالاتر فعالیتهای بانکی در بازار پول موظفند با ارایه مستندات و دلایل توجیهی مجوز لازم را از بانک مرکزی اخذ نمایند. ماده ۹- اشخاص موضوع این آیین نامه که قصد تبدیل فعالیت به سطوح دیگر را داشته باشند موظفند به همراه ارسال دلایل توجیهی برنامه کاری دوره انتقالی را به بانک مرکزی اعلام نمایند و پس از اخذ مجوز لازم فعالیتهای جدید را شروع نمایند. ماده ۱۰- اشخاص موظفند در اساسنامه مؤسسه یا شرکت خود نظارت بانک مرکزی را پیش بینی و زمینه های آن را فراهم سازند در هر حال ذکر نشدن موضوع مانع اقدامات بانک مرکزی نخواهد بود. ماده ۱۱ - اشخاص موظفند کلیه آمار و اطلاعات مرتبط با نوع فعالیت موضوع این آیین نامه را به درخواست بانک مرکزی به آن بانک ارسال نمایند. تبصره - در صورتی که اطلاعات درخواستی اطلاعات طبقه بندی شده باشد رعایت مقررات مربوط الزامی است. ماده ۱۲- بانک مرکزی میتواند در هر زمان که تشخیص دهد بازرسان خود را برای رسیدگی به حسابها و نحوه فعالیت اشخاص اعزام نماید اشخاص باید کلیه اسناد مدارک و دفاتر خود را برای انجام اینگونه رسیدگی ها ارایه نموده و امکان رسیدگی جامع و کافی را برای بازرسان اعزامی فراهم کنند. ماده ۱۳- بانک مرکزی موظف است بر فعالیت اشخاص موضوع این آیین نامه از حیث رعایت قوانین آیین نامه ها دستور العملها و بخشنامه های مربوط و همچنین انطباق عملکرد آنان با اساسنامه مصوب نظارت و موارد تخطی از مقررات یاد شده و اساسنامه را کتبا به شخص متخلف اعلام نماید. تبصره - اشخاص و دارنده مجوز فعالیت حقیقی مکلفند ظرف یک ماه نسبت به انطباق عملکرد با مقررات و اساسنامه اقدام نمایند. ماده ۱۴ - بانک مرکزی در صورت تخلف اشخاص موضوع این آیین نامه از قوانین و مقررات و مفاد اساسنامه و یا دستورات بانک مرکزی میتواند متخلف را به طور موقت یا دائم از انجام برخی از عملیات پولی و بانکی محروم نماید. ماده ۱۵- بانک مرکزی میتواند مجوز اشخاصی را که پس از دریافت اخطار نسبت به رفع موارد تخلف اقدام ننمایند و به عملیات پولی و بانکی که توسط آن بانک از انجام آن ممنوع شده اند ادامه دهند همچنین در مواردی که مدیران یا دارندگان مجوز مؤسسه صلاحیتهای ذکر شده در ماده (۴) این آیین نامه را از دست داده و در مدت قانونی نسبت به تعیین جایگزین اقدام نکرده باشند، لغو کند. تبصره - بانک مرکزی میتواند چنانچه اقدامات اشخاص موضوع این آیین نامه را بر خلاف قوانین و مقررات و یا سیاستهای پولی تشخیص دهد در صورت ضرورت و برای جلوگیری از صدمه به نظام پولی و بانکی کشور و با موافقت رئیس کل بانک مرکزی فعالیت آنها را تعلیق نماید. دستورالعمل اجرایی ماده (۱۶) و (۱۷) با رعایت مقررات و فصل سوم قانونی پولی و بانکی کشور (مصوب (۱۳۵۱) توسط بانک مرکزی اعلام خواهد شد. ماده ۱۶- در صورتی که بانک مرکزی تمام یا بخشی از فعالیت یک شخص حقیقی یا حقوقی را مصداق انجام عملیات پولی و بانکی در چارچوب این آیین نامه بدون مجوز تشخیص دهد نسبت به توقف فعالیتهای آنان اقدام می کند. تبصره ۱- تشخیص عملیات بانکی و تعیین مصادیق آن بر اساس قانون و قانون پولی و بانکی کشور (مصوب (۱۳۵۱) و قانون عملیات بانکی بدون ربا - مصوب ۱۳۶۲ و مقررات این آیین نامه بر عهده بانک مرکزی است. تبصره ۲- نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظف به همه گونه همکاری با بانک مرکزی میباشد. ماده ۱۷- نحوه تنظیم صورتهای مالی اشخاص حقیقی و حقوقی در چارچوب استانداردهای اعلام شده به وسیله مراجع مربوط توسط بانک مرکزی تعیین و اعلام میشود. ماده ۱۸- صورتهای مالی پایان دوره اشخاص در صورت نیاز توسط حسابرسان مورد اعتماد بانک مرکزی که از بین مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابرسان رسمی تعیین و اعلام میشوند مورد بررسی و اظهار نظر قرار می گیرد. ماده ۱۹ - اشخاص موظفند در مواقعی که سرمایه شرکت از حداقل مقرر در ضوابط مصوب کمتر شود و یا به تشخیص بانک مرکزی وضعیت سرمایه شخص از نظر استمرار در زبان دهی در مخاطره باشد نسبت به افزایش سرمایه با رعایت مقررات قانون مربوط اقدام کنند. ماده ۲۰- مدیران مسئول و همچنین ارکان صالح هر شخص حقوقی سپرده پذیر وکیل سپرده گذاران بوده و موظفند در به کارگیری سپرده ها بهترین طرحها با کمترین مخاطرات را برای اعطای تسهیلات انتخاب نمایند و همواره از تمهیدات لازم برای حفظ سلامت مالی مؤسسه استفاده نمایند همچنین اعضای مذکور در خصوص عدم رعایت منافع سرمایه گذاران و یا به مخاطره انداختن اصل و سود سپرده ها در مقابل سپرده گذاران سهامداران و بانک مرکزی مسئولیت دارند. ماده ۲۱ -در موارد تعلیق و توقف فعالیت و ورشکستگی اشخاص مطابق قوانین و مقررات جاری و دستورالعملهای بانک مرکزی عمل میشود و در مورد تصفیه و همچنین انحلال اشخاص حقوقی علاوه بر ضوابط یاد شده مقررات فصل سوم قانونی پولی و بانکی (مصوب (۱۳۵۱) نیز رعایت میشود. ماده ۲۲- مسئولیت مدیران و سهامداران عمده تابع قوانین و مقررات مربوط مانند قانون تجارت مصوب (۱۳۱۱) و اصلاحات بعدی آن و قانون پولی و بانکی کشور مصوب (۱۳۵۱) میباشد. ماده ۲۳- دستور العمل های اجرایی مقررات این آیین نامه توسط بانک مرکزی قابل ابلاغ خواهد بود. عدم ابلاغ دستور العملهای یاد شده مانع از اجرای قانون و مقررات این آیین نامه نخواهد بود. معاون اول رئیس جمهور - پرویز داودی
۱۶۵۶بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۴/۲۷
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۱۶۵۶ مورخ ۱۳۸۶/۰۴/۲۷; تبیین مفاد بند ۲ بخشنامه شماره مب/۷۷۷ مورخ 1386/3/5 در مورد محاسبه و دریافت وجه التزام (خسارت تاخیر تادیه دین)
شماره: مب ٫ ۱۶۵۶ تاریخ: ۱۳۸۶٫۴٫۲۷ بسمه تعالی جهت اطلاع مدیران عامل محترم کلیه بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه ارسال گردید با سلام به منظور تبیین و تصریح مفاد بند ۲ بخشنامه شماره مب ۷۷۷ مورخ ۱۳۸۶٫۳٫۵ مراتب زیر را به استحضار میرساند همانطور که از عنوان خسارت تاخیر تادیه دین استنباط میشود، قاعده کلی جهت محاسبه و دریافت وجه التزام خسارت تاخیر تادیه دین تاخیر در بازپرداخت مطالبات بانک از سوی مشتری میباشد بنابراین به محض قصور مشتری در بازپرداخت مطالبات بانک مجاز و محق به محاسبه و اخذ وجه التزام خسارت تاخیر تادیه (دین خواهد بود. بدیهی است با توجه به تعریف طبقه تسهیلات جاری مطابق با ردیف "الف" از بند ۱-۲ ماده ۲ دستورالعمل طبقه بندی داراییهای موسسات اعتباری ، به محض قصور مشتری در بازپرداخت بدهی خود هر چند که تسهیلات مذکور کماکان در طبقه جاری قرار دارد بانک بایستی وجه التزام مربوطه را محاسبه و از مشتری مطالبه نماید. این قاعده در مورد تسهیلاتی که به واسطه معیار زمانی ردیف الف از بندهای ۲-۲، ۳-۲ و ۴-۲ از ماده ۲ دستور العمل فوق الذکر) در طبقات غیر جاری سررسید گذشته معوق و مشکوک الوصول) قرار گرفته اند هم قابل تعمیم است چرا که مشتری در بازپرداخت به موقع مطالبات بانک قصور نموده است. لیکن در صورتی که بانک بر مبنای معیارهای آینده نگر وضعیت مالی مشتری و وضعیت صنعت یا رشته فعالیت وی ردیفهای "ب" و "ج" از بندهای فوق الاشاره احتمال عدم بازپرداخت تعهدات از سوی مشتری را پیش بینی و بر همین اساس تسهیلات اعطایی به وی را به طبقات غیر جاری منتقل نماید در این حالت بانک محق به دریافت وجه التزام خسارت تاخیر تادیه (دین نمیباشد زیرا مشتری در بازپرداخت مطالبات بانک هیچ گونه تاخیری ننموده است. بدیهی است این تغییر طبقه به منظور افشای کیفیت مطالبات صورت میگیرد و مبنایی برای تعیین میزان ذخیره اختصاصی آن نیز خواهد بود. ب اداره مطالعات و مقررات بانکی سیمیندخت حکاک ۳۸۳۱-۲
۱۵۴۸بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۴/۱۹
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۱۵۴۸ مورخ ۱۳۸۶/۰۴/۱۹; حداقل الزامات تحت عنوان "مجموعه رهنمودهایی برای مدیریت موثرریسک اعتباری"
شماره: مب ٫۱۵۴۸ تاریخ : ۱۳۸۶٫۴٫۱۹ «بسمه تعالی» جهت اطلاع کلیه مدیران عامل محترم بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه ارسال گردید با احترام همان گونه که استحضار دارند یکی از چالشهای فرا روی بانکها و موسسات اعتباری شناسایی انواع مخاطرات و کنترل بهینه آنها است به گونه ای که همواره این اطمینان حاصل شود این موسسات با کارآمدی هر چه بیشتر به جریان سیال گردش وجوه و اعتبارات در بخشهای مختلف اقتصادی یاری رسانده نقشی متناسب با جایگاه خود در اقتصاد ایفا می نمایند. در این میان ریسک اعتباری از جایگاه خاصی برخوردار است که پایش و نظارت ویژه ای را ایجاب میکند. اگر چه ماهیت فعالیتهای بانکی و ترکیب خدمات ارائه شده از سوی بانکها و موسسات اعتباری به گونه ای است که از تسهیلات اعطایی به عنوان اصلی ترین منشاء ایجاد ریسک اعتباری یاد میشود لیکن مدیریت موثر این ریسک مستلزم توجه به دیگر زمینه های بروز آن یعنی تعهدات سرمایه گذاریها معاملات و ... نیز میباشد از این رو و به منظور حفظ اثر بخشی کارایی و جامعیت نظام مدیریت ریسک اعتباری لازم است به ابعاد و جوانب مختلف این ریسک توجه کافی مبذول داشته تدابیر لازم برای مدیریت هر یک از اجزا و نیز کلیت آن اندیشیده شود. نظر به اهمیت و لزوم برخورداری بانکها و موسسات اعتباری کشور از نظام مناسبی برای مدیریت اثر بخش ریسک اعتباری به پیوست مجموعه رهنمودهایی برای مدیریت موثر ریسک اعتباری جهت اجرا و فراهم سازی بستر لازم برای مدیریت موثر این ریسک ابلاغ می گردد. در این خصوص لازم است بانکها و موسسات اعتباری غیربانکی با طراحی سازمان مناسب و تمهید ساز و کارهای اجرایی لازم زمینه اجرای موثر این بخشنامه را فراهم آورده بر حسن اجرای آن نظارت دقیق و مستمر نمایند خاطر نشان می سازد مجموعه پیوست چارچوبی کلی برای مدیریت ریسک اعتباری تلقی میشود و از این رو لازم است بانکها و موسسات اعتباری غیربانکی نسبت به توسعه و تعمیق موضوعات این مجموعه در واحدهای مربوط اهتمام ورزند. با عنایت به مراتب فوق خواهشمند است دستور فرمایند مجموعه پیوست - پس از اتخاذ تدابیر لازم در سطوح هیات مدیره و مدیریت ارشد - به تمامی واحدهای ذی ربط آن بانک ٫ موسسه ابلاغ شده بر حسن اجرای آن نظارت شود. ص اداره مطالعات و مقررات بانکی صدیقه رهبر شمس کار ۳۸۳۱-۳ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مدیریت کل نظارت بر بانکها و موسسات اعتباری مجموعه رهنمودهایی برای مدیریت مؤثر ریسک اعتباری فهرست ۱- اهداف ۲- تعاریف چارچوب مدیریت ریسک اعتباری ۳-۱- نظارت هیات مدیره و مدیریت ارشد ۳-۲- ساختار سازمانی -- نظام ها و رویه ها . ارایه خدمات اعتباری تعیین حدود شیوه اداره امور اعتباری اندازه گیری ریسک اعتباری کنترل و پایش ریسک اعتباری شاخص های اصلی تبیین کیفیت اعتباری طرف های مقابل بررسی ریسک تفویض اختیارات مدیریت تسهیلات غیر جاری پیوست شماره ۱ جایگاه کمیته عالی مدیریت ریسک پیوست شماره ۲ اعتبار سنجی از طریق رتبه بندی اعتبار سنجی از طریق رتبه بندی داخلی ۱-۱ پیش شرط های اولیه برای طراحی یک سیستم رتبه بندی کارآمد ۲-۱ طراحی عملیاتی سیستم رتبه بندی داخلی آستانه برای رتبه بندی منابع در معرض ریسک اعتباری تعیین واحد مسئول رتبه بندی بازنگری کار کرد سیستم رتبه بندی ۱- شیوه تعیین رتبه ۱-۴ پایش رتبه ها و بازنگری آنها اعتبار سنجی از طریق موسسات رتبه بندی مستقل بسمه تعالی مجموعه رهنمودهایی برای مدیریت مؤثر ریسک اعتباری ۱- اهداف در اجرای مؤثر بند الف از ماده ۱۰ قانون پولی و بانکی کشور و نیز بندهای ۲ و ۶ ماده ۲ قانون عملیات بانکی بدون ربا بهره) مصوب شهریور ماه ۱۳۶۲ و به منظور کمک به حفظ ثبات مالی شبکه بانکی کشور و تسهیل گردش مؤثر و کارآمد وجوه و اعتبارات به ترتیبی که بازگشت منابع و تحصیل منافع حاصل از خدمات اعتباری ارایه شده به حداکثر مطلوب افزایش یابد - مجموعه رهنمودهایی برای مدیریت مؤثر ریسک اعتباری که از این پس رهنمود" نامیده میشود تدوین می گردد. ۲- تعاریف گستره شمول تعاریف ذیل محدود به این رهنمود میباشد -۲-۱- موسسه اعتباری بانک یا موسسه اعتباری غیربانکی است که تحت عناوین مذکور از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مجوز دریافت نموده تحت نظارت این بانک قرار دارد. -۲-۲- مدیریت ارشد اعضای هیات عامل ٫ مدیر عامل و آن گروه از کارکنان ارشد موسسه اعتباری است که مستقیما زیر نظر هر یک از اعضای هیات عامل مدیر عامل قرار داشته مسئولیت اجرای استراتژی ها و سیاست های مصوب هیات مدیره یا هیات عامل را حسب مورد بر عهده دارند. -۲-۳- خدمات اعتباری در این چارچوب آن گروه از خدمات بانکی است که به موجب آنها موسسه اعتباری بخشی از منابع در اختیار خود را برای تامین نیازهای مالی طرف مقابل تخصیص داده یا برای خود تعهد ایجاد می نماید. -۲-۴- طرف مقابل : شخص ٫ اشخاصی اعم از حقیقی و حقوقی که به موجب استفاده از خدمات اعتباری به طور مستقیم یا غیر مستقیم به موسسه اعتباری متعهد می شود میشوند. موارد ذیل از جمله مصادیق طرف مقابل محسوب میشوند ۱ دریافت کنندگان خدمات اعتباری تعهد مستقیم) شخص اشخاصی که بخشی یا تمامی تعهدات دریافت کنندگان خدمات اعتباری را تعهد یا تضمین میکند میکنند. (تعهد غیر مستقیم) سایر موارد مانند مدیر شرکت مدنی و همچنین مدیون اصلی در استاد خرید دین -۲-۵- قصور عدم ایفای به موقع تمام یا قسمتی از تعهدات ناشی از دریافت خدمات اعتباری توسط طرف مقابل به دلایلی همچون عدم تمایل عدم توانایی مالی وجود موانع در انجام تسویه و ... ) -۲-۶- ریسک اعتباری احتمال بروز زیان ناشی از قصور -۲-۷- منابع در معرض ریسک اعتباری شامل آن بخش