محاسبه
تسعیر ارز
محاسبه تسعیر ارز
اطلاعات پایه
فایلها و لینک نتیجه بعد از محاسبه فعال میشوند
سوالات متداول
پاسخ پرسشهای رایج درباره این محاسبه
توضیحات تکمیلی
راهنمای کامل این محاسبه
تسعیر ارز چیست و در چه زمانی انجام میشود؟
تسعیر ارز یعنی بیان مبالغ ارزی به ریال با نرخ ارز یک تاریخ مشخص. طبق دستورالعمل جدید تسعیر ارز (بخشنامه ۲۰۰/۱۴۰۵/۳۷ مورخ ۱۴۰۵/۰۵/۰۶ سازمان امور مالیاتی)، تسعیر در دو مقطع انجام میشود:
- تاریخ معامله: همه معاملات ارزی، اعم از اقلام پولی و غیرپولی، به نرخ ارز همان تاریخ ثبت میشوند.
- تاریخ ترازنامه: فقط اقلام پولی ارزی دوباره به نرخ ارز تاریخ ترازنامه تسعیر میشوند.
تفاوت نرخ ارز بین تاریخ معامله و تاریخ تسویه یا ترازنامه، سود یا زیان تسعیر ارز است.
کدام اقلام پولی هستند و تسعیر میشوند؟
اقلام پولی آنهایی هستند که حق دریافت یا تعهد پرداخت تعداد ثابت یا قابل تعیینی از واحد پول دارند. طبق دستورالعمل، نمونههای آن عبارتاند از: موجودی نقد و بانک، حسابها و اسناد دریافتنی و پرداختنی، تسهیلات مالی دریافتی و پرداختی، سود سهام پرداختنی و جاری شرکا و سهامداران.
اقلام غیرپولی در تاریخ ترازنامه دوباره تسعیر نمیشوند؛ مثل پیشپرداخت خرید به قیمت ثابت (از جمله پیشپرداخت اجاره)، سرقفلی، داراییهای نامشهود، موجودی مواد و کالا و داراییهای ثابت مشهود.
سود یا زیان تسعیر چطور حساب میشود؟
ارزش ریالی قلم ارزی یک بار با نرخ تاریخ معامله و یک بار با نرخ تاریخ ترازنامه حساب میشود و تفاوت این دو، اثر تسعیر است. جهت این اثر به نوع قلم بستگی دارد:
| نوع قلم | بالا رفتن نرخ ارز | پایین آمدن نرخ ارز |
|---|---|---|
| دارایی یا طلب ارزی | سود تسعیر | زیان تسعیر |
| بدهی ارزی | زیان تسعیر | سود تسعیر |
کدام نرخ ارز مبنا است؟
طبق دستورالعمل، در ترازنامه برای مطالبات ارزی از نرخ خرید و برای بدهیهای ارزی از نرخ فروش مرکز مبادله ارز و طلای ایران استفاده میشود. برای معاملاتی که مشمول الزامات ارزی بانک مرکزی هستند، نرخ تعیینشده همان مرجع ملاک است.
مالیات سود و زیان تسعیر
طبق همین دستورالعمل، به جز مواردی که قانون صریحاً معاف یا غیرمشمول کرده است، سود تسعیر ارز صرفنظر از منشأ آن مشمول مالیات است. زیان تسعیر هم طبق بند ۲۴ ماده ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم هزینه قابل قبول است، به شرط اینکه مؤدی در سالهای مختلف روش یکنواختی به کار ببرد.
یک مثال عددی
تصور کنید ۱۰٬۰۰۰ دلار طلب دارید که در تاریخ معامله به نرخ ۶۰۰٬۰۰۰ ریال ثبت شده و نرخ تاریخ ترازنامه ۷۰۰٬۰۰۰ ریال است. ارزش ریالی طلب از ۶٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ به ۷٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال میرسد و ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال سود تسعیر شناسایی میشود. با نرخ ۲۵ درصد شرکتها، مالیات این سود ۲۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است. اگر همین مبلغ بدهی ارزی بود، همین تغییر نرخ ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال زیان تسعیر میساخت.
برای برآورد مالیات کل سود شرکت، ماشینحساب مالیات شرکتها را ببینید.