معتبر
شماره: 1577518 تاریخ: ۱۴۰۱/۱۰/۲۷ دستورالعمل ابلاغ الکترونیکی اوراق گمرکی طبقه بندی: حقوقی مرجع صادر کننده: معاونت حقوقی و نظارت تاریخ تصویب: ۱۴۰۱/۱۰/۲۷ در راستای اجرای برنامههای عملیاتی گمرک جمهوری اسلامی ایران در سال 1402 و با عنایت به بند (ث) ماده 46 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و نامه شماره 152845/49497 مورخ1401/08/23 معاون محترم هماهنگی و برنامهریزی امور حقوقی دستگاههای اجرایی معاونت حقوقی رئیس جمهور؛ به پیوست «دستورالعمل ابلاغ الکترونیکی اوراق گمرکی» جهت اجراء ابلاغ میگردد. بدیهی است اجرای صحیح بخشنامه حاضر بر عهده بالاترین مقام گمرک اجرایی یا حوزه نظارت مربوطه خواهد بود.
معتبر
شماره بخشنامه: ۱۴۰۰/۳۷۱۶۸۶ تاریخ بخشنامه: ۱۴۰۰/۰۳/۲۲ به پیوست تصویر مصوبه شماره ۱۹۷۱۷۰/ت ۵۸۰۵۵ ه مورخ ۱۴۰۰/۰۲/۲۶ هیات محترم وزیران در خصوص اصلاح مواد ۸۲ و ۸۷ آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی موضوع تصویب نامه شماره ۲۶۲۷۵۸/ت۴۷۷۷۵ مورخ ۱۳۹۱/۱۲/۲۹ جهت اطلاع و هرگونه اقدام لازم ارسال می گردد. وحید خدرویسی مدیرکل دفتر حقوقی
معتبر
شماره: 6039/94/11 تاریخ: ۱۳۹۴/۰۱/۰۱ طبقه بندی: 1394 6039/94/11 22/01/1394 کلیه گمرکات اجرایی موضوع: دستورالعمل اجرایی ماده 66 آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی باسلام و احترام در راستای شفاف سازی انجام تشریفات گمرکی دستورالعمل اجرایی ماده 66 آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی بشرح ذیل ابلاغ می گردد: دستورالعمل اجرایی ماده 66 آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی 1-ارزیابان موظفند ارزیابی را با رعایت کامل اصول و ترتیبی که در قانون امورگمرکی، آیین نامه اجرایی قانون امورگمرکی و این دستورالعمل مقرر گردیده شروع و جزییات عمل را که به تدریج انجام و حداکثر تا 24 ساعت بعد نتیجه ارزیابی کالا را در ظهر اظهارنامه ( بصورت فیزیکی یا الکترونیکی ) درج و پس از تکمیل به مسئول سرویس ارزیابی تسلیم یا از طریق سامانه ارجاع نمایند . 2-ارزیابی کالا وقتی آغاز شده محسوب می گردد که اظهارنامه ثبت شده در سامانه از طرف مسئول سرویس و یا کارشناس مربوطه و یا در صورت انتخاب خودکار از طریق سامانه بنام ارزیابان ظهرنویسی یا ارجاع شده باشد. 3-معاینه و ارزیابی کالای اظهارشده به گمرک که مشمول ارزیابی گردیده است از مشخصات ظاهری بسته ها شروع می شود. بنابراین ارزیابان گمرک ملکف اند مجموع بسته های مربوط به یک اظهارنامه را به دقت شمارش نموده و به نوع بسته ها (صندوق ،عدل یا هر نوع بسته دیگر ) و علامت و شماره آنها یک به یک رسیدگی کرده، با مندرجات اظهارنامه تطبیق نمایند و اگر اختلافی نداشت به ارزیابی و معاینه محتویات بسته ها با رعایت اصول مقرر در قانون امورگمرکی، آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی و این دستورالعمل اقدام کنند . تبصره – هرگاه اختلافی در تعداد بسته ها یا نوع یا علامت یا شماره آنها دیده شود ارزیابان باید عمل ارزیابی را در همانجا متوقف کرده و اظهار نامه را پس از شرح موارد اختلاف در ظهر آن به مسئول سرویس ارزیابی مسترد دارند تا با اطلاع و دستور رییس گمرک یا قائم مقام او نسبت به اختلاف و علت و منشا آن رسیدگی شود اگر در اثر این رسیدگی محقق گردیدکه اختلاف مشهود ناشی از اشتباه باشد دستور رفع اختلاف بنحو مقتضی در متن یا ظهر اظهارنامه داده خواهد شد و در غیر این صورت دستور تنظیم صورتمجلس تخلف و تعقیب متخلف طبق مقررات مربوط صادر میگردد . 