از اقلام بالای خط و زیر خط ترازنامه است که در معرض ریسک اعتباری قرار دارند. موارد زیر از جمله مصادیق این منابع محسوب میشوند مطالبات از اشخاص مطالبات از موسسات اعتباری شامل سپرده ها و تسهیلات تسهیلات اعطایی از محل حساب ذخیره ارزی و یا از محل منابع خارجی اعم از کوتاه مدت و بلند مدت) خرید دین و اسناد تنزیل شده مدت دار اوراق مشارکت و سایر اوراق بهادار منتشره توسط شرکتها اوراق بهادار خارجی از جمله اوراق قرضه سهام مشارکتهای خارجی و ...) اعتبارات اسنادی تایید شده توسط موسسه اعتباری حساب بدهکاران موقت بدهکاران بابت اعتبارات اسنادی ضمانت نامه ها و حساب کارت های اعتباری پرداخت شده؛ تعهدات ناشی از قبولی بروات اسنادی مدت دار تعهدات موسسه اعتباری بابت صدور ضمانت نامه ها و کارت های اعتباری ظهرنویسی اسناد تعهدآور گشایش اعتبارات اسنادی ریالی و ارزی و تضمین اوراق مشارکت تبصره برای محاسبه منابع در معرض ریسک اعتباری انجام اقدامات ذیل الزامی است کسر وثایق مذکور در بند الف ماده ۲ آیین نامه صدور ضمانت نامه و ظهرنویسی از طرف بانکها از تعهدات موضوع بخشنامه شماره مب ۵۵۸ مورخ ۱۳۸۱٫۵٫۱۳) کسر سود سالهای آینده وجوه دریافتی مضاربه و حساب مشترک مشارکت مدنی از مبلغ تسهیلات مذکور کسر هرگونه پیش دریافت نقدی بایت تعهدات لازم است هزینه های پیگیری وصول تسهیلات غیر جاری در محاسبه ریسک اعتباری منظور شود. -۲-۸- سید اعتباری کل منابع در معرض ریسک اعتباری بر اساس معیارها و ویژگی های تعریف شده از سوی موسسه اعتباری در مجموعه هایی تحت عنوان سبد گروه بندی میگردد مجموعه تمامی این سبدها که شامل سید اعتباری تسهیلات سید اعتباری تعهدات"، "سید اعتباری سرمایه گذاریها سبد اعتباری معاملات و .... می باشد. مجموعه ای تحت عنوان سید اعتباری "کل" را تشکیل می دهد. ۲-۹- مدیریت ریسک اعتباری عبارت است از فرایند شناسایی ارزیابی تجزیه و تحلیل و واکنش مناسب نسبت به ریسک اعتباری و نیز نظارت مستمر بر آنها با توجه به شرایط متغیر محیطی اقتصادی اجتماعی، سیاسی تکنولوژیک و .... ). ۲-۱۰- اعتبار سنجی فرآیندی است که به کمک آن میزان توانایی اشخاص برای ایفای تعهداتشان تعیین میشود. رتبه بندی اشخاص حقوقی یکی از مصادیق اعتبار سنجی محسوب می گردد. -۲-۱۱- رتبه بندی اعتباری فرآیندی است که با استفاده از اطلاعات کمی و کیفی و بر اساس یک متدولوژی تعریف شده توانایی اشخاص حقوقی را برای ایفای به موقع تعهداتشان در قالب نمادهایی مثلا اعداد و یا حروف مشخص می نماید. ۲-۱۲- سیستم رتبه بندی اعتباری مجموعه ای از روشها، فرآیندها، کنترل ها و گردآوری داده ها و سیستمهای فن آوری اطلاعات است که به کمک آن ریسک اعتباری ارزیابی میشود. ۲-۱۳- تسهیلات غیر جاری تسهیلات مربوط به طبقات سررسید گذشته معوق و مشکوک الوصول (موضوع ماده ۲ بخشنامه شماره ۲۸۲۳ مورخ ۱۳۸۵٫۱۲٫۵ دستورالعمل طبقه بندی داراییهای موسسات اعتباری، مصوبات یک هزار و هفتاد و چهارمین و یک هزار و هفتاد و هفتمین جلسه مورخ ۱۰٫۹٫۱۳۸۵ و ۱۳۸۵٫۱۱٫۲۸ شورای پول و اعتبار چارچوب مدیریت ریسک اعتباری چارچوب ذیل برای مدیریت ریسک اعتباری توصیه میشود ۱- نظارت هیات مدیره و مدیریت ارشد ۳-۲- ساختار سازمانی : ۳۳ نظام ها و رویه ها برای شناسایی پذیرش اندازه گیری نظارت و کنترل ریسک اعتباری ۳-۱- نظارت هیات مدیره و مدیریت ارشد ۳-۱-۱- هیات مدیره موظف است در چارچوب استراتژی کلی موسسه اعتباری راهبردها و سیاستهای مهم ریسک اعتباری و نیز شیوه مدیریت آن را تصویب نماید زمانی که استراتژی کلی موسسه اعتباری - با هدف به هنگام نمودن - مورد تجدید نظر قرار میگیرد لازم است راهبردها و سیاست های ریسک اعتباری نیز به تبع آن مورد بازنگری قرار گیرند. مسئولیتهای هیات مدیره و مدیریت ارشد در رابطه با مدیریت ریسک اعتباری شامل موارد زیر است ۳-۱۱-۱- تعیین میزان تحمل ریسک اعتباری از سوی موسسه ۳-۱-۱-۲- حصول اطمینان از اینکه مقدار منابع در معرض ریسک اعتباری در سطحی قابل قبول و متناسب با سرمایه پایه موضوع یک هزار و سیزدهمین جلسه مورخ ۱۳۸۲٫۱۰٫۲۷ شورای پول و اعتبار و بخشنامه شماره مب ۱۹۱۱ مورخ ۱۳۸۲٫۱۱٫۱۶ بانک مرکزی ج.ا.ا موسسه اعتباری است؛ ۳۱-۱۳ حصول اطمینان از اینکه مدیریت ارشد و نیز تمامی افرادی که مسئول مدیریت ریسک اعتباری هستند از تجربه و دانش کافی برای انجام وظایف محوله برخوردارند؛ ۴-۱-۱- حصول اطمینان از اینکه موسسه اعتباری اصول مناسبی را به کار میگیرد تا شناسایی اندازه گیری نظارت و کنترل ریسک اعتباری را تسهیل نماید؛ ۳-۱-۱-۵- حصول اطمینان از اینکه برای مدیریت ریسک اعتباری برنامه ها و رویه های مناسبی وجود دارد ۳-۱-۲- مهمترین هدف استراتژی اعتباری موسسه تعیین میزان ریسک پذیری آن میباشد پس از این مرحله موسسه اعتباری می بایست برنامه ای را تدوین نماید که بر اساس آن ضمن حفظ ریسک اعتباری ناشی از منابع در معرض ریسک در چارچوب از پیش تعیین شده بازگشت منابع و تحصیل منافع حاصل از خدمات اعتباری ارایه شده بهینه شود. از این رو استراتژی ریسک اعتباری موسسه میبایست موارد زیر را در بر گیرد ۳-۱-۲-۱- برنامه موسسه اعتباری در زمینه ی ارایه خدمات اعتباری بر اساس نوع طرف های مقابل و خدمات مختلف بخشهای اقتصادی، مکان جغرافیایی نوع پول و سررسید آنها ۳-۱-۲۲- بازار هدف در هر یک از زیر بخشهای صنعت طرف های مقابل تعیین سطح مطلوب برای تمرکز یا تنوع آنها ۳۱۲۳ استراتژی قیمت گذاری شیوه تعیین نرخ سود خدمات اعتباری در چارچوب سیاستهای مصوب مراجع ذی ربط و با منظور نمودن عواملی مانند هزینه های تمام شده (شامل هزینه های سرمایه ای و ریسک ، رقابت و ....... ۳-۱۳- موسسه اعتباری میبایست هنگام تدوین استراتژی ریسک اعتباری ویژگی های بازار هدف خود را مدنظر قرار دهد. لازم است رویه های اعتباری به گونه ای طراحی شوند که موسسه اعتباری با دریافت اطلاعات کافی از طرف مقابل و آگاهی از وضعیت اعتباری صلاحیت و سوابق کاری به شناخت کاملی از وی دست یابد. ۱۴-۳- استراتژی ریسک اعتباری میبایست از پویایی لازم برخوردار بوده تبعات و اثرات چرخه های اقتصادی را بر ترکیب و کیفیت سبد اعتباری کل مدنظر قرار دهد و در صورت لزوم به طور دوره ای مورد بازبینی و اصلاح قرار گیرد. ۳۱۵ لازم است مدیریت ارشد کمیته عالی مدیریت ریسک به عنوان بخشی از چارچوب کلی مدیریت ریسک اعتباری سیاستهای اعتباری و رویه های اداره امور آنها را ایجاد نموده و گسترش دهد و نیز به تصویب هیات مدیره برساند جایگاه کمیته عالی مدیریت ریسک به شرح پیوست شماره ۱ میباشد این سیاستها و رویه ها می بایست به گونه ای تدوین شوند که در مورد انواع منابع در معرض ریسک اعتباری به کارکنان رهنمود کافی ارایه نمایند و حداقل موارد ذیل را در بر گیرند ۳۱۵۱ فرایند رسمی و مشروح اعتبار سنجی ۳-۱-۵-۲- اختیار تصویب منابع در معرض ریسک اعتباری در سطوح مختلف سلسله مراتب موسسه اعتباری به طوری که موارد خارج از حدود مقرر هر سطح جهت تصمیم گیری به سطح ذی ربط آن ارجاع داده شود؛ ۳-۱-۵-۳- شناسایی اندازه گیری نظارت و کنترل ریسک اعتباری ۱۵۴ معیارهای پذیرش ریسک اعتباری ۵-۵-۱-۳- ارایه خدمات اعتباری و تسویه آنها و نیز مدیریت و مستندسازی رویه های مذکور ۶-۵-۱-۳- وظایف و مسئولیتهای کارکنان و واحدهای مرتبط با منابع در معرض ریسک اعتباری و نحوه مدیریت آنها؛ ۳-۱-۵-۷- رهنمودهای لازم برای مدیریت تسهیلات غیر جاری ۶-۱-۳- حفظ اثر بخشی سیاستهای مذکور مستلزم برخورداری آنها از شفافیت لازم و ابلاغ آنها به تمامی سطوح کارکنان است. علاوه بر این هر گونه انحراف استثنای قابل ملاحظه از این سیاست ها باید به اطلاع مدیریت ارشد هیات مدیره رسانیده شود و اقدامات اصلاحی لازم برای تطبیق با حدود مقرر انجام شود حصول اطمینان از اجرای مؤثر این سیاستها بر عهده مدیریت ارشد است. ۳-۲- ساختار سازمانی ۳-۲-۱- به منظور کنترل و پایش این موضوع که منابع در معرض ریسک اعتباری در چارچوب معیارها و حدود مصوب هیأت مدیره قرار دارد و نیز برای تسهیل نظارت موثر بر مدیریت ریسک اعتباری و حسن اجرای آن در فرایندهای کنترلی ذیربط لازم است هیأت مدیره واحدهای اجرایی مدیریت ریسک اعتباری را متناسب با اندازه پیچیدگی و تنوع فعالیتهای موسسه اعتباری ایجاد نماید. ۳۲۲ به منظور بررسی موارد مرتبط با مدیریت ریسک اعتباری کمیته عالی مدیریت ریسک موضوع پیوست شماره ۲ بخشنامه شماره مب ۱۱۷۲ مورخ ۱۳۸۶٫۳٫۳۱ بانک مرکزی رهنمودهایی برای نظام مؤثر کنترل داخلی در موسسات اعتباری میتواند کمیته ای تحت عنوان کمیته فرعی ریسک اعتباری ایجاد نماید. ۳-۲-۲-۱- توصیه میشود افراد زیر در کمیته فرعی ریسک اعتباری عضویت داشته باشند پیوست شماره (۱) رئیس واحد مدیریت ریسک اعتباری ؛ رئیس واحد اعتبارات رئیس واحد سرمایه گذاری رئیس واحد مرتبط با مدیریت نقدینگی (خزانه) موسسه اعتباری ۳۲۲۲ کمیته ریسک اعتباری در راستای پاسخگویی به کمیته عالی مدیریت ریسک وظایف زیر را بر عهده دارد نظارت بر ریسک اعتباری در تمامی سطوح موسسه اعتباری و حصول اطمینان از رعایت حدود مصوب هیات مدیره ارایه پیشنهاد خط مشیهای شفاف به کمیته عالی مدیریت ریسک در مورد معیارهای لازم برای ارایه طرح های اعتباری قراردادهای مالی و استانداردهای اعتبار سنجی جهت تصویب در هیات مدیره ارایه پیشنهاد به کمیته عالی مدیریت ریسک در خصوص تفویض اختیارات لازم در موارد زیر تعیین حدود اختیارات سطوح مختلف جهت تصویب منابع در معرض ریسک اعتباری تعیین حدود احتیاطی مربوط به منابع حائز اهمیت در معرض ریسک اعتباری تعیین معیارهای لازم برای وثایق دریافتی بابت ارایه خدمات اعتباری نحوه مدیریت سید اعتباری کل ساز و کار بررسی تسهیلات و تعهدات تمرکز ریسک اعتباری نظارت و ارزیابی ریسک اعتباری ذخیره گیری رعایت ضوابط نظارتی قانونی و غیره ۳۲۳ به منظور حفظ انضباط اعتباری و تفکیک وظایف اجرایی از نظارتی لازم است واحد مستقلی بر عملکرد واحد اعتبارات نظارت نماید. وظایف عمده واحد نظارتی یاد شده عبارت است از: تدوین خط مشی های اعتباری تعیین حدود اعتباری پایش مقدار منابع در معرض ریسک اعتباری و مواردی که بر اساس مصوبات هیأت مدیره یا خط مشی های سازمانی استثنانا حدود مقرر شده توسط هیأت مدیره نادیده گرفته می شود؛ بازبینی مستندات و نظارت بر آنها سطح سازمانی چنین واحدی با توجه به اندازه و وسعت فعالیت تجاری موسسه اعتباری تعیین می شود. ۲۴-۳- به منظور مدیریت مؤثر ریسک اعتباری لازم است موسسه اعتباری در ریسک واحدی را تحت عنوان واحد مدیریت ریسک اعتباری پیوست شماره (۱)) ایجاد نماید. عمده وظایف واحد مذکور به شرح ذیل میباشد پیگیری اجرای سیاستها و حدود احتیاطی مقرر از سوی هیات مدیره در زمینه ریسک اعتباری و حصول اطمینان از رعایت چارچوبهای تعیین شده ایجاد نظامها و رویه های مرتبط با شناسایی ریسک نظام اطلاعات مدیریت پایش کیفیت سبد اعتباری کل و ایجاد نظامی برای ارایه هشدارهای اولیه و نیز اصلاح به موقع نارسایی ها به محض شناسایی آنها انجام مطالعات جامع محیطی و ارزیابیهای کافی به منظور آزمون سطح برگشت پذیری منابع در معرض ریسک سبد اعتباری کل -- نظامها و رویه ها برای شناسایی پذیرش اندازه گیری نظارت و کنترل ریسک اعتباری) ارایه خدمات اعتباری ۳-۳-۱- ارایه خدمات اعتباری تعیین و افزایش حدود اعتباری می بایست بر اساس ضوابط و معیارهایی باشند که به وضوح تبیین شده اند. ۳-۳-۲- لازم است ارایه خدمات اعتباری در چارچوب استراتژی اعتباری موسسه و در بازارهای هدف تعیین شده انجام شود. ۳۳۳ لازم است موسسه پیش از ارایه هر گونه خدمات اعتباری وضعیت ریسک طرف مقابل و نیز ریسک خدماتی را که قصد ارایه آنها را دارد مورد ارزیابی قرار دهد این ارزیابی میبایست حداقل موارد ذیل را در برگیرد وضعیت کلان اقتصادی و صنعت دریافت کننده خدمات اعتباری هدف از دریافت خدمات اعتباری و حصول اطمینان از توان طرف مقابل برای اجرای شرایط قرارداد از جمله بازپرداخت به موقع اقساط بررسی سوابق طرفهای مقابل به ویژه در زمینه میزان پای بندی آنها به شرایط قراردادهای پیشین بررسی شرایط قرارداد کفایت وثایق دریافتی و قابلیت به اجرا گذاشتن آنها؛ دریافت تاییدیه از سطوح ذی ربط در موسسه اعتباری تبصره - به منظور افزایش دقت اعتبار سنجی در مواردی که طرف مقابل مالک مجموعه ای از شرکتها است موسسه اعتباری باید ضمن شناسایی شرکتهای ذینفع ارزیابی اعتباری را بر مبنای گروهی تلفیقی انجام دهد. ۳۳۴ در تعیین شرایط کلی ارایه خدمات اعتباری از جمله شرایط اعطا و بازپرداخت و ....) لازم است وضعیت جریان نقدی زمان بندی آن شرایط مالی متقاضی و هدف از درخواست خدمات اعتباری مورد ارزیابی قرار گیرد در فرآیند ارایه خدمات اعتباری ضروری است به هزینه های ناشی از ریسک در برابر منافع حاصل از آن توجه شده تمامی هزینه های ضمنی ارایه آن خدمات در محاسبات منظور شود. ۳۳۵ موسسه اعتباری باید اطمینان حاصل نماید که خدمات اعتباری ارایه شده به طرف مقابل عینا برای همان هدف اعلام شده در قرارداد مورد استفاده قرار میگیرد در صورت نقض مفاد قرارداد در این زمینه ضروری است به محض اطلاع از وقوع تخلف - علاوه بر انجام اقدامات لازم - اعتبار سنجی طرف مقابل نیز مورد تجدید نظر قرار گیرد. ۶-۳-۳- در مورد آن گروه از خدمات اعتباری که به صورت سندیکایی و کنسرسیومی ارایه میشوند اگرچه تجزیه و تحلیل و ارزیابی وضعیت اعتباری طرف مقابل عمدتا بر عهده موسسه اعتباری عامل می باشد لیکن ضروری است دیگر موسسات اعتباری شرکت کننده در سندیکا یا کنسرسیوم - به طور مستقل - از مناسب بودن اعتبار سنجی بانک عامل اطمینان حاصل کنند. ۳-۳-۷- با تاکید بر اهمیت نقش وثیقه لازم است حسن شهرت و اعتبار طرف مقابل در بازار و توانایی وی در ایفای تعهدات نیز مورد بررسی قرار گیرد. -۳-۳-۸- در مورد متقاضیان جدید دریافت خدمات اعتباری، علاوه بر موارد مذکور، لازم است اهلیت قانونی و درستکاری آنها مورد ارزیابی قرار گیرد. . تعیین حدود موسسه اعتباری میتواند برای ارایه خدمات اعتباری به مشتریان ضمن رعایت حدود و ضوابط مقرر بانک مرکزی ج.