معتبر
تاریخ بخشنامه
۱۴۰۵/۰۳/۳۱
دستهبندی
دستورالعمل مالیاتی
وضعیت سند
معتبر
آخرین بروزرسانی
۱۴۰۵/۰۵/۲۳ ۱۸:۵۲
مرکز دادرسی مالیاتی
خردادماه ۱۴۰۵
ماده ۱– در این دستورالعمل عبارات مذکور در این ماده در معانی مشروح زیر به کار رفتهاند:
ماده ۲– دستورالعمل دادرسی مالیاتی، مجموعه اصول و مقرراتی است که در مقام رسیدگی به کلیه اختلافات مالیاتی و کلیه دعاوی مرتبط با مالیاتهای مستقیم، مالیات و عوارض ارزش افزوده، سایر مالیاتها و عوارض و دیوانی که سازمان امور مالیاتی کشور مطابق ق.م.م و ق.م.ا و سایر قوانین موضوعه مکلف به تعیین یا مطالبه یا وصول آن گردیده، درچارچوب قوانین و مقررات، به کار میرود.
ماده ۳– هیأت حل اختلاف مالیاتی نمیتواند به دعاوی و اختلافات رسیدگی کند مگر اینکه مؤدی یا اداره مالیاتی یا نماینده قانونی آنها رسیدگی به دعاوی و اختلافات را برابر قانون درخواست نموده باشند یا به موجب مقررات در حکم معترض تلقی شده باشد.
ماده ۴– آرای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی قطعی است مگر در مواردی که به موجب قوانین قابل تجدیدنظر باشند.
ماده ۵– در رسیدگی هیأتهای حل اختلاف مالیاتی مواردی که در این دستورالعمل پیشبینی نگردیده یا در ق.م.م، ق.م.ا، قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان و سایر قوانین و مقررات و سایر احکامی برای آن تعیین نگردیده، تابع قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب خواهد بود.
ماده ۶– مدیران دادرسی از بین مأموران مالیاتی که حداقل دارای ۱۰ سال سابقه و دارای مدرک تحصیلی کارشناسی یا بالاتر باشد با حکم رئیس مرکز دادرسی منصوب میشوند.
ماده ۷– وظایف مدیران دادرسی به شرح زیر است:
ماده ۸– نمایندگان بند (۱) ماده ۲۴۴ ق.م.م وفق مقررات آییننامه ماده ۲۱۹ ق.م.م و نمایندگان بندهای (۲) و (۳) نیز وفق مقررات ماده ۲۴۴ ق.م.م با حکم رئیس مرکز دادرسی منصوب میشوند. مدت اعتبار احکام نمایندگان موضوع بند (۲) ماده (۲۴۴) قانون مالیاتهای مستقیم، مطابق بازه زمانی اعلامی از طرف دادگستری کل استانها به آنها ابلاغیه است. در مواردی که مدت زمان از طرف دادگستری کل استان اعلام نشده باشد، طبق ماده (۶) دستورالعمل جامع امور نمایندگان قوه قضائیه و نظارت بر مراجع شبه قضایی، مدت اعتبار حکم نماینده مزبور، حداکثر ۲ سال در نظر گرفته میشود. مدت اعتبار احکام نمایندگان بند ۱ ماده ۲۴۴ ق.م.م ۴ سال و مدت اعتبار احکام نمایندگان بند ۳ ماده مذکور نیز بنابر حکم ق.م.م ۳ سال است.
تبصره ۱– در احکام نمایندگان هیأت، محل خدمت در هر مدیریت دادرسی، مدت انتصاب و انتصاب در سمت نماینده بندهای (۱)، (۲) یا (۳) حسب مورد درج میگردد. ابلاغ نسخهای از حکم به نمایندگان ظرف هفت روز از صدور حکم الزامی است. در هر صورت میبایست پس از گذشت مهلت مذکور، نسخهای از حکم صادره طی مدت یک ماه به مرجع معرفیکننده نماینده ارسال گردد.
تبصره ۲– نمایندگان بند ۳ ماده ۲۴۴ ق.م.م به استناد ماده مذکور شامل اشخاص معرفیشده از اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، اتاق تعاون ایران، جامعه حسابداران رسمی ایران، جامعه مشاوران رسمی مالیاتی ایران، مجامع حرفه ای، اتاق اصناف ایران، شورای اسلامی شهر، کانون وکلا، مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده که برای مدت سه سال منصوب میشوند. چنانچه مراجع مذکور دارای نمایندگی، شعبه، دفتر استانی یا منطقهای و... در سطح کشور باشند، نمایندگان بند ۳ معرفیشده از سوی زیرمجموعههای نهادهای مذکور نیز میبایست از طریق مرجع مورد اشاره معرفی گردند. بر این اساس نمایندگان معرفی شده از سوی اتاقهای استانی نیز میبایست از طریق اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران یا اتاق اصناف ایران حسب مورد معرفی گردند.
تبصره ۳– مؤدی همزمان با اعتراض به برگ تشخیص یا مطالبه مالیات یکی از مراجع مندرج در بند ۳ ماده ۲۴۴ ق.م.م را بهعنوان نماینده خود جهت شرکت در جلسات هیأت حل اختلاف مالیاتی معرفی مینماید. در انتخاب نماینده بند ۳ ماده ۲۴۴ ق.م.م مؤدی از فهرست مجامع حرفهای میتواند نماینده مجامع حرفهای که در آن استان معرفی شدهاند را انتخاب نماید و در صورت عدم معرفی نماینده بند ۳ از سوی مرجع مورد اشاره در آن استان، نماینده از سایر مراجع که نماینده بند ۳ ماده ۲۴۴ ق.م.م خود را معرفی نمودهاند، انتخاب گردد.
تبصره ۴– چنانچه نمایندگان موضوع بندهای (۲) و (۳) ماده ۲۴۴ ق.م.م بیش از سه جلسه متوالی یا چهار جلسه متناوب در یک سال از حضور در جلسات هیأت حل اختلاف مالیاتی خودداری نمایند، حکم آنها لغو میشود. در اینصورت، مدیر دادرسی موظف است اسامی و مدت عدم حضور نمایندگان را به مرکز دادرسی اعلام نماید.
تبصره ۵– در صورت اعلام اسامی و مدت عدم حضور نمایندگان از سوی مدیر دادرسی، مرکز دادرسی ظرف مدت سی روز از تاریخ اعلام اسامی، موضوع را در کمیتهای متشکل از رئیس مرکز دادرسی مالیاتی یا یکی از معاونین مرکز دادرسی مالیاتی و نماینده دادستانی انتظامی از سوی دادستان انتظامی مالیاتی و نمایندهای که از سوی مرجع معرفی نماینده مذکور اعلام میگردد، مورد بررسی قرار داده و در صورت احراز غیبت توسط اکثریت، حکم صادره توسط رئیس مرکز لغو میگردد.
تبصره ۶– رئیس مرکز دادرسی مکلف است همزمان با لغو حکم نماینده مذکور، رونوشت ابلاغیه مربوط را جهت اجرای مقررات تبصره (۷) ماده ۲۴۴ ق.م.م برای دادگستری استان یا مرجع مربوط ارسال و موضوع را جهت معرفی نماینده جدید پیگیری نمایند. بدین منظور سامانه دادرسی باید به گونهای طراحی شود که میزان غیبت نمایندگان هیأت حل اختلاف مالیاتی را گزارش دهد.