4-برای تحقق صحت مندرجات اظهار نامه نسبت به مشخصات محتویات بسته ها به طورکلی باید بسته های موضوع هر اظهارنامه کلا باز و به محتویات آنها از لحاظ نوع جنس و مقدار و ارزش و وزن و مشخصات دیگری که ملاک تشخیص تعرفه بندی یا ماخذ پرداخت حقوق ورودی و هزینه های گمرکی و عوارض متعلقه باشد به تفصیل رسیدگی شود و هرگاه بسته ها از حیث حجم یا وزن یا نوع جنس یکسان و یکنواخت باشند به حسب اهمیت کم و کیف کالا به باز کردن و رسیدگی نمودن محتویات یک یا چند بسته که ارزیاب براساس مدیریت ریسک انتخاب می نماید اکتفا و از بازکردن بقیه بسته ها صرفنظر خواهد شد و اگر بسته ها از حیث و حجم و وزن و نوع جنس یکسان نبوده ولی کالا دارای صورت عدل بندی یا فهرستی باشد که نوع جنس و وزن و ارزش و مقدار محتویات هریک از بسته ها را جداگانه نشان دهد، دراین صورت نیز ارزیاب می تواند به باز کردن و رسیدگی نمودن یک یا چند بسته که براساس مدیریت ریسک انتخاب می نماید اکتفا نماید مشروط براینکه در مشخصات آن تعداد از بسته ها که رسیدگی شده با مندرجات صورت عدل بندی یا فهرست مزبور اختلافی بیش از پنج درصد دیده نشود در غیر این صورت و همچنین در مواردی که بسته ها از حیث حجم یا وزن یا نوع جنس یکسان نبوده و فهرست یا صورت عدل بندی نداشته باشد تمام بسته ها بدون استثنا باید باز و مورد معاینه و رسیدگی قرار گیرد . 5-از انواع نخ و کاغذ و مقوا منسوجات و هر کالای دیگری که الصاق نمونه آن به اظهارنامه میسر باشد باید یک نمونه به اظهارنامه الصاق و مهر و موم و یا پلمب شود. درصورت الکترونیکی بودن اظهارنامه ، نمونه اخذ شده در سوابق آن گمرک با ذکر و درج شماره ثبت اظهارنامه بر روی نمونه، به نحوه متقضی نگهداری گردد. 6-هرگاه درنتیجه ارزیابی بین مندرجات اظهار نامه و مشخصات مشهود کالا اختلافی کشف شود ارزیاب موظف است اختلافات مشهود را در ظهر اظهار نامه مشروحا نوشته و امضا نمایند و به جز موارد مشمول موارد قاچاق این آیین نامه بلافاصله صورتمجلس تخلف حاکی از شرح اختلاف از طرف مسئول سرویس ارزیابی تنظیم و به ضمیمه اظهارنامه (درصورت الکترونیکی بودن اظهارنامه، در سامانه اسکن و درج گردد) و منضمات آن برای تعیین جریمه به رییس اداره یا قائم مقام او تسلیم و یا از طریق سیستم به ایشان ارجاع می شود . تبصره - هرگاه در اثر ارزیابی اختلافاتی که مستلزم دریافت تفاوت حقوق ورودی و هزینه های گمرکی و عوارض نباشد کشف شود (مانند اینکه نام یکی از دو نوع کالای مجاز که حقوق گمرکی آنها یکسان است به جای نام دیگری در اظهارنامه نوشته شده باشد ) در این صورت نیز مشهودات ماموران باید در ظهر اظهارنامه قید و بدون تنظیم صورتمجلس تخلف با اطلاع رییس گمرک یا قائم مقام او اجازه اصلاح مورد اشتباه داده شود . 