ا.ا محدودیت های دیگری را نیز وضع نماید. ۳۳۹ برای ارایه خدمات اعتباری به یک گیرنده منفرد و یا گروهی از گیرندگان مرتبط موسسه اعتباری می تواند حدودی را با توجه به موارد ذیل تعیین نماید میزان تحمل ریسک اعتباری موسسه؛ شرایط اقتصادی توان بازپرداخت طرف مقابل نیاز واقعی طرف مقابل ۳-۳-۱۰- به منظور پیشگیری از ریسک تمرکز موسسه اعتباری می تواند حدودی را برای مناطق جغرافیایی بخشهای اقتصادی، صنایع خاص و هم چنین فعالیتها و خدمات بانکی خود تعیین نماید. ۳-۳-۱۱- در صورتی که متقاضی بخواهد بیش از سقف اعتباری خود (سقف مصوب هیات مدیره موسسه اعتباری خدمات اعتباری دریافت نماید و بدین منظور مایل به استفاده از توان اعتباری شرکتهای مرتبط باشد لازم است موسسه اعتباری توافقهای به عمل آمده بین اشخاص فوق الذکر را مورد بررسی قرار دهد و در صورت لزوم - در خصوص مبالغ قابل توجه و یا درخواستهای مکرر - حدود خاصی را تعیین نماید. ۳-۳-۱۲- لازم است حدود اعتباری حداقل سالی یک بار مورد بازنگری قرار گیرند. در صورت نامطلوب شدن وضعیت اعتباری طرف مقابل حدود وضع شده در رابطه با وی میبایست در فواصل زمانی کوتاه تری مورد بازنگری و تجدید نظر قرار گیرد افزایش حد اعتباری اشخاص مستلزم وجود مدارک مثبته است. ه شیوه اداره امور اعتباری ۳-۳-۱۳- مدیریت مستمر سید اعتباری کل بخش مهمی از فرآیند اعتباری محسوب می شود. ۳-۳-۱۳-۱- مستندسازی لازم است از کامل بودن مستندات مربوط به فرایند خدمات اعتباری ارایه شده و انطباق آنها با شرایط مصوب اطمینان حاصل شود به منظور حصول اطمینان از اجرای شرایط قرارداد و دریافت مطالبات ضروری است اسناد مهم در اختیار موسسه اعتباری مورد پیگیری قرار گیرند. ۳-۳-۱۳-۲- ارایه خدمات قبل از ارایه خدمات اعتباری لازم است انجام این مهم به تایید مدیریت ذی ربط رسانیده شود. ارایه این خدمات می بایست تنها پس از تکمیل قراردادها و دریافت وثایق لازم انجام شود. ۳۳-۱۳۳ پایش خدمات اعتباری ارایه شده پس از تصویب و صدور اجازه ارایه خدمات اعتباری لازم است موارد ذیل به طور مستمر تحت پایش قرار گیرند . رعایت شرایط قرارداد از سوی طرف مقابل شناسایی سریع و به موقع بی نظمی در اجرای مفاد قرارداد ارزشگذاری ادواری وثایق و حصول اطمینان از ایفای به موقع تعهدات توسط طرف مقابل ۴-۱۳-۳- ایفای تعهدات از سوی طرف مقابل در فرایند ارایه خدمات اعتباری موسسه اعتباری موظف است زمان و نحوه ایفای تعهدات را به طرف مقابل خود اعلام نماید. کارکنان ذی ربط می بایست هر یک از موارد خاص از جمله عدم ایفای تعهدات یا تاخیر در انجام آنها توسط طرف های مقابل را - به موقع - به اطلاع مدیریت برسانند سوابق مربوط باید به شیوه مناسبی ثبت و به هنگام شود. ۳-۳-۱۳۵- نگهداری سوابق اعتباری لازم است در موسسه اعتباری دستور العمل و معیارهایی مدون برای نگهداری سوابق اعتباری وجود داشته باشد. سوابق اعتباری باید تمامی مکاتبات انجام شده با طرف مقابل اطلاعات لازم برای ارزیابی سلامت مالی از جمله عملکرد وی در ایفای تعهدات را در برگیرند. مستندات مربوط باید به گونه ای طبقه بندی و بایگانی شوند که حسابرسان داخلی و مستقل و نیز ناظران بانک مرکزی ج.ا.ا به سهولت امکان دسترسی به آنها را داشته باشند. ۳۳۱۳۶ وثایق و تضمین ها لازم است موسسه اعتباری اطمینان حاصل کند که تمامی اسناد مربوط به وثایق و تضمین ها در صندوق مقاوم در برابر آتش و سایر حوادث غیر مترقبه تحت کنترلهای ویژه قرار دارند به منظور ردیابی هر گونه نقل و انتقال لازم است استاد مذکور ثبت شوند. علاوه بر این جهت بررسی و پیگیری بیمه های پوشش وثایق و تسهیلات میبایست تدابیر مقتضی اتخاذ گردد انجام بازرسی فیزیکی منظم استاد از جمله اقدامات ضروری دیگر در این زمینه است. اندازه گیری ریسک اعتباری ۱۴-۳-۳- اندازه گیری ریسک اعتباری با استفاده از فنون مختلف کمی و کیفی از اهمیت بسزایی در فرآیند مدیریت این ریسک برخوردار است. از این رو لازم است روشی برای اعتبار سنجی طرف مقابل و انواع خدمات اعتباری تعیین شود. روش پیشنهادی که میتواند مبنای ایجاد یک سیستم رتبه بندی داخلی باشد به شرح پیوست شماره (۲) ارایه می شود. کنترل و پایش ریسک اعتباری ۱۵ ۳۳ پایش پیوسته و مستمر سید اعتباری کل و همچنین یکایک اجزای آن ضروری است به منظور انجام اقدامات اصلاحی به موقع - در صورت تنزل رتبه اعتباری طرفهای مقابل و ابزارهای اعتباری - لازم است موسسه اعتباری برای پایش مؤثر و روزانه کیفیت سبد اعتباری کل از سیستم مناسبی با قابلیتهای زیر برخوردار باشد تطبیق خدمات اعتباری ارایه شده با شرایط قرارداد بررسی کفایت ذخیره گیری حصول اطمینان از رعایت حدود نظارتی مقرر بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران حصول اطمینان از رعایت حدود مقرر هیات مدیره در رابطه با وضعیت کلی ریسک اعتباری ۱۶-۳-۳- سیاستهای اعتباری موسسه باید دستور العمل های شفافی برای پایش ریسک اعتباری را در برگیرد. این دستورالعمل ها میبایست حداقل موارد زیر را مشخص نماید وظایف و مسئولیتهای کارکنان شاغل در زمینه پایش ریسک اعتباری رویه ارزیابی و فنون تجزیه و تحلیل سید اعتباری کل و هر یک از اجزای آن تعداد دفعات انجام پایش بررسی ادواری قراردادهای اعتباری و وثایق مربوط تعداد دفعات نظارت حضوری بر طرح ها پروژه ها نحوه شناسایی تنزل کیفیت اعتباری طرف های مقابل نحوه شناسایی تنزل کیفی ابزارهای اعتباری ۳-۳-۱۷- سیستم مؤثر و کارآمد پایش ریسک اعتباری به مدیریت ارشد این امکان را میدهد که وضعیت ریسک سبد اعتباری کل و روند آن را زیر نظر قرار دهد به طوری که پیش از رویارویی با موانع جدی با ارزیابی خط مشی راهبرد اعتباری موسسه پیشنهادات لازم را به هیات مدیره ارایه نماید. ه شاخص های اصلی تبیین کیفیت اعتباری طرف های مقابل ۳-۳-۱۸- شاخصهای مهم تعیین کننده کیفیت اعتباری طرف های مقابل عبارتند از: وضعیت مالی و شرایط کاری مهمترین معیار برای تعیین توان بازپرداخت طرف های مقابل موسسه اعتباری سلامت مالی است. در این زمینه لازم است. اهلیت قانونی حسن شهرت و توان مالی آنها مورد بررسی قرار گیرد. شاخصهای مهم مالی از جمله سودآوری حقوق صاحبان سهام اهرم مالی و نقدینگی و روند آنها از مواردی است که می بایست مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد در این تجزیه و تحلیل لازم است ریسک فعالیت و یا بخش اقتصادی ذی ربط موقعیت طرف مقابل در آن بخش و عوامل بیرونی نظیر شرایط اقتصادی سیاست ها و مصوبات مراجع ذی صلاح منظور شود. در مورد آن گروه از شرکتها که وضعیت مالی آنها وابستگی شدیدی به مدیران و سهامداران عمده دارد مشابه آن چه که معمولا در خصوص موسسات کوچک و متوسط مشاهده میشود علاوه بر تجزیه و تحلیل شرکت میبایست صلاحیت و توانمندی مدیران و سهامداران عمده نیز مورد بررسی ویژه قرار گیرد. بررسی عملکرد طرف مقابل موسسه اعتباری با بررسی عملکرد طرفهای مقابل از طریق پایش مستمر وضعیت حسابهای آنها سابقه بازپرداخت و نیز بررسی خدمات اعتباری ارایه شده به آنها - خارج از حدود مقرر - می تواند ارزیابی واقع بینانه تری از وضعیت اعتباری به دست آورد. تمدید قراردادهای خدمات اعتباری با طرف های مقابل عمده مستلزم مرور مجدد پیشینه اعتباری آنها و حصول اطمینان از مناسب بودن وضعیت مالی و شرایط کاری آنها میباشد. بررسی میزان پایبندی طرفهای مقابل به مقاد قرارداد لازم است موسسه اعتباری میزان پایبندی طرف های مقابل به قرارداد و ایفای کلیه تعهدات مندرج در آن از جمله توانائی باز پرداخت اصل و سود تسهیلات پرداخت وجه التزام و ...) را ارزیابی نماید. ارزش گذاری وثایق از آن جا که ممکن است ارزش وثایق در طول زمان کاهش یابد به طوری که از کفایت لازم برای پوشش تمام یا بخشی از خدمات اعتباری ارایه شده برخوردار نباشد موسسه اعتباری باید به طور ادواری ارزش وثایق را مورد ارزیابی قرار دهد. تعداد دفعات ارزیابی با توجه به نوع وثیقه و به تشخیص موسسه اعتباری و در چارچوب مقررات بانک مرکزی تعیین میشود. در مواردی که وثایق دریافتی شامل موجودی انبار و یا دیگر اموال منقول است. برای حصول اطمینان از وجود کالا و حفظ ارزش آن لازم است بازرسی مناسب انجام شود چنانچه کالاهای موضوع وثیقه به دلایلی همچون استهلاک فسادپذیری آسیب پذیری و .... در معرض کاهش ارزش قرار داشته باشند ضروری است موسسه اعتباری اقدامات پیشگیرانه لازم را به عمل آورد. ۳-۳-۱۹- در صورتی که بخشی از سید اعتباری کل موسسه را اوراق بهادار تشکیل دهد لازم است تنزل کیفی سید اعتباری سرمایه گذاری ها مورد پایش مستمر قرار گیرد. - بررسی ریسک ۳۳۲۰ موسسه اعتباری باید به منظور بازنگری فرایند ارایه خدمات اعتباری حصول اطمینان از دقت جایگاه اعتباری و کیفیت سید اعتباری کل ساز و کار مستقلی را برای ارزیابی مستمر فرآیند ریسک اعتباری ایجاد کند. تمامی خدمات اعتباری ارایه شده - به جز خدماتی که به صورت گروهی به عنوان مثال خدمات اعتباری ارایه شده به بخشهای اقتصادی و صنایعی که بر یکدیگر اثر گذار هستند مدیریت می شوند می بایست در چارچوب مقررات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مورد بازنگری قرار گیرند نتیجه این بررسیها باید به طور مناسب مستند سازی شده به هیات مدیره و یا کمیته عالی مدیریت ریسک موضوع پیوست شماره ۲ بخشنامه شماره مب ۱۱۷۲ مورخ ۱۳۸۶٫۳٫۳۱ بانک مرکزی رهنمودهایی برای نظام مؤثر کنترل داخلی در موسسات اعتباری گزارش شود. ۳-۳-۲۱- موسسه اعتباری باید بازنگری اعتباری را بر اساس اطلاعات به هنگام شده مربوط به شاخصهای مالی یا حوزه فعالیت طرف مقابل انجام دهد بررسی وضعیت اعتباری شرکتهای عضو یک گروه باید به طور یکپارچه انجام شود. بدین منظور لازم است این بررسی تمامی تراکنشهای انجام شده بین دریافت کنندگان خدمات اعتباری عضو گروه را در بر گیرد. ۳-۳-۲۲- در موارد ذیل که احتمال قصور طرف مقابل افزایش می یابد لازم است بازنگری های دوره ای به دفعات بیشتری انجام شود در خصوص دریافت کنندگان جدید خدمات اعتباری که اطلاعات کافی در مورد آنها وجود ندارد. زمانی که داراییهای غیر جاری دچار تنزل کیفی اعتباری می شوند. ۲۳ ۳۳ در مورد تسهیلات اعطایی بابت کالاهای مصرفی بادوام لازم است ساز و کار مناسبی برای مدیریت ریسک آنها ایجاد شود. . تفویض اختیارات ۲۴-۳-۳- لازم است موسسه اعتباری حدود اختیارات و مسئولیت های واحد واحدها) و فرد (افراد) ذیربط در امور مربوط به اعطای مجوز تصویب خدمات اعتباری و تغییر در شرایط آنها را مشخص نماید. تفویض اختیارات میبایست متناسب با تجربه توانمندی و ویژگی های افراد انجام شود. سیاستهای موسسه اعتباری میباید ضمن تاکید بر رعایت حدود مقرر از سوی بانک مرکزی ج.ا. به طور شفاف فرایندی را که به موجب آن ارایه خدمات اعتباری به طرف مقابل فراتر از حدود مصوب از سوی هیات مدیره - ممکن می گردد تبیین نماید. . مدیریت تسهیلات غیر جاری ۳-۳-۲۵- لازم است موسسه اعتباری در چارچوب مقررات بانک مرکزی ج.ا.ا سیستمی را ایجاد کند تا به کمک آن بتواند تسهیلات غیر جاری را به موقع شناسایی کند به گونه ای که برای انجام اقدامات اصلاحی از گزینه های بیشتری برخوردار باشد. ۲۶-۳-۳- خط مشیهای ریسک اعتباری موسسه میبایست به طور شفاف نحوه مدیریت تسهیلات غیر جاری را مشخص نماید. به منظور مدیریت موثر تسهیلات مذکور لازم است اعطای تسهیلات و پیگیری وصول مطالبات توسط دو واحد مجزا انجام شود. ۳-۳-۲۷ فرایند مدیریت تسهیلات غیرجاری شامل موارد ذیل است مذاکره و پیگیری اقدامات موسسه اعتباری در رابطه با پیگیری مطالبات باید پیشگیرانه باشد و با حفظ تماس مستمر با طرف های مقابل به نحو مناسب ثبت شود. تجدید نظر در پیگیری و وصول مطالبات موسسه اعتباری میتواند با تجدید نظر در راهبرد پیگیری و وصول مطالبات خود و از طریق اصلاح شرایط قرارداد امکان بازپرداخت تسهیلات را افزایش دهد راهبردهای تجدید نظر در شرایط قرارداد که لازم است به تصویب مقامات ذی صلاح رسانیده شود می بایست ضمن حفظ منافع موسسه اعتباری موجب ترغیب طرفهای مقابل به قصور نشود. ارزیابی وثایق به منظور بررسی کفایت وثایق دریافتی برای پوشش خدمات اعتباری لازم است موسسه اعتباری وثایق را در چارچوب مقررات بانک مرکزی ج.