بخشنامههای پرکاربرد
پرمراجعهترین بخشنامههای منتخب که بیشترین کاربرد را برای حسابداران دارند
معتبر
آیین نامه مربوط به نوع دفاتر، اسناد و مدارک و روش های نگهداری و نمونه اظهارنامه مالیاتی و نحوه ارائه برای رسیدگی و تشخیص درآمد مشمول مالیات موضوع ماده (۹۵) قانون مالیات های مستقیم
شماره: ۲/۱۵۳۳۰۴ تاریخ: ۱۴۰۴/۰۸/۲۱ موضوع: آییننامه مربوط به نوع دفاتر، اسناد و مدارک و روشهای نگهداری و نمونهی اظهارنامهی مالیاتی و نحوهی ارائه برای رسیدگی و تشخیص درآمد مشمول مالیات موضوع مادهی (۹۵) قانون مالیاتهای مستقیم فصل اول: تعاریف ماده ۱ – در این آییننامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح ذیل بهکار میروند: سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور قانون: قانون مالیاتهای مستقیم مصوب سال ۱۳۶۶ و اصلاحیههای بعدی آن دفتر روزنامه: دفتری است که کلیهی معاملات و رویدادهای مالی و محاسباتی با رعایت اصول و ضوابط مربوط به تنظیم دفاتر تجاری موضوع قانون تجارت، اصول و ضوابط و استانداردهای حسابداری در آن ثبت میگردد. دفتر مذکور میتواند بهصورت دستی یا الکترونیکی (ماشینی – مکانیزه) باشد. دفتر کل: دفتری است که عملیات ثبتشده در دفتر یا دفاتر روزنامه بر حسب سرفصل یا کدگذاری حسابها در صفحات مخصوص آن ثبت میشود، بهنحوی که تنظیم صورتهای مالی لازم از آن امکانپذیر باشد. دفتر مزبور میتواند بهصورت دستی یا الکترونیکی (ماشینی – مکانیزه) باشد. سایر دفاتر: دفاتری که به استناد مقررات قانونی مربوط، از جمله قانون محاسبات عمومی و قانون شهرداریها، بهعنوان دفاتر مورد استفاده قرار میگیرند. دفاتر الکترونیکی (ماشینی – مکانیزه): اطلاعاتی که با شمارهکد رهگیری دریافتی از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در سامانهی دفاتر تجاری الکترونیکی ثبت میشود. سامانهی دفاتر تجاری الکترونیکی: سامانهای است که بهمنظور فراهمساختن بستر ثبت اطلاعات دفاتر الکترونیکی توسط سازمان راهاندازی شده و منبعد تکمیل و بهروزرسانی میگردد. اظهارنامهی مالیاتی: فرمی است بهمنظور اظهار درآمدها، هزینهها، داراییها، بدهیها، سرمایه، معافیتها، درآمد مشمول مالیات، مالیات، بخشودگی مالیاتی و همچنین اطلاعات هویتی و مکانی حسب مورد، که برای صاحبان مشاغل و اشخاص حقوقی موضوع قانون، بر حسب نوع و حجم فعالیت اشخاص موصوف مطابق نمونههایی که توسط سازمان تهیه و اعلام میشود، تنظیم میگردد. سند حسابداری: فرمی است دستی یا الکترونیکی (ماشینی – مکانیزه) که یک یا چند رویداد مالی و محاسباتی طبق اصول و ضوابط حسابداری در آن ثبت و حاوی تجزیهی حسابها و توضیحات مربوط، متکی به مدارک بوده و با تأیید اشخاص مجاز قابل ثبت در دفاتر میباشد. مدارک حساب: عبارت از مستنداتی است دستی یا الکترونیکی (ماشینی – مکانیزه) که بیانگر وقوع یک یا چند فعالیت یا رویداد مالی یا محاسباتی بوده و اسناد حسابداری یا دفاتر بر مبنای آنها تنظیم و تحریر میگردد. صورتحساب فروش کالا با ارائهی خدمات فرمی است دارای شمارهی منحصربهفرد مالیاتی که در نوع الکترونیکی آن، اطلاعات در حافظهی مالیاتی ذخیره میشود. مشخصات و اقلام اطلاعاتی صورتحساب متناسب با نوع کسبوکار توسط سازمان تعیین و اعلام میگردد. در مواردی که از دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت الکترونیکی بهعنوان پایانهی فروشگاهی استفاده میشود، رسید یا گزارش الکترونیکی پرداخت خرید صادره با رعایت مقررات، در حکم صورتحساب است. مصرفکنندهی نهایی شخص حقیقی است که کالا و خدمات را متناسب با نیاز خود برای مصارف شخصی خریداری کرده و از آن برای عرضهی کالاها و خدمات به دیگران استفاده ننماید. شمارهی منحصربهفرد مالیاتی شمارهای شامل بیستودو کاراکتر و دارای چهار بخش است: شناسهی حافظهی مالیاتی (شش کاراکتر)، تاریخ صورتحساب (پنج کاراکتر)، سریال صورتحساب (ده کاراکتر) و ارقام کنترلی (یک کاراکتر) که به هر صورتحساب اختصاص داده میشود. پایانهی فروشگاهی عبارت است از رایانه، دستگاه کارتخوان بانکی (POS)، درگاه پرداخت الکترونیکی یا هر وسیلهی دیگری که امکان اتصال به شبکههای الکترونیکی پرداخت رسمی کشور و سامانهی مؤدیان را داشته و از قابلیت صدور صورتحساب الکترونیکی برخوردار باشد. سامانهی مؤدیان سامانهای است تحت مدیریت سازمان که در آن به هر مؤدی کارپوشهی ویژهای اختصاص یافته و تبادل اطلاعات میان مؤدیان و سازمان، منحصرا از طریق آن کارپوشه انجام میشود. مؤدیان میتوانند با استفاده از هرگونه سختافزار یا نرمافزار اعم از رایانهی شخصی، پایانهی فروشگاهی، سامانههای ابری یا هر وسیلهی دیگری که حافظهی مالیاتی به آن متصل شده باشد، به سامانهی مؤدیان متصل شوند. مرجع نهایی ثبت، صدور و استعلام صورتحساب الکترونیکی، سامانهی مؤدیان است. فصل دوم: گروهبندی مؤدیان (صاحبان مشاغل) ماده ۲ – صاحبان مشاغل بر اساس شاخصها و معیارهایی از قبیل نوع و حجم فعالیت، به شرح ذیل گروهبندی میشوند: ۱. گروه اول ۲. گروه دوم ۳. گروه سوم الف) گروه اول: اشخاص ذیل از لحاظ انجام تکالیف موضوع این آییننامه جزء مؤدیان گروه اول محسوب میشوند: ۱. کلیهی واردکنندگان و صادرکنندگان ۲. صاحبان کارخانهها و واحدهای تولیدی و بهرهبرداران معادن دارای پروانهی بهرهبرداری از وزارتخانه یا مراجع ذیربط ۳. صاحبان هتلهای سهستاره و بالاتر ۴. صاحبان بیمارستانها، زایشگاهها، درمانگاهها و کلینیکهای تخصصی (مصادیق ذکرشده در این بند صرفا مربوط به امور انسانی میباشد) ۵. صاحبان مشاغل صرافی ۶. صاحبان فروشگاههای زنجیرهای دارای مجوز فعالیت از وزارتخانه یا مراجع ذیربط ۷. صاحبان مؤسسات حملونقل موتوری، زمینی، دریایی و هوایی اعم از مسافری یا باربری ۸. سایر صاحبان مشاغل و حرفههایی که درآمد ابرازی (فروش کالا یا فروش توأم کالا و ارائهی خدمات) آنان در مالیات عملکرد دو سال قبل، مبنای تعیین گروهبندی سال بعد از تسلیم اظهارنامه مالیاتی عملکرد است. بهعنوان مثال، مبلغ فروش و سایر درآمدهای مندرج در اظهارنامه مالیاتی عملکرد سال ۱۴۰۲، مبنای گروهبندی سال ۱۴۰۴ میباشد یا آخرین درآمد قطعیشده فروش کالا یا فروش توأم کالا و ارائه خدمت آنها بیش از مبلغ چهارصد و پنجاه میلیارد ریال باشد (مشروط به ابلاغ برگ قطعی حداکثر تا پایان دیماه سال قبل به شخص مؤدی یا نماینده قانونی وی). ب) گروه دوم: سایر صاحبان مشاغل و حرفی که درآمد ابرازی فروش کالا یا فروش توأم کالا و ارائه خدمت دو سال قبل آنها و یا آخرین درآمد قطعیشده آنها از فروش کالا یا فروش توأم کالا و ارائه خدمت بیش از یکصد و پنجاه میلیارد ریال و مساوی یا کمتر از مبلغ چهارصد و پنجاه میلیارد ریال باشد، مشروط به ابلاغ برگ قطعی حداکثر تا پایان دیماه سال قبل به شخص مؤدی یا نماینده قانونی وی. ج) گروه سوم: صاحبان مشاغلی که در گروههای اول و دوم قرار نمیگیرند، جزء گروه سوم محسوب میشوند. تبصره ۱- سازمان میتواند در صورت تشخیص ضرورت، تا پایان دیماه هر سال فهرست مشاغل افزودهشده به گروه اول بر اساس نوع فعالیت را تهیه و از طریق درج آگهی در روزنامه رسمی کشور و یکی از روزنامههای کثیرالانتشار و یا از طریق تشکلهای صنفی و حرفهای ذیربط به مؤدیان مالیاتی اعلام نماید. مؤدیان اخیرالذکر از ابتدای سال مالیاتی بعد از اعلام، مکلف به اجرای تکالیف تعیینشده مربوط به گروه اول خواهند بود. تبصره ۲- در مواردی که مؤدیان صرفا به فعالیت ارائه خدمت اشتغال داشته باشند، پنجاه درصد (۵۰٪) نصابهای تعیینشده مبنای گروهبندی میباشد. تبصره ۳- در مشاغل مشارکتی اعم از اختیاری یا قهری، درآمد ابرازی و یا قطعیشده مشارکت ملاک عمل میباشد. تبصره ۴- تعیین گروهبندی صاحبان مشاغل و حرف موضوع این آییننامه در دو سال اول شروع فعالیت (به استثنای مؤدیانی که بهواسطه موضوع فعالیت جزء گروه اول طبقهبندی شدهاند) بنا به انتخاب ایشان خواهد بود و از سال سوم فعالیت به بعد، میبایست بر اساس نصابهای مقرر طبقهبندی شده و نسبت به انجام تکالیف قانونی عمل نمایند. تبصره ۵- تسلیم اظهارنامه گروههای بالاتر توسط صاحبان مشاغلی که در گروههای پایینتر قرار دارند (صاحبان مشاغل گروه سوم اظهارنامه گروه اول یا دوم ارائه نمایند یا صاحبان مشاغل گروه دوم اظهارنامه گروه اول تسلیم نمایند) منعی ندارد، لیکن صرف انجام این امر مؤدی را در گروههای بالاتر قرار نخواهد داد. تبصره ۶- چنانچه صاحبان مشاغل گروههای بالاتر اقدام به تسلیم اظهارنامه گروههای پایینتر در موعد مقرر نمایند، در صورتی که کلیه اقلام اطلاعاتی مربوط به گروه بالاتر در فرم اظهارنامه مالیاتی مشاغل گروه پایینتر تعبیه شده باشد و مؤدی نیز موارد مزبور را تکمیل نموده باشد، به منزله تسلیم اظهارنامه توسط مؤدی خواهد بود. لیکن در صورتی که اقلام اطلاعاتی مربوط به گروه بالاتر در فرم اظهارنامه گروه پایینتر تعبیه نشده باشد و یا مؤدی آن موارد را تکمیل ننموده باشد، به منزله خودداری از ارائه اظهارنامه مطابق با مقررات است؛ اما جریمه موضوع صدر ماده ۱۹۲ قانون بابت عدم تسلیم اظهارنامه در خصوص آنها موضوعیت ندارد. فصل سوم: اظهارنامه مالیاتی و نحوه ارائه آن ماده - فرم اظهارنامههای مالیاتی برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل