راوی حساب
راوینکس
راوی‌حساب
پرش به محتوای اصلی
قانون مالیات های مستقیم
باب اول- اشخاص مشمول و تعاریف (مواد 1 تا 3)

باب اول (۱)

ماده ۱

ماده ۱ قانون مالیات های مستقیم

ماده ۱ قانون مالیات های مستقیم

ماده 1- اشخاص زیر مشمول پرداخت مالیات می‌باشند:

1 - کلیه مالکین اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی نسبت به اموال یا املاک خود واقع در ایران طبق مقررات باب دوم.

2 - هر شخص حقیقی ایرانی مقیم ایران نسبت به کلیه درآمدهائی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می‌نماید.

3 - هر شخص حقیقی ایرانی مقیم خارج از ایران نسبت به کلیه درآمدهائی که در ایران تحصیل می‌کند.

4 - هر شخص حقوقی ایرانی نسبت به کلیه درآمدهائی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می‌نماید.

5 - هر شخص غیرایرانی (‌اعم از حقیقی و یا حقوقی) نسبت به درآمدهائی که در ایران تحصیل می‌نماید و همچنین نسبت به درآمدهائی که بابت ‌واگذاری امتیازات یا سایر حقوق خود و یا دادن تعلیمات و کمک‌های فنی و یا واگذاری فیلم‌های سینمائی (‌که به عنوان بها یا حق نمایش یا هر عنوان‌ دیگر عاید آنها می‌گردد) از ایران تحصیل می ‌کند.

ماده ۲

ماده ۲ قانون مالیات های مستقیم

ماده ۲ قانون مالیات های مستقیم

‌ماده 2 - اشخاص زير مشمول پرداخت ماليات‌هاي موضوع اين قانون نيستند:

1- وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتي؛

2- دستگاه‌هايي كه بودجه آنها وسيله دولت تأمين مي‌شود.

3- شهرداري‌‌ها و دهياري‌ها.

تبصره- اعمال اين ماده از زمان تأسيس دهياري‌هاي كشور مي‌باشد. ماليات‌هايي كه قبل از لازم‌الاجراء ‌شدن اين قانون به دهياري‌ها تعلق گرفته و أخذ شده است، مشمول معافيت اين قانون نمي‌ شود.

4ـ بنيادها و نهادهاي انقلاب اسلامي داراي مجوز معافيت از طرف حضرت امام خميني (ره) و مقام معظم رهبري.

‌تبصره 1- شركت‌هايي كه تمام يا قسمتي از سرمايه آنها متعلق به اشخاص و مؤسسه‌هاي مذكور در بندهاي فوق باشد، سهم درآمد يا سود آنها‌ مشمول حكم اين ماده نخواهد بود. حكم اين تبصره مانع استفاده شركت‌هاي مزبور از معافيت‌هاي مقرر در اين قانون، حسب مورد، نيست.

تبصره 2- درآمدهاي حاصل از فعاليت‌هاي اقتصادي از قبيل فعاليت‌هاي صنعتي، معدني، تجاري، خدماتي و ساير فعاليت‌هاي توليدي براي‌اشخاص موضوع اين ماده، كه به نحوي غير از طريق شركت نيز تحصيل مي‌شود، در هر مورد به طور جداگانه به نرخ مذكور در ماده (105) اين قانون‌ مشمول ماليات خواهد بود.

‌مسئولان اداره امور در اين‌گونه موارد نسبت به سهم فعاليت مذكور مكلف به انجام دادن تكاليف مربوط طبق مقررات اين قانون خواهند بود. در غير‌اين صورت نسبت به پرداخت ماليات متعلق با مؤدي مسؤوليت تضامني خواهند داشت.

تبصره 3- حذف شد.

تبصره ۱:تبصره- اعمال این ماده از زمان تأسیس دهیاری‌های کشور می‌باشد. مالیات‌هایی که قبل از لازم‌الاجراء ‌شدن این قانون به دهیاری‌ها تعلق گرفته و أخذ شده است، مشمول معافیت این قانون نمی‌ شود.
تبصره ۱:‌تبصره 1- شرکت‌هایی که تمام یا قسمتی از سرمایه آنها متعلق به اشخاص و مؤسسه‌های مذکور در بندهای فوق باشد، سهم درآمد یا سود آنها‌ مشمول حکم این ماده نخواهد بود. حکم این تبصره مانع استفاده شرکت‌های مزبور از معافیت‌های مقرر در این قانون، حسب مورد، نیست.
تبصره ۲:تبصره 2- درآمدهای حاصل از فعالیت‌های اقتصادی از قبیل فعالیت‌های صنعتی، معدنی، تجاری، خدماتی و سایر فعالیت‌های تولیدی برای‌اشخاص موضوع این ماده، که به نحوی غیر از طریق شرکت نیز تحصیل می‌شود، در هر مورد به طور جداگانه به نرخ مذکور در ماده (105) این قانون‌ مشمول مالیات خواهد بود. ‌مسئولان اداره امور در این‌گونه موارد نسبت به سهم فعالیت مذکور مکلف به انجام دادن تکالیف مربوط طبق مقررات این قانون خواهند بود. در غیر‌این صورت نسبت به پرداخت مالیات متعلق با مؤدی مسؤولیت تضامنی خواهند داشت.
تبصره ۳:تبصره 3- حذف شد.