ا. ارزیابی و مستند نماید. در مورد خدمات اعتباری ارایه شده لازم است کفایت وثایق دریافتی به طور مستمر مورد ارزیابی قرار گیرد. بررسی وضعیت و گزارش دهی لازم است تسهیلات غیر جاری به تعداد دفعات بیشتری تحت بررسی و پایش قرار گیرد و هرگونه تغییر و تحول در وضعیت تسهیلات مذکور به هنگام شود. اقدامات واحدهای ذی ربط برای مدیریت موثر این تسهیلات و نتایج حاصل از آنها باید. به اطلاع مدیریت ارشد رسانیده شود. پیوست شماره ۲ اعتبار سنجی از طریق رتبه بندی از آنجا که زبانهای موسسه اعتباری عمدتا ناشی از قصور طرف های مقابل در ایفای تعهداتشان است اعتبار سنجی طرفهای مقابل از اهمیت به سزایی برخوردار می شود. روشهای امتیازدهی رتبه بندی و .... از رایج ترین شیوه ها برای اعتبار سنجی مشتریان محسوب میشوند. به منظور تصمیم گیری در مورد ارائه خدمات اعتباری به طرف های مقابل لازم است موسسه اعتباری به هر روش معتبر ممکن آنها را اعتبار سنجی نماید به عنوان مثال در مورد تسهیلات خرد موسسه اعتباری می تواند از مدلهای امتیازدهی که برای پردازش و نظارت بر کیفیت این نوع تسهیلات طراحی شده اند استفاده نماید. در هر صورت کلیه فرایندهای اعتبار سنجی پس از تصویب مقامات ذی ربط می بایست مستند سازی شده به اطلاع کارکنان واحدهای مربوط رسانیده شود. البته بسترسازی برای انطباق با استانداردهای بین المللی از طریق تشویق موسسات اعتباری به ایجاد سیستم رتبه بندی داخلی از مهمترین رویکردهای بانک مرکزی محسوب می شود. ۱- اعتبار سنجی از طریق رتبه بندی داخلی اعتبار سنجی طرفهای مقابل از طریق تعیین رتبه آنها اعم از اینکه توسط یک شرکت رتبه بندی مستقل و یا توسط موسسه اعتباری انجام شود در موارد ذیل به موسسه اعتباری یاری میرساند چگونگی تخصیص منابع برای ارایه خدمات اعتباری آگاهی از میزان منابع در معرض ریسک اعتباری مدت و نرخ خدمات اعتباری تعداد دفعات لازم و شدت پایش خدمات اعتباری ارایه شده انجام تجزیه و تحلیل لازم برای تنزل یا ارتقای رتبه اعتباری و محاسبه دقیق تر ذخیره تسهیلات غیر جاری تصمیم گیری در زمینه اختیارات سطوح مختلف مدیریت برای تصویب ارایه خدمات اعتباری مختلف طراحی یک سیستم رتبه بندی داخلی - با ساختار مناسب - ابزار مهمی برای پایش و کنترل ریسک موجود در سبد اعتباری کل اجزای آن در سطح موسسه و همچنین در سطح هر یک از خطوط کاری محسوب می گردد. بانک مرکزی ج.ا.ا برای رتبه بندی داخلی سیستم رتبه بندی خاصی را توصیه نمی کند و انتخاب نوع سیستم رتبه بندی اعتباری را به موسسه واگذار می نماید. موسسه اعتباری باید سیستمی متناسب با اندازه ماهیت و پیچیدگی فعالیتهای خود طراحی کند. این سیستم میبایست از انعطاف پذیری لازم برخوردار باشد تا بتواند ضمن انعکاس ریسکهای جاری و آتی موسسه اعتباری تنوع و پیچیدگی فعالیتهای نوین را نیز پوشش دهد. ۱-۱- پیش شرط های اولیه برای طراحی یک سیستم رتبه بندی کارآمد ۱-۱-۱- به منظور اعتبار سنجی دریافت کنندگان خدمات اعتباری با استفاده از سیستم رتبه بندی داخلی ضروری است موسسه اعتباری از توانمندی لازم برای کمی کردن ریسک - به شیوه ای سازگار قابل اتکا و معتبر برخوردار باشد. ۲-۱-۱- سیستم های برآورد ریسک و تعیین رتبه و فرآیندهای مرتبط با آن می بایست ارزیابی منطقی از ریسک طرف مقابل و ویژگی های خدمات اعتباری اعطایی ارایه نمایند. علاوه بر این سیستم های مذکور بایستی بتوانند تمایز لازم را بین طبقات مختلف ریسک قایل شوند و امکان انجام برآوردهای کمی سازگار و منطقی از ریسک را فراهم نمایند. ۳-۱-۱- سیستم های برآورد ریسک و تعیین رتبه و فرایندهای مرتبط با آن باید این قابلیت را داشته باشند که ریسک اعتباری گروه های مختلف خدمات اعتباری خرد و همگن را که در سبدهای مشخصی نگهداری می شوند - پس از رسیدن به حد نصاب مقرر هیات مدیره - با رعایت مشخصه های مذکور در بند فوق ارزیابی و کمی نمایند. ۱-۱-۴- هر سیستم کارای رتبه بندی اعتباری میبایست دریافت کنندگان خدمات اعتباری را از نظر ابعاد زیر ارزیابی کند احتمال قصور آنها عوامل تاثیرگذار بر برگشت پذیری منابع و منافع حاصل از خدمات اعتباری دریافتی مانند وثیقه نوع محصول و ....). ۵-۱-۱- برای کارکرد موثر یک سیستم رتبه بندی اعتباری لازم است موارد ذیل رعایت شوند مفاهیم و معیارهای مرتبط با ریسک اعتباری از جمله مفهوم قصور به طور مستدل دقیق و قابل درک تعریف شوند به گونه ای که بتوانند بین طبقات مختلف رتبه تمایز لازم را ایجاد کنند؛ رتبه ها فرایندها و معیارهای موسسه برای تخصیص رتبه های طرفهای مقابل و خدمات اعتباری ارایه شده به طور مشخص و دقیق تعریف شوند؛ احتمالات مختلف قصور طرفهای مقابل در ایفای تعهداتشان پیش بینی و تعیین شده تعداد طبقات رتبه بندی و نیز تعداد زیر گروه های هر طبقه مشخص و تعریف شود. علاوه بر این ارتباط منطقی و مناسبی بین احتمال قصور و طبقات و زیرگروه های مربوط وجود داشته باشد. ۲۴ لم به منظور پیشگیری از ایجاد ابهام و برای تعیین دقیق رتبه ها تعریف طبقات رتبه بندی و زیرگروههای مربوط باید حتی الامکان جامع و فاقد هم پوشانی باشد؛ توضیحات مربوط به هر یک از طبقات رتبه ها در سیستم رتبه بندی و معیارهای مربوط به آن از جزئیات کافی برخوردار باشند تا افرادی که مسئولیت تخصیص رتبه ها را بر عهده دارند، بتوانند به طرفهای مقابل یا خدمات اعتباری دارای ریسک مشابه رتبه های یکسان تخصیص دهند. به منظور پیشگیری از تمرکز دریافت کنندگان خدمات اعتباری در یک رتبه خاص سیستم رتبه بندی به گونه ای طراحی شود که حداقل هفت رتبه برای دریافت کنندگان خدمات اعتباری که مرتکب قصور نمیشوند و سه رتبه برای آنها که مرتکب قصور می شوند، منظور گردد. رتبه طرف مقابل بر مبنای مجموعه ای از معیارهای مشخص و متمایز تعیین شود و سپس براساس آن احتمال قصور دریافت کننده خدمات اعتباری برآورد گردد. برای تمایز بین سطوح ریسک در تعریف رتبه لازم است، درجه و شدت ریسک دریافت کنندگان خدمات اعتباری و نیز معیارهای به کار رفته منظور شود این گونه وجه تمایزها در هر طبقه از رتبه میتواند با استفاده از علایم مثبت و منفی و نیز حروف الفبا و یا اعداد، مشخص شود. در صورتی که موسسه اعتباری از سیستم رتبه بندی کاملی استفاده میکند احتمال قصور برای زیرگروه ها به طور مجزا تعریف شود. معیارهای رتبه بندی ضمن همخوانی با ضوابط ارائه خدمات اعتباری موسسه با خط مشی های آن برای مدیریت خدمات اعتباری غیر جاری هم خوانی داشته باشند. برای تعیین رتبه حتی الامکان کلیه اطلاعات موجود مرتبط با طرف مقابل و خدمات اعتباری مربوط در رتبه بندی منظور شود. هر قدر اطلاعاتی که در اختیار موسسه اعتباری قرار می گیرد محدودتر باشد، رتبه میبایست محتاطانه تر تعیین شود. رتبه ای که توسط یک موسسه رتبه بندی مستقل تعیین می شود. می تواند به عنوان یکی از عوامل اصلی برای تعیین رتبه در موسسه اعتباری مورد استفاده قرار گیرد با این وجود باید این اطمینان حاصل شود که سایر عوامل مرتبط نیز منظور شده است. افق زمانی برای تخمین احتمال قصور یکساله است. لیکن به منظور افزایش دقت تخمین ها مناسب است برای تخصیص رتبه ها از افق های زمانی طولانی تری استفاده شود در ضمن ارزیابی توانایی طرفهای مقابل برا
۱۵۲۱بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۴/۱۸
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۱۵۲۱ مورخ ۱۳۸۶/۰۴/۱۸; فرمول جدید محاسبه سود واقساط درعقود با بازدهی معین به همراه جدول مربوط به نحوه تسهیم هرقسط به اصل و سود
شماره مب ٫ ۱۵۲۱ تاریخ: ۱۳۸۶٫۴٫۱۸ بسمه تعالی جهت اطلاع مدیران عامل محترم کلیه بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و مؤسسه اعتباری توسعه ارسال گردید. با سلام پیرو نامه شماره مب ٫ ۹۶۹ مورخ ۱۳۸۳٫۹٫۳۰ این مدیریت کل به بانک های کشور موضوع نظر خواهی نسبت به روش پیشنهادی محاسبه سود و اقساط در عقود با بازدهی معین - که به پیوست بخشنامه یاد شده به آن بانک ارسال گردیده بود - بدین وسیله به استحضار می رساند که جمع بندی و بررسی نقطه نظرات ارائه شده از سوی سیستم بانکی در مجموع ضرورت جایگزینی فرمول پیشنهادی با فرمول متداول مورد عمل را مورد تأکید قرار داد. سابقه استفاده از فرمول فعلی به اوایل دهه ۱۳۶۰ باز میگردد که نخستین بار از سوی شورای عالی بانکها جهت اجرا به بانکهای دولتی ابلاغ گردید و برای محاسبه سود و اقساط تسهیلات ملاک عمل کلیه بانکهای دولتی قرار گرفت. همانگونه که در نامه یاد شده نیز به طور مختصر اشاره شده است در بررسی های به عمل آمده از سوی این مدیریت ضعفهایی در روش فعلی مشاهده شد که در ذیل به اهم آنها اشاره می شود: با به کارگیری فرمول مذکور امکان دستیابی به بازدهی واقعی - مطابق با نرخ های سود مصوب شورای پول و اعتبار - برای بانکها میسر نمیگردد بر این اساس از آنجا که نرخ های اسمی یا اعلام شده عموما بالاتر از نرخهای بازدهی واقعی است، لذا شبهه نوعی گران نمایی اعطای تسهیلات با نرخهای بالا از سوی بانک ها به وجود می آید. در همین رابطه بررسیها بیانگر این نکته است که با افزایش مدت زمان بازپرداخت تسهیلات این تفاوتها معنی دارتر شده به صورت مشخص تری بارز می گردد. به عنوان مثال چنانچه تسهیلاتی با نرخ رسمی سود ۱۴ در سال اعطا شود ، یازدهی واقعی آن برای سررسیدهای یک ساله ۵ ساله و ۱۵ ساله به ترتیب برابر ۱۳٫۷ ۱۲٫۷ و ۱۱ در سال قابل محاسبه است. طبیعی است که تحت چنین شرایطی بانکها جهت جبران کاستیهای ناشی از فرمول و به منظور نیل به بازدهی بیشتر به سمت اعطای تسهیلات کوتاه مدت تر گرایش نشان دهند که این خود با توجه به این که طرح های سرمایه گذاری و اشتغال زایی اصولا و عمد تا نیازمند منابع بلند مدت میباشند در مجموع بانکها را از مسیر اهداف رشد و توسعه اقتصادی مورد نظر دولت محترم دور می سازد. در تسهیلات اعطایی با بازپرداخت بلند مدت چنانچه مشتری پس از پرداخت چند قسط خواستار بازپرداخت کل اقساط به بانک و تسویه پیش از موعد بدهی خود باشد، مشاهده می نماید که در عمل علیرغم بازپرداخت چند قسط هنوز بابت کل تسهیلات و هم چنین بخشی از سود بدهکار است. استفاده از فرمول فعلی فضای سفته بازی در سیستم بانکی را تشدید می نماید. جهت توضیح موضوع فرض مینماییم که تسهیلاتی به مبلغ ۱ میلیارد ریال با نرخ سود ۱۷ در سال و بازپرداخت ۱۵ ساله به صورت ماهانه اعطاء شده باشد براساس روش فعلی قسط ماهانه مشتری برابر ۱۲،۶۷۸،۲۴۰ ریال محاسبه میگردد از جانب دیگر مبلغ سود ماهانه قابل پرداخت به سپرده ای یا اوراق مشارکتی به مبلغ ۱ میلیارد ریال و با نرخ سود ۱۵٫۵ درصد در سال برابر ۱۲،۹۱۶،۶۶۷ ریال خواهد بود وجود چنین شرایطی انگیزه زیادی را برای مشتریان خصوصا مشتریان بزرگ بانکها جهت دریافت تسهیلات اضافی از بانکها و سپرده گذاری آن در سیستم بانکی به منظور کسب منفعت حاصل از این نقل و انتقال فراهم مینماید. با توجه به اینکه در سنوات قبل سود تسهیلات به صورت چند نرخی اعلام می شد و همواره نرخ سود بخشهای خدمات و بازرگانی در قیاس با سایر بخشهای اقتصادی از رقم بالاتری برخوردار بود به منظور دستیابی به بازدهی بالاتر بانک ها اکثرا به اعطای تسهیلات در دو بخش فوق تمایل نشان می دادند. اشکالات موجود در فرمول فوق نهایتا موجب گردیده بود که سیستم بانکی کشور از فرمولهای متفاوتی جهت محاسبه سود و اقساط تسهیلات استفاده نماید این موضوع منجر به عدم وحدت رویه در بانکهای کشور گردید و در نتیجه مشکل جدیدی را بر مشکلات قبلی افزود. با توجه به مجموع اشکالات مطرح شده در فوق مراتب به تفصیل به شورای محترم پول و اعتبار گزارش گردید. پس از بحث و تبادل نظر پیرامون این موضوع در جلسات متعدد شورای محترم پول و اعتبار به منظو رایجاد رویه واحد در بانکها و با استناد به دلایل ذیل قابلیت تسهیم هر قسط پرداختی مشتری به اصل و سود واقعی متعلقه محقق شدن بازدهی واقعی برای بانکها مطابق با نرخ های سود مصوب شورا برای دوره های مختلف اعطای تسهیلات گرایش بانکها به سمت سرمایه گذاریهای بلند مدت و در نتیجه ایجاد زمینه مناسب جهت سرمایه گذاری و اشتغال زایی بیشتر نهایتا فرمول پیشنهادی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران را در یکهزار و هشتادمین جلسه مورخ ۱۳۸۵٫۱۲٫۲۶ مورد تصویب قرار داد. با عنایت به مراتب فوق مقتضی است آن بانک ترتیباتی اتخاذ نماید تا در عقود با بازدهی معین با بازپرداخت ماهانه از این به بعد فرمولهای محاسبه سود و اقساط و همچنین جدول مربوط به نحوه تسهیم هر قسط به اصل و سود که به پیوست بخشنامه حاضر به آن بانک ارسال می گردد ملاک عمل قرار گرفته و ضمن ابلاغ آن به شعب و واحدهای تابعه بر حسن اجرای آن نظارت لازم و کافی معمول دارند. تأکید می نماید که به هنگام اعطای تسهیلات بانکها فقط مجاز به محاسبه و دریافت اقساط بابت اصل تسهیلات و سود متعلقه خواهند بود و نباید هیچ مبلغ دیگری را تحت عنوان کارمزد و یا غیره از مشتریان دریافت نمایند. ان پیوست: ۲ برگ مدیریت کل نظارت بر بانکها و مؤسسات اعتباری اداره مطالعات و مقررات بانکی حسن معتمدی صدیقه رهبر شمس کار ۳۸۳۱-۳ پیوست ۱ نحوه محاسبه اقساط ماهانه و کل سود در قراردادهای با بازدهی معین = A - قسط ماهانه کل سود = R = NA-P پارامترهای به کار رفته در دو فرمول فوق دارای معانی زیر میباشند مبلغ اصل تسهیلات نرخ سود سالانه به درصد مدت زمان بازپرداخت تسهیلات به ماه مبلغ قسط ماهانه کل سود پیوست ۲ جدول مربوط به نحوه تسهیم هر قسط به اصل و سود کی قسط قسط ثابت اصل قسط بابت سود مانده تسهیلات ole P P P ۱ A P ۲ A ا ا-,ج^ /4 - (پ*) ا A - (هب۲۱ A آل ۱۲ A ۱۸۲۱ ه--. ۱ - یب۱ A ا 1 N
۱۳۶۹بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۴/۱۰
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۱۳۶۹ مورخ ۱۳۸۶/۰۴/۱۰; موارد پیشنهادی سازمان بازرسی کل کشور در خصوص مقررات و شرایط حسابجاری و ارزی بانک ها و شرط ضمن عقد مربوط به اعطای تسهیلات
