محاسبه
مالیات درآمد اجاره

مالیات درآمد اجاره چطور حساب می‌شود؟

طبق ماده ۵۳ قانون مالیات‌های مستقیم، درآمد مشمول مالیات ملکی که اجاره داده می‌شود، کل مال‌الاجاره (نقدی و غیرنقدی) پس از کسر ۲۵ درصد بابت هزینه‌ها، استهلاک و تعهدات مالک است. این ۲۵ درصد مقطوع است و برای آن سند هزینه لازم نیست.

درآمد مشمول باقی‌مانده با نرخ پلکانی ماده ۱۳۱ مالیات می‌خورد: تا سقف پله اول ۱۵ درصد، پله دوم ۲۰ درصد و مازاد آن ۲۵ درصد. سقف پله‌ها هر سال با قانون بودجه تعیین می‌شود؛ برای سال ۱۴۰۵ پله اول ۴ میلیارد و پله دوم ۸ میلیارد ریال است و این ابزار با انتخاب سال، همان ارقام را به کار می‌برد.

یک مثال عددی

تصور کنید اجاره ماهانه یک واحد ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است. اجاره سالانه ۲٬۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و درآمد مشمول پس از کسر ۲۵ درصد، ۱٬۸۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال می‌شود. چون این مبلغ در سال ۱۴۰۵ از پله اول کمتر است، مالیات سالانه ۱۵ درصد آن یعنی ۲۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و ماهانه ۲۲٬۵۰۰٬۰۰۰ ریال است.

چه معافیت‌ها و تخفیف‌هایی وجود دارد؟

این ماشین‌حساب مالیات پایه را حساب می‌کند. معافیت‌ها و تخفیف‌های زیر در محاسبه لحاظ نشده‌اند و اگر شامل شما می‌شوند، مالیات واقعی کمتر است.

طبق تبصره ۱۱ ماده ۵۳، درآمد هر شخص از اجاره واحدهای مسکونی در تهران تا مجموع ۱۵۰ مترمربع زیربنای مفید و در سایر نقاط تا ۲۰۰ مترمربع از مالیات معاف است. همین تبصره تخفیف‌هایی هم دارد:

• سرپرست خانوار: درآمد اجاره تا سقف معافیت ماده ۸۴، صددرصد تخفیف دارد.
• موجری که خودش مستأجر است: درآمد اجاره تا سقف اجاره‌ای که می‌پردازد، صددرصد تخفیف دارد.
• قرارداد بلندمدت مسکونی: قرارداد دوساله ۷۰ درصد و سه‌ساله و بیشتر صددرصد تخفیف دارد، به شرط فسخ نشدن.
• اجاره به خانوارهای خاص: اجاره به خانوار دارای سه فرزند و بیشتر، خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد یا بهزیستی و سه دهک پایین درآمدی، صددرصد تخفیف دارد.
• اجاره کمتر از نرخ منطقه: اگر اجاره‌بها دست‌کم ۱۵ درصد کمتر از ارزش اجاره منطقه‌ای باشد، ۵۰ درصد تخفیف دارد.

همچنین طبق ماده ۵۷، شخص حقیقی که هیچ درآمد دیگری ندارد، تا میزان معافیت ماده ۸۴ از درآمد اجاره معاف است؛ به شرط تسلیم اظهارنامه مخصوص.

مالیات اجاره را چه کسی می‌پردازد؟

مالیات درآمد اجاره بر عهده مالک (موجر) است. ولی طبق تبصره ۹ ماده ۵۳، اگر مستأجر وزارتخانه، شهرداری یا هر شخص حقوقی دیگری باشد، مکلف است این مالیات را از اجاره کم کند و تا پایان ماه بعد به اداره مالیاتی بپردازد. برای این حالت، ماشین‌حساب مالیات تکلیفی اجاره را ببینید.

محل سکونت خانواده اجاره حساب می‌شود؟

طبق تبصره ۱ ماده ۵۳، محل سکونت پدر، مادر، همسر، فرزندان، اجداد و افراد تحت تکفل مالک، اجاری تلقی نمی‌شود؛ مگر اینکه با اسناد ثابت شود اجاره پرداخت می‌شود. همچنین طبق تبصره ۳ همین ماده، هر واحد آپارتمان یک مستغل جدا حساب می‌شود.