گروههای اول، دوم و سوم موضوع این آییننامه، حسب مورد شامل موارد زیر میباشد: اشخاص حقوقی و گروه اول الف) اطلاعات هویتی شامل: ۱. اطلاعات هویتی و مکانی ۲. مجوزهای فعالیت اقتصادی ۳. اطلاعات شرکاء ب) صورتحساب سود و زیان و ترازنامه ج) درآمد مشمول مالیات، بخشودگیهای مالیاتی، معافیتهای قانونی و مالیات متعلق د) سایر اطلاعات: ۱. موجودی مواد و کالا در اول و پایان دوره ۲. واردات و صادرات کالاها و خدمات ۳. اطلاعات حسابهای بانکی مربوط به فعالیت شغلی ۴. سایر اطلاعات حسب نوع فعالیت و شرایط مؤدی گروه دوم الف) اطلاعات هویتی شامل: ۱. اطلاعات هویتی و مکانی ۲. مجوزهای فعالیت اقتصادی ۳. اطلاعات شرکاء ب) صورت درآمد و هزینه، اطلاعات خرید و فروش کالا و خدمات و هزینههای مربوط ج) درآمد مشمول مالیات، بخشودگیهای مالیاتی، معافیتهای قانونی و مالیات متعلق د) سایر اطلاعات: ۱. موجودی مواد و کالا در اول و پایان دوره ۲. اطلاعات اموال و داراییها مربوط به فعالیت شغلی ۳. اطلاعات حسابهای بانکی مربوط به فعالیت شغلی گروه سوم الف) اطلاعات هویتی شامل: ۱. اطلاعات هویتی و مکانی ۲. مجوزهای فعالیت اقتصادی ۳. اطلاعات شرکاء ب) خلاصه درآمد و هزینه، اطلاعات خرید و فروش کالا و خدمات و هزینههای مربوط ج) درآمد مشمول مالیات، بخشودگیهای مالیاتی، معافیتهای قانونی و مالیات متعلق د) سایر اطلاعات: ۱. اطلاعات حسابهای بانکی مربوط به فعالیت شغلی تبصره: در مواردی که هر یک از اقلام اطلاعاتی فرم اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل برای هر یک از مؤدیان فاقد موضوعیت باشد، عدم تکمیل آن خللی به اعتبار اظهارنامه وارد نخواهد کرد. ماده ۴ – مؤدیان موضوع این آییننامه مکلفند اظهارنامه مالیاتی خود را برای هر سال مالیاتی، بهصورت انفرادی یا مشارکتی، در موعد مقرر قانونی بهصورت الکترونیکی از طریق درگاههای الکترونیکی سازمان تسلیم نمایند. سازمان میتواند در مواردی که مقتضی بداند، تسلیم اظهارنامه غیرالکترونیکی را نیز بپذیرد. تبصره: تسلیم اظهارنامه در اجرای ماده (۱۷۸) قانون مورد پذیرش میباشد. فصل چهارم: مشخصات دفاتر ماده ۵ – انواع دفاتر موضوع این آییننامه عبارتند از: ۱. دفتر روزنامه ۲. دفتر کل ۳. سایر دفاتر فصل پنجم: تکالیف مؤدیان در خصوص نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک ماده ۶ – مقررات مربوط به روشهای نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک الف- صاحبان مشاغلی که در گروه اول قرار میگیرند و کلیه اشخاص حقوقی، مکلف به نگهداری دفاتر روزنامه و کل یا سایر دفاتر، حسب مورد، دستی یا الکترونیکی متکی به اسناد و مدارک با رعایت موارد زیر میباشند: الف-۱) استفاده از دفاتر دستی (کاغذی): ۱. رویدادهای مالی باید بر اساس استانداردهای حسابداری و بهصورت روزانه و بهترتیب تاریخ وقوع در دفتر روزنامه ثبت و حداکثر تا پانزدهم ماه بعد به دفتر کل منتقل گردد. ۲. مؤدیانی که دفاتر دستی (کاغذی) نگهداری مینمایند، مکلفند برای هر سال مالیاتی فقط از دفاتری که طی سال مالیاتی قبل نزد مراجع قانونی ذیربط ثبت شده، استفاده نمایند. در مواردی که دفاتر ثبتشده موصوف در هر سال برای ثبت عملیات مالی مؤدیان تا پایان سال مالیاتی کفایت ننماید، مجاز به استفاده از دفاتر ثبتشده طی همان سال میباشند. ۳. مؤدیانی که برای ثبت رویدادهای مالی خود از نرمافزارهای حسابداری دارای قابلیت ثبت معاملات و رویدادهای مالی استفاده نموده و سپس اطلاعات را بهصورت دستنویس در دفاتر ثبت مینمایند، مکلفند حداقل ماهی یکبار خلاصه عملیات ثبتشده در نرمافزار حسابداری را در دفاتر روزنامه ثبت و حداکثر تا پانزدهم ماه بعد این اطلاعات را به دفتر کل منتقل نمایند. در این صورت، مؤدیان باید هنگام رسیدگی، ضمن ارائه دستورالعمل نحوه کار با نرمافزار مالی و حسابداری مربوط، امکان دسترسی لازم به اطلاعات نرمافزار را فراهم نمایند. عدم ارائه دستورالعمل و یا عدم امکان دسترسی به اطلاعات، در حکم عدم تسلیم دفاتر خواهد بود. ۴. نگهداری دفتر روزنامه واحد برای ثبت کلیه عملیات و یا دفاتر روزنامه متعدد برای هر بخش از عملیات مجاز است. ۵. اشتباه در شمارهگذاری صفحات و همچنین اشتباهات ناشی از ثبت دفاتر در مراجع قانونی ذیربط، در صورت احراز، خللی به اعتبار دفاتر وارد نخواهد کرد. ز ۶. نوشتن دفاتر با وسایلی که به سهولت قابل محو است، مانند مواد گرافیتی، در دفاتر دستی ممنوع است. ۷. دفاتر و اسناد حسابداری میبایست بر اساس واحد پول رایج کشور و همچنین به زبان فارسی تحریر شوند. ۸. در مواردی که دفاتر موضوع این آییننامه توسط مقامات قضایی یا سایر مراجع قانونی و یا به عللی خارج از اختیار مؤدی از دسترس وی خارج شود، صاحب دفاتر موظف است از تاریخ وقوع این امر حداکثر ظرف دو ماه، دفاتر جدید را ثبت و عملیات آن مدت را در دفاتر جدید تحریر نماید. تأخیر در تحریر عملیات در این مدت خللی به اعتبار دفاتر وارد نخواهد کرد. ۹. تأخیر در تحریر دفاتر در مورد اشخاص حقوقی جدیدالتأسیس از تاریخ ثبت شخص حقوقی و در مورد سایر اشخاص از تاریخ شروع فعالیت تا دو ماه، مجاز خواهد بود. ۱۰. اشخاصی که دارای شعبه هستند، مکلفند با توجه به روشهای حسابداری مورد عمل، خلاصه عملیات شعبه یا شعب خود را — در صورتیکه دارای دفاتر ثبتشده باشند — لااقل سالی یکبار تا قبل از بستن حسابها و در غیر اینصورت، عملیات هر ماه را تا پایان ماه بعد در دفاتر مرکز ثبت نمایند. ۱۱. ثبت دفاتر نزد مراجع قانونی در طول سال مالی، مشروط بر اینکه تا تاریخ ثبت هیچگونه فعالیت مالی و پولی صورت نگرفته باشد، مجاز است. ۱۲. ارائه دفاتر سفید و نانویس و نیز ارائه دفاتر پلمبنشده، در حکم عدم ارائه دفاتر محسوب میشود. ۱۳. مؤدیان مکلف به نگهداری دفاتر، باید نسبت به نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک اقدام و در صورت درخواست، حسب مقررات مربوطه، آنها را به اداره امور مالیاتی ارائه نمایند. الف-۲) استفاده از دفاتر الکترونیکی ۱- مؤدیانی که از دفاتر الکترونیکی استفاده میکنند، میبایست برای ثبت اطلاعات در سامانه دفاتر تجاری الکترونیکی، نسبت به دریافت کد رهگیری پلمب دفاتر الکترونیکی از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور برای سال مالی موردنظر اقدام نمایند. ۲- مؤدیان مکلفند برای ثبت اطلاعات سال مالی موردنظر، اطلاعات رویدادهای مالی خود را مطابق نمونه اعلامی توسط سازمان، در دوره زمانی مندرج در جدول زیر حداکثر تا مهلتهای تعیینشده در سامانه دفاتر تجاری الکترونیکی بارگذاری کنند. ردیف سال مالی دوره زمانی حداکثر مهلت بارگذاری 1 برای سال مالی که شروع آن تا ۱۴۰۳/۱۲/۳۰ باشد یکساله تا پایان آذرماه سال ۱۴۰۴ و یا چهار ماه پس از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی موضوع مواد ۱۰۰ و ۱۱۰ قانون مالیاتهای مستقیم، هر کدام که مؤخر باشد. 2 برای سال مالی که شروع آن در سال ۱۴۰۴ باشد ششماهه مطابق دورههای مالی ششماهه، ثبت اطلاعات تا قبل از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی موضوع مواد ۱۰۰ و ۱۱۰ قانون. 3 برای سال مالی که شروع آن در سال ۱۴۰۵ باشد سهماهه برای دوره سه ماهه منتهی به پایان سال مالی تا قبل از انقضاء مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی موضوع مواد ۱۰۰ و ۱۱۰ قانون و برای سایر دورههای سه ماهه تا دو ماه پس از دوره زمانی 4 برای سال مالی که شروع آن از سال ۱۴۰۶ و به بعد باشد یکماهه برای ماه منتهی به پایان سال مالی تا قبل از انقضاء مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی موضوع مواد ۱۰۰ و ۱۱۰ قانون و برای سایر ماهها تا پایان دو ماه بعد ۵. مؤدیانی که از دفاتر الکترونیکی استفاده مینمایند، باید نسبت به نگهداری اسناد و مدارک اقدام و در صورت درخواست حسب مقررات مربوطه به اداره امور مالیاتی ارائه نمایند. ۶. مؤدیانی که اطلاعات خود را به صورت تجمیعی در سامانه دفاتر تجاری الکترونیکی ثبت میکنند، مکلفند از نرمافزارهای دارای قابلیت ثبت معاملات و رویدادهای مالی مرتبط با فعالیتهای خود استفاده نمایند. در این صورت مؤدیان باید هنگام رسیدگی ضمن ارائه دستورالعمل نحوه کار با نرمافزار مالی و حسابداری مربوط، امکان دسترسی لازم به اطلاعات نرمافزار را ارائه نمایند. عدم ارائه دستورالعمل و عدم امکان دسترسی به اطلاعات در حکم عدم تسلیم دفاتر میباشد. ۷. نمایههای فیلدهای اطلاعاتی مندرج در نمونه اعلامی توسط سازمان مطابق قوانین و مقررات مرتبط تعیین میگردد. در صورت تغییر نمایههای فیلدهای موصوف، تغییرات صورتگرفته سه ماه بعد از اطلاعرسانیهای لازم مطابق قوانین و مقررات مرتبط توسط سازمان اجرایی میگردد. ۸. در مواردی که مؤدی حسب مقررات اقدام به پلمب و نگهداری دفاتر دستی نموده باشد، نیازی به رعایت مقررات مربوط به دفاتر الکترونیکی ندارد. ب. صاحبان مشاغلی که در گروه دوم قرار میگیرند، مکلفند برای هر سال مالیاتی اسناد و مدارک مربوط به معاملات خود از قبیل اسناد درآمدی فروش کالا یا ارایه خدمات و سایر درآمدها و اسناد خرید کالا، خدمات و دارایی و سایر اسناد هزینههای انجام شده را به تفکیک و به ترتیب تاریخ وقوع هر یک از