شماره: مب ٫ ۱۳۶۹ تاریخ : ۱۳۸۶٫۴٫۱۰ «بسمه تعالی» جهت اطلاع کلیه مدیران عامل محترم بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک ارسال گردید محترما با توجه به این که سازمان بازرسی کل کشور در نتیجه تحقیق و بررسی عملکرد سیستم بانکی کشور با مواردی مواجه شده اند که نیاز به اصلاح برخی ضوابط و توجه بیشتر از سوی مسئولان و کارکنان شبکه بانکی دارد بدین وسیله موارد پیشنهادی سازمان مذکور در خصوص اصلاح بند ذیل از مقررات و شرایط حساب جاری ریالی و ارزی بانکها و شرط ضمن عقد مربوط به اعطاء تسهیلات را جهت اطلاع و اقدام مقتضی در راستای رفع ایرادات مطرح شده اعلام میدارد بند مورد توجه و ایراد سازمان بازرسی کل کشور از شرایط عمومی حساب جاری ریالی ارزی بانک ها به شرح ذیل میباشد بانک برای وصول هر نوع مطالبات و خسارت ناشی از معاملات بانکی حق دارد از هر نوع اعتبار و اسناد و اوراق بهادار اعم از ارزی و ریالی و موجودیهای ارزی و ریالی و سپرده ثابت و موقت و حسابهای جاری و پس انداز و غیره و هر نوع مال و طلب مشتری نزد خود تحت هر عنوان که باشد بدون هیچ گونه تشریفاتی راسا تهاتر و برداشت و بنا به نظر و تشخیص خود بابت هر طلب و خسارتی که بخواهد محسوب میدارد و در صورت عدم تکافو بقیه طلب خود را از مشتری مطالبه و دریافت دارد و مشتری بدین وسیله حق هر گونه اعتراض و گفتگویی را تحت هر عنوانی که باشد از خود اسقاط می نماید. با توجه به بند فوق پیشنهاد سازمان بازرسی کل کشور در خصوص مورد به شرح ذیل میباشد عبارت بدون هیچ گونه تشریفات حذف و حداقل به جای آن با ابلاغ به مشتری و حداکثر ظرف ۱۰ روز اضافه شود. بانک ها در مواقعی که مبادرت به اعطاء تسهیلات میکنند متن پیشنهادی ذیل را به عنوان شرط ضمن عقد مربوط به تسهیلات مورد نظر قید کنند در مواردی که مطالبات بانک از مشتری ناشی از اعطای تسهیلات باشد و بانک بدون اخذ وثایق دیگر و صرفا به اعتبار عملکرد مشتری نزد بانک و یا به اعتبار سپرده های مشتری اعم از جاری قرض الحسنه کوتاه مدت و بلند مدت ریالی و ارزی طلبی را احراز نماید عند اللزوم میتواند به عنوان شرط ایفاء تعهدات در قرارداد فی مابین اجازه مستقیم مشتری بابت مطالبات معوقه مزبور را بدون هیچ گونه تشریفات قانونی منظور دارد). ص اداره مطالعات و مقررات بانکی سیمین دخت حکاک ۳۸۳۱-۲
۱۳۴۷بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۴/۱۰
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۱۳۴۷ مورخ ۱۳۸۶/۰۴/۱۰; مصوبات جلسه مورخ 1386/02/24 کمیته سیاستگذاری و نظارت بر بانکهای مناطق آزاد در خصوص فعالیتهای اعتباری ( اعم از ریالی وارزی ) در مناطق آزاد تجاری- صنعتی
شماره مب ٫ ۱۳۴۷ تاریخ: ۱۳۸۶٫۴٫۱۰ بسمه تعالی به کلیه مدیران عامل محترم بانکها و موسسات اعتباری غیربانکی و مدیران شعب بانکهای استاندارد چارترد ایران و اروپا و فیوچر بانک ارسال گردید بدین وسیله تصمیمات متخذه در جلسه مورخ ۱۳۸۶٫۲٫۲۴ کمیته سیاستگزاری و نظارت بر بانکهای مناطق آزاد در خصوص فعالیتهای اعتباری اعم از ریالی و ارزی در مناطق آزاد را به شرح زیر اعلام میدارد ۱ واحدهای بانکی موضوع ماده ۱ دستورالعمل اجرایی عملیات پولی و بانکی در مناطق آزاد تجاری صنعتی جمهوری اسلامی ایران فقط مجاز به اعطای تسهیلات در مناطق از محل منابع جمع آوری شده در مناطق آزاد میباشند. -۲ نرخ سود تسهیلات در عقود مبادله ای فروش اقساطی سلف جعاله، خرید دین و نیز حداقل سود احتمالی تسهیلات در سایر عقود راسا توسط مسئولین مربوطه تعیین می شود. سود علی الحساب انواع سپرده های مدت دار راسا توسط واحدهای بانکی تعیین و به طور قطعی تسویه خواهد شد. واحدهای بانکی مستقر در مناطق آزاد نمیتوانند واحدهای بانکی در سایر نقاط کشور را به عنوان کارگزار" یا "نماینده (Agent) خود جهت جمع آوری منابع تعیین نمایند. واحدهای بانکی سایر نقاط کشور نیز مجاز نیستند به نمایندگی از طرف واحدهای بانکی مستقر در مناطق آزاد نسبت به جمع آوری منابع اقدام نمایند. ه انتقال منابع بین واحدهای بانکی مستقر در مناطق آزاد مجاز میباشد و واحدهای مذکور مجاز نیستند منابع جمع آوری شده در مناطق آزاد را در خارج از مناطق در سایر نقاط کشور به مصرف برسانند. واحدهای بانکی میتوانند در صورت وجود منابعی مازاد بر نیاز مناطق آزاد این منابع را به ادارات مرکزی خود منتقل نمایند منابع مازادی که از شعب موجود هر بانک ٫ موسسه اعتباری غیربانکی در هر منطقه آزاد به ادارات مرکزی بانک ) موسسه اعتباری غیربانکی مربوط منتقل میگردد باید تابع قرارداد و توافق مشخص فی مابین شعبه مربوطه و بانک ٫ موسسه اعتباری غیربانکی باشد تا شناسایی هزینه و درآمدهای مربوط به صورت شفاف امکان پذیر گردد. در این صورت برگشت این منابع از مفاد این ماده مستثنی می باشد. در خصوص پرداخت تسهیلات تکلیفی خرید احداث و تعمیر مسکن انفرادی به اشخاص حقیقی بومی مناطق آزاد شعب بانکهای مستقر در مناطق مذکور میتوانند به عنوان عامل بانک مادر و با استفاده از منابع متعلق به بانک مادر اقدام نمایند. نرخ سود این قبیل تسهیلات و سایر شرایط آن باید همانند موارد مشابه در سایر نقاط کشور باشد. مجموع مانده تسهیلات و تعهدات مربوط به هر ذینفع واحد نزد کلیه واحدهای هر واحد بانکی تابع حدود مقرر در آیین نامه تسهیلات و تعهدات کلان می باشد. سرپرستی شعب مدیریت بانک ها موسسات اعتباری و شعب مستقل بانکها و موسسات اعتباری مستقر در مناطق آزاد باید آمار سپرده های جمع آوری شده در مناطق آزاد را در پایان هر ماه و برای هر شعبه به طور جداگانه به تفکیک هر یک از مناطق و به تفکیک انواع سپرده ها و نرخ سود منظور شده و همچنین آمار مصارف را بر اساس نوع عقود و نرخ سود دریافتی به اداره اطلاعات بانکی این بانک ارسال نمایند. این بخشنامه جایگزین بخشنامه های شماره نب ٫ ۷۰۹۳ مورخ ۱۳۷۷٫۱۰٫۱۴، نت ٫ ۱۶۰۲ مورخ ۱۳۷۹٫۳٫۲۴ اداره نظارت بر بانکها مب ٫ ۱۱۶۷ مورخ ۱۳۸۱٫۸٫۲۵ و مب ۱۰۰۳ مورخ ۱۳۸۳٫۷٫۴ اداره مطالعات و مقررات بانکی می گردد. ب اداره مطالعات و مقررات بانکی فروزنده شجاعی
۱۳۳۹بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۴/۰۹
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۱۳۳۹ مورخ ۱۳۸۶/۰۴/۰۹; زمان اجرای بخشنامه شماره مب/۱۱۸۹ مورخ 1386/4/2 در مورد اعلام سیاست های پولی سال ۱۳۸۶( نرخ سود تسهیلات بانکی در سال ۱۳۸۶)
شماره مب ٫ ۱۳۳۹ تاریخ: ۱۳۸۶٫۴٫۹ بسمه تعالی جهت اطلاع مدیران عامل محترم کلیه بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه ارسال گردید احتراما پیرو بخشنامه شماره مب ٫ ۱۱۸۹ مورخ ۱۳۸۶٫۴٫۲ این بانک موضوع اعلام سیاستهای پولی سال ۱۳۸۶ خواهشمند است دستور فرمایید به منظور حسن اجرا و وحدت رویه ترتیبی اتخاذ گردد مفاد بخشنامه مذکور حداکثر از روز شنبه مورخ ۱۳۸۶٫۴٫۱۶ در کلیه شعب و واحدهای تابعه به مرحله اجرا درآید. ب اداره مطالعات و مقررات بانکی سیمیندخت حکاک ۳۸۳۱-۲
۱۲۹۰بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۴/۰۹
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۱۲۹۰ مورخ ۱۳۸۶/۰۴/۰۹; اختصاص حداقل بیست و پنج درصد ( ۲۵٪) از تسهیلات اعطایی کلیه بانکهای کشور به بخش آب وکشاورزی ( موضوع ماده ۱۰ از قانون برنامه چهارم توسعه) - ( کلیه بانکهای تجاری )
شماره: مب٫ ۱۲۹۰ تاریخ : ۱۳۸۶٫۴٫۹ «بسمه تعالی» جهت اطلاع کلیه مدیران عامل بانکهای تجاری به جز بانک سپه و پست بانک ارسال میگردد. احتراما در راستای اجرای ماده ۱۰ از قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران بالاخص قسمت ۲ از بند ج آن مبنی بر « اختصاص حداقل بیست و پنج درصد (۲۵) از تسهیلات اعطایی کلیه بانکهای کشور به بخش آب و کشاورزی بدینوسیله به استحضار میرساند که سهم بخش کشاورزی از افزایش درمانده تسهیلات اعطایی آن بانک به بخش غیر دولتی پس از کسر الزامات قانونی و تسهیلات از محل سپرده های قرض الحسنه برای رفع احتیاجات ضروری و اشتغال در سال ۱۳۸۶ معادل ۲۵ میباشد. خواهشمند است مقرر فرمایند ضمن ابلاغ مراتب فوق به مراجع ذیربط در آن بانک بر حسن اجرای آن نیز نظارت کافی معمول گردد. همچنین لازم است جدول مشروح مانده تسهیلات اعطایی به بخشهای مختلف اقتصادی طبق روال معمول در پایان هر ماه تهیه و حداکثر تا پایان روز پانزدهم ماه بعد به اداره اطلاعات بانکی این بانک ارسال گردد. اداره مطالعات و مقررات بانکی صدیقه رهبر شمس کار ۳-۳۸۳۱
۱۲۸۹بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۴/۰۹
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۱۲۸۹ مورخ ۱۳۸۶/۰۴/۰۹; اختصاص حداقل بیست وپنج درصد ( ۲۵٪) از تسهیلات اعطایی کلیه بانکهای کشور به بخش آب وکشاورزی( موضوع ماده ۱۰ از قانون برنامه چهارم توسعه ) - ( بانک سپه )
شماره: مب ٫ ۱۳۸۹ تاریخ : ۱۳۸۶٫۴٫۹ «بسمه تعالی» جناب آقای احمد درخشنده مدیر عامل محترم بانک سپه احتراما در راستای اجرای ماده ۱۰ از قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران بالاخص قسمت ۲ از بند ج آن مبنی بر اختصاص حداقل بیست و پنج درصد (۲۵) از تسهیلات اعطایی کلیه بانکهای کشور به بخش آب و کشاورزی بدینوسیله به استحضار می رساند که سهم بخش کشاورزی از افزایش درمانده تسهیلات اعطایی آن بانک به بخش غیر دولتی پس از کسر الزامات قانونی و تسهیلات از محل سپرده های قرض الحسنه برای رفع احتیاجات ضروری و اشتغال در سال ۱۳۸۶ معادل ۱۷٫۴ میباشد. خواهشمند است مقرر فرمایند ضمن ابلاغ مراتب فوق به مراجع ذیربط در آن بانک بر حسن اجرای آن نیز نظارت کافی معمول گردد. همچنین لازم است جدول مشروح مانده تسهیلات اعطایی به بخشهای مختلف اقتصادی طبق روال معمول در پایان هر ماه تهیه و حداکثر تا پایان روز پانزدهم ماه بعد به اداره اطلاعات بانکی این بانک ارسال گردد. اداره مطالعات و مقررات بانکی صدیقه رهبر شمس کار ۳۸۳۱-۳
۱۱۸۹بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۴/۰۲
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۱۱۸۹ مورخ ۱۳۸۶/۰۴/۰۲; نرخ سود تسهیلات بانکی در سال ۱۳۸۶
شماره: مب ۱۱۸۹ تاریخ : ۱۳۸۶٫۴٫۲ «بسمه تعالی» جهت اطلاع کلیه مدیران عامل محترم بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه ارسال گردید احتراما؛ بدین وسیله مفاد تصمیمات متخذه در یکهزار و هشتاد و پنجمین جلسه مورخ ۱۳۸۶٫۳٫۲۶ شورای محترم پول و اعتبار در خصوص سیاستهای پولی سال ۱۳۸۶ را به شرح ذیل به استحضار میرساند الف - نرخ سود تسهیلات بانکهای دولتی در عقود مبادله ای در سال ۱۳۸۶ از تاریخ ابلاغ این مصوبه معادل ۱۲ دوازده درصد تعیین گردید. ب - نرخ سود تسهیلات بانکها و موسسات اعتباری غیر دولتی در عقود مبادله ای در سال ۱۳۸۶ از تاریخ ابلاغ این مصوبه یک واحد درصد بیش از نرخ مشابه بانکهای دولتی تعیین گردید. ج - حداقل نرخ سود احتمالی برای انتخاب طرح ها در عقود مشارکتی بانکها دولتی و غیر دولتی) و موسسات اعتباری غیر دولتی معادل نرخ سود تسهیلات در عقود مبادله ای هر گروه از بانکهای مذکور تعیین گردید. ضمنا شورای محترم پول و اعتبار در مصوبه مذکور بر انجام مشارکت واقعی بین بانکن و مشتریان تاکید نمود. خواهشمند است دستور فرمایید مراتب به قید تسریع به کلیه واحدهای ذی ربط ابلاغ و بر حسن اجرای آن نظارت گردد. ص اداره مطالعات و مقررات بانکی حمید تهرانفر ۳۸۱۶ صدیقه رهبر شمس کار ۳۸۳۱-۳
۱۱۷۲بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۳/۳۱
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۱۱۷۲ مورخ ۱۳۸۶/۰۳/۳۱; حداقل الزامات تحت عنوان "رهنمودهایی برای نظام موثر کنترل داخلی در موسسات اعتباری"
شماره مب ٫ ۱۱۷۲ تاریخ: ۱۳۸۶٫۳٫۳۱ بسمه تعالی جهت اطلاع کلیه مدیران عامل محترم بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه ارسال گردید با احترام همان گونه که استحضار دارند یکی از مهمترین ساز و کارهای کنترلی که زمینه هدایت اثر بخش و کارای سازمانهای مختلف به خصوص بانکها موسسات اعتباری و دیگر نهادهای مالی را فراهم می آورد مجموعه تدابیری است که از آنها تحت عنوان کنترلهای داخلی یاد می شود. برای کنترلهای داخلی الگوهای متنوعی طراحی و معرفی شده اند لیکن مهم ترین و معروف ترین آنها - از نقطه نظر جامعیت اثر بخشی و گستره کاربرد - الگوی مطروحه از سوی کمیته سازمانهای مسئول کمیسیون تردوی (COSO) است. در این الگو، نظام کنترل داخلی از پنج عنصر به هم پیوسته تشکیل شده است که عبارتند از محیط کنترلی شناسایی و ارزیابی ریسک فعالیتهای کنترلی اطلاعات و ارتباطات و خود ارزیابی نظارت و اصلاح نارسایی ها هر یک از این پنج عنصر مشتمل بر توصیه ها و رهنمودهایی است که در مجموع دستیابی به اهداف کنترلهای داخلی را دنبال می کنند. کمیته مزبور کنترل داخلی را فرآیندی دانسته است که توسط هیات مدیره مدیریت و دیگر کارکنان یک موسسه اجرا میشود و هدف از ایجاد آن کسب اطمینانی منطقی و معقول از دستیابی به اهداف اثر بخشی و کارآیی عملیات قابلیت اعتماد به گزارشگری مالی و پایبندی به قوانین و مقررات جاری است. بدون تردید ایجاد و استقرار یک نظام توانمند کنترل داخلی بستری را فراهم می آورد که با بهره مندی از آن میتوان نسبت به مدیریت موثر و کارای سازمانها و موسسات مختلف اطمینان حاصل نمود جامعیت و اثر بخشی رهنمودهای این کمیته در زمینه کنترلهای داخلی موجب کاربرد وسیع آن در عرصه پهناوری از کشورها و سازمانهای پولی و مالی شده است به گونه ای که کمیته نظارت بانکی بال نیز در سندی که تحت عنوان چارچوبی برای نظامهای کنترل داخلی در واحدهای بانکی منتشر نموده از الگوی (COSO) پیروی کرده است. نظر به اهمیت و لزوم برخورداری بانکها و موسسات اعتباری کشور از نظام مناسبی برای کنترلهای داخلی واحدهای تابع خود به پیوست مجموعه رهنمودهایی برای نظام موثر کنترل داخلی در موسسات اعتباری جهت اجرا و فراهم سازی بستر لازم برای استقرار نظام کنترل داخلی موثر در آن بانک موسسه اعتباری غیربانکی ابلاغ می گردد در این خصوص لازم است بانکها و موسسات اعتباری غیربانکی هر ۶ ماه گزارشی از پیشرفت کار در خصوص پیاده سازی نظام جامع کنترلهای داخلی در واحد تابع خود و اقدامات انجام شده در اجرای موثر این بخشنامه را به مدیریت کل نظارت بر امور بانکها و موسسات اعتباری بانک مرکزی گزارش دهند. بدیهی است استقرار نظام توانمندی از