تبصره ۷– تمدید احکام نمایندگان بندهای ۲ و ۳ پس از انقضای مهلت از سوی مرکز دادرسی با معرفی مجدد مراجع ذیربط قانونی بلامانع است.
تبصره ۸– عضویت همزمان افراد در فهرست نمایندگان بندهای (۲) و (۳) ماده ۲۴۴ ق.م.م ممنوع است.
تبصره ۹– نمایندگان بندهای ۲ و ۳ هیأتهای حل اختلاف مالیاتی نمیتوانند همزمان به عنوان نماینده قانونی یا وکیل همان مؤدی در جلسات هیأت حل اختلاف مالیاتی شرکت نمایند.
تبصره ۱۰– در رعایت اصل استقلال اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی، نماینده بند ۳ معرفیشده از مراجع ذیربط نمیتواند برای رسیدگی به پرونده مالیاتی همان مرجع انتخاب گردد. در اینگونه موارد نماینده بند ۳ میتواند از سایر مراجع بر اساس انتخاب مؤدی یا از مرجع مرتبط با فعالیت یا موضوع مالیات مورد رسیدگی، وفق مقررات بند ۳ ماده ۲۴۴ ق.م.م انتخاب گردد.
تبصره ۱۱– نمایندگان بند ۳ صرفاً میتوانند از سوی یکی از مراجع مشخص شده در بند ۳ ماده ۲۴۴ ق.م.م معرفی گردند. در صورت معرفی نماینده بند ۳ از سوی چند مرجع، اولین مرجعی که وی را به عنوان نماینده بند ۳ ماده ۲۴۴ ق.م.م معرفی نموده باشد ملاک عمل مرکز دادرسی مالیاتی بوده و سایر درخواستها بلااثر خواهد بود.
تبصره ۱۲– نمایندگان بندهای ۲ و ۳ ماده ۲۴۴ ق.م.م پس از صدور حکم از سوی مرکز دادرسی مالیاتی امکان برکناری ندارند مگر در صورت رخداد شرایط مقرر در تبصره ۷ ماده ۲۴۴ ق.م.م و مواردی که تخلف نماینده از سوی مراجع ذیصلاح قانونی احراز گردیده و از سوی دادستان انتظامی مالیاتی کتباً به مرکز دادرسی مالیاتی اعلام گردد.
ماده ۹– هیأت حل اختلاف مالیاتی در جمعآوری شواهد و دریافت و بررسی مدارک و مستندات، اظهارنظر یا صدور رأی مستقل بوده و آرای آن صرفاً توسط مراجع تعیینشده در قانون قابل تجدیدنظرخواهی است. بنابراین دخالت سایر مراجع در هر یک از مراحل رسیدگی و صدور رأی، فاقد وجاهت قانونی است.
تبصره– در جهت صیانت از استقلال هیأتهای حل اختلاف مالیاتی، ارزیابی عملکرد، پرداخت حقوق و مزایا و تعیین حقالزحمه و پاداش نمایندگان هیأت، کنترل ورود و خروج نمایندگان و کارکنان مرکز دادرسی، برعهده مرکز دادرسی است. بدین منظور باید احکام کارکنان و احکام نمایندگان هیأتهای حل اختلاف مالیاتی از سوی مرکز دادرسی صادر گردد و امور کارگزینی و اداری نمایندگان و کارکنان با مرکز دادرسی است.
ماده ۱۰– ساعات و ایام برگزاری و اسامی نمایندگان حائز شرایط جهت تشکیل جلسات هیأتهای حل اختلاف مالیاتی از سوی مرکز دادرسی مالیاتی تعیین میگردد. بدین منظور مدیر دادرسی مربوطه بر اساس تفویض اختیار صورت گرفته و با استفاده از سامانه دادرسی مکلف است براساس تعداد پروندههای مطروحه و سطح اهمیت آنها و سایر شاخصهای ابلاغی از سوی مرکز دادرسی نسبت به تعیین وقت و نمایندگان حائز شرایط اقدام نماید.
ماده ۱۱– در موارد زیر به طور جداگانه یا توامان، اعتراض مؤدی یا ادارات مالیاتی که حسب مورد در موعد مقرر تسلیم شده باشد، قابل طرح در هیأت بوده و طبق ترتیبات این دستورالعمل مورد رسیدگی قرار میگیرد:
ماده ۱۲– مؤدی میتواند اعتراض خود را کتباً و در قبال اخذ رسید به اداره امور مالیاتی تسلیم یا از طریق پست سفارشی به اداره امور مالیاتی ارسال یا نسبت به ثبت اعتراض در سامانه الکترونیک اقدام نماید. در صورتی که مؤدی اعتراض خود را پست کند، تاریخ تسلیم اعتراض به پست، در حکم تاریخ تسلیم اعتراض به مرجع مالیاتی ذیربط است.
تبصره ۱– اداره مالیاتی ذیصلاح برای دریافت اعتراض مؤدی همان اداره مالیاتی خدمات مؤدیان است.
تبصره ۲– اداره مالیاتی ذیصلاح برای دریافت اعتراض مؤدی به عملیات اجرایی پس از صدور برگ اجرایی، اداره وصول و اجرای مربوطه است.
تبصره ۳– اداره امور مالیاتی مکلف است اعتراض مؤدی را ثبت و رسید ارائه نماید.
تبصره ۴– هر گاه اعتراض مؤدی توسط وکیل یا نماینده قانونی او یا ولی یا وصی یا وارث یا قیم یا مدیر تصفیه و یا قیم بهعملآید، ارائه تصویر مدارکی که اثباتکننده سمت وی نسبت به مؤدی باشد به پیوست آن الزامی است.
تبصره ۵– به استناد ماده ۹۷ ق.م.م هرگاه مؤدی از ارائه اظهارنامه مالیاتی در مهلت قانونی و مطابق با مقررات خودداری کند، سازمان امور مالیاتی با رعایت مفاد آییننامه اجرایی موضوع ماده ۲۱۹ ق.م.م نسبت به تهیه اظهارنامه مالیاتی برآوردی براساس فعالیت و اطلاعات اقتصادی کسب شده مؤدیان از طرح جامع مالیاتی و مطالبه مالیات متعلق به موجب برگ تشخیص مالیات اقدام میکند. در صورت اعتراض مؤدی چنانچه ظرف مدت سی روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات، نسبت به ارائه اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات مربوط اقدام کند، اعتراض مؤدی طبق مقررات این قانون مورد رسیدگی قرار میگیرد، این حکم مانع از تعلق جریمهها و اعمال مجازاتهای عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر قانونی نیست.
تبصره ۶– چنانچه برگ تشخیص مالیات ناشی از اظهارنامه برآوردی حسب مقررات تبصره (۱) و قسمت اخیر تبصره (۲) ماده ۲۰۳ و ۲۰۸ ق.م.م ابلاغ قانونی شده، با ملحوظ نظر داشتن مفاد تبصره ماده ۲۳۹ ق.م.م، چنانچه مؤدی به شرح مقررات ماده مذکور اقدام ننموده باشد، با عنایت به قسمت اخیر ماده ۹۷ قانون مذکور و در اجرای قسمت اخیر تبصره ماده ۲۳۹ ق.م.م، در حکم معترض به برگ تشخیص شناخته شده و پرونده امر فارغ از تسلیم یا عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی قابل رسیدگی در اجرای ماده ۲۳۸ ق.م.م و مراجع حل اختلاف مالیاتی خواهد بود.