ماده ۳

ماده ۳ قانون مالیات های مستقیم

ماده ۳ قانون مالیات های مستقیم

ماده 3- اختصارات و اصطلاحات بکار رفته در این قانون، در معانی مشروح زیر است:

1- سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور

2- بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

3- قوه قضائیه: قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران

4- قانون مالیات بر ارزش‌ افزوده: قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/3/2 با اصلاحات و الحاقات بعدی

5- قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان: قانون پایانه‌­های فروشگاهی و سامانه مؤدیان مصوب 1398/7/21 با اصلاحات و الحاقات بعدی آن

6- صورتحساب الکترونیکی: صورتحساب الکترونیکی موضوع بند «ث» ماده (1) قانون پایانه­‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

7- اشخاص تجاری: اشخاص موضوع جزء (1) بند «ج» ماده (1) قانون پایانه­‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

8- اشخاص غیرتجاری: اشخاص موضوع جزء (2) بند «ج» ماده (1) قانون پایانه‌­های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

9- کارپوشه تجاری: کارپوشه موضوع بند «خ» ماده (1) قانون پایانه­‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

10- کارپوشه غیرتجاری: کارپوشه موضوع بند «د» ماده (1) قانون پایانه­‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

11- حساب تجاری: حساب موضوع بند «ذ» ماده (1) قانون پایانه­‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

12- حساب غیرتجاری: حساب موضوع بند «ر» ماده (1) قانون پایانه­‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

13- مالیات علی‌­الحساب: مالیاتی که قبل از تاریخ سررسید پرداخت مالیات، توسط اشخاص تجاری یا غیرتجاری پرداخت یا توسط پرداخت‎کنندگان وجوه به اشخاص مذکور کسر و ایصال می‌شود.

14- درآمد اتفاقی: درآمدها و کمک‌های نقدی یا معادل ریالی کمک‌های غیرنقدی بلاعوض، جایزه، هدیه، صلح غیر­معوض و نفع حاصل از معاملات محاباتی

15- قیمت فروش: ارزش ریالی زمان انتقال دارایی مندرج در صورتحساب الکترونیکی

16- قیمت خرید: ارزش ریالی زمان تملک دارایی مندرج در صورتحساب الکترونیکی

17- قیمت خرید تعدیل­‌شده: حاصل­‌ضرب «قیمت خرید» یا «ارزش دفتری دارایی بدون اعمال تجدید ارزیابی آن» در نسبت «شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در تاریخ انتقال» به «شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در دو سال بعد از تاریخ تملک». شاخص مذکور بر اساس آخرین اعلام مرکز آمار ایران در نظر گرفته می­شود.

18- دوره تملک: مدت زمان تملک از تاریخ صدور صورتحساب الکترونیکی تملک دارایی تا تاریخ صدور صورتحساب الکترونیکی انتقال دارایی

19- عایدی سرمایه: مازاد قیمت فروش نسبت به «قیمت خرید» یا «ارزش دفتری دارایی بدون اعمال تجدید ارزیابی آن»

20- زیان سرمایه: مازاد «قیمت خرید» یا «ارزش دفتری دارایی بدون اعمال تجدید ارزیابی آن» نسبت به قیمت فروش

21- خانوار: خانوار موضوع بند (2) تبصره (8) ماده (169 مکرر) این قانون

22- محدوده شهری: موضوع قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها مصوب 1384/10/14

23- ارز: موضوع بند «پ» ماده (1) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392/10/3 با اصلاحات و الحاقات بعدی

24- رمزپول: پول موضوع بند «ض» ماده (۱) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1402/3/30 ؛ رمزارز نوعی رمزپول محسوب می‌شود.

25- رمزدارایی: نوعی دارایی رقومی (دیجیتال) رمزنگاری­‌شده است که در بستر پایگاه داده اشتراکی به‌صورت متمرکز یا غیرمتمرکز ایجاد و به صورت متمرکز یا غیرمتمرکز مبادله می‌شود.