کنترلهای داخلی در آن موسسه مستلزم ایجاد ساختار سازمانی مناسب و طراحی و استقرار ساز و کارهای لازم است که در رهنمودهای مزبور چارچوب کلی در این زمینه ارائه شده است. شایان ذکر است که در تهیه این رهنمودها از منابع تخصصی فراوانی استفاده شده است که برخی از مهمترین آنها عبارتند از استاد منتشره از سوی کمیته سازمانهای مسئول کمیسیون تردوی (COSO) کمیته نظارت بانکی بال (BCBS) ، واحد حسابداری کل ایالات متحده (KPMG ، (GAO از معتبرترین سازمانهای بین المللی فعال در زمینه حسابرسی و دیگر مراکز فعال حرفه ای در زمینه کنترلهای داخلی ضمن آنکه در تدوین این مجموعه ملاحظات و ویژگیهای بومی بانکها و موسسات اعتباری کشور نیز ملحوظ شده اند. با عنایت به مراتب فوق خواهشمند است دستور فرمایند رهنمودهای پیوست - پس از اتخاذ تدابیر لازم در سطوح هیات مدیره و مدیریت ارشد - به تمامی واحدهای ذی ربط در آن بانک موسسه ابلاغ و ضمن نظارت موثر بر حسن اجرای آن هر ۶ ماه گزارشی از پیشرفت کار در این زمینه برای بانک مرکزی ارسال شود. ب اداره مطالعات و مقررات بانکی صدیقه رهبر شمس کار ه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مدیریت کل نظارت بر بانکها و موسسات اعتباری رهنمودهایی برای نظام موثر کنترل داخلی در موسسات اعتباری فهرست مطالب عنوان فصل اول - مفاهیم کلی ۱ اهداف ۲- تعاریف - کارکردهای نظام کنترل داخلی اجزای نظام کنترل داخلی فصل دوم - محیط کنترلی 1- تعریف وظایف مسئولیتها و اختیارات هیات مدیره موسسه اعتباری وظایف مسئولیتها و اختیارات مدیریت ارشد موسسه اعتباری فصل سوم شناسایی و ارزیابی ریسک ۱- تعاریف ۲ مدیریت ریسک ۲-۱- شناسایی و ارزیابی ریسک ۲-۲- کنترل و نظارت فصل چهارم - فعالیتهای کنترلی ۱- تعریف انواع فعالیتهای کنترلی لم صفحه ۱۹ فصل ششم - خود ارزیابی نظارت و اصلاح نارسایی ها پیوست شماره ۱ کمیته حسابرسی 1- تعاریف ۲- اهداف ویژگی ها -۴- اختیارات ۵- وظایف ۶- جلسات حق الزحمه ضمیمه پیوست شماره ۱ بند ۲۱ از بخش "ب" نشریه اصول و ضوابط حسابداری و حسابرسی آئین نامه رفتار حرفه ای منتشره از سوی کمیته فنی سازمان حسابرسی پیوست شماره - کمیته عالی مدیریت ریسک ۱- تعاریف II صفحه اهداف ۲ ویژگی ها اختیارات ۴- وظایف ۵- جلسات چارچوب لازم برای ارائه گزارشها حق الزحمه پیوست شماره ۳ نمودارهای توضیحی برای کنترلهای داخلی نمودار شماره ۱ جایگاه کمیته حسابرسی و کمیته عالی مدیریت ریسک در ساختار سازمانی موسسه اعتباری نمونه ایده آل نمودار شماره ۲ فعالیتهای کنترلی؛ نقش ها و مسئولیت ها پیوست شماره -۴ نمونه پرسش نامه برای ارزیابی کنترل داخلی موسسه اعتباری III رهنمودهایی برای نظام موثر کنترل داخلی در موسسات اعتباری فصل اول - مفاهیم کلی ۱- اهداف در اجرای مؤثر بند ب از ماده ۱۱ قانون پولی و بانکی کشور مصوب تیرماه سال ۱۳۵۱ و اصلاحات پس از آن و اختیارات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در ماده ۳۷ قانون مذکور و به منظور حفظ ثبات مالی موسسات اعتباری رهنمودهایی برای نظام موثر کنترل داخلی در موسسات اعتباری که از این پس رهنمود نامیده می شود. برای تحقق اهداف ذیل تدوین می گردد ۱-۱- دستیابی به اهداف موسسه اعتباری ۱-۲- حصول اطمینان از اثر بخشی و کارایی عملیات ۱-۳- مدیریت کارآمد ریسک های بانکی -۱-۴- حصول اطمینان از عملکرد مناسب نظام گزارشگری مالی و مدیریت و ارتقای شفافیت آن؛ ۱-۵- حصول اطمینان از پایبندی تمامی واحدها و کارکنان موسسه اعتباری به رعایت قوانین و مقررات مربوط استراتژیها برنامه ها رویه ها و ضوابط داخلی -۱-۶- محافظت از منابع و داراییهای موسسه اعتباری در برابر هرگونه خسارت زیان سوء استفاده و اختلاس ۲- تعاریف گستره شمول تعاریف ذیل محدود به این رهنمود است: -۲-۱- موسسه اعتباری بانک یا موسسه اعتباری غیربانکی است که تحت عناوین مذکور از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مجوز دریافت نموده تحت نظارت این بانک قرار دارد. نظام کنترل داخلی مجموعه منسجمی از فرایندهای کنترلی مالی عملیاتی و دیگر کنترلهای مستمری است که توسط هیات مدیره و مدیریت ارشد موسسه اعتباری - به منظور کسب اطمینان از تحقق اهداف این دستور العمل - طراحی شده؛ در تمامی سطوح سازمان به اجرا در می آید. ۲-۳ مدیریت ارشد اعضای هیات عامل ٫ مدیر عامل و آن گروه از مدیران اجرایی و کارکنان ارشد موسسه اعتباری است که مستقیما زیر نظر هر یک از اعضای هیات عامل ٫ مدیر عامل قرار داشته مسئولیت اجرای استراتژیها و سیاست های مصوب هیات مدیره یا هیات عامل را حسب مورد بر عهده دارند. کارکردهای نظام کنترل داخلی برخورداری موسسه اعتباری از یک نظام کنترل داخلی مؤثر ضمن بهبود و ارتقای کارایی و اثربخشی به حفظ اعتبار و حسن شهرت آن می انجامد. موارد زیر از جمله کارکردهای نظام کنترل داخلی مؤثر است ۳-۱- بهبود نظارت و پاسخ گویی مناسب مدیریت و کمک به گسترش فرهنگ توانمند کنترلی ۲- کمک به فرآیند تصمیم گیری و اداره مؤثر موسسه اعتباری بهبود سازوکارهای مرتبط جهت مدیریت مناسب ریسکهای موجود در فعالیتهای موسسه تقویت ساختارها و فعالیتهای کنترلی از جمله تفکیک وظایف رعایت فرایند اخذ مجوزها و مصوبات رفع مغایرتها و بازبینی عملکرد عملیاتی بهبود اقدامات کنترلی جهت پیشگیری شناسایی و اصلاح به موقع نارسایی ها از جمله اشتباهات تخلفات و اختلاس ها ۶-۳- بهبود ارتباطات و گردش مناسب و به هنگام اطلاعات قابل اتکا در میان تمامی سطوح موسسه اعتباری بهبود و ارتقای نظام گزارشگری و اطلاع رسانی به موقع و قابل اتکای موسسه اعتباری به اشخاص و مراجع ذیربط حصول اطمینان از پای بندی کلیه سطوح موسسه اعتباری به قوانین مقررات الزامات نظارتی دستور العملها و بخشنامه ها و اجرای مؤثر آنها اجزای نظام کنترل داخلی نظام کنترل داخلی از پنج عنصر به هم پیوسته تشکیل میشود محیط کنترلی شناسایی و ارزیابی ریسک فعالیت های کنترلی اطلاعات و ارتباطات خودارزیابی نظارت و اصلاح نارسایی ها فصل دوم - محیط کنترلی ۱- تعریف فضا و فرهنگ فراگیری است که در میان تمامی سطوح و کارکنان موسسه اعتباری شکل گرفته استقرار مییابد و راهنمای حرفه ای و اخلاقی آنان در انجام وظایف محوله است. مهمترین اجزای آن به شرح ذیل میباشد ۱ نظم و انضباط ارزشهای اخلاقی مانند درستکاری و صداقت صلاحیت های فردی و حرفه ای فلسفه و سبک عملیاتی مدیریت ه ساختار سازمانی شیوه تفویض اختیار و تعیین مسئولیت مدیریت منابع انسانی شیوه ارتباط با مراجع نظارتی ذی ربط هیات مدیره و مدیریت ارشد موسسه اعتباری موظفند با ایجاد محیط کنترلی مناسب در تمامی سطوح سازمان و حمایت از آن - در گفتار و عمل" - زمینه مشارکت فعالانه و فراگیر تمامی کارکنان را فراهم آورند به گونه ای که ۱ درستکاری ارزشهای اخلاقی نظم و انضباط و معیارهای صلاحیت فردی و حرفه ای کارکنان در عالی ترین سطح خود رعایت گردد فلسفه مدیریت و روشهای عملی آن باعث ارتقای کنترل داخلی در تمامی سطوح موسسه اعتباری شود؛ تفویض اختیارات و تعیین مسئولیتها به درستی انجام شود؛ تمامی کارکنان موسسه اعتباری ضمن آگاهی کامل از نقش خود در فرایند کنترل داخلی در آن مشارکت فعال نمایند. ۲- وظایف مسئولیت ها و اختیارات هیات مدیره موسسه اعتباری ۲-۱- ایجاد حفظ اجرا و ارتقای استانداردهای عالی مربوط به محیط کنترلی ۲۲ پذیرش مسئولیت نهایی حصول اطمینان از استقرار و حفظ نظام کنترل داخلی مناسب و موثر ۲۳ تعیین و بازبینی استراتژیهای کلی و سیاستهای کلان موسسه اعتباری و نیز تایید ساختار سازمانی ۲۴ فراهم نمودن حاکمیت ارائه رهنمود و نظارت بر مدیران ارشد ۲۵ تبادل نظر ادواری با مدیران در رابطه با اثر بخشی نظام کنترل داخلی ۲۶ بررسی به موقع ارزیابیهای انجام شده توسط مدیران حسابرسان داخلی و مستقل در رابطه با نظام کنترل داخلی ۲۷ انجام بررسیهای ادواری به منظور حصول اطمینان از پیگیری های به موقع مدیران نسبت به توصیه ها و موضوعات مطروحه از سوی مدیران حسابرسان و مراجع نظارتی در رابطه با نقاط ضعف نظام کنترل داخلی : ۲۸ بازبینی ادواری میزان تناسب استراتژی موسسه اعتباری با حدود تعیین شده در زمینه ریسک ۲-۹ ایجاد کمیته حسابرسی به شرح پیوست شماره (۱) ۲۱۰ ایجاد کمیته عالی مدیریت ریسک به شرح پیوست شماره (۲) - وظایف و مسئولیتهای مدیریت ارشد موسسه اعتباری ۳-۱- ایجاد حفظ اجرا و ارتقای استانداردهای عالی مربوط به محیط کنترلی ۳-۲- اجرای استراتژیها و سیاستهای مصوب هیات مدیره -۳-۳- توسعه روشهایی برای شناسایی اندازه گیری نظارت و کنترل ریسک های موسسه اعتباری ۳۴ طراحی و حفظ ساختار سازمانی مناسب حصول اطمینان از اجرای مؤثر مسئولیتهای تفویض شده ۶-۳- ایجاد خط مشیهای مناسب برای کنترل داخلی ۳۷ نظارت بر کفایت و اثر بخشی نظام کنترل داخلی ۳۸ حصول اطمینان از استقرار نظام کارآمدی از مدیریت و منابع انسانی ۳۹ واگذاری مسئولیت تدوین سیاستها و رویه های تفصیلی کنترل داخلی به مدیران واحدهای عملیاتی فصل سوم - شناسایی و ارزیابی ریسک از ویژگی های یک نظام کنترل داخلی مؤثر شناسایی و ارزیابی مستمر ریسکهایی است که بر دستیابی به اهداف موسسه اعتباری تاثیرات نامطلوبی بر جای می گذارند. این ارزیابی کلیه ریسکهای فراروی موسسه اعتباری و نیز ریسک هایی را که از ناحیه شرکتهای تابعه و وابسته به آن متوجه موسسه اعتباری میشود در بر می گیرد. ۱- تعاریف ۱-۱ ریسک اعتباری احتمال بروز زیان ناشی از قصور طرف مقابل از شرایط قرار داد. ۱-۲ ریسک نقدینگی احتمال عدم توانایی موسسه اعتباری برای ایفای تعهداتش در زمان مطالبه آنها و یا تأمین مالی دارایی های مورد نیاز در زمان مناسب و با هزینه معقول -۱-۳- ریسک عملیاتی احتمال بروز زیان ناشی از نامناسب بودن و عدم کفایت فرایندها و روشها افراد و سیستمهای داخلی و یا ناشی از رویدادهای خارج از موسسه اعتباری از جمله وقفه های عملیاتی نابسامانی ،فیزیکی قطع برق آتش سوزی توقف سیستم های رایانه ای بلایای طبیعی تروریسم آشوبهای سیاسی و ...... جرایم اختلاس ،سرقت مبادلات غیر قانونی کارکنان کلاهبرداری جعل هک سیستم های رایانه ای و ...... مشتریان محصولات و عملکرد کاری خیانت در امانت وجود نواقص در اداره امور مربوط به وثایق سوء استفاده از اطلاعات محرمانه مشتری فعالیت های تجاری نامناسب به حساب بانک پولشویی و فروش محصولات مالی غیر مجاز و ...... عملکرد استخدامی و ایمنی محیط کار دعاوی مربوط به جبران خدمات کارکنان نقض قوانین مربوط به سلامت و ایمنی کارکنان دعاوی ناشی از وجود تبعیض و ...... ۱۴ ریسک بازار خطر ناشی از نوسانات نامطلوب در نرخ ها یا قیمت های بازار از جمله نوسانات نامطلوب در نرخ های سود و ارز و قیمت داراییها تنزل کیفی سرمایه گذاری ها دارائیها در اثر تغییرات نامطلوب قیمت ها در بازار) ۱۵ ریسک بازده خطری که به موجب آن درآمد حاصل از به کارگیری دارایی از هزینه تامین بدهی متناظر آن دارایی کمتر شود. ۶-۱- ریسک تمرکز خطر تمرکز اتکای بیش از اندازه به طرف های مقابل گیرندگان تسهیلات و سپرده گذاران بخشهای اقتصادی مناطق جغرافیایی از حیث وجوه محصولات خدمات درآمدها و وثایق دریافتی ۱۷ ریسک تطبیق قصور در رعایت قوانین و مقررات جاری یا معیارها و روشهای انجام کار -۱-۸ ریسک حقوقی (قانونی) احتمال زبان ناشی از مشاوره یا مستندسازی نامناسب، اشتباهات حقوقی و همچنین عدم کفایت قوانین و مقررات موجود برای حل موضوعات حقوقی مبتلا به موسسه اعتباری و نیز تغییر قوانین و مقررات مزبور ۱-۹ ریسک شهرت احتمال بروز زیان ناشی از دست دادن حسن شهرت به دلایلی از جمله وضعیت نامطلوب مالی تنزل رتبه اعتباری و یا از دست دادن اعتماد عمومی ۱-۱۰ ریسک راهبردی استراتژیک ناشی از تدوین برنامه های راهبردی و عملیاتی نامناسب ایجاد تغییر در این برنامه ها سازمان دهی مجدد موسسه و نیز پیاده سازی برنامه ای است که با عوامل درونی و برونی محیط ناسازگار بوده میتواند بر درآمدها سرمایه و حیات حرفه ای موسسه تاثیر گذار باشد. ۱-۱۱ ریسک مدیریت خطر ناشی از عدم صلاحیت تخصصی و اخلاقی اعضای هیات مدیره مدیریت ارشد و سهامداران عمده ۱-۱۲ ریسک کشوری احتمال عدم ایفای تمام یا بخشی از تعهدات طرف قرارداد خارجی موسسه اعتباری به دلیل شرایط نامناسب حاکم بر محیط اقتصادی اجتماعی و سیاسی کشور متبوع وی از جمله ریسک انتقال وجود ناشی از احتمال عدم ایفای تمام یا بخشی از تعهدات گیرنده تسهیلات بر حسب ارز توافق شده در قرار داد. ۱-۱۳ ریسک انتقال وجوه احتمال عدم ایفای تمام یا بخشی از تعهدات گیرنده تسهیلات بر حسب ارز توافق شده در قرارداد. ۲- مدیریت ریسک مدیریت ریسک عبارت است از فرآیند شناسایی ارزیابی تجزیه و تحلیل و واکنش مناسب نسبت به ریسکهای عمده ای که تاثیرات نامطلوبی بر دستیابی به اهداف موسسه اعتباری دارند و نیز نظارت مستمر بر آنها. مدیریت مؤثر ریسک میبایست بر اساس شرایط متغیر محیطی اقتصادی ،اجتماعی ،سیاسی تکنولوژیکی و ...) به طور مستمر به هنگام شود. ۲-۱- شناسایی و ارزیابی ریسک ۲۱-۱ شناسایی ریسک باید شامل شناخت تمامی عوامل داخلی و خارجی ای باشد که بر دستیابی موسسه اعتباری به اهداف خود تاثیری نامطلوب دارد. این فرآیند میبایست تمامی ریسکهای فراروی موسسه اعتباری را در برگیرد. ۲-۱-۲ در ارزیابی ریسک باید اهمیت و احتمال وقوع آن و نیز میزان ریسک پذیری موسسه اعتباری و راهکارهای مواجهه با ریسک های شناسایی شده ،کنترل انتقال حذف و تحمل ریسک قبل یا پس از وقوع مورد بررسی قرار گیرد. -۲-۱-۳- ارزیابی مؤثر ریسک میبایست تمامی امور تجاری و فعالیت های موسسه اعتباری را در برگیرد. در این ارزیابی لازم است به ابعاد کمی و کیفی ریسک توجه شده