تبصره ۷– چنانچه برگ تشخیص مالیات ناشی از اظهارنامه برآوردی حسب مقررات تولیدی به مؤدی ابلاغ و وی نسبت به آن معترض باشد، مؤدی میبایست ظرف مدت سی روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات، نسبت به ارائه اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات مربوطه اقدام نماید تا اعتراض وی در اجرای مقررات ماده (۲۳۸) قانون مورد اشاره مجدداً رسیدگی و یا حسب مقررات فصل سوم باب پنجم قانون مالیاتهای مستقیم قابل طرح در مراجع دادرسی مالیاتی باشد.
تبصره ۸– در مواردی که در برگ تشخیص مالیات صادره، نحوه تعیین مالیات از طریق تولید اظهارنامه برآوردی در اجرای مقررات ماده (۹۷) قانون مالیاتهای مستقیم صراحتاً قید نشده باشد و یا در موارد اعتراض سیستمی با تأیید معاونت فناوریهای مالیاتی سازمان امور مالیاتی، امکان تسلیم اظهارنامه مالیاتی فراهم نشده باشد، فارغ از تسلیم یا عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر، اعتراض مؤدی برابر قانون رسیدگی خواهد شد.
تبصره ۹– با توجه به اینکه مؤدیان بابت فعالیتهای خود ملزم به تسلیم اظهارنامه مالیاتی میباشند، لذا در مواردی که مؤدی غیرفعال باشد، رسیدگی به اعتراض وی از حیث غیرفعال بودن، مشروط به تسلیم اظهارنامه مالیاتی نیست و ادعای مؤدی توسط هیأت حل اختلاف مالیاتی مورد بررسی قرار میگیرد. چنانچه بررسی هیأت حل اختلاف مالیاتی که رأساً یا از طریق قرار کارشناسی صادره انجام میشود، خلاف ادعای مؤدی را اثبات نماید، هیأت مذکور عدم طرح موضوع در هیأت حل اختلاف مالیاتی را صادر مینماید.
ماده ۱۳– در مواردی که اعتراض مؤدی از طریق اداره مالیاتی در سامانه به ثبت میرسد، اعتراض باید توسط یکی از اشخاص ذیل تسلیم اداره مالیاتی گردد:
و با رعایت شرایط مندرج در ماده ۱۲ این دستورالعمل به اداره مالیاتی یا دبیرخانه مدیریت دادرسی در مهلت مقرر تسلیم شود.
ماده ۱۴– لایحه تسلیمی باید بهزبان فارسی تحریر گردد و در سامانههای مشخص شده جهت ثبت اعتراض توسط سازمان امور مالیاتی کشور، ثبت گردد و حاوی نکات زیر باشد:
تبصره ۱– چنانچه بندهای ۱ و ۴ و ۸ موارد فوق در لایحه تسلیمی درج نگردد، به منزله اعتراض مؤدی وفق مقررات قانونی تلقی نمیشود. سامانه دادرسی مالیاتی باید به گونهای طراحی گردد که از تسلیم اعتراض بدون درج موارد مندرج در ردیفهای مورد اشاره جلوگیری گردد. نقص در خصوص سایر بندهای لایحه تسلیمی، در هیأت حل اختلاف مالیاتی مورد بررسی قرار گرفته و نسبت بدان تصمیمگیری میشود.
تبصره ۲– درصورتی که دادخواست توسط وکیل تقدیم شود مشخصات وکیل نیز باید درج گردد و باید تصویری از وکالتنامه وی نیز اخذ گردد. مشخصات وکیل شامل مشخصات هویتی و شماره و کالتنامه مربوطه است.
تبصره ۳– درصورتی که نماینده مؤدی، عنوان قیم یا متولی یا وصی یا مدیریت شرکت و امثال آن را داشته باشد در لایحه تسلیمی باید تصریح شود.
تبصره ۴– در صورتی که بابت اعتراض اقدام به تسلیم لایحه کتبی شود و همزمان اقدام به درج دلایل اعتراض در سامانه مالیاتی گردد، چنانچه تسلیم لایحه کتبی در مهلت قانونی اعتراض صورت پذیرد، سامانه دادرسی و اطلاعات مندرج در آن ملاک عمل هیأتهای حل اختلاف مالیاتی در رسیدگی به اعتراض خواهد بود. در خصوص قسمت اخیر، مؤدی یا اداره مالیاتی میتواند صرفاً در راستای آنچه در سامانه مالیاتی به ثبت رسانده، نسبت به موارد اعتراض، لایحه تکمیلی به هیأت ارائه نماید.
تبصره ۵– در صورتی که اعتراض به صورت دستی یا پستی واصل گردد، اداره مالیاتی مربوطه مکلف است تا موارد فوق را در سامانه درج نماید.
تبصره ۶– معاونت فناوری اطلاعات سازمان امور مالیاتی مکلف است اطلاعات مندرج در این ماده را در هنگام ثبت اعتراض در سامانه به گونهای فراخوانی کند که نیازی به درج اطلاعات به صورت دستی در سامانه نباشد.
ماده ۱۵– مؤدی باید رونوشت یا تصویر خوانای مدارک خود را به پیوست اعتراض حداکثر تا روز تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی تسلیم هیأت نماید. تسلیم مدارک به هیأت حل اختلاف مالیاتی با پاراف یکی از اعضای هیأت امکانپذیر خواهد بود. تسلیم مدارک در صورتی که امکان قانونی ارسال الکترونیک فراهم باشد، در حکم تسلیم مدارک است.
ماده ۱۶– برابری رونوشت یا تصویر اسناد و مدارک تسلیمی مؤدی از اصل آن، حسب تشخیص ضرورت آن از سوی اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی، توسط مراجع ذیصلاح قضایی یا دفاتر اسناد رسمی یا توسط یکی از نمایندگان هیأت حل اختلاف مالیاتی گواهی میشود. چنانچه رونوشت یا تصویر سند از خارج از کشور تهیه شده باشد، برابری آن با اصل مدارک باید در سفارتخانه یا کنسولگریهای جمهوری اسلامی ایران در آن کشور گواهی شده باشد و چنانچه اسناد مذکور به زبان فارسی نباشد، پس از ترجمه آنها توسط مترجم رسمی دادگستری و تأیید سفارتخانه یا کنسولگریهای جمهوری اسلامی ایران در آن کشور تسلیم هیأت حل اختلاف مالیاتی شود. مدارک ارسالی به سایر زبانها که بدون رعایت مفاد این ماده ارائه شود در هیأتهای حل اختلاف ترتیب اثر داده نخواهد شد.
ماده ۱۷– در مواردی که اداره امور مالیاتی ذیربط به رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۴۴ ق.م.م یا به منظور درخواست صدور قرار تأمین برای مؤدی یا جهت اعلام تخلفات مؤدی در اجرای ماده (۹) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان یا به منظور اصلاح اشتباه محاسباتی در رعایت ماده ۲۴۹ ق.م.م، تقاضای طرح پرونده در هیأت حل اختلاف مالیاتی را دارد، مراتب باید ضمن ارائه مستندات مربوطه توسط رئیس اداره امور مالیاتی از طریق سامانه دادرسی یا از طریق اعلام کتبی و ثبت در سامانه دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی اعلام گردد.