رویدادهای مالی نگهداری و صورت درآمد و هزینه خود را ماهانه به شرح فرم پیوست (۱) بر اساس آن تنظیم نمایند. پ. صاحبان مشاغلی که در گروه سوم قرار میگیرند، مکلفند برای هر سال مالیاتی اسناد و مدارک مربوط به معاملات خود از قبیل اسناد درآمدی فروش کالا یا ارایه خدمات و سایر درآمدها و اسناد خرید کالا و خدمات و سایر اسناد هزینههای انجام شده را نگهداری و خلاصه درآمد و هزینه سالانه خود را به شرح فرم پیوست (۲) بر اساس آن تنظیم نمایند. ت. نگهداری دفاتر قانونی برای مؤدیان گروه دوم و سوم الزامی نیست. فصل ششم: صورتحساب فروش و نحوه صدور و ارائه آن ماده ۷- کلیه مؤدیانی که به عرضه کالا یا ارایه خدمات اشتغال دارند، مکلفند صورتحساب معاملات خود را صادر و نگهداری نمایند: ۱. صورتحساب الکترونیکی: صورتحسابی است دارای شماره منحصر به فرد مالیاتی که در سه قالب زیر صادر میشود: ۱-۱- صورتحساب الکترونیکی نوع اول یا صورتحساب با اطلاعات کامل شامل نوع فروش شامل مواردی از قبیل بورس کالا، بورس انرژی، سامانه تدارکات الکترونیکی دولت، حقالعملکاری، پیمانکاری داخلی، صادراتی و نظیر آن؛ نوع خریدار مصرفکننده نهایی حقیقی یا فعال اقتصادی؛ تاریخ و زمان صدور ساعت، دقیقه و ثانیه و حداقل در برگیرنده اطلاعات هویتی شامل نام، نام خانوادگی یا نام شخص حقوقی، شماره اقتصادی، شناسه یا کد ملی یا شناسه فراگیر اتباع خارجی، نشانی کامل و شماره پستی، شماره شعبه برای هر دو شخص فروشنده و خریدار؛ و مشخصات کالا یا خدمات ارائه شده شامل شناسه کالا یا خدمت، شرح کالا یا خدمت، واحد سنجش، مقدار یا تعداد، مبلغ واحد (فی) و مبلغ کل، تخفیفات، مالیات بر ارزش افزوده، شرح سایر عوارض و مبلغ سایر عوارض، و مقدار پرداخت نقدی و مقدار نسیه آن حسب مورد باشد. تبصره ۱- در خصوص انواع معاملات طلا، جواهر و پلاتین علاوه بر اقلام صورتحساب الکترونیکی، ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین، اجرت ساخت، حقالعمل و سود فروشنده به تفکیک به اقلام الزامی صورتحساب اضافه میشود. تبصره ۲- در فعالیت حقالعملکاری علاوه بر اقلام صورتحساب الکترونیکی، شماره یکتای ثبت قرارداد حقالعملکاری در سامانه مؤدیان هنگام ارسال صورتحساب به اطلاعات ارسالی اضافه میشود. تبصره۳- موارد زیر در حکم صورتحساب تلقی میشود: قبوض آب، برق، گاز و مخابرات (تلفن): درج شماره یکتای قبض، شماره اشتراک یا شناسه قبض در این نوع صورتحسابها الزامی است. بلیط هواپیما: در این حالت نوع پرواز داخلی یا خارجی و شماره گذرنامه مسافر برای پروازهای خارجی باید در صورتحساب درج شود. بارنامه: در این نوع صورتحسابها، اقلام مرتبط با بارنامه به صورتحساب اضافه میشود. در مواردی که بنابر اقتضای شغل صورتحساب خاصی برای فروش کالا یا عرضه خدمات صادر میشود، صورتحسابهای مزبور با تشخیص سازمان در حکم صورتحساب الکترونیکی تلقی خواهد شد. تبصره ۴- در مواردی که صورتحساب با مبالغ ارزی صادر میشود، از جمله صادرات، مبلغ ارز، نوع ارز و نرخ برابری آن با ریال به اقلام صورتحساب اضافه میشود. چنانچه برای صادرات پروانه گمرکی وجود داشته باشد، شماره پروانه گمرکی و کد گمرک محل اظهار به اقلام صورتحساب اضافه میشود. تبصره ۵- در حالتهایی که صورتحساب به قرارداد مربوط است، شماره یکتای قرارداد ثبت شده در سامانه مؤدیان به اقلام صورتحساب اضافه میشود. تبصره ۶- در صورتی که اقلام تعیین شده صورتحساب بنابر نوع فعالیت مؤدی موضوعیت ندارد، الزامی به درج آن در صورتحساب وجود ندارد. تبصره ۷- در صورتی که نوع خریدار مصرفکننده نهایی نباشد، صدور صورتحساب الکترونیکی نوع اول الزامی است. همچنین تشخیص مصرفکننده نهایی بر مبنای اعلام خریدار میباشد و فروشنده مسئولیتی از این بابت ندارد. ۲-۱- صورتحساب الکترونیکی نوع دوم، صورتحسابی با اطلاعات کامل فروشنده و اطلاعات کامل کالا و خدمات و بدون اطلاعات خریدار است و از بابت آن اعتبار مالیاتی موضوع قانون مالیات بر ارزش افزوده برای خریدار قابل احتساب نمیباشد. ۳-۱- صورتحساب الکترونیکی نوع سوم این نوع از صورتحسابها همان رسید پرداخت وجه صادره از دستگاه کارتخوان بانکی و یا درگاه الکترونیکی پرداخت است که حسب مقررات اعلامی، سازمان به عنوان پایانه فروشگاهی فروشنده (مودی) میپذیرد. در این نوع صورتحساب صرفا مبلغ پرداختی و شماره سوئیچ، شماره پذیرنده فروشگاهی، شماره پایانه، شماره پیگیری، تاریخ و زمان پرداخت و حداقل مشخصات فروشنده وجود دارد و از بابت آنها اعتبار مالیاتی موضوع قانون مالیات بر ارزش افزوده برای خریدار قابل احتساب نمیباشد. ۳-۲- صورتحساب غیرالکترونیکی (کاغذی) این نوع صورتحساب برای اشخاصی که حسب مقررات قانونی امکان صدور صورتحساب غیرالکترونیکی را دارند موضوعیت دارد و اقلام اطلاعاتی آن شامل کلیه اقلام صورتحساب الکترونیکی است به استثنای اقلام اطلاعاتی که از طریق سامانه مؤدیان نظیر شماره منحصر به فرد مالیاتی به صورتحساب اضافه میشود. این نوع صورتحساب، به استثنای صورتحسابهای موضوع تبصره این بند، نقدی تلقی شده و اطلاعات پرداخت نسیه در آن وجود ندارد. تبصره: به منظور پوشش حوادث و موارد نقص فنی و سایر موارد ذکر شده در مواد ۱۲ و ۱۳ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، در ابتدای هر دوره مالی با تشخیص سازمان، تعدادی شماره منحصر به فرد مالیاتی صورتحساب در اختیار مؤدی قرار میگیرد. مؤدی میتواند درخواست افزایش شماره منحصر به فرد مالیاتی در اختیار را از طریق کارپوشه یا شرکت معتمد به سازمان ارائه نماید. اقلام اطلاعاتی این نوع از صورتحسابهای کاغذی منطبق با صورتحساب الکترونیکی بوده و شماره فوق بر روی آن درج میشود تا پس از امکانپذیر شدن صدور صورتحساب الکترونیکی نسبت به ثبت و ارسال آنها اقدام شود. فصل هفتم: نحوه ارایه دفاتر و اسناد و مدارک ماده ۸- دفاتر صورت درآمد و هزینه، ماهانه، خلاصه درآمد و هزینه سالانه و اسناد و مدارک حسب مورد، با درخواست کتبی اداره امور مالیاتی و یا گروه رسیدگی، در روز و محل تعیین شده در برگ درخواست ارایه دفاتر و یا اسناد و مدارک، در محل اقامتگاه قانونی مؤدی یا محلی که قبلا به صورت مکتوب به اداره امور مالیاتی اعلام شده است و یا محل اداره امور مالیاتی، حسب مورد و با توجه به نوع حسابرسی مالیاتی تحویل و توسط اداره امور مالیاتی صورتجلسه میگردد. این آییننامه در اجرای ماده ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی مصوب سال ۱۳۹۴، به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور، در ۷ فصل و ۸ ماده و ۱۶ تبصره به تصویب رسیده و مقررات آن از تاریخ ۱۴۰۴/۱/۱ لازمالاجرا است. سید علی مدنیزاده
بخشی منسوخ
دستورالعمل اجرایی ماده (238) قانون مالیات های مستقیم اصلاحی 1400/03/02
بخشنامه شماره 200/10238/150446/ص تاریخ: 1400/09/21 موضوع: دستورالعمل اجرایی ماده (238) قانون مالیات های مستقیم اصلاحی 1400/03/02 در اجرای تبصره (1) ماده (238) قانون مالیات های مستقیم اصلاحی 1400/03/02، موضوع ماده (48) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 مجلس شورای اسلامی، مقرر می دارد: 1-کلیه مودیان پس از ابلاغ برگ تشخیص مالیات یا برگ اعلام نتیجه رسیدگی یا برگ مطالبه/ استرداد صادره، چنانچه نسبت به هر یک از آنها معترض باشند، می بایستی ظرف مدت 30 روز از تاریخ ابلاغ اوراق مذکور با ارایه دلایل و اسناد و مدارک کتبا از اداره امور مالیاتی ذی ربط تقاضای رسیدگی مجدد نمایند. ضمنا مودیان می توانند در موعد مقرر قانونی یاد شده درخواست خود را به صورت الکترونیکی از طریق پنجره واحد خدمات الکترونیکی سازمان امور مالیاتی کشور به نشانی www.tax.gov.ir ارسال نمایند. این اقدام مودیان به منزله ثبت درخواست مکتوب آنها در موعد مقرر برای رسیدگی مجدد خواهد بود. همچنین مودیان می توانند هم زمان با اعتراض به برگ تشخیص یا مطالبه مالیات یکی از مراجع موضوع بند (3) ماده 244 قانون مالیات های مستقیم را به عنوان نماینده خود برای شرکت در جلسات هیأت حل اختلاف مالیاتی معرفی نمایند[1]. 2-حوزه کاری اعترضات و شکایات با رعایت مقررات قانونی موظفند به منظور انجام رسیدگی مجدد مبتنی بر دلایل و اسناد و مدارک ارائه شده از سوی مودی در بازه زمانی ماده (238) قانون مزبور، پرونده مالیاتی به همراه مستندات ارائه شده از طرف مودی را به منظور رسیدگی به اعتراض به عمل آمده توسط مودی و حل و فصل اختلاف موجود، به صورت الکترونیکی برای مسئول/ مسئولان مربوط ارسال نماید. 