هزینه های احتمالی ریسک در مقابل مزایای احتمالی آن مورد سنجش قرار گیرد. -۲-۱-۴- در ارزیابی ریسک میبایست ریسکهای قابل کنترل و غیر قابل کنترل تعیین شوند. ۱-۲۱۴ در مورد ریسکهای قابل کنترل موسسه اعتباری در صورت پذیرش ریسکهای مزبور باید از طریق رویه های کنترلی و تعیین حدود، آنها را کاهش دهد. ۲۱۴۲ در مورد ریسکهای غیر قابل کنترل موسسه اعتباری یا باید ریسکهای مزبور را بپذیرد و یا در صدد خروج از آن فعالیت براید و یا نسبت به تحدید دامنه فعالیت ذی ربط اقدام نماید. ۲-۱-۵- به منظور کنترل ریسکهای جدید و ریسکهایی که پیش از این غیر قابل کنترل تلقی گردیده اند لازم است کنترلهای داخلی مربوط به مدیریت ریسک به طور مستمر مورد ارزیابی قرار گرفته و به هنگام شوند. ۲-۲- کنترل و نظارت -۲-۲-۱- لازم است هیات مدیره و مدیریت ارشد ضمن شناسایی انواع ریسکهای موجود در فعالیتهای موسسه اعتباری درکی روشن و تجربه ای کافی نسبت به آنها داشته باشند و همگام با تغییرات و تحولات محیطی دانش خود را به روز نمایند. ۲۲۲ لازم است هیات مدیره به منظور محدود نمودن ریسکهای موجود در فعالیتهای حائز اهمیت موسسه اعتباری خط مشی های مناسب را بررسی و تصویب نماید. -۲-۲-۳- لازم است هیات مدیره موسسه اعتباری همگام با هرگونه تغییر در استراتژیها و ارائه خدمات جدید یا واکنش به تحولات بازار حدود تعیین شده برای منابع در معرض ریسک را به طور ادواری مورد بازبینی و تصویب قرار دهد. ۲۲۴ مدیریت ارشد باید قبل از مبادرت به هر فعالیت جدید یا ارائه خدمات نوین خط مشی های مناسبی را اتخاذ کند تا نسبت به وجود زیربناهای لازم برای شناسایی نظارت و کنترل ریسکهای مربوط به آنها اطمینان حاصل نماید. ۲۲۵ مدیریت ارشد باید اطمینان حاصل نماید که واحدهای مدیریت ریسک موسسه اعتباری دارای مدیران و کارکنانی است که از دانش تجربه و تخصص کافی - متناسب با ماهیت و حوزه های کاری واحد مربوط - برخوردار هستند. ۲۲۶ مدیریت ارشد باید برای کنترل ریسکهای ناشی از تغییر در محیط رقابتی و یا ابداعات جدید در بازارهایی که موسسه اعتباری در آن فعالیت مینماید از توانایی کافی برخوردار باشد. ۲-۲-۷- لازم است خط مشی ها رویه ها و حدود مناسب و کافی برای تشخیص اندازه گیری و کنترل ریسکهای مربوط به فعالیتهای حائز اهمیت موسسه اعتباری وجود داشته باشند. ۲۲۸ لازم است خط مشی ها رویه ها و حدود تعیین شده در زمینه مدیریت ریسک با سطح تجربه دانش مدیریت اهداف کوتاه مدت و بلندمدت موسسه و نیز کلیت توان مالی آن سازگار باشند. ۲-۲-۹- لازم است خط مشی ها به طور روشن و شفاف حدود مسئولیت ها و اختیارات را در کلیه فعالیتهای مربوط به مدیریت ریسک موسسه اعتباری ترسیم نمایند. ۲-۲-۱۰- لازم است روشها و گزارشهای مربوط به نظارت ریسک در موسسه اعتباری تمامی ریسکهای مهم را پوشش دهند. ۲-۲-۱۱ لازم است ساختار نظام کنترل داخلی متناسب با نوع و سطح ریسکهایی باشد که موسسه اعتباری با توجه به گستره و ماهیت فعالیتهای خود با آنها مواجه است. ۲-۲-۱۲- رعایت حدود ریسکها و رویه های آن باید به طور مستمر کنترل و نظارت شود. ۲-۲-۱۳- در صورت تجاوز از حدود مقرر و یا عدم رعایت رویه های مدیریت ریسک مراتب باید سریعا گزارش شده و مورد رسیدگی قرار گیرند رویه های پیگیری در مورد تخطی های انجام شده می بایست به طور روشن و شفاف تدوین شده باشند. ۱۴-۲-۲- لازم است هیات مدیره و مدیران ضمن آشنایی کافی با سیستم های نگهداری اسناد و مدارک و گزارش گری از آنها برای اندازه گیری و نظارت بر علل اصلی ریسک های موسسه اعتباری استفاده نمایند. ۲-۲-۱۵- لازم است مفروضات اساسی منابع اطلاعاتی و رویه های مورد استفاده در اندازه گیری و نظارت بر ریسک به میزان کافی و مناسب مستند شده و قابل اعتماد بودن آنها به طور مستمر مورد آزمون قرار گیرد. ۱۶-۲-۲- گزارشها و دیگر اشکال ارائه اطلاعات ضمن سازگاری با فعالیتهای موسسه اعتباری باید به گونه ای طراحی شوند که منابع در معرض ریسک و میزان مطابقت آنها با اهداف و حدود تعیین شده مورد نظارت و مراقبت قرار گرفته و در صورت لزوم عملکرد واقعی و مورد انتظار قابل مقایسه باشد. فصل چهارم فعالیتهای کنترلی ۱- تعریف فعالیت های کنترلی خط مشی ها رویه ها فنون و سازو کارهایی هستند که مدیریت به کمک آنها از انجام کارآمد و مؤثر دستورات و رهنمودهای خود برای دستیابی به اهداف موسسه اعتباری اطمینان حاصل می نماید. فعالیت های کنترلی شامل دو مرحله وضع سیاستها و رویه های کنترلی و بررسی میزان پیروی از سیاستها و رویه های مزبور است. این کنترلها در تمامی سطوح موسسه اعتباری و در کلیه فعالیت ها به طور مستمر اعمال میشود لازمه یک نظام کنترل داخلی مؤثر ایجاد ساختار کنترلی مناسبی است که در آن برای هر یک از سطوح کاری فعالیتهای کنترلی مربوط تعریف شده باشد. این امر باید عمدتا موارد ذیل را شامل شود ۱ بررسی ها در سطوح عالی - کنترلهای مؤثر و متناسب با فعالیت واحدها یا بخشهای مختلف مدیریت منابع انسانی وجود نظام مناسب اختیارات و مسئولیت ها ه تفکیک وظایف وجود نظام مصوبات و مجوزها استقرار نظام رسیدگی و رفع مغایرت ها بررسی میزان انطباق با حدود تعیین شده برای منابع در معرض ریسک و پیگیری موارد عدم تطبیق کنترل فرآیند داده پردازی ۱۰ مستند سازی ۱۱ کنترل فیزیکی دارایی ها انواع فعالیتهای کنترلی ۲-۱- بررسی ها در سطوح عالی بررسیهای مربوط به عملکرد واقعی پیش بینی ها راهبردهای فعالیتهای کاری و ..... لازم است هیات مدیره و مدیریت ارشد گزارشهای عملکرد را دریافت نموده پس از بررسی آنها میزان پیشرفت موسسه اعتباری را در راستای نیل به اهداف خود مورد ارزیابی قرار دهند فعالیتهای کنترلی هیات مدیره باید به گونه ای باشند که سئوالات مطروحه از سوی هیات مدیره و پاسخ های دریافتی از سطوح پائین تر به کشف مشکلاتی همچون نقاط ضعف کنترلی یا اشتباهات موجود در گزارشگری و فعالیتهای مشکوک منجر شوند. لازم است هیات مدیره و مدیریت ارشد موسسه اعتباری نسبت به مقایسه عملکرد خود با بودجه ی تعیین شده پیش بینی های به عمل آمده عملکرد دوره های گذشته و جایگاه موسسه در بازار - به طور مستمر - اقدامات لازم را به عمل آورند. ۲-۲- کنترلهای مؤثر و متناسب با فعالیت واحدها یا بخشهای مختلف مدیریت بخشها و واحدها باید به بررسی و ارزیابی گزارشهای روزانه هفتگی و ماهانه عادی در مورد عملکرد واحد متبوع و نیز گزارشهای خاص مربوط به موارد غیر منتظره اقدام نمایند. ۲-۳- مدیریت منابع انسانی به منظور دستیابی به اهداف کنترل داخلی لازم است هیات مدیره و مدیریت ارشد موسسه اعتباری نسبت به استقرار نظامی مؤثر در زمینه مدیریت منابع انسانی - به عنوان اصلیترین سرمایه آن سازمان - اقدامات لازم را به عمل آورد. این اقدامات میتواند شامل جذب نیروهای ذی صلاح و شایسته تقویت و حفظ تعلق خاطر آنها برای تداوم همکاری با موسسه از طریق استقرار نظام مؤثر پاداش ایجاد انگیزه متناسب با عملکرد آموزش مؤثر و مستمر - متناسب با نیازهای موسسه اعتباری - باشد. ۲-۴- وجود نظام مناسب اختیارات و مسئولیتها لازم است هیات مدیره و مدیریت ارشد با استقرار ساختار مناسب وظایف و مسئولیتهای هر یک از واحدها و افراد را در تمامی سطوح به روشنی تعریف نمایند. در این نظام باید به طور دقیق مشخص شود که وظیفه انجام هر فعالیت بر عهده کدام واحد و شخص است و در قبال وظایف و مسئولیت های محوله چه اختیاراتی به آنها تفویض شده است. اختیار و مسئولیت می بایست متناسب با یکدیگر باشد. همچنین لازم است اختیارات و مسئولیتهای هر فرد به طور ادواری مورد بازبینی قرار گیرد تا اطمینان حاصل شود کارکنان در موقعیتی قرار ندارند که ریسک بالقوه ای را به موسسه اعتباری تحمیل نمایند. ۲-۵- تفکیک وظایف به منظور کاهش ریسک ناشی از اشتباهات و تخلفات لازم است وظایف و مسئولیت ها به نحوی در میان کارکنان موسسه اعتباری تفکیک شوند که مسئولیتهای متضاد به یک فرد محول نگردد. بدین منظور باید حوزه هایی که از تعارضات بالقوه برخوردارند شناسایی شده به طور مستمر مورد ارزیابی قرار گیرند. هم چنین هیچ یک از کارکنان نباید مسئولیت انجام تمامی ابعاد مهم یک معامله یا رویداد را در اختیار داشته باشند. لازم است وظایف و مسئولیتهای افراد کلیدی - به طور ادواری - مورد بررسی قرار گیرد تا اطمینان حاصل شود که در موقعیتی قرار ندارند که امکان بروز اشتباه و تخلف برای آنها فراهم شده باشد. ساختارهای سازمانی باید بیانگر رویه های عملیاتی موجود باشند. -۲-۶- وجود نظام مصوبات و مجوزها لازم است جهت حصول اطمینان از آگاهی مدیریت نسبت به تصمیمات مهم و پاسخ گویی در این زمینه مصوبات و مجوزهای ضروری اخذ گردد از جمله در مورد معاملاتی که بالاتر از حدود تعیین شده میباشند ایجاد رویه های لازم جهت کنترلهای مضاعف از جمله این تدابیر است. ۲-۷- استقرار نظام رسیدگی و رفع مغایرت ها لازم است هیات مدیره و مدیریت ارشد ترتیبی اتخاذ نمایند تا با استقرار نظامی جامع که تمامی ارکان و فعالیتهای موسسه اعتباری را در برگیرد امکان رسیدگی به جزئیات مبادلات فعالیتها و ستانده های مدلهای مورد استفاده آن سازمان در زمینه مدیریت ریسک فراهم شود. در این نظام می بایست تمامی مبادلات و رویدادهای مهم - قبل و بعد از وقوع - مورد رسیدگی و تائید قرار گیرند و حسابها و گزارشها با اسناد ذی ربط به طور مستمر، مستقل و به موقع مقایسه و از آنها رفع مغایرت شود لازم است نتیجه این رسیدگی ها - به خصوص در موارد استثنایی که از حدود مقرر تجاوز مینماید - به موقع به سطح مدیریت ذی ربط گزارش شوند انجام تطبیقهای ادواری گزارشهای پیگیری زنجیره عطف حسابرسی و پردازش الکترونیکی داده ها از جمله ابزارهایی است. که به این مهم یاری میرسانند. ضمنا به منظور تطبیق با قوانین و مقررات مربوطه بایستی دستورالعملهای لازم و کافی وجود داشته باشد. -۲- تطبیق با حدود تعیین شده در زمینه ریسک به منظور رعایت رویه ها و استراتژیهای مدیریت ریسک، لازم است هیات مدیره تدابیر و ساز و کارهای مناسبی را اتخاذ نماید که به موجب آن رعایت حدود موارد تخطی از آنها و انجام اقدامات اصلاحی در موارد نقض و پیگیری اقدامات مذکور - به عنوان بخش مهمی از مدیریت ریسک - به طور مستمر مورد ارزیابی و کنترل قرار گیرد. -۲-۹- کنترل فرآیند داده پردازی لازم است به منظور حصول اطمینان از صحت ،دقت اعتبار مجاز و کامل بودن تمامی تراکنش ها کنترلهای مختلفی وجود داشته باشند از این رو موسسه اعتباری می بایست سیستم اطلاعات مدیریت (MIS) جامع و مناسبی داشته باشد. این کنترلها به دو روش کنترل عمومی و کاربردی قابل اجرا است. کنترلهای عمومی شامل ساختار خط مشی ها و رویه هایی است که برای تمامی یا بخش عمده ای از نظامهای اطلاعاتی موسسه اعتباری به کار گرفته میشوند و نسبت به عملکرد مناسب آنها اطمینان میدهند. این کنترل ها محیط لازم را برای عملکرد مناسب کنترل ها و سیستم های کاربردی فراهم می آورند. کنترلهای عمومی باید تمامی برنامه های امنیتی موسسه اعتباری شامل کنترل بر عملیات مرکز داده ها کنترل بر تحصیل و نگهداری نرم افزار کنترل سطح دسترسی از نظر امنیتی کنترل بر ایجاد و نگاه داشت سیستم های کاربردی را در بر گیرند. کنترلهای کاربردی شامل ساختار خط مشی ها و رویه های ناظر بر برنامه های رایانه ای است که موسسه اعتباری باید جهت پردازش تمامی تراکنشها به کار گیرد تا اطمینان حاصل کند که اطلاعات در سیستم های کاربردی ،کامل دقیق مجاز و معتبر پردازش می گردد. کنترل های کاربردی بایستی به نحوی برقرار شوند تا سیستم های کاربردی با سایر سیستمها سازگار باشند این کنترلها اطمینان میدهند که ورودیها به طور کامل به سیستم وارد شده معتبر می باشند و ستانده ها نیز به طور صحیح و مناسب در اختیار کاربران ذی ربط قرار می گیرند. این کنترلها عموما به منظور پیشگیری کشف و اصلاح اشتباهات و موارد غیر متعارف در جریان اطلاعات اعمال میشوند. کنترل های اصلاحی کاربردی خودکار شامل کنترل فرمت وجود و معقول بودن داده ها و دیگر کنترلهای مربوط به آنها از جمله کنترل های کاربردی است. لازم است واحد فن آوری اطلاعات (IT) از رویه ها توسعه سیستم ها و کیفیت آنها به طور مستمر پشتیبانی و مراقبت نماید تا از این طریق اطمینان یابد که سیستم های IT به وظایفی که برای آن طراحی شده اند. عمل می نمایند این واحدها باید بر تولید مستندات استاندارد نظارت کنند به گونه ای که پاسخگوی نیازهای هر کاربر فعلی و آتی باشند. اجازه دسترسی به داده ها و نرم افزارها باید به گونه ای باشد که با اصول و ضوابط مورد تصویب مدیریت سازگاری داشته دسترسی به داده ها و برنامه های نرم افزاری بایستی محدود به افرادی خاص و آن هم با استفاده از روشهای متعارف دسترسی مانند استفاده از شناسه فردی و کلمه عبور باشد و برای پیگیری و مقابله با دسترسی های غیر مجاز و تخلفات تدابیر لازم پیش بینی شود. لازم است ریسکهای ناشی از اختلالات و عدم دسترسی به IT مانند آتش سوزی سیل قطع برق و غیره - از طریق افزایش امنیت های فیزیکی - به حداقل رسانده شوند. لازم است دسترسی به شبکه دستگاهها و لوازم حساس به افراد خاصی محدود شود. به منظور حصول اطمینان از استمرار عملیات حیاتی موسسه اعتباری - در صورت وقوع هرگونه حادثه - ضروری است تمهیدات لازم از جمله اخذ فایل های پشتیبان و استفاده از برق اضطراری در مواقع قطع برق پیش بینی شود تا موسسه اعتباری با کمک این برنامه ها در ایام تعطیل و در صورت وقوع حوادث غیر منتظره بتواند طی مدت زمان معقول فعالیت خود را به سطح عادی بازگرداند چنین برنامه هایی علاوه بر این که می بایست به طور مستمر به روز رسانی شوند به طور ادواری نیز باید