تبصره– اداره امور مالیاتی ذیربط همان اداره مالیاتی خدمات مؤدیان است. در مواردی که اداره مالیاتی صادرکننده برگ تشخیص متفاوت از اداره مالیاتی خدمات مؤدیان است، موضوع باید توسط رئیس اداره مالیاتی خدمات مؤدیان به اداره مالیاتی صادرکننده برگ تشخیص اعلام گردد. در صورت حذف اداره مالیاتی صادرکننده برگ تشخیص موضوع باید به اداره کل امور مالیاتی مربوطه اعلام گردد تا در صورت اعتراض اداره کل امور مالیاتی، اعتراض از طریق اداره امور مالیاتی خدمات مؤدیان با رعایت مقررات فوق اعلام گردد.
ماده ۱۸– سامانه دادرسی باید به گونهای طراحی و اجرا گردد که بلافاصله پس از دریافت اعتراض مؤدی یا اداره امور مالیاتی نسبت به تعیین وقت و صدور برگ دعوت به جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی که متضمن زمان (ساعت و روز) و مکان تشکیل هیأت حل اختلاف مالیاتی و موضوع مورد بررسی و سال مورد رسیدگی است به صورت سامانهای اقدام گردد. برگ مذکور باید به صورت الکترونیک از طریق سامانههای مالیاتی وفق مقررات مرتبط ابلاغ گردد و نسخهای از آن باید به اداره امور مالیاتی ذیربط ارسال گردد تا اداره مالیاتی ظرف مدتی که کمتر از ده روز از تاریخ تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی نباشد، برگ دعوت به هیأت را به مؤدی ابلاغ نماید. چنانچه فاصله زمانی مذکور کمتر از ده روز باشد، تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی فاقد وجاهت قانونی و رأی صادره در حکم صورتجلسه است، مگر آنکه رعایت این فاصله زمانی به درخواست کتبی مؤدی (در خصوص اشخاص حقوقی با امضاء صاحبان مجاز اسناد تعهدآور وفق مستندات مذکور در جزء ۱ بند ۲ ماده ۱۳ این دستورالعمل) جهت تسریع در برگزاری هیأت حل اختلاف مالیاتی و با موافقت مدیر دادرسی مربوطه باشد.
تبصره ۱– روز ابلاغ و روز تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی جزء مهلت ده روزه نیست.
تبصره ۲– چنانچه دو پرونده مربوط به یک مؤدی همزمان در هیأت حل اختلاف مالیاتی مطرح باشد، طرح پرونده در یک هیأت حل اختلاف مالیاتی با درخواست مؤدی و موافقت مدیر دادرسی با رعایت مقررات تبصره ۳ این ماده بلامانع است.
تبصره ۳– هیأت حل اختلاف مالیاتی نمیتواند بابت پروندههای مطروحه یک مؤدی در مقام هیأتهای متفاوت حل اختلاف مالیاتی اظهارنظر نماید. این امر مانع از رسیدگی به پروندههای مؤدیان متفاوت نخواهد بود.
تبصره ۴– تصمیمگیری در هیأتهای حل اختلاف مالیاتی بدون رعایت مفاد این ماده، در حکم رأی محسوب نگردیده و صورتجلسه تلقی میشود و باید به استناد آن صورتجلسه، بلافاصله از مؤدی برای حضور در هیأت حل اختلاف مالیاتی مجدداً دعوت به عمل آید. این امر مانع از رسیدگی مجدد طبق مقررات در همان هیأت حل اختلاف مالیاتی نخواهد بود و مفاد صورتجلسه در حکم اظهارنظر قبلی تلقی نمیگردد.
ماده ۱۹– در راستای اجرای مفاد ماده ۲۴۰ و ۲۴۶ ق.م.م نسخهای از برگ دعوت به هیأت حل اختلاف مالیاتی در سامانه دادرسی به صورت الکترونیک بارگذاری میگردد و این امر در حکم ابلاغ اوراق به اداره مالیاتی مربوطه در اجرای مقررات ماده ۲۴۰ ق.م.م است. چنانچه به هر دلیلی امکان بارگذاری اوراق مذکور در سامانه دادرسی فراهم نگردد، برگ مذکور ظرف مدتی که کمتر از ده روز از تاریخ تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی نباشد، به اداره مالیاتی ذیصلاح ارسال گردد یا در دبیرخانه اداره مالیاتی مربوطه به ثبت برسد. در هر صورت عدم حضور نماینده اداره مالیاتی در جلسه هیأت یا عدم اجرای فرآیند فوق، مانع از برگزاری جلسه هیأت و صدور رأی نخواهد بود و خللی بر اعتبار رأی صادره وارد نخواهد نمود.
ماده ۲۰– تغییر زمان برگزاری هیأت حل اختلاف مالیاتی در شرایط زیر امکانپذیر است:
هرگاه به علل فوق هیأت حل اختلاف در موعد مقرر تشکیل نگردد لازم است ظرف مدت ۵ روز کاری نسبت به تعیین وقت اقدام و وفق مقررات این دستورالعمل به مؤدی ابلاغ گردد.
ماده ۲۱– در موارد زیر با تأیید مدیر دادرسی، هیأت حل اختلاف مالیاتی میتواند خارج از نوبت و با در نظر گرفتن اولویت زمانی و ظرفیت برگزاری هیأت تشکیل شود:
ماده ۲۲– در اجرای تبصره (۵) ماده ۲۴۴ ق.م.م اسامی تمامی نمایندگان موضوع بندهای (۱)، (۲) و (۳) به تفکیک شهرستانها در سامانه متمرکز مرکز دادرسی مالیاتی درج و انتخاب آنها برای هر پرونده در مواردی که در شهرستان موردنظر بیشتر از یک نفر حائز شرایط وجود داشته باشد به صورت تصادفی توسط سامانه انجام میشود و از طریق ابلاغ پیامکی به اطلاع نمایندگان هیأت حل اختلاف مالیاتی میرسد. در صورت عدم امکان ابلاغ تاریخ تشکیل جلسات به نمایندگان از طریق پیامک، موضوع باید کتباً ده روز قبل از تشکیل جلسه هیأت به نمایندگان هیأت حل اختلاف مالیاتی اعلام گردد. اعلام اسامی نمایندگان میتواند بصورت هفتگی یا ماهانه یا دورههای زمانی دیگر که کمتر از ده روز کاری قبل از تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی نباشد، انجام پذیرد.
تبصره ۱– نمایندگان هیأت حل اختلاف مالیاتی نباید سابقه هیچگونه اظهارنظر یا رأی حسب مورد در مقام یکی از مأموران مالیاتی یا عضو هیأت حل اختلاف مالیاتی در خصوص پرونده مذکور داشته باشند. صدور قرار کارشناسی توسط هیأتهای حل اختلاف مالیاتی، در حکم اظهارنظر محسوب نمیگردد.
تبصره ۲– در صورت بروز اختلال در سامانه و احراز اختلال از سوی مرکز دادرسی تا زمان رفع نقص سامانه دادرسی، مدیر دادرسی موظف است با در نظر گرفتن منبع مالیاتی و نوع فعالیت اقتصادی و رتبه نمایندگان، نسبت به تعیین نمایندگان هیأت حل اختلاف مالیاتی با رعایت قوانین مربوط اقدام نماید.
تبصره ۳– نمایندگان هیأت براساس رتبهبندی انجام شده حسب نوع هیأت حل اختلاف مالیاتی (هیأت حل اختلاف بدوی، تجدیدنظر، همعرض و...)، ساعات آموزش گذرانده شده، ارزیابی دانش فنی، کیفیت آرای صادره قبلی (نقص رأی در مراجع قانونی)، امتیاز بازرسی میدانی، شاخصهای کمی، نظم و انضباط اداری، ساعات حضور، رضایت مؤدیان و... به صورت تصادفی توسط سامانه دادرسی مالیاتی انتخاب میشوند. رتبهبندی نمایندگان و نحوه ارزیابی براساس شاخصهای مورد اشاره توسط مرکز دادرسی مالیاتی سالانه اعلام و انجام میگردد.