3-مسئول/ مسئولان مربوط از طرف سازمان مشخص می شوند، موظف است حداکثر ظرف 45 روز از تاریخ ثبت اعتراض مودی در سامانه، به اعتراض مودی رسیدگی و به شرح ذیل اقدام نماید: 1-3- در مواردی که نظر مسئول / مسئولان مربوط دائر بر عدم پذیرش اعتراض مودی و یا رد مندرجات برگ تشخیص مالیات و حسب مورد برگ مطالبه/ استرداد باشد،می بایستی ضمن درج نتیجه رسیدگی مجدد در سامانه نسبت به اعلام نظر خود از طریق سامانه به مودی اقدام نمایند. این اقدام مستلزم اعلام نظر مودی نمی باشد مگر اینکه نظر مسئول/ مسئولان مربوط در خصوص عدم پذیرش اعتراض، مورد قبول مودی قرار گیرد که در این حالت می بایست در موارد برگزاری جلسات حضوری با مودی مراتب پذیرش وی اخذ و در سامانه ثبت و بارگذاری شود و در موارد برگزاری جلسات بدون حضور مودی، اعلام قبولی وی در بازه زمانی اجرای ماده 238 قانون از طریق سامانه اعلام شود. در حالت اخیر پرونده از لحاظ درآمد مشمول مالیات مختومه بوده و برگ قطعی مالیات از مأخذ مندرج در برگ تشخیص/ مطالبه صادر و به صورت الکترونیکی به مودی ابلاغ خواهد شد. 2-3- در صورت برگزاری جلسه حضوری با مودی چنانچه نظر مسئول/ مسئولان مربوط تعدیل درآمد/ مأخذ مشمول مالیات باشد، می بایست ضمن درج نتیجه رسیدگی مجدد در سامانه، مراتب پذیرش یا عدم پذیرش مودی را از وی اخذ و در سامانه ثبت و بارگذاری نمایند. در مواردی که جلسه رسیدگی مجدد بدون حضور مودی برگزار می شود مسئول/ مسئولان مربوط می بایستی نتیجه رسیدگی مجدد انجام شده را در سامانه ثبت و از طریق ارسال پیامک به اطلاع مودی برسانند تا مودی مزبور مراتب پذیرش یا عدم پذیرش خود را نسبت به درآمد/ مأخذ مشمول مالیات ناشی از نتیجه رسیدگی مجدد مضبوط در سامانه ثبت و حداکثر تا آخرین روز مهلت اجرای ماده 238 قانون مزبور از طریق سامانه به اطلاع اداره امور مالیاتی برساند. عدم اظهار نظر مودی در این خصوص به منزله عدم رفع اختلاف با اداره امور مالیاتی خواهد بود[2]. 4- در صورت عدم تمکین مودی نسبت به درآمد/ ماخذ مشمول مالیات تعدیل شده، ضمن انعکاس موضوع در پرونده/ سامانه مالیاتی، پرونده برای رسیدگی به مابه التفاوت تا مبلغ مورد اعتراض مودی، به صورت الکترونیکی به هیات حل اختلاف مالیاتی ارجاع خواهدشد. در فرآیند رسیدگی به اعتراض مودی در هیات های حل اختلاف مالیاتی، صرفا موارد اعتراضی که مودی کماکان به آن معترض بوده و در مرحله رسیدگی مجدد موضوع ماده (238) قانون مالیاتهای مستقیم توسط مسئول/مسئولان مربوط مورد پذیرش واقع نشده است، قابل طرح و رسیدگی خواهد بود. لذا مسئول/ مسئولان مربوط موظفند موارد اعتراضی مورد پذیرش خود و نیز موارد اعتراضی که مودی در اجرای ماده (238) قانون مزبور از آن صرف نظر نموده بود را به همراه درآمد/ماخذ مشمول مالیات قابل طرح در هیات حل اختلاف مالیاتی، به تفکیک در پرونده/ سامانه یکپارچه مالیاتی درج نمایند. 5- مسئول/مسئولان مربوط موظفند نتایج رسیدگی به اعتراض مودی را ضمن تنظیم فرمی حاوی اظهارنظر و ارقام و اقلام اولیه مندرج در اظهارنامه مالیاتی و تغییرات ناشی از حسابرسی مالیاتی و رفع اختلاف شده در اجرای ماده (238) قانون مالیاتهای مستقیم را در سامانه یکپارچه مالیاتی درج نمایند. 6-به استناد مفاد ماده (239) قانون مالیاتهای مستقیم، پس از ابلاغ برگ تشخیص یا مطالبه/ استرداد، چنانچه مودی در اجرای ماده (238) قانون مزبور اختلافات خود با اداره امور مالیاتی را رفع نماید، پرونده از لحاظ درآمد مشمول مالیات مختومه تلقی می گردد و پس از آن انصراف از توافق انجام شده با مسئول/مسئولان مربوط و پذیرش درخواست احاله پرونده به هیات حل اختلاف مالیاتی، امکان پذیر نخواهد بود[3]. مفاد این دستورالعمل از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 برای مودیان مالیاتی و سازمان امور مالیاتی کشور لازم الاتباع می باشد[4]. سید احسان خاندوزی
معتبر
دستورالعمل تبیین انواع و ترتیبات حسابرسی مالیاتی مواد (29) و (41) آیین نامه اجرایی موضوع ماده (219) قانون مالیات های مستقیم
شماره: 200/99/522 تاریخ: 1399/11/27 موضوع: دستورالعمل تبیین انواع و ترتیبات حسابرسی مالیاتی مواد (29) و (41) آیین نامه اجرایی موضوع ماده (219) قانون مالیات های مستقیم به منظور اجرای صحیح مفاد ماده (44) آیین نامه اجرایی موضوع ماده (219) قانون مالیات های مستقیم اصلاحیه 1394/04/31، دستورالعمل تبیین انواع و ترتیبات حسابرسی مالیاتی موضوع مواد (29) و (41) آیین نامه اجرایی موضوع ماده (219) قانون مذکور به شرح زیر برای اجرا ابلاغ میشود. در این راستا مأموران مالیاتی موظفند در مواردی که اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل به موجب مفاد ماده (97) قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31 جهت حسابرسی مالیاتی انتخاب می شوند در فرآیند حسابرسی و دادرسی مالیاتی به منظور تعیین درآمد/مأخذ مشمول مالیات مودیان مالیاتی بر اساس مفاد این دستورالعمل اقدام نمایند. بدیهی است با توجه به تنوع فعالیت ها و مشاغل مودیان، حسابرسان در انجام فرآیند حسابرسی مالیاتی با الگوهای مختلف حسابرسی مواجه خواهند شد، لذا ارائه مدل استاندارد و مشخص برای انجام فرآیند حسابرسی عملا غیر ممکن بوده و استفاده بهینه از ظرفیت های قانونی پیش بینی شده در آیین نامه اجرایی مذکور از جمله حالت های ممکن در ماده (41) آن با رویکرد بهره برداری از اطلاعات مستند و غیر قابل انکار مبتنی بر قضاوت حرفه ای و تا حد امکان حسابرسی بر مبنای دفاتر، اسناد و مدارک ابرازی یا به دست آمده و عدم استفاده از نسبت سود ناویژه و سود فعالیت، در تعیین درآمد/ مأخذ مشمول مالیات مودیان موجب افزایش درجه تمکین مودیان و کوتاه نمودن فرآیند قطعی سازی پرونده ها خواهد شد. تعاریف قانون: قانون مالیات های مستقیم مصوب سال 1366 و اصلاحات و الحاقات بعدی آن; آیین نامه: آیین نامه اجرایی موضوع ماده (219) قانون مالیات های مستقیم اصلاحیه مصوب 1394/04/31; حسابرسی مالیاتی: نوعی از حسابرسی رعایت است که با استفاده از اصول و شواهد حسابرسی به منظور انطباق اطلاعات مالی مودیان با قوانین و مقررات مالیاتی با هدف اظهارنظر و تعیین درآمد/ مأخذ مشمول مالیات آنان انجام می شود: دفاتر، اسناد و مدارک: موضوع «آئین نامه مربوط به نوع دفاتر،اسناد ومدارک و روش های نگهداری و نمونه اظهارنامه مالیاتی و نحوه ارائه برای رسیدگی و تشخیص درآمد مشمول مالیات» موضوع ماده (95) قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی 1394/04/31 حجم فعالیت: مجموع مبلغ فروش کالا و خدمات فعال اقتصادی در یک سال مالی معین; ارزش منصفانه: ارزش منصفانه (متعارف) مبلغی است که خریداری مطلع و مایل و فروشندهای مطلع و مایل میتوانند در معاملهای حقیقی و در شرایط عادی، یک دارایی را در ازای مبلغ مزبور با یکدیگر مبادله کنند; نسبت سود فعالیت (سود ویژه): نسبتی است که حاصل ضرب آن در مبلغ فروش یا درآمد، مبلغ سود ویژه فعالیت مودی را مشخص مینماید; نسبت سود ناویژه: نسبتی است که حاصل ضرب آن در مبلغ فروش یا درآمد، مبلغ سود ناویژه فعالیت مودی را مشخص مینماید; حسابرسی اداری: یکی از انواع حسابرسی است که برای مودیان کوچک و یا با سطح اهمیت پایین توسط سامانه تعیین میشود و در این نوع حسابرسی مالیاتی، برای اجرای فرآیند به زمان طولانی یا مراجعه به محل فعالیت مودی نیازی نداشته و غالبا توسط یک نفر حسابرس مالیاتی صورت میپذیرد. در موارد عدم کفایت اسناد و مدارک ابرازی، عدم مراجعه مودی در موعد تعیین شده و یا عدم ارائه تمام یا بخشی از اسناد و مدارک درخواستی، چنانچه امکان تعیین درآمد/ مأخذ مشمول مالیات فراهم نباشد و انجام حسابرسی مالیاتی مستلزم تدوین و اجرای برنامه حسابرسی وسیع تر در محل فعالیت مودی باشد، حسابرس مالیاتی می بایست ضمن ارائه دلایل و مستندات خود به مسئول حوزه کاری حسابرسی مالیاتی(مدیر حسابرسی)، تغییر نوع حسابرسی از اداری به میدانی را درخواست نماید. در صورت تأیید مسئول حوزه کاری حسابرسی، مورد حسابرسی توسط سامانه یکپارچه مالیاتی بسته شده و مجددا توسط مسئول حوزه کاری حسابرسی به همان حسابرس یا حسابرس مالیاتی دیگر تخصیص داده خواهد شد. حسابرسی میدانی: نوع دیگری از حسابرسی مالیاتی است که در برنامه حسابرسی آن، حوزه های شک و فرآیند اجرای آن گستردهتر و نیازمند صرف زمان بیشتر، نیروی انسانی خبره تر و مستلزم حضور حسابرس یا حسابرسان مالیاتی در محل یا محل های فعالیت مودی می باشد. بازرسی: در این نوع از حسابرسی بر خلاف انواع اداری و میدانی، هیچ نوع اظهارنامه مالیاتی انتخاب و رسیدگی نمی شود. بنابراین خروجی این نوع از حسابرسی، برگ تشخیص/مطالبه مالیات نخواهد بود. هدف از اجرای فرآیند بازرسی، افزایش کیفیت گزارش های حسابرسی و به روز رسانی اطلاعات مودی در سامانه از طریق مراجعه به محل یا محل های فعالیت مودی و تکمیل گزارش بازرسی مالیاتی (کاربرگ های بازرسی) و سپس ثبت نتایج و یافته های حاصل از اجرای این فرآیند در سامانه یکپارچه مالیاتی می باشد. این نوع از حسابرسی نه تنها برای مودیان قرار گرفته در مخزن حسابرسی کاربرد دارد، بلکه مسئول حوزه کاری حسابرسی می تواند هر یک از مودیان با رتبه ریسک پایین را نیز انتخاب و برای اجرای فرآیند بازرسی به یک حسابرس تخصیص دهد. یافته های بازرسی ونتایج ثبت شده درسیستم ممکن است منجر به تغییر رتبه ریسک مودی به صورت سیستمی یا دستی شود. بازبینی: فرآیند حسابرسی از نوع بازبینی معطوف به دو هدف اصلی می باشد: الف) تهیه گزارش متمم حسابرسی مالیاتی و متعاقبا صدور برگ تشخیص مالیات متمم ب) ارزیابی کیفی گزارش حسابرسی مالیاتی تهیه شده توسط حسابرس/ حسابرسان مالیاتی که میتواند حسب درخواست مراجع مختلف سازمانی انجام گیرد. ترتیبات حسابرسی مالیاتی رویکرد اصلی سازمان در فرآیند حسابرسی مالیاتی، مادامی که مستندات و دلایل متقن برای عدم پذیرش