ابزارهای
تحلیل مالی و حسابداری

نسبت‌های مالی چه چیزی را نشان می‌دهند؟

نسبت‌های مالی با مقایسه اقلام صورت‌های مالی، تصویر سریعی از سلامت یک کسب‌وکار می‌دهند: آیا می‌تواند بدهی‌های کوتاه‌مدتش را بپردازد، چقدر به بدهی متکی است و از فروش و دارایی‌هایش چقدر سود می‌سازد. این ابزار با گرفتن هشت رقم از ترازنامه و صورت سود و زیان، هفت نسبت اصلی را حساب می‌کند.

نسبت‌های نقدینگی

نسبت جاری از تقسیم دارایی جاری بر بدهی جاری به دست می‌آید و توان پرداخت بدهی‌های کوتاه‌مدت را نشان می‌دهد. نسبت بزرگ‌تر از یک یعنی دارایی‌های نقدشونده بیش از بدهی‌های کوتاه‌مدت است.

نسبت آنی همان نسبت جاری است، با این تفاوت که موجودی کالا از دارایی جاری کم می‌شود؛ چون فروش موجودی زمان‌بر است و ممکن است با تخفیف انجام شود. این نسبت معیار سخت‌گیرانه‌تری برای نقدینگی است.

نسبت‌های اهرمی

نسبت بدهی سهم بدهی‌ها از کل دارایی‌ها را نشان می‌دهد و نسبت مالکانه سهم حقوق صاحبان سهام را. هرچه نسبت بدهی بالاتر باشد، کسب‌وکار بیشتر با پول دیگران کار می‌کند؛ این هم بازده را بالا می‌برد و هم ریسک را.

نسبت‌های سودآوری

یک مثال عددی

تصور کنید دارایی جاری ۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، بدهی جاری ۲۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، موجودی کالا ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، دارایی کل ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، بدهی کل ۴۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، حقوق صاحبان سهام ۶۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، فروش خالص ۲٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و سود خالص ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است. نسبت جاری ۲، نسبت آنی ۱٫۶، نسبت بدهی ۰٫۴ و نسبت مالکانه ۰٫۶ می‌شود. حاشیه سود خالص ۱۵ درصد، بازده دارایی ۳۰ درصد و بازده حقوق صاحبان سهام ۵۰ درصد است.

اعداد را از کجا بردارم؟

دارایی‌ها، بدهی‌ها، موجودی کالا و حقوق صاحبان سهام را از ترازنامه پایان دوره بردارید و فروش خالص و سود خالص را از صورت سود و زیان همان دوره. هر نسبت را باید با سال‌های قبل همان کسب‌وکار یا شرکت‌های هم‌صنعت مقایسه کرد؛ عدد خوب در هر صنعت فرق می‌کند.

اگر شرکت دارید، برای برآورد مالیات سود همین دوره ماشین‌حساب مالیات شرکت‌ها را ببینید.