ماده ۲۳– جلسات هیأتهای حل اختلاف با حضور هر سه نماینده رسمی است و عدم حضور هر یک از نمایندگان منتخب در جلسه یا ترک جلسه توسط احدی از نمایندگان یا استنکاف از اظهارنظر توسط نمایندگان موجب میگردد تا جلسه از رسمیت خارج شود. در اینصورت مراتب باید در صورتجلسهای قید و به امضای سایر نمایندگان/نمایندگان حاضر برسد و پرونده جهت تعیین وقت مجدد عودت شود. استنکاف نمایندگان از حضور در جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی بدون دلیل موجه و قانونی تخلف محسوب شده و با رعایت شرایط مقرر در تبصره ۷ ماده ۲۴۴ ق.م.م موجب لغو حکم نماینده و اعلام تخلف به دادستانی انتظامی مالیاتی میگردد.
ماده ۲۴– جلسات هیأتهای حل اختلاف مالیاتی میتواند با توجه به حجم کار و بنا به ضرورت خارج از وقت اداری تشکیل شود. همچنین تشکیل جلسه در روزهای تعطیل با موافقت کتبی مؤدی امکان پذیر است. پروندههای مندرج در بندهای ماده ۲۱ این دستورالعمل در اولویت طرح در خارج از وقت اداری و روزهای تعطیل هستند.
ماده ۲۵– پس از صدور قرار کارشناسی مدیر دادرسی موظف است حداکثر ظرف مدت ده روز از تاریخ صدور قرار کارشناسی نسبت به تعیین مجری (مجریان) قرار کارشناسی و صدور حکم اداری اقدام و پرونده را جهت بررسی به آنها ارجاع نماید. مجریان قرار کارشناسی نباید سابقه هیچگونه اظهارنظری در مقام یکی از مأموران مالیاتی یا به عنوان عضوی از هیأت حل اختلاف مالیاتی در خصوص پرونده مؤدی داشته باشند.
تبصره– صدور قرار در صورتی که در راستای رفع نقص پرونده مؤدی باشد و این موضوع در صدور قرار مورد تصریح قرار گرفته باشد، میتواند با نظر هیأت حل اختلاف مالیاتی به مأموران مالیاتی رسیدگیکننده قبلی یا مأمورانی که سابقه اظهارنظر قبلی دارند ارجاع گردد.
ماده ۲۶– اداره امور مالیاتی مکلف است حداقل ده روز کاری پیش از تشکیل جلسه پرونده مؤدی را در قبال اخذ رسید به دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی تسلیم نماید و همزمان نماینده اداره مالیاتی جهت شرکت در جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی نیز معرفی نماید. دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی موظف است پرونده مؤدی را دریافت و بررسیهای لازم را به منظور کامل بودن اوراق مالیاتی و صحت فرایند دعوت از مؤدی برای شرکت در جلسه هیأت را به عمل آورد و حداقل یک هفته قبل از تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی به نحو مقتضی زمینه دسترسی اعضای هیأت را برابر مقررات مربوط به مندرجات پرونده مورد اعتراض فراهم نماید.
تبصره ۱– هرگاه بررسی دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی نشان دهد که پرونده مالیاتی دارای نقص بوده و فرآیند دعوت از مؤدی برای شرکت در هیأت حل اختلاف مالیاتی منطبق با مقررات طی نشده است، پرونده با تأیید مدیر دادرسی مربوطه بدون طرح در هیأت حل اختلاف مالیاتی با اعلام کتبی موارد نقص جهت رفع نقص به اداره مالیاتی ذیربط اعاده میشود. در هر صورت عدم برگزاری جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی در موعد مقرر، باید این موضوع توسط مدیر دادرسی مربوطه کتباً یا به صورت سامانهای یا از طریق پیامک به مؤدی اعلام گردد.
تبصره ۲– اداره کل امور مالیاتی مربوطه موظف است در مورد آن دسته از پروندههایی که اطلاعات اصلی آنها در سامانههای مالیاتی موجود است، امکان دسترسی نمایندگان هیأت حل اختلاف مالیاتی تعیین شده طبق مقررات این دستورالعمل به اطلاعات موجود در سامانههای مالیاتی مربوط به آن پرونده مالیاتی را حداقل یک هفته قبل از تشکیل جلسه هیأت فراهم آورد. در مورد این گروه از پروندهها، دسترسی به سامانههای الکترونیک مانع از دسترسی اعضای هیأت به مندرجات پرونده مالیاتی فیزیکی مطابق ماده فوقالذکر نخواهد بود.
تبصره ۳– مدیریت دادرسی مالیاتی مکلف است در پایان هر ماه گزارشی از آمار پروندههای مالیاتی که جهت تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی تعیین وقت گردیده اما پرونده مالیاتی از سوی اداره مالیاتی مربوطه ارسال نشده یا به هر دلیلی به هیأت واصل نشده را به مرکز دادرسی مالیاتی اعلام نمایند. مرکز دادرسی مالیاتی باید آمار عدم وصول پروندههای مالیاتی را به هر اداره کل امور مالیاتی اعلام نموده و حسب مورد رونوشتی از آن را به دادستانی انتظامی مالیاتی ارسال نماید.
تبصره ۴– در صورتی که اوراق برگ دعوت به هیأت حل اختلاف مالیاتی ابلاغ الکترونیک باشد، ابلاغ کاغذی برگ دعوت به هیأت با تاریخ تشکیل جلسه متفاوت از ابلاغ الکترونیک ممنوع است مگر آنکه مؤدی کتباً تعجیل یا تاخیر در برگزاری جلسه هیأت را اعلام نموده باشد و مدیر دادرسی مربوطه با درخواست مؤدی موافقت نماید. در غیراینصورت پرونده مالیاتی در اجرای قرار رفع نقص باید به اداره مالیاتی اعاده شود.
ماده ۲۷– اشخاص زیر با ارائه مدارک لازم جهت تشخیص هویت با رعایت مقررات این دستورالعمل، مجاز به حضور در جلسات هیأت حل اختلاف مالیاتی هستند:
تبصره ۱– در خصوص اشخاص حقوقی منحله، مدیر تصفیه جایگزین مدیران میگردد. حضور کارمند حقوقبگیر برای اشخاص حقوقی منحله برای شرکت در جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی مجاز نیست.
تبصره ۲– اشخاص حقوقی میتوانند تحت عنوان وکیل مؤدی در جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی شرکت نمایند. در اینصورت شخص حقوقی عهدهدار وکالت باید در صورت داشتن حدود اختیار در تعیین وکیل طبق وکالتنامه –به لحاظ وکیل در توکیل بودن– مبادرت به تعیین شخص حقیقی جهت مراجعه به مراجع قضایی در قالب وکالتنامه رسمی نماید، یا دارندگان امضای مجاز شخصاً در جلسه هیاتهای حل اختلاف حضور یابند.
تبصره ۳– کارمندان وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان امور مالیاتی در دوره خدمت یا آمادگی به خدمت نمیتوانند به عنوان وکیل یا نماینده مؤدی در جلسات هیأتهای حل اختلاف مالیاتی حاضر شوند. همچنین اعضای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی نمیتوانند به عنوان وکیل یا نماینده مؤدی در جلسات هیأتهای حل اختلاف مالیاتی همان پرونده مالیاتی حاضر شوند.