اظهارنامه مودی وجود نداشته باشد، پذیرش اظهارنامه مودی است. از این رو هدف اصلی قانونگذار از اصلاح تعیین درآمد/ مأخذ مشمول مالیات براساس رسیدگی به دفاتر، اسناد و مدارک ابرازی یا به دست آمده از مودی است. لذا کلیه تکالیف و نحوه انجام وظایف و ترتیبات اجرائی احکام مقرر در قانون مرتبط با وظایف حسابرسی و تشخیص مالیات (به استثنای مواردیکه برای آن دستورالعمل یا آییننامه جداگانه ای پیشبینی شده است)، مشمول مقررات آییننامه بوده و حسابرسان مالیاتی موظف به انجام کلیه اقدامات براین اساس می باشند. گام های اجرایی فرآیند حسابرسی مالیاتی عبارتند از: الف) تهیه برنامه حسابرسی مالیاتی حسابرس مسئول در اجرای ماده (26) آیین نامه موظف است پس از دریافت مورد حسابرسی و پذیرش آن ضمن بازیابی اظهارنامههای مالیاتی و اسناد و مدارک و پروندههای مورد نیاز موجود در بایگانی، نسبت به تدوین برنامه حسابرسی و انتخاب اظهارنامههای مالیاتی و تعیین حوزههای شک اظهارنامههای انتخابی و تخصیص آنها به خود و یا حسب مورد حسابرسان عضو گروه حسابرسی اقدام نماید. ب) دعوت نامه ارائه دفاتر، اسناد و مدارک حسابرس مالیاتی پس از تأیید برنامه حسابرسی توسط مسئول حوزه کاری حسابرسی، در اجرای مفاد ماده (229) قانون نسبت به صدور دعوت نامه ارائه دفاتر و اسناد و مدارک اقدام و متعاقب ابلاغ آن به مودی، با رعایت ترتیبات و مقررات موضوعه مطابق تبصره (3) ماده (29) آییننامه، فهرست مشخصات کلیه دفاتر، اسناد و مدارک درخواستی اعم از ارائه شده یا نشده به تفکیک و به طورکامل در دو نسخه صورتمجلس نموده و از درج عبارتهای کلی خودداری نماید. ج) درخواست تغییر نوع حسابرسی از اداری به میدانی (موضوع بند الف ماده 29 آیین نامه) در صورت عدم کفایت یا عدم ارائه تمام یا بخشی از اسناد و مدارک یا عدم مراجعه مودی به اداره امور مالیاتی مربوط در زمان تعیین شده، به نحوی که امکان تعیین ماخذ یا درآمد مشمول مالیات فراهم نباشد، مسئول حسابرسی باید با رعایت مهلتهای مقرر قانونی درخواست خود را مبنی بر تغییر نوع حسابرسی از اداری به میدانی با ذکر دلیل به مسئول حوزه کاری حسابرسی پیشنهاد نماید. در صورت تأیید، مورد حسابرسی مجددا در فرآیند تخصیص به حسابرسان ذی ربط ارجاع گردیده و در صورت عدم موافقت، حسابرس مسئول موظف است با رعایت مقررات نسبت به تهیه گزارش حسابرسی مالیاتی اقدام نماید. د) مواجهه با موارد مشکوک به فرار و تقلب مالیاتی چنانچه حسابرس/حسابرسان مالیاتی دراجرای فرآیندحسابرسی حسب اسناد و مدارک به دست آمده و یا شواهد و قرائن مشاهده شده و یا با توجه به سوابق مالیاتی مودی،با موارد مشکوک به فرار وتقلب مالیاتی مواجه شوند، با رعایت درجه اهمیت موضوع،ضمن توقف اجرای فرآیند حسابرسی بایستی مراتب را از طریق حسابرس مسئول به مسئول حوزه کاری حسابرسی مالیاتی (مدیرحسابرسی) گزارش نمایند. مسئول حوزه کاری حسابرسی درصورت تایید نظر حسابرس، در اجرای تبصره (8) بند (ب) ماده (29) آیین نامه، می بایستی موضوع را با رعایت مهلتهای مقرر قانونی به حوزه کاری بازرسی موضوع بند (ث) ماده (1) آیین نامه اجرایی موضوع تبصره (4) ماده (181) قانون یا واحدهای ضد فرار تشکیل شده در ادارات امور مالیاتی ارجاع نموده تا مأموران مالیاتی این حوزه نسبت به بررسی موارد مربوط به فعالیت اقتصادی مودی (از قبیل حجم، وضعیت، نوع، موقعیت و شناسایی اموال وی) با استفاده از ظرفیت های قانونی از جمله تراکنش های بانکی مودی و اجرای ماده (181) قانون حسب مورد، اقدامات لازم را معمول و نتایج حاصله را فارغ از تایید یا عدم تایید فرار مالیاتی مودی به همراه مستندات به دست آمده به منظور ادامه اجرای فرآیند حسابرسی مالیاتی برای مسئول حوزه کاری حسابرسی ارسال نمایند. مسئول حوزه کاری حسابرسی نیز متعاقبا گزارش و اسناد ومدارک واصله ازطرف مسئول حوزه کاری بازرسی را برای حسابرس مسئول مالیاتی ارسال خواهدنمود. ه) اظهارنظر نسبت به اقلام مندرج در اظهارنامه مالیاتی حسابرس/حسابرسان مالیاتی موظفند در اجرای فرآیند حسابرسی اداری و یا میدانی با رعایت مهلت های مقرر قانونی و با استناد به قوانین و مقررات موضوعه، دستورالعمل ها و بخشنامه های صادره و با رعایت اصول و استانداردهای حسابداری (مادامی که در مغایرت با احکام و قوانین مالیاتی نباشد) ضمن رسیدگی به دفاتر و اسناد و مدارک ابرازی و یا به دست آمده، حسب مورد نسبت به ترازنامه، حساب سود (زیان)، صورت درآمد و هزینه و یا خلاصه درآمد و هزینه ابرازی مودی و دیگر جداول مندرج در اظهارنامه با رعایت مقررات فصل نهم آیین نامه و وفق ترتیبات مندرج در این دستورالعمل اظهارنظر نموده و پس از تکمیل کاربرگ های حسابرسی (اصلی و فرعی)، نسبت به تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی و ثبت آن در سامانه یکپارچه مالیاتی اقدام و مراتب را به منظور اظهارنظر و اخذ تأییدیه برای مسئول حوزه کاری حسابرسی(مدیر حسابرسی) ارسال نمایند. درصورت تایید گزارش حسابرسی، برگ تشخیص/ مطالبه مالیات با امضای مسئول حوزه کاری حسابرسی صادر می شود، در غیر این صورت مسئول حوزه کاری حسابرسی مورد حسابرسی را با ذکر دلایل و نظرات خود به مسئول حسابرسی عودت داده تا اصلاحات مورد نیاز صورت پذیرد. و) اتمام فرآیند حسابرسی حسابرس مالیاتی موظف است پس از اتمام فرآیند حسابرسی و تولید اوراق تشخیص/ مطالبه مالیات، تمامی اسناد و مدارک به دست آمده و یا تولید شده طی فرآیند حسابرسی مالیاتی را به همراه فرم های تولید شده توسط سامانه، جمع بندی و با تکمیل فرم خاتمه حسابرسی در سامانه یکپارچه مالیاتی، پرونده مودی را به بایگانی عودت نماید. نحوه اقدام حسابرسان در تعیین درآمد/مأخذ مشمول مالیات مودیان در حالت های مختلف به شرح زیر خواهد بود 1- مودی نسبت به تسلیم دفاتر و اسناد و مدارک اقدام نموده است 1-1. ابتدا بایستی امکان حسابرسی مالیاتی ازطریق رسیدگی به دفاتر، اسناد ومدارک ارائه شده از طرف مودی یا حسب مورد به دست آمده، با به کارگیری کلیه شواهد و روش های حسابرسی، توسط مسئول حسابرسی بررسی شود. در مواردی که مودی با استناد به صورتمجلس تنظیمی دراجرای تبصره (3) ماده (29) آیین نامه، حسب مورد تمامی دفاتر و اسناد و مدارک درخواست شده توسط حسابرس را ارائه نماید، حسابرس مالیاتی موظف است، درآمد/ مأخذ مشمول مالیات را براساس قوانین، مقررات و احکام مالیاتی از جمله مواد (94) و (106) قانون مالیات های مستقیم و بخشنامه ها و دستورالعمل های ابلاغی سازمان و با استفاده از اصول و استانداردهای حسابداری و حسابرسی، ازطریق حسابرسی به دفاتر و اسناد و مدارک ارائه شده و یا حسب مورد به دست آمده، با در نظر داشتن مفاد تبصره (4) ماده (29) و جزءهای (2-1) و (3-1) از بند (1) ماده (41) آیین نامه، تشخیص و تعیین نماید. 1-2. در مواردی که متکی به اسناد و مدارک ابرازی یا به دست آمده، امکان تعیین آثار مالیاتی ناشی از اشکال و ایراد وارده به مدارک و گزارش های مالی و محاسباتی (ازجمله اشکال درتنظیم صورت گردش مواد وکالا، محاسبات درآمد پیمانکاران براساس درصد پیشرفت کار، صورت بهای تمام شده کال او خدمات و سایر) از طریق رفع اشکالات و تنظیم مدارک مزبور توسط حسابرس مسئول یا گروه حسابرسی فراهم باشد، حسابرس موظف است ضمن درج یادداشت توضیحی در این خصوص، با اصلاح گزارش ها و اعمال آثار مالیاتی مربوط، نسبت به محاسبه و تعیین درآمد/ مأخذ مشمول مالیات مودی اقدام نماید. 1-3. چنانچه معاملات ابرازی(خریدیا فروش کالا وخدمات) صورت گرفته با اشخاصی است که صحت اجزای معامله با این اشخاص به دلیل وضعیت طرف معامله (شرکتهای کاغذی، مجهول المکان و امثالهم) قابل اثبات و تعیین دقیق نباشد، ضمن رعایت مفاد بخشنامه شماره 200/99/53 مورخ 1399/06/15 بایستی مطابق با موارد ذیل اقدام شود: 1-3-1. در موارد هزینه و خرید; در صورت محرز بودن دریافت کالا یا خدمت توسط خریدار علی رغم اینکه صورتحساب ارائه شده مربوط به اشخاص یادشده است، بهای هزینه یا خرید به ارزش منصفانه کالا یا خدمت در زمان انجام معامله، به نحوی که بیش از بهای ابرازی نباشد، با رعایت مقررات مبنای قبول هزینه یا خرید قرار گرفته ومابه التفاوت بهای ابرازی با ارزش منصفانه به عنوان هزینه غیرقابل قبول تلقی می شود. 2-3-1. در مورد فروش; می بایست بهای فروش به ارزش منصفانه کالا یا خدمت در زمان انجام معامله به نحوی که کمتر از بهای فروش ابرازی نباشد با رعایت مقررات، مبنای فروش قرار گرفته و مابه التفاوت (ارزش منصفانه و بهای ابرازی) عینا به میزان فروش و درآمدها اضافه شود. تذکر: صرفا معاملات فی مابین فعالان اقتصادی مشمول بند مذکور بوده و شامل موارد فروش کالا یا ارائه خدمت به مصرف کنندگان نهایی نمی باشد. 4-1. چنانچه در حسابرسی مالیاتی احراز شود، مبلغ درآمد یا فروش ابرازی طبق اسناد و مدارک ارائه شده در معامله فی مابین شرکتهای گروه یا اشخاص وابسته از ارزش منصفانه معامله مذکور: 1-4-1. کمتر بوده و این امر منجر به انتقال سود شده است، در این صورت مابه التفاوت آن، به درآمد یا فروش ابرازی فروشنده اضافه میشود. 