7- کلیه مامورانی که به اقتضای وظایف محموله امضایی در اظهارنامه می نمایند مکلفند قبل از امضا نام و نام خانوادگی خود را در محل مخصوص نوشته و سپس در ذیل آن با قید تاریخ امضا نمایند .در صورت الکترونیکی بودن اظهارنامه نسبت به درج امضاء الکترونیکی د ر سامانه اقدام می نمایند. 8- هر اظهارنامه که پس از انجام ارزیابی به مسئول سرویس ارزیابی مسترد و یا از طریق سامانه به او ارجاع داده می شود باید از لحاظ تعرفه بندی و حساب حقوق ورودی و هزینه های گمرکی و عوارض از طرف مسئول مزبور کاملا رسیدگی و پس از حصول اطمینان از اینکه ارزیابان و کارشناسان مربوطه وظایف خود را کاملا انجام داده و تعرفه بندی و حساب وجوه مندرج در اظهار نامه صحیح و بی اشتباه است ذیل اظهار نامه را با قید تاریخ امضا و در صورت الکترونیکی بودن اظهارنامه نسبت به درج امضاء الکترونیکی د ر سامانه اقدام نماید. در مورد اظهار نامه هایی که اختلافاتی در آنها کشف شده و آن اختلافات مستلزم دریافت تفاوت یا جریمه یا هر دو باشد، بعد از اصلاح اظهارنامه و پرداخت تفاوت و جریمه و صدور پروانه ترخیص اظهارنامه و پروانه را امضا خواهد نمود. لازم به ذکر است در گمرکاتی که اظهار نامه و پروانه در سامانه جامع امور گمرکی بصورت الکترونیک صادر می گردد، وظایف مسئول سرویس ارزیابی و کارشناسان سرویس در خصوص رسیدگی به اظهارنامه و کنترل وظایف ارزیاب درخصوص تعرفه بندی و حساب حقوق ورودی و هزینه های گمرکی و عوارض مندرج در اظهار نامه بر اساس فلوچارت فرایند واردات قطعی مصوب کارگروه اصلاح و بهبود فرایندها ، ابلاغی توسط ریاست محترم کل صورت می پذیرد. 9- مسئول سرویس ارزیابی باید دائما مراقب باشد که ارزیابان و کارشناسان تحت اختیار او تمامی وظایفی را که به عهده آنان است با نهایت دقت و سرعت انجام داده و هرگونه تخلفی از آنان در اجرای وظایف مقرر مشاهده نماید، اعم از جزیی یا مهم را به رییس گمرک گزارش نماید . 10- ارزیابان و کارشناسان موظفند در نگاهداری اظهارنامه های دریافتی خود دقت نموده و اظهارنامه ها پس از اخذ شماره ثبت به هیچ وجه از اختیار آنان خارج نگردد همچنین مسئول سرویس ارزیابی موظف است بعد از خاتمه تشریفات و تسلیم پروانه به اظهار کننده جهت ترخیص کالا اظهارنامه را با تمام منضمات آن با اخذ رسید کتبی به مسئول مربوطه تسلیم نمایند . 11-رییس گمرک حق دارد در هر مورد که مقتضی بداند کالایی را که تشریفات آن به انجام یافته و پروانه ترخیص صادر شده است یا بکارگیری مدیریت ریسک و اصول انتخاب خطر قبل یا هنگام خروج کالا از گمرک مورد بازدید قرار داده آن کالا را شخصا یا به وسیله هر مامور دیگری از ماموران اداره خود مجددا ارزیابی و کنترل های فیزیکی را اعمال نماید . محمد رضا نادری معاونت امور فنی و گمرکی
معتبر