تبصره ۴– چنانچه صاحبان امضای مجاز متفقاً با هم حق امضای اسناد و اوراق باشند باید متفقاً در جلسه هیأت حاضر شوند و در این حالت حضور احدی از مدیران صاحب امضا به تنهایی در جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی مجاز نیست.
تبصره ۵– در خصوص اشخاص حقیقی، در صورتی که وکیل مؤدی پسر، دختر، همسر، پدر، مادر، برادر، خواهر و نواده مؤدی باشد، الزامی به پرداخت مالیات حق تمبر ندارند.
تبصره ۶– مؤدی یا نماینده اداره مالیاتی میتواند در جلسه دادرسی مالیاتی حضور یافته یا صرفاً لایحه ارسال نماید.
تبصره ۷– مؤدی یا نماینده اداره مالیاتی میتواند خواسته خود را که در لایحه تصریح کرده در تمام مراحل دادرسی مالیاتی کاهش دهد ولی افزودن آن یا تغییر خواسته مجاز نبوده مگر آنکه با موضوع طرح شده مربوط بوده و منشأ واحدی داشته باشد.
تبصره ۸– ارائه وکالتنامه ازسوی وکلای قوه قضائیه و کانون وکلا و کانون وکلای دادگستری در قالب برگ رسمی با پرداخت حق تمبر موضوع ماده ۱۰۳ ق.م.م برای حضور در جلسات هیأتهای حل اختلاف مالیاتی کفایت میکند.
ماده ۲۸– نماینده هیأت حل اختلاف مالیاتی در موارد زیر مجاز از شرکت در جلسه دادرسی، رسیدگی و صدور رأی نبوده و موظف است این مراتب را پیش از برگزاری جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی جهت تغییر نماینده به صورت کتبی به مدیر دادرسی اعلام نماید:
ماده ۲۹– در صورت وجود هر یک از موارد مندرج در ماده ۲۸ این دستورالعمل، مؤدی یا نماینده اداره مالیاتی میتواند با ارائه اسناد و مدارک یا هریک از نمایندگان هیئت ماده ۲۴۴ ق.م.م با اقرار کتبی، قبل از جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی یا در حین برگزاری جلسه یا پس از برگزاری جلسه و قبل از صدور رأی، از مدیر دادرسی ذیربط تغییر نماینده/نمایندگان هیأت حل اختلاف مالیاتی را درخواست نماید و نماینده هیأت باید با تأیید مدیر دادرسی مربوطه انصراف خود را از ادامه رسیدگی اعلام نماید و نسبت به تغییر نماینده و در صورت عدم امکان تغییر نمایندگان نسبت به صدور قرار تجدیددعوت اقدام نماید. چنانچه به هر دلیل تعیین نماینده دیگری میسر نباشد، پرونده برای رسیدگی به نزدیکترین هیأت حل اختلاف مالیاتی که به تشخیص مدیر دادرسی امکان تشکیل هیات را دارد در محلی که با محل مزبور در محدوده یک استان باشد، ارجاع میشود.
تبصره– رئیس مرکز دادرسی میتواند رسیدگی به پروندههای مالیاتی را در مناطقی که فاقد هیات حل اختلاف مالیاتی است یا فاقد نماینده حائز شرایط به تشخیص وی باشد، به سایر هیأتهای حل اختلاف مالیاتی در مناطق دیگر که به تشخیص او واجد شرایط است ارجاع دهد.
ماده ۳۰– چنانچه پس از برگزاری جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی هر شخصی با ارائه اسناد و مدارک نزد مدیر دادرسی وجود موارد موضوع ماده ۲۸ این دستورالعمل به استثنای آنکه نماینده هیأت حل اختلاف مالیاتی قبلاً در آن پرونده مالیاتی سابقه اظهارنظر قبلی داشته باشد، را با اثبات نماید یا خود نماینده با وجود نماینده رابطه مذکور را اقرار نماید، رأی صادره توسط هیأت حل اختلاف مالیاتی قطعی بوده و این امر موجب ابطال رأی نخواهد بود اما تخلف نماینده هیأت حل اختلاف مالیاتی قابل بررسی در مراجع ذیصلاح قانونی است. چنانچه نماینده هیات حل اختلاف مالیاتی قبلاً در آن پرونده مالیاتی به عنوان عضو هیات حل اختلاف مالیاتی، مامور مالیاتی، کارشناس یا گواه سابقه اظهارنظر قبلی داشته باشد، مفاد بند ۲۹ ماده ۳۲ دستورالعمل جاری است.
ماده ۳۱– رسیدگی به اعتراض مؤدی در هیأتهای حل اختلاف مالیاتی باید با رعایت شرایط زیر انجام شود:
ماده ۳۲– هرگاه در رسیدگی به اعتراض مؤدی یا اداره مالیاتی به دلیل نقص در رسیدگی یا نقص رأی صادره یا لزوم بررسی اسناد و مدارک نزد اشخاص ثالث یا کثرت اسناد و مدارک ارائه شده، صدور رأی مستلزم بررسی تکمیلی باشد، هیأت حل اختلاف مالیاتی میتواند با صدور قرار کارشناسی از مدیریت دادرسی درخواست نماید که پرونده را جهت انجام بررسیهای تکمیلی به کارشناس/کارشناسان مالیاتی ارجاع نماید. در این موارد رسیدگی به اعتراض مؤدی یا اداره مالیاتی به بعد از اعلام نظر کارشناس/کارشناسان اجرای قرار موکول میشود. در صدور رأی و اجرای قرار کارشناسی موارد زیر باید رعایت شود:
ماده ۳۳– اظهارنظر هیأتهای حل اختلاف مالیاتی شامل ۳ دسته است:
۱. رأی ۲. قرار ۳. نظر (صورتجلسه)
آرای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی شامل موارد زیر است:
۱.۱. رأی تأیید — رأی مذکور حسب صدور در هیأتهای حل اختلاف مالیاتی دارای آثاری به شرح زیر است:
| هیأت صادرکننده رأی | اثر رأی تأیید |
|---|---|
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۴۴ ق.م.م (بدوی) | عدم افزایش یا کاهش مأخذ مالیات/عوارض/جرائم تعیینشده در برگ تشخیص یا مطالبه |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۴۷ ق.م.م (تجدیدنظر) | عدم افزایش یا کاهش مأخذ مالیات/عوارض/جرائم تعیینشده در رأی هیأت حل اختلاف موضوع ماده ۲۴۴ ق.م.م |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۱۶۱ ق.م.م | تأیید درخواست قرار تأمین |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۹ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان | تأیید تخلف اعلامشده |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع تبصره ماده ۱۵۷ ق.م.م | رد شکایت مؤدی بابت مطالبه مالیات از مؤدی غیرواقعی |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۱۶ ق.م.م | رد شکایت مؤدی بابت اقدامات اجرایی یا رد شکایت مؤدی بابت فرآیند قطعیت |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۴۳ ق.م.م | رد شکایت مؤدی بابت استرداد مالیات |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع تبصره ماده ۳۷ ق.م.ا | رد درخواست بخشودگی جرائم مؤدی |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۵۷ ق.م.م (همعرض) | تأیید مأخذ تعیین شده قبلی یا اظهارنظر صادره قبلی در هیات حل اختلاف مالیاتی |
| سایر هیاتهای حل اختلاف مالیاتی که وظیفه رسیدگی به اعتراض را برعهده دارند | تأیید اظهارنظر اداره مالیاتی |
۱.۲. رأی تعدیل — رأی مذکور حسب صدور در هیأتهای حل اختلاف مالیاتی دارای آثاری به شرح زیر است:
| هیأت صادرکننده رأی | اثر رأی تعدیل |
|---|---|