2-4-1. بیشتر بوده و این امر منجر به انتقال سود شده است، در این صورت مابه التفاوت آن، صرفا از هزینهها و بهای تمام شده خریدار کسر میشود. تذکر: در موارد معامله بین شرکتهای گروه یا اشخاص وابسته، در صورتی که طرفین معامله مشمول هیچ گونه معافیت، نرخ صفر و تخفیف مالیاتی نباشند، حکم بندهای (1-4-1 و 2-4-1) جاری نخواهد بود. 2. عدم تسلیم بخشی از اسناد و مدارک 1-2. اسناد و مدارک مرتبط با قیمت تمام شده کالای ساخته و فروش رفته و خدمات ارائه شده: 1-1-2. در صورت عدم ارائه تمامی اسناد و مدارک مرتبط با قیمت تمام شده کالای ساخته و فروش رفته و خدمات ارائه شده و یا کل مستندات هزینه ای مربوط به هر یک از بخش های قیمت تمام شده هر یک از کالاهای تولیدی، از جمله صورت حساب خرید مواد اولیه و کالا، حقوق و دستمزد و سایر هزینههای مربوط (سربار) حسب مورد، توسط واحدهای تولیدی، خدماتی یا بازرگانی، حسابرسان مالیاتی موظفند چنانچه از طریق سایر روشهای حسابرسی امکان تعیین یا برآورد بهای تمام شده کالای فروش رفته میسر نباشد، با در نظر گرفتن نسبت سود ناویژه به فروش هرکالا یا خدمت صرفا بهای تمام شده کالا و خدمات آن بخش (کالا) را که مدارک مربوط به آن ارائه نشده است، محاسبه و تعیین نمایند. 2-1-2. در مواردی که مودی از ارائه بخشی از گزارش ها و کاربرگ های مربوط به قیمت تمام شده کالای ساخته و فروش رفته از جمله آنالیز محصول، صورت گردش مواد و کالا وسایر مستندات مرتبط خودداری نماید، حسابرسان موظفند ضمن درج یادداشت توضیحی در این خصوص، نسبت به تهیه و تنظیم گزارش های متکی به اسناد و مدارک ابرازی و به دست آمده و اعمال آثار مالیاتی مربوط، نسبت به محاسبه و تعیین سود ناویژه اقدام نموده و در صورت عدم امکان تهیه گزارشها و کاربرگهای مورد نیاز، با ذکر دلایل، مطابق بند (1-1-2) اقدام نمایند. 2-1-3. در مواردی که صرفا بخشی از مستندات مربوط به تحمل هزینه هر جزء از بهای تمام شده کالا یا خدمت ساخته و فروش رفته، شامل بخشی از هزینه های خرید مواد یا کالا یا حقوق و دستمزد یا سایر هزینههای مربوطه ارائه نشود، درصورت احراز دریافت اقلام خریداری شده و تحمل هزینه، حسابرسان مالیاتی بایستی آن جزء از بهای تمام شده کالا و خدمات ساخته و فروش رفته که فاقد مستندات مثبته است را حداکثر به ارزش منصفانه در زمان انجام معامله در حسابرسی مالیاتی با رعایت مقررات مبنای قبول هزینه یا خرید تعیین نموده و ما به التفاوت مبلغ محاسبه شده با میزان ابرازی مودی را به عنوان هزینه غیرقابل قبول منظور نمایند. در غیراین صورت (عدم احراز دریافت اقلام خریداری شده یا تحمل هزینه)، هزینه های مرتبط در حساب مالیاتی و تعیین سود ناویژه قابل اعمال نخواهد بود. 2-2. اسناد و مدارک مربوط به فروش کالا یا درآمد حاصل از ارائه خدمت: 1-2-2.در مواردی که مودی با رعایت حکم تبصره (2) ماده (8) آیین نامه موضوع ماده (95) قانون مکلف به صدور اسناد درآمدی (صورتحساب فروش کالا، قرارداد، صورت وضعیت پیمانکاری و حسب مورد سایر اسناد درآمدی) باشد و از ارائه تمام اسناد درآمدی خود اجتناب نماید، حسابرس مسئول موظف است با عنایت به اسناد و مدارک و سوابق مالیاتی موجود و اطلاعات مکتسبه بر اساس گزارش بازرسی و انجام تحقیقات میدانی از فعالیت مودی، و همچنین در نظرگرفتن عواملی از قبیل میزان برق مصرفی،کارکرد ماشین آلات،تعداد کارکنان، شیفت کاری، میزان مواد مصرفی در تولید، بررسی مشاغل مشابه و اعمال سایر روش های حسابرسی در خصوص واحدهای تولیدی و برای فعالیت های بازرگانی یا خدماتی با بررسی عوامل موثر از جمله مساحت محل فعالیت، تعداد انبارها ، کارکنان، اجاره پرداختی، مشاغل مشابه و یا اطلاعات مکتسبه از پایگاه اطلاعاتی مالیاتی سازمان و یا سایر مراجع در خصوص معاملات مودی یا بررسی صورت حساب های بانکی مودی، حسب مورد، ارزش منصفانه فروش کالا و درآمد ناشی از ارائه خدمات، موید صحت فروش و درآمد ابرازی مودی باشد، فروش و یا درآمد ابرازی مودی بایستی مورد پذیرش قرار گرفته و صرفا جریمههای مرتبط با عدم صدور صورتحساب از مودی مطالبه شود. در صورت عدم مطابقت درآمد ابرازی مودی با اسناد و مدارک مکتسبه از پایگاه های اطلاعاتی و یا صورت حساب های بانکی ابرازی یا اطلاعات حاصل از تحقیقات میدانی (براساس ارزش منصفانه)، کتمان درآمد یا فروش مودی به صورت مستند یا مستدل احراز شود، اطلاعات درآمدی بدست آمده مبنای محاسبه و تعیین میزان فروش و درآمدهای مودی خواهد بود. در چنین مواردی برای تعیین درآمد/ مأخذ مشمول مالیات درآمدهای کتمان شده رعایت بند (4) این دستورالعمل الزامی است. 2-2-2.در صورت عدم ارائه بخشی از اسناد درآمدی، در خصوص آن بخش که اسناد و مدارک آن ارائه شده است براساس حسابرسی قسمت درآمدی بند (1-1) این دستورالعمل و در خصوص آن بخش که اسناد درآمدی آن ارائه نشده است مطابق بند(1-2-2) اقدام خواهد شد. 3-2. اسناد و مدارک هزینهای : 1-3-2. در مواردی که تمام مدارک هزینه ای اعم از بهای تمام شده، عمومی، اداری، تشکیلاتی و مالی ارائه نشود، با در نظرگرفتن نسبت سود فعالیت (ویژه)، هزینههای فعالیت مودی با رعایت مقررات مربوط محاسبه و در حساب مالیاتی مودی منظور می شود. در این صورت چنانچه هزینه های مودی کمتر از مبلغ محاسبه شده به شرح فوق باشد مبلغ ابرازی مودی ملاک عمل خواهد بود. 2-3-2. چنانچه مودی از ارائه تمام یا بخشی از مستندات هزینه ای (به استثنای قیمت تمام شده و هزینههای مستقیم فعالیت در مواردی که بهای تمام شده فعالیت به صورت مشخص تعیین و گزارش نشده باشد) خودداری نماید، با استناد به بند (2-3-2) ماده (41) آیین نامه، این گونه هزینه ها به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی محسوب نخواهند شد. تذکر: در صورتی که در جریان عملیات حسابرسی براساس دفاتر، اسناد و مدارک ارائهشده موضوع بندهای (1) و (2) این دستورالعمل، کلیه روش های حسابرسی از جمله بررسی گردش حساب های بانکی مودی، استخراج و مطابقت اطلاعات مربوط به معاملات مودی در سامانه معاملات، اخذ تائیدیه از اشخاص طرف معامله، بررسی صورت های مالی حسابرسی شده و یادداشت های توضیحی آن، بازدید از محل فعالیت مودی، بررسی پروانه بهره برداری یا مجوز فعالیت به منظور استخراج ظرفیت تولید، بررسی صورت جریان وجوه نقد وسایر مستندات اعمال شود، لیکن براساس رسیدگی های مذکور امکان حسابرسی و تعیین درآمد یا مأخذ مشمول مالیات با اتکاء به دفاتر و اسناد و مدارک ارائه شده یا به دست آمده به دلیل شک به تقلب و فرار مالیاتی مودی میسر نباشد، حسابرس مالیاتی مطابق بند (د) قسمت ترتیبات حسابرسی این دستورالعمل اقدام نماید. 3. عدم ارائه تمامی اسناد و مدارک درآمدی و هزینهای 3-1.در صورت عدم ارائه تمامی اسناد و مدارک درآمدی و هزینه ای حسب مورد توسط مودی، حسابرس مالیاتی میبایست با عنایت به اسناد و مدارک و سوابق مالیاتی موجود و با توجه به اطلاعات مکتسبه از طریق انجام تحقیقات میدانی کامل و جامع از محل فعالیت و نوع فعالیت، سامانه یکپارچه اطلاعات مالیاتی موضوع ماده (169) مکرر، سامانه صورت معاملات فصلی موضوع ماده (169) قانون، گمرک جمهوری اسلامی ایران و سایر منابع اطلاعاتی، حجم فعالیت مودی و قراین و شواهد، با در نظر گرفتن نسبت سود فعالیت، درآمد/ ماخذ مشمول مالیات مودی را با رعایت مواد (94) و (106) قانون تعیین و ضمن تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی ازطریق تکمیل کاربرگهای مربوط در سامانه (باتوجه به نتایج حسابرسی)، مراتب را برای تأیید به مسئول حوزه کاری حسابرسی ارسال نماید. 3-2.در صورت عدم ارائه دفاتر روزنامه و کل ثبت شده نزد مراجع ذی ربط (موضوع قانون تجارت) توسط مودی، حسابرس موظف است ضمن رسیدگی به تمامی اسناد و مدارک ابرازی یا به دست آمده نسبت به تعیین درآمد/ مأخذ مشمول مالیات اقدام نماید. در صورتی که به دلایل و معاذیر قوی و غیر قابل انکار، امکان رسیدگی به اسناد و مدارک ابرازی یا به دست آمده امکان پذیر نباشد، حسابرس موظف است مطابق بند (1-3) اقدام نماید. 