کاهش هزینه های تجارت خارجی و اعطای اختیارات بیشتر به گمرکات اجرائی طبقه بندی:1394شماره:6034/94/73/5بسمه تعالی 6034/94/73/5 22/01/1394 کلیه گمرکات اجرائی کشور باسلام و احترام با عنایت به منویات ریاست محترم کل مبنی بر کاهش هزینه های تجارت خارجی واعطای اختیارات بیشتر به گمرکات اجرائی ، وبا توجه به اینکه بعضا الزام ترخیص کالا در گمرکات اختصاصی باعث افزایش هزینه های ترخیص کالا می گردد لزوم بازنگری ترخیص کالاهای مشمول گمرکات تخصصی ( صادرات وواردات ) ، به استثنای کالاهای هدف در این زمینه شامل: پیش سازهای مواد مخدر وروانگردانها ، تجهیزات پزشکی ، سیگار ومواد دخانی ، طلا ومصنوعات آن ، مشتقات نفتی که نیازمند نظارت ودقت بیشتری در انجام تشریفات امورگمرکی آنها می باشد ضروری بنظر می رسد . در این راستا لازم است با توجه به امکانات وظرفیت های موجود ، خصوصا نیروی انسانی مجرب ، تجهیزات تخلیه بارگیری ، انبار و سایر موارد زیربنائی، بدقت مورد بررسی قرار گیرد و مواردی که در آن گمرک امکان و ظرفیت ارائه خدمات گمرکی در رویه های صادرات و واردات (کالاهایی که دارای گمرکات اختصاصی می باشد) دارا می باشد را پس از بررسی و جمع بندی در اسرع وقت به این معاونت اعلام نمایند. محمد رضا نادری معاونت امور فنی وگمرکی
معتبر
افزایش حقوق گمرکی از 2به 4 طبقه بندی: 1392 شماره: 195450/92/438 بسمه تعالی 195450/92/438 1392/10/07 به کلیه گمرکات اجرایی باسلام و احترام پیرو بخشنامه 23976/20770/113/944/73/41 مورخ 1392/02/16 به پیوست تصویر مصوبه شماره 156709/ت 49939 مورخ 1392/10/04 هیات محترم وزیران ارسال و اعلام میدارد از تاریخ 1392/10/05 رقم دو درصد مجموع حقوق گمرکی و سود بازرگانی جداول پیوست آیین نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات موضوع تصویب نامه شماره 17120/ت 49042 مورخ 1392/02/01 طبق بند د ماده (1) قانون امور گمرکی چهار درصد اعلام می گردد. خواهشمند است دستور فرمائید ضمن ابلاغ مراتب ،نسبت بمورد اقدام لازم معمول نمایند .شایان ذکر است با توجه به متن مصوبه ،موضوع مشمول ماده 11 آیین نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات نمی گردد. محمد رضا نادری معاونت فنی وامور گمرکی
معتبر
CKD,KD طبقه بندی:1390شماره:8/8/3554ناظرین / مدیر کل / مدیر / رئیس محترم گمرک ... با سلام احتراما، پیرو بخشنامه شماره 194643/113/800/73/358 مورخ 16/9/89 دفتر واردات و با عنایت به نامه شماره 42827/10243 مورخ 6/4/89 معاونت محترم حقوقی رئیس جمهور و نامه شماره 71824 مورخ 27/11/89 اداره کل محترم تدوین قوانین محترم مجلس شورای اسلامی ( تصاویر پیوست ) و همچنین صورتجلسه مورخ 29/8/89 کمیته بازنگری بخشنامه ها ، درخصوص چگونگی اجرای ماده 12 قانون رفع برخی از موانع تولید و سرمایه گذاری صنعتی ، خواهشمند است دستور فرمائید با رعایت کامل مفاد دستور العمل ذیل و رعایت کامل مقررات اقدامات لازم معمول گردد . 1- نظر به اینکه تسهیلات مقرر در ماده مذکور صرفا به جهت حمایت از تولید و صنایع داخلی کشور تدوین گردیده است لذا به منظور استفاده از تسهیلات مقرر در ماده فوق الذکر ، ارائه پروانه تولیدی معتبر و مرتبط با قطعات وارده الزامی می باشد . 2- شمولیت استفاده از تسهیلات ماده 12 قانون ، رفع برخی از موانع تولید و سرمایه گذاری صنعتی و همچنین تشخیص قطعات C.K.D تلفن همراه ، لوازم برقی خانگی و سایر وسایل برقی ( باستثنای خودرو و صنایع فناوری پیشرفته ( های تک ) ) به عهده دفتر محترم تعیین تعرفه بوده و لوازم غیر برقی مشمول تسهیلات فوق الذکر نخواهد بود . 