محاسبه
تسعیر ارز

تسعیر ارز چیست؟

تسعیر ارز یعنی برگرداندن مبالغ ارزی به ریال با نرخ روز. طبق دستورالعمل جدید (بخشنامه ۲۰۰/۱۴۰۵/۳۷)، این کار در دو مقطع انجام می‌شود: در تاریخ معامله همه اقلام به نرخ همان روز ثبت می‌شوند، و در تاریخ ترازنامه فقط اقلام پولی ارزی دوباره به نرخ روز تسعیر می‌شوند. این ابزار سود یا زیان تسعیر و مالیات آن را برای شما حساب می‌کند.

سود یا زیان تسعیر چطور حساب می‌شود؟

• ارزش ریالی در تاریخ معامله = مقدار ارز × نرخ تاریخ معامله.
• ارزش ریالی در تاریخ ترازنامه = مقدار ارز × نرخ تاریخ ترازنامه.
• تفاوت این دو، سود یا زیان تسعیر است.

برای دارایی و طلب ارزی، بالا رفتن نرخ به معنای سود و پایین آمدن آن زیان است؛ برای بدهی ارزی برعکس، بالا رفتن نرخ زیان و پایین آمدن آن سود محسوب می‌شود.

یک مثال

فرض کنید ۱۰٬۰۰۰ دلار طلب دارید که در تاریخ معامله به نرخ ۶۰۰٬۰۰۰ ریال ثبت شده و نرخ تاریخ ترازنامه ۷۰۰٬۰۰۰ ریال است: تفاوت تسعیر ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال سود است و با نرخ ۲۵٪ شرکت، ۲۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال مالیات دارد.

کدام اقلام تسعیر می‌شوند؟

فقط اقلام پولی: موجودی نقد و بانک ارزی، حساب‌ها و اسناد دریافتنی و پرداختنی، تسهیلات ارزی و جاری شرکا. اقلام غیرپولی مانند پیش‌پرداخت خرید، سرقفلی، دارایی‌های ثابت و موجودی کالا در تاریخ ترازنامه دوباره تسعیر نمی‌شوند.

نرخ ارز و مالیات

طبق دستورالعمل، برای مطالبات از نرخ خرید و برای بدهی‌ها از نرخ فروش مرکز مبادله ارز و طلای ایران استفاده می‌شود. سود تسعیر جزو درآمد مشمول مالیات است و زیان تسعیر طبق بند ۲۴ ماده ۱۴۸ با رعایت رویه یکنواخت هزینه قابل قبول مالیاتی است.