محاسبه آنلاین
عیدی و سنوات

محاسبه عیدی و سنوات؛ دو رقم پایان سال که همیشه سر آن‌ها بحث می‌شود

عیدی معادل ۶۰ روز آخرین مزد است، به شرطی که از ۹۰ روز حداقل مزد همان سال بیشتر نشود؛ سنوات خدمت هم یک ماه آخرین مزد به ازای هر سال کار است. هر دو به‌نسبت کارکرد واقعی حساب می‌شوند. ابزار محاسبه عیدی و سنوات مزد و بازه کارکرد را می‌گیرد و عیدی، سنوات، بازخرید مرخصی و مالیات عیدی را با ارقام و معافیت همان سال درمی‌آورد.

اسفند که می‌رسد، دو اشتباه در همه کارگاه‌ها تکرار می‌شود: یکی عیدی را برای کارگری که وسط سال آمده کامل می‌دهند یا اصلاً نمی‌دهند، و دیگری سنوات را با پایه سنوات قاطی می‌کنند. بگذارید هر کدام را جدا باز کنیم.

عیدی چطور حساب می‌شود؟

مبنا ماده واحده قانون پاداش پایان سال کارگران مصوب ۱۳۷۰ است:

یعنی چه؟ یعنی عیدی از یک جایی به بعد دیگر با حقوق بالا نمی‌رود. کارمندی که پنج برابر حداقل می‌گیرد، همان سقف سه برابر حداقل را می‌گیرد، نه دو ماه حقوق خودش. رقم دقیق حداقل و حداکثر عیدی هر سال در جدول مصوبات حداقل حقوق و دستمزد هست.

مبنای «مزد» در عیدی مزد ثابت یا مبناست: حقوق پایه به‌اضافه مزایای ثابت شغلی. بن، مسکن و حق اولاد در آن نمی‌آیند.

مالیات عیدی؛ داستان یک‌دوازدهم

بند ۱۰ ماده ۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم می‌گوید عیدی تا میزان یک‌دوازدهم معافیت سالانه ماده ۸۴ معاف است. سازمان می‌گوید: آقا، به اندازه معافیت یک ماه، عیدی را معاف می‌کنم؛ مازادش را بگذار روی درآمد همان ماه و مالیات پلکانی بده.

نتیجه‌اش این است که عیدی حداقل‌بگیرها معمولاً کامل معاف است و برای حقوق‌های بالاتر، بخشی از عیدی مالیات می‌خورد. ابزار این مرز را با معافیت همان سال حساب می‌کند. رقم معافیت هر سال را در معافیت مالیات حقوق ببینید.

نکته مهم: به عیدی و سنوات بیمه تعلق نمی‌گیرد. طبق بند ۵ ماده ۲ قانون تأمین اجتماعی، حق بیمه فقط از مزایای مستمر کسر می‌شود و عیدی و سنوات مزایای غیرمستمرند. اگر نرم‌افزاری ۷ درصد از عیدی کم می‌کند، اشتباه می‌کند.

سنوات خدمت چیست و با پایه سنوات چه فرقی دارد؟

این دو اسم شبیه هم‌اند و برای همین دائم قاطی می‌شوند:

پایه سنوات رقم روزانه‌ای است که هر ماه به مزد کارگرِ دارای یک سال سابقه اضافه می‌شود؛ بخشی از حقوق ماهانه است و در ابزار حقوق حساب می‌شود.

سنوات خدمت (مزایای پایان کار) طبق ماده ۲۴ قانون کار، به ازای هر سال سابقه، معادل یک ماه آخرین مزد است و هنگام پایان قرارداد یا در تسویه سالانه پرداخت می‌شود. کارکرد کمتر از یک سال به‌نسبت حساب می‌شود.

مبنای سنوات هم «آخرین مزد» است، یعنی مزد ثابت یا مبنای ماه آخر؛ نه میانگین سال، نه جمع مزایا.

بازخرید مرخصی

طبق ماده ۶۶ قانون کار، کارگر می‌تواند فقط ۹ روز از مرخصی سالانه را ذخیره کند. مانده‌ای که استفاده نشده، هنگام تسویه به نرخ آخرین مزد بازخرید می‌شود. ابزار اگر روزهای مرخصی استفاده‌نشده را وارد کنید، این ردیف را هم به تسویه اضافه می‌کند.

چطور استفاده کنم؟

۱. سال را انتخاب کنید و مزد روزانه یا حقوق ماهانه ثابت کارگر را وارد کنید. اگر مزدش را نمی‌دانید و حداقل‌بگیر است، گزینه حداقل مزد را بزنید.

۲. تاریخ شروع و پایان کارکرد در همان سال را بدهید. اگر کل سال را کار کرده، اول فروردین تا آخر اسفند.

۳. برای سنوات، سابقه کل را وارد کنید؛ برای بازخرید مرخصی، روزهای استفاده‌نشده را.

۴. خروجی: عیدی ناخالص، مالیات عیدی، عیدی خالص، سنوات، بازخرید مرخصی و جمع تسویه.

سه تله در تسویه پایان سال

عیدی را به‌نسبت کارکرد بدهید، نه صفر و نه کامل. کارگری که از مهر آمده، نصف عیدی می‌گیرد. حذف عیدی به بهانه «هنوز یک سال نشده» غیرقانونی است.

سقف را با مزد خودِ کارگر مقایسه کنید، نه با حداقل. سقف ۹۰ روز حداقل مزد است، ولی شرط رسیدن به سقف این است که ۶۰ روز مزدِ خودش از آن بیشتر شود.

سنوات را با جمع فیش نبندید. آخرین مزد ثابت مبناست. اگر با جمع بن و مسکن و اولاد حساب کنید، اضافه‌پرداخت دارید و در سال‌های بعد رویه می‌شود.

مسیر بعدی

اگر تسویه پایان همکاری است و حقوق ماه آخر را هم باید ببندید، محاسبه حقوق پیشرفته و فیش حقوقی فیش ماه آخر را با اضافه‌کاری و کسورات می‌سازد. برای ارقام مصوب سال‌های قبل هم که در تسویه کارگران قدیمی لازم می‌شود، جدول مصوبات حداقل حقوق و دستمزد مرجع است.

مبنای قانونی: قانون پاداش پایان سال کارگران مصوب ۱۳۷۰، ماده ۲۴ و ۶۶ قانون کار، بند ۱۰ ماده ۹۱ و ماده ۸۴ قانون مالیات‌های مستقیم، بند ۵ ماده ۲ قانون تأمین اجتماعی.