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۴۴ ق.م.م (بدوی) | کاهش مأخذ مالیات/عوارض/جرائم تعیینشده در برگ تشخیص یا مطالبه |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۴۷ ق.م.م (تجدیدنظر) | افزایش یا کاهش مأخذ مالیات/عوارض/جرائم تعیینشده در رأی هیأت حل اختلاف موضوع ماده ۲۴۴ ق.م.م حسب اعتراض اداره مالیاتی یا مؤدی |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع تبصره ماده ۱۵۷ ق.م.م | تأیید بخشی از شکایت مؤدی بابت مطالبه مالیات از مؤدی غیرواقعی |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۱۶ ق.م.م | ابطال اقدامات اجرایی بابت بخشی از اموال یا ابطال بخشی از اقدامات اجرایی |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۴۳ ق.م.م | تأیید استرداد بخشی از مالیات پرداختی |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع تبصره ماده ۳۷ ق.م.ا | بخشودگی بخشی از جرائم مؤدی |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۵۷ ق.م.م (همعرض) | تعدیل مأخذ تعیینشده در رأی صادره هیأتهای حل اختلاف مالیاتی قبلی یا ابطال بخشی از اقدامات اجرایی تأییدشده در رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۱۶ ق.م.م |
| سایر هیاتهای حل اختلاف مالیاتی که وظیفه رسیدگی به اعتراض را برعهده دارند | تعدیل یا پذیرش بخشی از اظهارنظر اداره مالیاتی |
۱.۳. رأی رفع تعرض — رأی مذکور حسب صدور در هیأتهای حل اختلاف مالیاتی دارای آثاری به شرح زیر است:
| هیأت صادرکننده رأی | اثر رأی رفع تعرض |
|---|---|
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۴۴ ق.م.م (بدوی) | رفع تعرض از مأخذ مالیات/عوارض/جرائم تعیینشده در برگ تشخیص یا مطالبه |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۴۷ ق.م.م (تجدیدنظر) | رفع تعرض از مأخذ مالیات/عوارض/جرائم تعیینشده در رأی هیأت حل اختلاف موضوع ماده ۲۴۴ ق.م.م |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۱۶۱ ق.م.م | رد درخواست قرار تأمین |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۹ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان | رد تخلفات اعلام شده |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع تبصره ماده ۱۵۷ ق.م.م | رفع تعرض از مؤدی معترض و مطالبه مالیات از مؤدی واقعی |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۱۶ ق.م.م | ابطال اقدامات اجرایی بابت تمام اموال یا ابطال برگ قطعی یا رفع سوء اثر |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۴۳ ق.م.م | تأیید استرداد تمام مالیات پرداختی |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع تبصره ماده ۳۷ ق.م.ا | تأیید بخشودگی جرائم مؤدی |
| هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۵۷ ق.م.م (همعرض) | رفع تعرض از مأخذ تعیینشده در رأی صادره هیأت حل اختلاف مالیاتی قبلی یا ابطال تمام اقدامات اجرایی تأییدشده در رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۱۶ ق.م.م |
| سایر هیاتهای حل اختلاف مالیاتی که وظیفه رسیدگی به اعتراض را برعهده دارند | رد یا عدم پذیرش اظهارنظر اداره مالیاتی |
چنانچه هیأت حل اختلاف مالیاتی صدور رأی را منوط به فراهم شدن مقدماتی بداند، میتواند جهت ایجاد این مقدمات نسبت به صدور قرارهای زیر اقدام نماید.
در مواردی ممکن است جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی تشکیل گردد اما منجر به صدور رأی نگردد. در چنین مواردی نتیجه حاصله در قالب صورتجلسه مکتوب گردیده و ماهیت رأی را ندارد. این موارد به شرح زیر است:
ماده ۳۴– پس از ختم جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی، نتیجه رسیدگی به اعتراض مؤدی یا اداره مالیاتی بر مبنای نظر اکثریت نمایندگان هیأت تعیین و رأی یا قرار مربوط بر این اساس صادر میشود، لیکن نظر اقلیت در صورت وجود الزاماً باید در متن رأی قید شود. در انشای رأی/قرار باید موارد زیر رعایت گردد:
ماده ۳۵– ثبت رأی/قرار صرفاً پس از امضا یا حسب مورد تأیید سیستمی آن توسط هر سه عضو هیأت حل اختلاف مالیاتی دارای وجاهت قانونی است. دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی مکلف است رأی/قرار صادره را حداکثر ظرف ده روز کاری از تاریخ صدور در سامانه مالیاتی درج نماید. رأی صادره به صورت الکترونیک در کارتابل اداره مالیاتی بارگذاری شده و در غیراینصورت دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی مکلف است حداکثر ظرف ده روز از تاریخ درج رأی در سامانه، نسخهای از رأی صادره و آن را با پرونده مالیاتی مربوطه به اداره مالیاتی ذیربط ارسال نماید.
تبصره– در خصوص آرای تجدیدنظر نسخهای از آرا حداکثر ظرف ده روز از تاریخ درج رأی در سامانه باید توسط دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی به دادستانی انتظامی مالیاتی تسلیم شود یا دسترسی به آرای صادره برای دادستانی انتظامی مالیاتی به صورت سیستمی فراهم گردد.
ماده ۳۶– ابلاغ آرا یا قرارهای صادره توسط هیأتهای حل اختلاف مالیاتی یا تسلیم تصویر یا رونوشت آن قبل از آنکه رأی یا قرار به امضای هر سه عضو هیأت حل اختلاف مالیاتی برسد، ممنوع است.
تبصره– ابلاغ یا تسلیم اوراق آرا/قرارهای صادره هیأتهای حل اختلاف مالیاتی و صورتجلسات تنظیمی مرتبط با هیأتهای حل اختلاف مالیاتی توسط مدیریت دادرسی صرفاً به همان مؤدی و اداره مالیاتی مربوطه مجاز است. همچنین تسلیم رونوشت اوراق مذکور به دادستانی انتظامی مالیاتی توسط مدیر دادرسی مالیاتی بلامانع است.
ماده ۳۷– در مواردی که به درخواست مؤدی، اداره امور مالیاتی، هیأت حل اختلاف مالیاتی یا مدیر دادرسی مربوط، مشخص شود در تنظیم و تحریر رأی هیأت اشتباهی در محاسبه مأخذ یا درآمد مشمول مالیات صورت گرفته است که پرونده در هر مرحلهای که باشد در اسرع وقت به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع یا رأساً به موضوع رسیدگی و در اجرای مقررات ماده ۲۴۹ ق.م.م یا ماده ۳۰ مکرر آییننامه ماده ۲۱۹ ق.م.م را تصحیح نماید. در اینگونه موارد درخواست مؤدی یا اداره امور مالیاتی بدواً تسلیم مدیر دادرسی مربوطه و مدیر دادرسی آن را به هیأت صادرکننده رأی مینماید تا نسبت به طرح موضوع در هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۴۹ ق.م.م اقدام گردد. چنانچه به هر دلیلی احدی از نمایندگان هیأت حل اختلاف صادرکننده رأی حاضر نباشد، موضوع توسط مدیر دادرسی مورد بررسی قرار گرفته و نماینده مذکور توسط سایر نمایندگان حاضر جایگزین میگردد.