3- گمرکات اجرایی پس از اظهار کالا توسط واحدهای تولیدی متقاضی استفاده از تسهیلات فوق الذکر ( درخصوص C.K.D) می بایست پس از انجام تشریفات ارزیابی ( تعیین مسیر قرمز سیستم سلکتیویتی ) اظهارنامه به انضمام صورتجلسه مربوطه ( پس از طرح موضوع در کمیته محلی ) و ارسال نمونه مربوطه به منظور اعلام نظر به دفتر تعیین تعرفه ارسال گردد . 4- تشخیص قطعات S.K.D ( نیمه منفصله ) با رعایت سایر مفاد دستور العمل مربوطه به عهده گمرکات اجرایی بوده و نیازی به ارسال اسناد مذکور به دفتر تعیین تعرفه نمی باشد . 5- در صورتیکه در گذشته گمرکات اجرایی راسا نسبت به اعطای تسهیلات قانون مزبور اقدام نموده باشد با رعایت مفاد ماده 16 قانون امور گمرکی ، ضمن قطع مرور زمان قانونی نسبت به ارسال اظهارنامه های موصوف به دفتر تعرفه در اسرع وقت اقدام و چنانچه کالاهای فوق الذکر توسط غیر واحدهای تولیدی وارد شده باشد راسا نسبت به صدور مطالبه نامه های کسر دریافتی اقدام گردد . ضمنا با صدور این دستور العمل کلیه بخشنامه های مغایر کان لم یکن تلقی می گردد مسؤول حسن اجرای این دستور العمل مسؤلین محترم گمرک می باشد .ش 16/12 محمد رضا نادری علی مددی جهرمی معاون امور گمرکی معاون حقوقی
معتبر
عدم ارسال مجددبه آزمایشگاه برای افرادی که سابقه اخذ نظریه ازمایشگاه را دارند طبقه بندی:1388تاریخ تصویب:۱۳۸۸/۰۷/۰۷شماره:151790/130832/747/480/71/73ناظرین محترم گمرکات استانها مدیران کل و مدیران محترم گمرکات اجرایی مستقل باسلام به منظور تسریع امر صادرات و کاهش هزینه های صادر کنندگان و افزایش توان رقابتی صادرات کالای ایرانی دستور فرمایید در مواردیکه تولید کنندگان ( که محصولات تولیدی خود را صادر می نمایند) و نیز صادر کنندگان نمونه که فاقد سابقه تخلف می باشند اقدام به صدور کالاهایی نمایند که تعیین نوع کالا منوط به اخذ نظریه آزمایشگاه می باشد ، چنانچه صادرات محموله مربوطه توسط آن صادر کننده در آن گمرک مسبوق به سابقه بوده و قبلا نسبت به اخذ نظریه آزمایشگاه اقدام گردیده و آزمایشگاه نیز نوع کالای اظهاری را تأیید نموده است و بشرط اینکه کالاهای صادراتی مشمول ضوابط خاص همچون استاندارد اجباری ، اخذ مجوز و یا پرداخت عوارض صادراتی و مشتقات مایع نفت و گاز موضوع دستور العمل ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز نباشد ، باتشخیص و موافقت مدیریت محترم آن گمرک از ارسال مجدد کالا به آزمایشگاه ( در صورت احراز ماهیت کالا ) خودداری شده و وفق سابقه اقدام و شماره کوتاژ و تاریخ اظهارنامه ای که مستند به آن ، موضوع مورد پذیرش قرار گرفته است در ظهر اظهارنامه و پروانه صادراتی مربوطه درج گردد و تصویر نظریه آزمایشگاه استنادی به همراه نمونه قابل انضمام از کالا نیز به ضمیمه اظهار نامه نگهداری شود ( علی الخصوص در مورد صادرات از محل مواد اولیه وارداتی موضوع مادتین 12 و 24 ق . م . ص . و ).بدیهی است نمونه برداری و استعلام نظریه آزمایشگاه بصورت تصادفی از محمولات صادراتی تکراری از اختیارات مدیران گمرکات اجرایی بوده که جهت اعمال مدیریت ریسک قابل استفاده می باشد . لذا ضمن اقدام در خصوص موضوع ، مقتضی است مراتب را مطابق بخشنامه شماره 322795/833/4/51 مورخ 26/11/85 به کلیه گمرکات و واحدهای تابعه نیز ابلاغ نموده و بر حسن اجرای امر نظارت مستمر معمول دارند . محمدرضانادری معاونت امور گمرکی
