محاسبه حقوق
بازنشستگی تأمین اجتماعی

حقوق بازنشستگی تأمین اجتماعی چطور حساب می‌شود؟

طبق ماده ۷۷ قانون تأمین اجتماعی (اصلاحی ۱۳۷۱)، مستمری بازنشستگی برابر یک سی‌ام متوسط مزد بیمه‌شده ضرب در سنوات پرداخت حق بیمه است. سقف مستمری ۳۵ سی‌ام متوسط مزد است؛ یعنی با ۳۰ سال سابقه، مستمری با متوسط مزد برابر می‌شود و هر سال بیشتر تا ۳۵ سال، یک سی‌ام دیگر به آن اضافه می‌کند.

متوسط مزد طبق تبصره همین ماده، جمع مزدی است که در دو سال آخر بر اساس آن حق بیمه پرداخت شده، تقسیم بر ۲۴. پس مزد دو سال آخر کار، بیشترین اثر را روی مبلغ مستمری دارد.

حداقل حقوق بازنشستگی چقدر است؟

ماده ۱۱۱ قانون تأمین اجتماعی می‌گوید مستمری بازنشستگی در هر حال نباید از حداقل مزد کارگر عادی کمتر باشد. این ماشین‌حساب اگر عدد محاسبه‌شده از حداقل حقوق سالی که انتخاب کرده‌اید کمتر باشد، مستمری را روی همان حداقل قرار می‌دهد.

شرایط بازنشستگی عادی چیست؟

ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی دو شرط اصلی برای بازنشستگی عادی تعیین کرده است:

• سابقه: دست‌کم ۱۰ سال حق بیمه پیش از تقاضای بازنشستگی پرداخت شده باشد.
• سن: مردان ۶۰ سال تمام و زنان ۵۵ سال تمام داشته باشند.

طبق تبصره همین ماده، کسانی که ۲۰ سال متوالی یا ۲۵ سال متناوب در مناطق بد آب و هوا یا کارهای سخت و زیان‌آور کار کرده‌اند، و همچنین کسانی که ۳۰ سال تمام حق بیمه پرداخته‌اند، با ۵۵ سال تمام می‌توانند بازنشسته شوند.

قانون برنامه هفتم چه چیزی را تغییر داد؟

ماده ۲۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت، برای کاهش ناترازی صندوق‌های بازنشستگی، سنوات لازم برای بازنشستگی را بسته به سابقه فعلی افراد افزایش داده است. آیین‌نامه اجرایی این ماده در ۱۴۰۳/۱۲/۰۵ در هیئت وزیران تصویب شد. طبق گزارش‌های منتشرشده، افزایش‌ها این است:

طبق همین آیین‌نامه، سن بیمه‌پرداز هنگام بازنشستگی برای مردان از ۶۲ سال و برای زنان از ۵۵ سال بیشتر نمی‌شود و سنوات لازم هم برای مردان حداکثر ۳۵ سال و برای زنان حداکثر ۳۰ سال است. فرمول مبلغ مستمری با این قانون تغییری نکرده است. برای تعیین دقیق زمان بازنشستگی خودتان، سابقه ثبت‌شده در سامانه تأمین اجتماعی را مبنا بگذارید.

یک مثال عددی

تصور کنید متوسط مزد دو سال آخر بیمه‌شده‌ای ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و سابقه او ۲۵ سال است. مستمری ماهانه او ۲۵ سی‌ام متوسط مزد، یعنی ۲۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال می‌شود. اگر دو سال دیگر کار کند و سابقه به ۲۷ سال برسد، مستمری با همان متوسط مزد به ۲۷۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال می‌رسد؛ یعنی ماهانه ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال بیشتر. این ماشین‌حساب همین مقایسه «دو سال بیشتر کار» را خودکار نشان می‌دهد.

نکته‌های مهم پیش از تصمیم

عدد این ابزار برآورد است. مستمری قطعی را سازمان تأمین اجتماعی از روی سوابق ثبت‌شده و مزد واقعی دو سال آخر تعیین می‌کند. چون دو سال آخر بیشترین اثر را دارد، پایین آمدن مزد بیمه در این دوره می‌تواند مستمری را برای همیشه کم کند.

اگر پیش از رسیدن به شرایط بازنشستگی بیکار شده‌اید، مقرری بیمه بیکاری را هم برآورد کنید.