تبصره ۱– اصلاح رأی در رعایت ماده ۲۴۹ ق.م.م مستلزم دعوت از مؤدی یا اداره مالیاتی برای حضور در جلسه نیست. اما برای تشکیل جلسه باید از نمایندگان بندهای (۱)، (۲) و (۳) دعوت به عمل آید.
تبصره ۲– رأی صادره در هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۴۹ ق.م.م باید به مؤدی ابلاغ گردد و کتباً یا سیستمی نیز توسط مدیر دادرسی به اداره مالیاتی مربوطه اعلام شود.
تبصره ۳– در رأی صادره هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۴۹ ق.م.م باید صراحتاً ابطال رأی قبلی که اصلاح شده است، درج گردد. از تاریخ صدور رای، مفاد رأی قبلی هیأت حل اختلاف مالیاتی ابطال میگردد.
ماده ۳۸– در صورتی که مؤدی مالیاتی به نحوه ارزیابی و ارزش تعیینشده داراییها و بدهیها معترض باشد میتواند درخواست استفاده از خدمات کارشناس رسمی از مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران رسمی قوه قضاییه یا کانون کارشناسان رسمی دادگستری یا سایر مراجع قانونی مورد تایید مرکز و قبول هزینه آن را به هیأتهای حل اختلاف مالیاتی اعلام کند. در صورت قبول درخواست مؤدی و صدور قرار ارزیابی از سوی هیأت حل اختلاف مالیاتی مربوطه، مدیر دادرسی موظف است براساس قرار ارزیابی صادره وفق مقررات از مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران رسمی قوه قضاییه یا کانون کارشناسان رسمی دادگستری درخواست گروه کارشناسی و اعلام هزینه کارشناسی نماید. گروه کارشناسان رسمی مکلف است ظرف ۶۰ روز از تاریخ ارجاع مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران قوه قضاییه یا کانون کارشناسان رسمی دادگستری نسبت به تنظیم و تسلیم گزارش کارشناسی ارزیابی داراییها و بدهیها به مدیریت دادرسی مربوطه اقدام نماید. مدیر دادرسی پس از دریافت گزارش باید خارج از نوبت نسبت به احاله پرونده مالیاتی به هیأت حل اختلاف مالیاتی جهت صدور رأی اقدام نماید. مؤدی موظف است هزینه ارزیابی را مطابق مبالغ اعلام شده از مرکز یا کانون حسب مورد پرداخت نماید. عدم دریافت گزارش ارزیابی کارشناسان رسمی به دلیل عدم پرداخت هزینه کارشناسی منجر به رد درخواست کارشناسی مؤدی شده و هیأت خارج از نوبت و با دعوت مجدد از مؤدی تشکیل گردیده و نسبت به موضوع اصدار رأی خواهد نمود.
ماده ۳۹– اوراق دعوت به هیأت حل اختلاف و آرا و قرارهای صادره باید با توجه به موارد زیر صادر شوند:
ماده ۴۰– در صورت درخواست کتبی مؤدی یا وکیل قانونی یا وکالتنامه رسمی یا نماینده قانونی مؤدی با ارائه معرفینامه رسمی برای دسترسی به گزارش اجرای قرار یا گزارش پایه مالیاتی و مبانی تعیین مأخذ یا صدور دستور عملیات اجرایی، مدیر دادرسی موظف است تصویری از موارد درخواستی را به مؤدی تحویل دهد یا اجازه رونوشتبرداری یا تصویربرداری مؤدی از آن را صادر نماید و مراتب دریافت رونوشت یا تصویربرداری توسط مؤدی در دبیرخانه مدیریت دادرسی به ثبت برسد.
ماده ۴۱– در مورد اشخاص حقیقی در صورت فوت مؤدی و در مورد اشخاص حقوقی در صورت ثبت انحلال آنها در اداره ثبت شرکتها، کلیه حقوق و تکالیف مربوط به رسیدگی به اعتراض مؤدی حسب مورد به وراث یا مدیر تصفیه منتقل میشود. درمورد متوفی، اوقات رسیدگی هیأت حل اختلاف مالیاتی باید به همه وراث طبق آگهی حصر وراثت ابلاغ شود. عدم حضور مدیرتصفیه/وراث یا وکیل یا نماینده قانونی آنها مانع از رسیدگی هیأت حل اختلاف مالیاتی نیست.
ماده ۴۲– هرگاه در آرای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی نسبت به موارد مشابه رویههای مختلف اتخاذ شده باشد، حسب ارجاع وزیر امور اقتصادی و دارایی یا رئیس کل سازمان امور مالیاتی یا رئیس شورای عالی مالیاتی، هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی وفق مقررات ماده ۲۵۸ ق.م.م تشکیل و با بررسی موضوع مورد اختلاف، نسبت به آن رأی صادر مینماید. رأی هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی برای شعب شورای عالی مالیاتی، هیأتهای حل اختلاف مالیاتی و مأموران مالیاتی در موارد مشابه لازمالاتباع است.
ماده ۴۳– تعیین و ابلاغ قواعد مربوط به رتبهبندی نمایندگان هیأتهای حل اختلاف مالیاتی، سطحبندی پروندههای مالیاتی و نحوه تخصیص پروندههای سطوح مختلف به نمایندگان با لحاظ نمودن اولویتهای سازمان، تعداد پروندههای مربوط به منابع مختلف قابل طرح در هر هیأت حل اختلاف مالیاتی، سطوح مهارتی موردنیاز برای رسیدگی به پروندههای مالیاتی مختلف و آموزش نمایندگان هیأت حل اختلاف مالیاتی و... توسط مرکز دادرسی مالیاتی انجام و حسب نیاز با تغییر شرایط و تشخیص رئیس مرکز دادرسی قابل بازبینی است.
رتبهبندی نمایندگان مبتنی بر عملکرد، ارزیابی دانش فنی، ارزیابی کیفیت آرای صادره به صورت نمونهای، تکریم ارباب رجوع و رضایتسنجی، نتایج آزمونهای علمی و تخصصی، ارزیابی مدیریت دادرسی مالیاتی مربوطه، ساعات حضور، میزان مشارکت در فعالیتهای مرکز دادرسی مالیاتی و سایر شاخصهایی است که از سوی رئیس مرکز دادرسی مالیاتی تعیین میگردد. مرکز دادرسی مالیاتی موظف است براساس شاخصهای فوق نظام جبران خدمات را طراحی کند و پاداش مبتنی بر آن شاخصها پرداخت گردد.
ماده ۴۴– این دستورالعمل در ۴۴ ماده در تاریخ ..... به تصویب وزیر محترم امور اقتصادی و دارایی رسیده و از تاریخ ..... برای تمام پروندههای مطروحه در هیأتهای حل اختلاف مالیاتی لازمالاجرا است. از تاریخ لازمالاجراشدن این دستورالعمل، مفاد دستورالعمل دادرسی مالیاتی مصوب سال ۱۳۸۷ و الحاقات و اصلاحات آن و مفاد سایر بخشنامهها و دستورالعملها و آییننامهها در موارد مغایر با این دستورالعمل ملغی میگردد.
| شماره بخشنامه | تاریخ انتشار | عنوان بخشنامه |
|---|---|---|
| 117300 | ۱۳۸۷/۱۱/۱۳ | دستورالعمل دادرسی مالیاتی [منسوخ شده] |