تحت آزمون قرار گیرند. ۲-۱۰- مستندسازی مستند سازی به مفهوم ثبت و نگهداری تمامی سیاستها رویه ها دستور العمل ها و تراکنشهای انجام شده در موسسه اعتباری است که میبایست به شکل سند مکتوب یا الکترونیکی و با قید فوریت دقت لازم ذکر جزئیات کافی و در زمان وقوع آنها باشد. لازم است تمامی سطوح مدیریت - در گفتار و عمل - بر لزوم مستند سازی در سیاست ها رویه ها و دستورالعملها و تراکنشها تاکید نمایند و نیز تمامی مستندات به طور مناسب مدیریت و نگهداری شوند به گونه ای که در صورت نیاز و در اسرع وقت بتوان آنها را در اختیار مراجع نظارتی و دیگر مراجع ذیربط قرار داد. -۲-۱۱- کنترل فیزیکی دارائیها به منظور حفاظت از دارانیهای اسیب پذیر و پیش بینی و اجرای تدابیر امنیتی لازم برای حفظ آنها موسسه اعتباری میبایست کنترلهای فیزیکی ضروری را اعمال نماید دسترسی به داراییهای آسیب پذیری مانند وجه نقد اوراق بهادار موجودی ها و تجهیزات - که به واسطه مفقود شدن و یا استفاده های غیر مجاز متضمن زبانهایی برای موسسه اعتباری هستند - محدود شود این قبیل دارایی ها بایستی به طور ادواری شمارش و با ثبتهای کنترلی مقایسه شوند. تناسب نظام کنترل داخلی با اهداف و ویژگیهای موسسه اعتباری نظام کنترل داخلی باید با برخورداری از انعطاف لازم امکان طراحی فعالیتهای کنترلی را بر اساس نیازهای خاص موسسه اعتباری فراهم آورد. نیازهای خاص میتواند متأثر از عواملی مانند تفاوت در اهداف و ریسکها سلایق مدیریتی اندازه و پیچیدگی سازمان و فعالیتهای آن ساختار مالکیت سازمان محیط عملیاتی حساسیت و ارزش داده ها و دیگر الزامات قانونی و مقرراتی باشد. فصل پنجم - اطلاعات و ارتباطات به منظور دستیابی به اهداف موسسه اعتباری تمامی اطلاعات مربوط باید شناسایی گردآوری و نهایتا از نظر شکل و چارچوب زمانی به گونه ای گزارش شود که برای ایفای مسئولیتها به کارکنان یاری رساند. سیستم های اطلاعاتی و حسابداری اطلاعات مورد نیاز برای تصمیم گیری کنترل داخلی و گزارش دهی برون سازمانی را فراهم می آورند این سیستم ها گزارشهایی حاوی اطلاعات مالی عملیاتی و تطبیقی تهیه مینمایند که اداره و کنترل موسسه اعتباری را امکان پذیر میسازند این اطلاعات میبایست قابل اتکا صحیح و به موقع باشد و به منظور بررسی و تحقیق موارد استثنا را سریعا منعکس کنند به گونه ای که تصویری واقعی و منصفانه از کل عملیات موسسه اعتباری ارائه نمایند. دستیابی به اهداف موسسه اعتباری و استقرار نظام مناسبی از کنترلهای داخلی در آن مستلزم وجود سیستمی اثر بخش و مناسب از ارتباطات در تمامی سازمان است. ساختار سازمانی موسسه اعتباری باید به گونه ای باشد که جریان آزاد اطلاعات را در تمامی سطوح از بالا به پائین پائین به بالا و در عرض سازمان تسهیل نماید. اطلاعاتی که در ارتباطات از بالا به پایین منتقل می شوند عموما شامل اهداف استراتژیها ،انتظارات سیاستها و رویه هاست در حالی که در ارتباطات از پایین به بالا معمولا اطلاعات مربوط به عملکرد و ریسک فعالیت ها منعکس می شوند در ارتباطات هم عرض نیز کارکنان به تبادل اطلاعات با یکدیگر می پردازند. رعایت نکات ذیل در خصوص اطلاعات و ارتباطات ضروری است -۱ سیستم های حسابداری باید مشتمل بر روشها و گزارشهایی باشد که تراکنش های موسسه اعتباری را شناسایی جمع آوری تجزیه و تحلیل طبقه بندی ثبت و گزارش نمایند. لازم است به منظور تصمیم گیری و ارزیابی عملیات سیستم های اطلاعاتی و حسابداری مناسب ایجاد شوند. لازم است زنجیره عطف حسابرسی کامل بوده تمامی مراحل را از شروع اسناد اولیه تا تهیه گزارش نهایی پوشش دهد. لازم است مستندات سیستمهای حسابداری موسسه اعتباری تمامی فرآیندهای دستی و اتوماتیک و نیز فعالیتهای روزمره کنترل های داخلی را در برگیرند. ه لازم است اطلاعات مرتبط معتبر به موقع و در دسترس بوده با یکدیگر سازگاری داشته باشند و نیز اطلاعات درون داده های مالی عملیاتی و تطبیقی و برون سازمانی را در بر گیرند. به منظور حصول اطمینان از ارائه اطلاعات صحیح دقیق و یکپارچه (منسجم) به مدیریت ضروری است تدابیر لازم به گونه ای اتخاذ گردد که اطلاعات دریافتی از سیستمهای مختلف اطلاعاتی بررسی و ارزیابی شوند. لازم است سیستمهای اطلاعات مدیریت تمامی فعالیت های اصلی موسسه اعتباری را در برگیرند. این سیستم ها از جمله آنهایی که داده ها را به شکل الکترونیکی نگهداری نموده مورد استفاده قرار می دهند باید مطمئن بوده تحت نظارت مستقل قرار داشته و با تمهیدات احتیاطی لازم تقویت شوند. لازم است اطلاعات بدون وقفه و در زمان مقرر در اختیار مدیریت کارکنان و مراجع ذی صلاح قرار گیرد. لازم است اطلاعاتی که برای مراجع خارج از موسسه اعتباری تهیه میشود از جمله صورتهای مالی و گزارشهای نظارتی منطبق با قوانین و مقررات مربوط باشد. ۱۰ کانالهای ارتباطی دو سویه در موسسه اعتباری باید به گونه ای ایجاد شود که اطمینان حاصل گردد تمامی کارکنان خط مشی ها و رویه های اثرگذار بر وظایف و مسئولیتهای خود را کاملا درک نموده به آنها پای بند میباشند و دیگر اطلاعات مرتبط نیز در دسترس کارکنان ذی ربط قرار می گیرد. فصل ششم - خود ارزیابی نظارت و اصلاح نارسائی ها نظارت مستمر و انجام ارزیابیهای موردی برای حفظ اثر بخشی کنترلهای داخلی توسط واحدهای مختلف از جمله حوزه کاری ذیربط واحد مالی و واحد حسابرسی ضروری است. از مزایای استمرار این رویه شناسایی و کشف سریع نارسانی های موجود در نظام کنترل داخلی اطلاع مدیریت از آنها و انجام اقدامات اصلاحی به موقع است. بدین منظور لازم است موسسه اعتباری از وجود موارد ذیل اطمینان حاصل نماید واحد حسابرسی داخلی علاوه بر برخورداری از سازماندهی مناسب متشکل از کارکنانی است که دارای صلاحیت علمی و تخصصی و نیز تجربه کافی بوده به نقش و مسئولیت خود آگاهی دارند این واحد وظیفه خود که - اطمینان از کارکرد مناسب و اثر بخش نظام کنترل داخلی است - را به درستی انجام داده زیر نظر کمیته حسابرسی و یا هیات مدیره موسسه اعتباری قرار دارد و در انجام وظایف خود متأثر از روابط و اعمال نفوذ واحدهای دیگر نبوده به گونه ای که بتواند بی طرفانه و بدون گرایشهای جانبدارانه گزارشهای لازم را به هیات مزبور ارائه نماید. هیات مدیره هیات عامل و دیگر مسئولین ذی صلاح از یافته های واحد حسابرسی داخلی حسابرسان مستقل و دیگر مراجع ذی ربط مطلع می باشند. برای تجدید نظر و بهبود نظام کنترل داخلی هنگامی که واحد حسابرسی داخلی، حسابرسان مستقل و یا ناظران بانکی نارسانیهای موجود در نظام کنترل داخلی را شناسایی و کشف مینمایند فرآیند لازم پیش بینی شده است. هنگام گسترش عملیات به بازارهای جدید ارائه محصولات نوین وجود تغییرات حائز اهمیت در محیط عملیاتی یا تجدید سازمان امور تجاری کنترلهای داخلی و کفایت مدیریت ریسک مجددا مورد بازنگری قرار گرفته است. در ارزیابی های موردی به ماهیت و میزان تغییرات نظام کنترل داخلی و ریسک های مربوط صلاحیت و تجربه مجریان کنترل ها و نتایج نظارت مستمر توجه شده است. پیوست شماره ۱ کمیته حسابرسی پیوست شماره (۱) کمیته حسابرسی تعاریف ،اهداف ویژگیها اختیارات وظایف جلسات و حق الزحمه ۱- تعاریف ۱-۱- کمیته حسابرسی کمیته ای است تخصصی که از سوی هیات مدیره موسسه اعتباری و به منظور یاری رسانیدن به آنها در امر نظارت بر مسئولیت هایشان در حیطه فرآیند گزارشگری مالی سیستم کنترل داخلی فرآیند حسابرسی و فرآیند تطبیق با قوانین و مقررات و ضوابط اخلاقی تشکیل شده در چارچوب اختیارات مقررات خط مشی ها و حدود وظایف تعیین شده از سوی هیات مدیره انجام وظیفه می نماید. ۱-۲- عضو غیر موظف هیات مدیره منظور از عضو غیر موظف هیات مدیره در این رهنمود عضوی است که فاقد هرگونه سمت اجرایی در موسسه اعتباری شرکتهای تابعه و وابسته به آن باشد. ۱-۳- شرکت تابعه منظور از شرکت تابعه در این رهنمود شخص حقوقی ای است. که موسسه اعتباری بیش از ۵۰ درصد سرمایه مندرج در اساسنامه آن را در مالکیت خود دارد. -۱-۴- شرکت وابسته منظور از شرکت وابسته در این رهنمود شخص حقوقی ای است که موسسه اعتباری بین ۲۵ تا ۵۰ درصد سرمایه مندرج در اساسنامه آن را در مالکیت خود دارد. ۲- اهداف هدف از ایجاد کمیته حسابرسی یاری رساندن به هیات مدیره موسسه اعتباری در نظارت بر موارد ذیل است اثر بخشی نظام کنترل داخلی -۱-۲- کیفیت و صحت صورتهای مالی فرآیندهای گزارشگری مالی نظام های حسابداری و کنترلهای مالی ۱-۳- رعایت قوانین و مقررات مرتبط الزامات نظارتی و سیاست های موسسه اعتباری از جمله خط مشیهای مربوط به منشور اخلاقی ۴-۱- استقرار حفظ و حمایت از واحد حسابرسی داخلی ۱۵ استقلال صلاحیت حرفه ای و عملکرد حسابرسان داخلی و مستقل توجه به این نکته ضروری است که برنامه ریزی و انجام حسابرسی بر عهده کمیته حسابرسی نمیباشد. موارد فوق جزو وظایف حسابرسان است. هم چنین حصول اطمینان از صحت و کامل بودن صورتهای مالی و انطباق آنها با استانداردهای حسابداری از وظایف هیات مدیره است. تاکید می شود که ایجاد کمیته حسابرسی در چارچوب وظایف محوله به مفهوم سلب مسئولیت هیات مدیره از انجام آن وظایف نمیب
۱۰۸۱بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۳/۲۷
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۱۰۸۱ مورخ ۱۳۸۶/۰۳/۲۷; تبیین شمول واژه " شهرداریها " در بخشنامه شماره مب/ ۲۰۱۷ مورخ 1385/05/27
شماره: مب ٫ ۱۰۸۱ تاریخ: ۱۳۸۶٫۳٫۲۷ بسمه تعالی جهت اطلاع مدیران عامل محترم کلیه بانکهای دولتی و شرکت دولتی پست بانک ارسال گردید احتراما پیرو بخشنامه شماره مب ۲۰۱۷ مورخ ۱۳۸۵٫۸٫۲۷ در خصوص دستورالعمل نگهداری حساب های دولتی و در پاسخ به ابهامات مطرح شده بدین وسیله اعلام می گردد که واژه شهرداریها در بند ۱ قسمت الف بخشنامه مذکور شامل شهرداریها و کلیه شرکتها، موسسات و سازمانهای وابسته به آن میباشد خواهشمند است دستور فرمایند ضمن ابلاغ مورد فوق به کلیه واحدهای ذیربط بر حسن اجرای آن نظارت کافی مبذول فرمایند. ب اداره مطالعات و مقررات بانکی صدیقه رهبر شمس کار ۳۸۳۱-۳
۸۴۶بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۳/۰۸
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۸۴۶ مورخ ۰۸/۰۳/۱۳۸۶ ; ضرورت اجرای مقررات و بخشنامه های ابلاغی از سوی بانک مرکزی و اجتناب از اجرای موردی وناهماهنگ مصوبات مراجع و دستگاههای اجرایی دیگر توسط بانک ها و موسسات اعتباری کشور
شماره: مب ٫ ۸۴۶ تاریخ : ۱۳۸۶٫۳٫۸ «بسمه تعالی» جهت اطلاع کلیه مدیران عامل محترم بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه ارسال گردید احتراما: با توجه به این که در بسیاری موارد مشاهده شده است برخی از آئین نامه ها تصویب نامه ها تصمیم نامه ها و موافقت نامه های هیات محترم وزیران و مصوبات سایر مراجع توسط وزارتخانه ها و دستگاههای اجرایی مربوط به طور مستقیم و بدون هماهنگی به بانک ها ابلاغ می گردد. بانکها نسبت به اجرای هماهنگ آن دچار مشکل شده و از بانک مرکزی کسب تکلیف می نمایند. با نظر داشت لزوم اتخاذ تدابیر و تمهیدات لازم در چارچوب قوانین و ضوابط ناظر بر بخش بانکی کشور که در حدود وظایف و اختیارات بانک مرکزی میباشد و به منظور هماهنگی و عملکرد یکسان آن در سطح شبکه بانکی کشور خواهشمند است دستور فرمایند واحدهای اجرایی ذی ربط صرفا در خصوص مواردی که مستقیما از سوی این بانک ابلاغ می گردد، اقدام لازم به عمل آورند. ص مدیریت کل نظارت بر بانکها و موسسات اعتباری اداره مطالعات و مقررات بانکی حمید تهرانفر ۱۶۱۵-۱۶
۵۶۴بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۲/۲۷
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۵۶۴ مورخ ۱۳۸۶/۰۲/۲۷; ممنوعیت هر گونه عملیات بازارگردانی ، بازار سازی و ... توسط بانکها
شماره: مب ٫ ۵۶۴ تاریخ : ۱۳۸۶٫۲٫۲۷ بسمه تعالی برای کلیه مدیران عامل محترم بانکهای دولتی خصوصی شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه ارسال گردید با سلام احتراما بدینوسیله اعلام میدارد که بر اساس پنجمین صورتجلسه کمیسیون اعتباری مورخ ۱۳۸۶٫۲٫۲ انجام هر گونه عملیاتی توسط بانکها تحت عناوین بازارگردانی بازارسازی و .... که به قصد حمایت از سهام خاص صورت میگیرد ممنوع است و بانکها و موسسات اعتباری منحصرا میتوانند در چارچوب دستورالعملهای سرمایه گذاری موضوع بخشنامه شماره مب ٫ ۱۸۲ مورخ ۱۳۸۶٫۱٫۲۶ فعالیت سرمایه گذاری خود را متمرکز نمایند. ب اداره مطالعات و مقررات بانکی فروزنده شجاعی ۳۸۳۱-۴
۵۵۷بخشنامههای نظارت۱۳۸۶/۰۲/۲۶
نامشخص
بخشنامه شماره مب/۵۵۷ مورخ ۱۳۸۶/۰۲/۲۶; میزان اعتبار تابلوهای مختلف در بورس اوراق بهادار
شماره: مب ۵۵۷ تاریخ : ۱۳۸۶٫۲٫۲۶ «بسمه تعالی» جهت اطلاع کلیه مدیران عامل محترم بانکهای دولتی غیر دولتی شرکت دولتی پست بانک و موسسه اعتباری توسعه ارسال گردید با احترام همان گونه که استحضار دارند بورس اوراق بهادار دارای چندین تابلو شامل تابلوی اصلی تابلوی فرعی و تابلوی چهارم میباشد که شرکتهای پذیرفته شده در هر تابلو دارای درجات اعتبار و نقد شوندگی متفاوتی هستند شرکتهای تابلوی اصلی دارای بیشترین اعتبار و شرکت های تابلوی چهارم در آستانه اخراج از بورس قرار دارند. لذا در مواردی که ارزش بازار سهام مبنای محاسبه وثیقه قرار میگیرد از جمله در اعطای تسهیلات و یا به هنگام محاسبه ذخیره لازم است به این مهم توجه شود که شرکت در چه تابلویی پذیرفته شده است تا از بروز ریسک های بعدی اجتناب شود. از این رو خواهشمند است دستور فرمایند مراتب به نحو مقتضی به اطلاع واحدهای ذی ربط در آن بانک ٫ موسسه رسانیده شود. ص اداره مطالعات و مقررات بانکی صدیقه رهبر شمس کار ۳۸۳۱-۳