معتبر
ناظر محترم گمرکات / گمرک معاونت طرح و برنامه طبقه بندی:1382تاریخ تصویب:۱۳۸۲/۱۲/۲۵شماره:315605 / 418 / 109 / 54“ بسمه تعالی ” تاریخ : 25 / 12 / 1382 شماره : 315605 / 418 / 109 / 54 پیوست…….……………: . بخشنامه به : از : موضوع : ناظر محترم گمرکات / گمرک معاونت طرح و برنامه پیرو بخشنامههای 15966 / 200306 / 108 / 140 / 55 مورخ 4/2/79 و 160051 / 418 / 109 / 54 مورخ 8/7/82 با توجه به دادنامههای شماره 317 مورخ 30/8/78 و 210 مورخ 2/6/82 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری و بالحاظ قرار دادن نظریه اخیر قائم مقام محترم معاونت حقوقی و امور مجلس رئیس جمهور گمرک قادر به شکایت یا عنوان قاچاق بر علیه اشخاصی که اقدام به ورود موقت کالا در چهارچوب ماده 12 قانون مقررات صادرات و واردات نموده اما کالا را در داخل کشور مصرف نمودهاند ، نمیباشد لذا خواهشمند است دستور فرمائید منبعد حسب مورد به یکی از طرق ذیل اقدام نمایند : 1- اقدام وفق مصوبه شماره 45309 / ت27753 مورخ 13/8/82 هیئت محترم وزیران . 2- وصول حقوق دولت از محل وثایق مأخوذه از متعهدان با اقدامات جدی و پیگیریهای لازم . ضمنا” خاطر نشان میسازد : الف – وفق مفاد نامه فوقالذکر قائم مقام محترم معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری در خصوص مواردی که منجر به صدور حکم قطعی دائر بر محکومیت اشخاص متعهد گردیده مکاتبهای در جهت تعیین تکلیف محکومان با وزیر محترم دادگستری بعمل آمده است . به محض اطلاع از نتیجه مراتب فورا” به گمرکات ابلاغ خواهد شد . ب – گمرک ایران متقاضی تمدید مهلت مندرج در مصوبه موضوع بند 1 تا پایان سال 83 میباشد . نتیجه این امر نیز متعاقبا” اعلام خواهد گردید . جعفر یحیوی معاون حقوقی
معتبر
معاونت طرح و برنامه 261999 / 525 / 102 / 54 طبقه بندی:1382تاریخ تصویب:۱۳۸۲/۱۱/۰۸شماره:261999 / 525 / 102 / 54“ بسمه تعالی ” تاریخ : …………..……… . شماره : 261999 / 525 / 102 / 54 پیوست………….………: . به : از : موضوع : معاونت طرح و برنامه “ بخشنامه به کلیه گمرکات کشور ” حسب اعلام دادستان محترم نظامی تهران ، مقرر گردیده در خصوص تعدادی خودرو که به صورت قاچاق وارد کشور شده یا خودروهای اوراقی که با اسناد جعلی یا غیرواقعی و عمدتا” بنام جهاد خودکفائی نزاجا فروخته شده و شمارهگذاری گردیدهاند ، اقدامات قانونی لازم در جهت کشف و توقیف آنها از طرف معاونت محترم راهنمائی و رانندگی نیروی انتظامی بعمل آید . لذا خواهشمند است دستور فرمائید در صورت تحویل هر یک از اتومبیلهای فوقالذکر به آن گمرک ، ضمن بررسی دقیق نسبت به اعمال مقررات قاچاق یا هر اقدام دیگر متناسب با جرم یا تخلف واقع شده یا مجموعهای از عناوین جرائم یا تخلفات ارتکابی در مورد آنها در چهارچوب وظایف و صلاحیتهای گمرک اقدام و نتیجه را به دفتر حقوقی و قضائی اعلام دارند . جعفر یحیوی معاون حقوقی