محاسبه مقرری
بیمه بیکاری

مقرری بیمه بیکاری چیست و به چه کسی می‌رسد؟

مقرری بیمه بیکاری مبلغی است که سازمان تأمین اجتماعی هر ماه به بیمه‌شده‌ای می‌پردازد که بدون میل و اراده خود بیکار شده است. طبق ماده ۱ قانون بیمه بیکاری، همه مشمولان قانون تأمین اجتماعی که تابع قانون کار یا قانون کار کشاورزی هستند زیر پوشش این بیمه قرار دارند.

ماده ۲ همین قانون، بیکار را کسی می‌داند که «بدون میل و اراده» بیکار شده و آماده کار باشد. یعنی اخراج، تعطیلی کارگاه یا تمام شدن قرارداد بدون تمدید معمولاً مشمول مقرری است، ولی استعفا چون ارادی است، مشمول نمی‌شود.

شرایط دریافت مقرری بیمه بیکاری

ماده ۶ قانون بیمه بیکاری سه شرط اصلی برای دریافت مقرری تعیین کرده است:

• سابقه: بیمه‌شده پیش از بیکاری دست‌کم ۶ ماه سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد.
• ثبت‌نام به‌موقع: ظرف ۳۰ روز از تاریخ بیکاری، بیکاری خود را به اداره کار محل اعلام کند. مراجعه بعد از ۳۰ روز فقط با عذر موجه و تشخیص هیئت حل اختلاف، تا سه ماه پذیرفته می‌شود.
• شرکت در دوره‌ها: در دوره‌های کارآموزی یا سوادآموزی که اداره کار تعیین می‌کند شرکت کند و هر دو ماه یک‌بار گواهی آن را به شعبه تأمین اجتماعی بدهد.

مهلت ۳۰ روزه مهم‌ترین نکته این بخش است. بسیاری از افراد به این دلیل از مقرری محروم می‌شوند که ثبت‌نام را به بعد موکول کرده‌اند.

مبلغ مقرری بیمه بیکاری چطور حساب می‌شود؟

پایه مقرری برابر ۵۵ درصد متوسط دستمزد ۹۰ روز آخر پیش از بیکاری است. به ازای هر نفر از افراد تحت تکفل، ۱۰ درصد حداقل دستمزد همان سال به این مبلغ اضافه می‌شود؛ حداکثر برای ۴ نفر.

دو محدودیت هم وجود دارد: مجموع مقرری نباید از ۸۰ درصد متوسط دستمزد بیشتر شود و از حداقل دستمزد همان سال هم کمتر نمی‌شود. این ماشین‌حساب هر دو محدودیت را خودکار اعمال می‌کند.

طبق تبصره ۶ ماده ۷ قانون بیمه بیکاری، مقرری بیمه بیکاری مانند سایر مستمری‌های تأمین اجتماعی از پرداخت هر گونه مالیات معاف است.

مدت دریافت مقرری چقدر است؟

مدت دریافت به کل سابقه پرداخت حق بیمه و وضعیت تأهل بستگی دارد. جدول ماده ۷ قانون بیمه بیکاری این است:

این مدت‌ها سقف کل دوره‌هایی است که فرد در طول سابقه کاری خود مقرری می‌گیرد. یعنی اگر قبلاً یک بار مقرری گرفته باشید، ماه‌های آن دوره از سقف کم می‌شود.

یک مثال عددی

تصور کنید فردی متأهل با متوسط دستمزد ماهانه ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، ۱۳۰ ماه سابقه و ۲ نفر تحت تکفل، در سال ۱۴۰۵ بیکار شده است. پایه مقرری او ۱۶۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است و بابت دو نفر تحت تکفل ۳۳٬۲۵۱٬۱۰۰ ریال اضافه می‌شود؛ پس مقرری ماهانه ۱۹۸٬۲۵۱٬۱۰۰ ریال خواهد بود. با ۱۳۰ ماه سابقه و وضعیت تأهل، این مبلغ تا ۲۶ ماه پرداخت می‌شود.

چه زمانی مقرری قطع می‌شود؟

طبق ماده ۸ قانون بیمه بیکاری، پرداخت مقرری در این موارد قطع می‌شود: فرد دوباره مشغول به کار شود، بدون عذر موجه در دوره‌های کارآموزی شرکت نکند، شغل تخصصی خود یا شغل مشابه پیشنهادی را نپذیرد، مستمری بازنشستگی یا از کارافتادگی کلی بگیرد، یا با دریافت مزد ایام بلاتکلیفی به کار قبلی برگردد.

حق بیمه بیکاری را چه کسی می‌پردازد؟

طبق ماده ۵ قانون بیمه بیکاری، حق بیمه بیکاری ۳ درصد مزد بیمه‌شده است و تمام آن را کارفرما می‌پردازد. این ۳ درصد بخشی از ۲۳ درصد سهم کارفرما در لیست بیمه است و از حقوق کارگر کسر نمی‌شود. برای دیدن سهم هر طرف، ماشین‌حساب حق بیمه تأمین اجتماعی را ببینید.

جمع‌بندی

اگر بیکار شده‌اید، مهم‌ترین کار ثبت‌نام در ۳۰ روز اول است. با همین ابزار مبلغ و مدت مقرری را برآورد کنید و اگر به بازنشستگی نزدیک هستید، برآورد حقوق بازنشستگی را هم ببینید تا بین این دو تصمیم درستی بگیرید.