4. کتمان درآمد یا فعالیت 4-1. درموارد کتمان فعالیت; حسابرسان مالیاتی درحین عملیات حسابرسی می بایست، ضمن انجام تحقیقات میدانی و تهیه گزارش بازرسی از محل و در نظرگرفتن عواملی از قبیل میزان برق مصرفی،کارکرد ماشین آلات،تعداد کارکنان، شیفت کاری، میزان مواد مصرفی درتولید، بررسی مشاغل مشابه و سایر روش های حسابرسی، میزان تولید (درخصوص واحدهای تولیدی)، و درخصوص فعالیت های بازرگانی یا خدماتی با بررسی عوامل موثر از جمله مساحت محل فعالیت، تعداد انبارها، کارکنان، اجاره پرداختی، مشاغل مشابه و یا با مراجعه به پایگاه اطلاعات مالیاتی سازمان یا اطلاعات واصله از سایر مراجع در خصوص معاملات مودی یا بررسی صورت حساب های بانکی مودی، حسب مورد ارزش منصفانه فروش کالا و درآمد ناشی از ارائه خدمات را تعیین و با در نظر گرفتن نسبت سود فعالیت، درآمد/ مأخذ مشمول مالیات ناشی از فعالیت کتمان شده را به جمع درآمد مشمول مالیات مودی اضافه نمایند. حکم این بند در مواردی که پس از صدور و ابلاغ برگ تشخیص مالیات اعم از این که به قطعیت رسیده یا نرسیده باشد، معلوم شود مودی فعالیت های کتمان شده ای داشته و مالیات متعلق به آن نیز مطالبه نشده باشد، نیز جاری خواهد بود. 2-4. در موارد کتمان درآمد; حسابرسان مالیاتی بایستی به قرار ذیل اقدام نمایند 1-2-4. چنانچه هزینههای قابل قبول عمومی، اداری و فروش مرتبط با درآمد کتمان شده توسط مودی ابراز و در حسابرسی مورد پذیرش واقع شده باشد; چنانچه مودی علاوه بر کتمان درآمد، بهای تمام شده کالای فروش رفته و یا خدمت ارائه شده را نیز ابراز ننموده باشد و یا مورد پذیرش اداره امور مالیاتی واقع نشده باشد، در این صورت کل مبلغ درآمد کتمان شده ی مستند به اسناد و مدارک به دست آمده، پس از کسر بهای تمام شده آن ( با در نظر گرفتن نسبت سود ناویژه) و با رعایت مقررات مربوط به عنوان درآمد مشمول مالیات کتمان شده مبنای محاسبه مالیات قرار می گیرد. 2-2-4. هزینههای عمومی، اداری و فروش مرتبط با درآمد کتمان شده در حسابرسی موردپذیرش واقع نشده باشد; چنانچه مودی علاوه بر کتمان درآمد، بهای تمام شده کالای فروش رفته و یا خدمت ارائه شده را نیز ابراز ننموده باشد و یا مورد پذیرش اداره امور مالیاتی واقع نشده باشد، در این صورت درآمد کتمان شده ی مستند به اسناد و مدارک به دست آمده، با در نظر گرفتن نسبت سود فعالیت، مبنای تعیین درآمد مشمول مالیات درآمد کتمان شده قرار می گیرد. 3-2-4. کل هزینههای مربوط به درآمد کتمان شده( اعم از هزینه های بهای تمام شده، عمومی، اداری، تشکیلاتی و مالی) توسط مودی ابراز شده و هزینه های قابل قبول آن مورد پذیرش واقع شده باشد; در این صورت کل رقم درآمد کتمان شده ی مستند به اسناد و مدارک به دست آمده، با رعایت مقررات مربوط به عنوان درآمد مشمول مالیات، مبنای محاسبه مالیات واقع میشود. تذکر1: در مواردی که درآمد مودی بر اساس مفاد این بند افزایش می یابد، جریمه موضوع ماده (192) قانون با رعایت مفاد بخشنامه شماره 17940 مورخ 1384/10/12 سازمان، محاسبه و مطالبه میشود. تذکر2: در تمامی موارد احراز کتمان درآمد یا فعالیت (قبل یا بعد از صدور برگ تشخیص مالیات) چنانچه امکان تعیین درآمد مشمول مالیات بر اساس اسناد و مدارک ابرازی یا به دست آمده وجود داشته باشد، درآمد/مأخذ مشمول مالیات می بایستی از طریق حسابرسی تعیین شود. 5. کتمان خرید در مواردی که بر اساس اسناد و مدارک به دست آمده کتمان خریدکالا ازسوی مودی احراز شود، درصورت عدم اثبات وجود کالاهای مذکور به عنوان موجودی کالای پایان دوره، حسابرس مالیاتی می بایست با تعیین ارزش منصفانه فروش مربوط به خرید کتمان شده و محاسبه سودناویژه یا سود فعالیت مربوط حسب مورد، نسبت به اعمال آثار مالیاتی مدارک خرید مزبور در محاسبه درآمد مشمول مالیات دوره مورد رسیدگی، اقدام نماید. 6. چگونگی تعیین ارزش منصفانه حسابرسان مالیاتی می توانند برای تعیین ارزش منصفانه از اطلاعات پایگاه های اطلاعاتی از جمله سامانه جامع تجارت ایران، منابع اطلاعاتی سازمان حمایت از مصرف کننده، اطلاعات پایانه های فروشگاهی، گمرک جمهوری اسلامی ایران، بورس کالای ایران و سایر مراجع اطلاعاتی ذی ربط بهره برداری نمایند. در مواردی که مطابق این دستورالعمل ارزش منصفانه جایگزین درآمد ابرازی مودی می شود، مابه التفاوت ارزش منصفانه و ارزش ابرازی، درآمد کتمان شده یا هزینه غیر واقعی حسب مورد تلقی نشده، لذا مشمول جریمه های موضوع مواد (169) و (192) قانون و ماده (22) قانون مالیات بر ارزش افزوده نخواهد شد. امید علی پارسا رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور
معتبر
آیین نامه موضوع ماده 26 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان مصوب 1398/07/21
شماره: 51091 تاریخ: 1401/03/22 آییننامه موضوع ماده 26 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان مصوب 1398/07/21 فصل اول- تعاریف ماده 1) معانی واژهها و اصطلاحات بهکار رفته در این آییننامه به شرح ذیل میباشد: الف- سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور. ب- قانون: قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان مصوب 1398/07/21 مجلس شورای اسلامی. پ- مرکز: مرکز تنظیم مقررات موضوع ماده 27 قانون. ت- مودیان: اشخاص موضوع بند (ج) ماده 1 قانون. ث- شرکت معتمد: شرکت معتمد ارائهکننده خدمات مالیاتی موضوع بند (چ) ماده 1 قانون. ج- کارگروه: کارگروه راهبری سامانه مودیان موضوع بند (ح) ماده 1 قانون. چ- خدمات: مجموعه خدماتی است که با رعایت مصوبات کارگروه راهبری سامانه مودیان و مرکز تنظیم مقررات توسط شرکت معتمد ارائه خواهد شد، شامل: - نصب، راهاندازی، پیکربندی، ارائه پشتیبانی و تامین تجهیزات مورد نیاز صدور صورتحساب الکترونیکی - صدور، نگهداری، جمعآوری و ارسال اطلاعات صورتحسابهای الکترونیکی - تامین امنیت و زیرساخت مورد نیاز جمعآوری و ارسال اطلاعات صورتحسابهای الکترونیکی - انجام استعلامهای مورد نیاز - آموزشهای لازم به مودیان به منظور توانمندسازی ایشان برای اجرای قانون - ارائه مشاورههای فنی و غیر مالیاتی به مودیان - سایر امور غیر حاکمیتی به تشخیص سازمان ح- موافقت اصولی: سندی است که در آن شرایط مشخصات فعالیت از قبیل نوع مجوز، محدوده جغرافیایی و ماهیت آن (نوع خدمات، حداقل و حداکثر محدوده ارائه خدمات) بر اساس درخواست متقاضی و تایید مرکز تنظیم میشود و متقاضی متعهد میگردد در طی مدت مشخص (موضوع ماده 4 این آییننامه) نسبت به احراز شرایط دریافت مجوز اقدام نماید. دریافت این سند هیچ حقی برای متقاضی به منظور اخذ مجوز نهایی به عنوان شرکت معتمد و انجام خدمات مربوطه ایجاد نمیکند. خ- مجوز فعالیت (پروانه): مجوزی است که مرکز پس از صدور موافقت اصولی و حصول اطمینان از انطباق تمامی شرایط و فرآیندها با ضوابط، مقررات و استانداردهای موضوع این آییننامه، برای یک بازه زمانی مشخص (موضوع ماده 9 این آییننامه)، جهت بهرهبرداری در راستای انجام فعالیتها و ارائه خدمات، برای متقاضی صادر مینماید. د- کنسرسیوم: مجموعهای از اشخاص حقیقی و حقوقی است که فعالیت گروهی آنها جهت اخذ موافقت اصولی طبق الگوی ارائه شده توسط مرکز، در دفتر اسناد رسمی تنظیم و ثبت رسمی شده باشد. ذ- متقاضی: شخصیتی حقوقی با تابعیت ایرانی است که در ثبت شرکتها به ثبت رسیده و صد در صد سهام آن متعلق به اشخاص حقیقی یا حقوقی ایرانی میباشد و به منظور ارائه تمام یا بخشی از خدمات تعریف شده در چارچوب این آییننامه و بر اساس مقررات و دستورالعملهای مربوطه، از مرکز درخواست موافقت اصولی یا مجوز فعالیت مینماید. ارائه کننده درخواست اخذ موافقت اصولی در قالب کنسرسیوم صرفا به عنوان متقاضی موافقت اصولی تلقی میگردد. ر- شعب: دفاتر عملیاتی شرکت معتمد میباشند که وظیفه ارائه خدمات آن شرکت را در محدوده جغرافیایی مشخص به عهده دارند; این دفاتر باید جزیی از ساختار سازمانی شرکت معتمد باشند. ز- شرایط احراز: ضوابط و معیارهای لازم برای ارزیابی صلاحیت متقاضیان به عنوان شرکت معتمد به منظور صدور موافقت اصولی که توسط وزارت اطلاعات تدوین و پس از تایید کارگروه به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد. ژ- شرایط صدور و یا لغو مجوز فعالیت: ضوابط و معیارهای لازم برای ارزیابی متقاضیان به منظور صدور و یا لغو مجوز فعالیت که توسط مرکز تدوین و پس از تایید کارگروه به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد. س- موضوع مجوز فعالیت: شرح خدمات و وظایف مجوز فعالیت شرکت معتمد که توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت تدوین و پس از تایید کارگروه به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد. ش- فهرست تعرفه: فهرست قیمت و ارزش خدمات و تعیین پرداخت کننده سهم هر یک از خدمات و فعالیتهای موضوع مجوز فعالیت که سالانه توسط وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تدوین و پس از تایید کارگروه به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد. ص- دستورالعمل تمدید مجوز فعالیت: ضوابط و شرایط تمدید مجوز فعالیت ارائه خدمات شرکت معتمد به مودیان برای استمرار فعالیت آن شرکت پس از پایان مهلت اعتبار مجوز که توسط مرکز تدوین و پس از تایید کارگروه به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد. ض- تعهدنامه منع افشای اطلاعات: تعهدنامه شرکت معتمد به منظور حفظ محرمانگی و حفاظت از اطلاعات، اسناد و مدارک نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان که توسط مرکز تدوین و پس از تایید کارگروه به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد. ط- توافقنامه سطح کیفی خدمات: توافقنامه دو جانبه میان مرکز و شرکت معتمد در خصوص تضامین معین به منظور تحقق مولفههای کیفی خدمات شرکت معتمد، سطح کیفیت خدمات، نحوه اندازهگیری انحراف از سطح خدمات مطلوب و ضمانتهای اجرایی در سطوح اعلام هشدار، جزئی، کلیدی، بحرانی و خطرناک که توسط مرکز تدوین و پس از تایید کارگروه به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد. ظ- سند تخلفات: سند تعیین کننده انواع و سطوح تخلفات در ارائه خدمات یا تعهدات شرکت معتمد که توسط مرکز تدوین و پس از تایید کارگروه به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد. ع- منشور مرجع: مجموعهای از پروتکلها، دستورالعملها، مولفهها و استانداردهای مربوط به حوزههای مالیاتی، فناوری و امنیتی نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان که توسط مرکز تدوین میشود و کلیه صاحبان پایانه فروشگاهی- حافظه مالیاتی و یا شرکتهای معتمد ارائه کننده خدمات مالیاتی مکلف به رعایت کامل و دقیق آن میباشند. غ- سامانه مودیان: سامانه مودیان موضوع بند (پ) ماده 1 قانون. فصل دوم- شرایط و نحوه انتخاب شرکتهای معتمد ماده 2) متقاضی مکلف است درخواست و مدارک لازم جهت دریافت موافقت اصولی به عنوان شرکت معتمد را از طریق درگاه ملی مجوزهای کشور ارائه نماید. تبصره- شرایط احراز صلاحیت متقاضی به عنوان شرکت معتمد توسط مرکز از طریق درگاه ملی مجوزهای کشور به متقاضی اعلام خواهد شد. ماده 3) مرکز پس از دریافت تمامی مدارک لازم از متقاضی دریافت موافقت اصولی، نسبت به ارزیابی مستندات اقدام نموده و در صورت کسب شرایط احراز توسط وی، ظرف مدت 14 روز کاری پس از تایید دریافت مدارک نسبت به صدور موافقت اصولی، برای فعالیت متقاضی به عنوان شرکت معتمد اقدام مینماید. تبصره- صدور موافقت اصولی، صرفا به منظور شروع اقدامات اولیه جهت احراز شرایط صدور مجوز بوده و هیچ حقی به منظور دریافت مجوز فعالیت و انجام خدمات برای متقاضی ایجاد نمینماید. ماده 4) متقاضی دارای موافقت اصولی، مکلف است با انجام اقدامات لازم و احراز شرایط صدور مجوز فعالیت تا شش ماه پس از صدور موافقت اصولی نسبت به ارائه درخواست مجوز فعالیت به مرکز از طریق درگاه ملی مجوزهای کشور، اقدام نماید. پس از گذشت مهلت قانونی مزبور متقاضی ملزم به ارائه درخواست و طی فرآیند ارزیابی مجدد شرایط احراز موافقت اصولی خواهد بود. تبصره- متقاضیان در قالب کنسرسیوم پس از اخذ موافقت اصولی مجاز به افزودن و یا حذف عضو یا اعضای کنسرسیوم نخواهند بود. حداقل تعداد اعضای کنسرسیوم در زمان ارائه درخواست موافقت اصولی میبایست حسب قوانین موضوعه باشد. ماده 5) مرکز موظف است پس از دریافت تمامی مدارک لازم از متقاضی مجوز فعالیت، ظرف مدت 14 روز کاری پس از وصول پاسخ استعلام متقاضی از وزارت اطلاعات و تایید دریافت مدارک، نسبت به صدور مجوز فعالیت یا اعلام عدم امکان صدور آن به همراه دلایل اقدام نماید. تبصره- متقاضی دارای موافقت اصولی با توجه به ارائه درخواست مجوز فعالیت در مهلت قانونی، در صورت عدم احراز شرایط کسب مجوز میتواند تا 3 مرتبه دیگر و حداکثر تا 3 ماه پس از اتمام مهلت قانونی تسلیم درخواست، مجددا درخواست بررسی شرایط و صدور مجوز فعالیت نماید. ماده 6) شرکت معتمد دارای مجوز فعالیت مکلف است ظرف مهلت سه ماه از تاریخ صدور مجوز نسبت به شروع فعالیت به طور کامل بر اساس موضوع آن اقدام نماید. در غیر این صورت، مرکز موظف است به شرکت معتمد از طریق سامانه مودیان تذکر داده و در صورت عدم شروع فعالیت ظرف مدت یک ماه از تاریخ تذکر، مجوز صادره لغو خواهد شد. ماده 7) مرکز در صورت احراز عدم رعایت شرایط مجوز، موظف است مراتب را در اسرع وقت از طریق سامانه مودیان به شرکت معتمد اعلام نماید. شرکت معتمد موظف است حداکثر ظرف مدت 15 روز پاسخ خود را در خصوص موارد تخلف به مرکز ارائه نماید. ماده 8) مرکز موظف است حداکثر ظرف مدت 15 روز از دریافت پاسخ از شرکت معتمد، نسبت به لغو یا عدم لغو مجوز شرکت معتمد در اجرای مفاد ماده 33 این آییننامه اتخاذ تصمیم نماید. ماده 9) مجوز فعالیت شرکتهای معتمد برای مدت سه سال از تاریخ صدور معتبر میباشد. ماده 10) شرکت معتمد برای خاتمه فعالیت مکلف است درخواست عدم تمدید مجوز فعالیت خود را حداقل شش ماه قبل از انقضای مدت اعتبار مجوز و یا درخواست لغو مجوز فعالیت خود را در هر مقطع زمانی از دوره فعالیت، از طریق سامانه مودیان به مرکز اعلام نماید. تبصره 1- مرکز مکلف است پس از وصول درخواست لغو یا عدم تمدید مجوز، به طرق مقتضی از جمله کارپوشه مودیان، موضوع درخواست لغو یا عدم تمدید مجوز شرکت معتمد را به اطلاع عموم برساند. آگهی مزبور میبایست شامل موارد زیر باشد: الف- شرکت معتمد لغو یا عدم تمدید مجوز فعالیت را تقاضا کرده است. ب- مودیان تحت پوشش شرکت متقاضی لغو یا عدم تمدید مجوز فعالیت، میتوانند در صورت نیاز تا پیش از پایان مدت ارائه خدمات شرکت مزبور، نسبت به انتخاب شرکت معتمد جایگزین اقدام نمایند. تبصره 2- مرکز موظف است حداکثر ظرف مدت 3 ماه پس از تاریخ ارائه درخواست شرکت معتمد متقاضی لغو یا عدم تمدید مجوز فعالیت، نسبت به بررسی درخواست و ارائه پاسخ به شرکت از طریق سامانه مودیان اقدام نماید. تبصره 3- در صورت پذیرش درخواست لغو مجوز فعالیت شرکت معتمد از سوی مرکز، شرکت مکلف است حداقل به مدت سه ماه پس از اعلام پذیرش مرکز، نسبت به استمرار فعالیت و ارائه خدمات به مودیان تحت پوشش خود اقدام نماید. تبصره 4- شرکت معتمد پیش از خاتمه فعالیت مکلف به تعیین تکلیف کلیه تعهدات خود به موجب مفاد قراردادهای منعقده با کلیه ذینفعان و یا واگذاری تعهدات خود به یک شرکت معتمد دیگر با پذیرش مسوولیت تضامنی شرکت معتمد جدید خواهد بود. ماده 11) در صورتی که خدمات ارائه شده توسط شرکت معتمد منطبق با شرایط مقرر در دستورالعمل تمدید مجوز فعالیت باشد، آن مجوز از تاریخ اتمام اعتبار، به صورت خودکار برای سه سال تمدید و از طریق سامانه مودیان به شرکت معتمد اعلام میشود. تبصره- مرکز موظف است حداقل ظرف مدت دو ماه قبل از انقضای اعتبار مجوز فعالیت، نسبت به بررسی شرایط تمدید مجوز فعالیت اقدام و در صورت عدم احراز شرایط، نتیجه را از طریق سامانه مودیان به شرکت معتمد اعلام نماید. ماده 12) مرکز موظف است تمدید مجوز فعالیت شرکت معتمد را به طرق مقتضی از جمله کارپوشه مودیان به اطلاع عموم برساند. ماده 13) شرکت معتمد صرفا در چارچوب مفاد مجوز فعالیت صادره مجاز به ارائه خدمات طبق قانون و مقررات این آییننامه میباشد. ماده 14) مرکز موظف است شیوه نامه قواعد و محدودیتهای انحلال، تملک سهام و تغییرات هیات مدیره شرکتهای معتمد از قبیل ضوابط مربوط به انحلال شرکت، روابط سهامداری، تغییرات هیات مدیره و ممنوعیت عضویت همزمان اعضا در بیش از یک شرکت معتمد و سایر موارد را ظرف مدت دو ماه از تصویب این آییننامه تدوین و به تصویب کارگروه برساند. شرکت معتمد مکلف است قبل از انحلال و یا هر گونه تغییر در سهامداران، اعضای هیات مدیره و مدیر عامل شرکت از شیوهنامه مذکور تبعیت نماید. ماده 15) کلیه حقوق مادی و معنوی مجوز فعالیت، مختص به دارنده آن بوده و قابل واگذاری به طرق مختلف اعم از انتقال، اشتراک، اجاره و یا وکالت، به سایر اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی از جمله شرکت وابسته، تابعه، مادر یا شعبه مستقل نخواهد بود. متخلف از حکم این ماده مشمول جبران خسارت و لغو مجوز خواهد شد. ماده 16) هیچ یک از مدیران عامل و اعضای هیئت مدیره شرکت معتمد نباید مشمول اصل یکصد و چهل و یکم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (ممنوعیت شغلی) و قانون منع مداخله کارکنان دولت در معاملات دولتی باشند و شرکت معتمد زمان تقاضای دریافت مجوز مکلف است تعهدنامه مبنی بر رعایت قانون منع مداخله کارکنان دولت در معاملات دولتی و رعایت اصل یکصد و چهل و یکم قانون مذکور را ارائه نمایند. تبصره 1- شرکت معتمد مکلف است الزامات ابلاغی وزارت اطلاعات درخصوص بکارگیری افراد در مشاغل حساس را رعایت نماید. تبصره 2- وزارت اطلاعات موظف است ظرف 30 روز مهلت اولیه و 30 روز تمدید مهلت، در مجموع 60 روز از زمان استعلام مرکز، نتیجه را اعلام نماید. چنانچه در مهلت مقرر پاسخ داده نشود، به منزله پاسخ مثبت می باشد. لیکن چنانچه پس از صدور مجوز فعالیت نظر منفی وزارت اطلاعات در خصوص استعلام مورد نظر در هر زمان (بعد از مهلت پاسخگویی) به مرکز واصل شود، با اعلام مرکز، شرکت معتمد و سهامداران آن ملزم به تغییر مدیر عامل یا هریک از اعضای هیأت مدیره می باشند[1]. ماده 17) در صورت اصلاح قوانین و مقررات که منجر به تغییر هر یک از مفاد شرایط صدور یا لغو مجوز فعالیت شود، مرکز موظف است تغییرات را از طریق سامانه مودیان به شرکت معتمد اعلام نماید و شرکت معتمد مکلف است ظرف مهلت تعیین شده در قوانین و مقررات مربوطه، تغییرات لازم را به عمل آورد. در غیر اینصورت شرکت معتمد مکلف به جبران خسارت وارده بوده و مجوز صادره با رعایت مفاد این آییننامه لغو میشود. ماده 18) تغییر در محدوده جغرافیایی و موضوع مجوز فعالیت صادره با درخواست شرکت معتمد و بررسی و ارزیابی مجدد شرایط احراز موافقت اصولی و مجوز فعالیت جدید وفق مفاد این آیین نامه، امکانپذیر است. فصل سوم- چگونگی ارتباط شرکتهای معتمد با سازمان و مودیان ماده 19) امکان ارائه خدمات موضوع مجوز فعالیت باید به صورت مداوم (24 ساعت در شبانه روز و تمامی ایام سال) فراهم باشد مگر در مواردی که شرکت معتمد قبلا مجوز آن را از مرکز دریافت نموده یا دستوری دائر بر قطع خدمات به شرکت معتمد از طریق مرکز ابلاغ شده باشد. تبصره- در موارد توقف ارائه خدمات به هر دلیل، شرکت معتمد مکلف است کلیه اقدامات ضروری برای ارائه مجدد خدمات موضوع مجوز فعالیت و به حداقل رساندن پیامدهای عدم دسترسی مودیان به این خدمات را انجام دهد. ماده 20) شرکت معتمد مکلف است از استانداردها و دستورالعملهای مصوب مرکز، برای اندازهگیری سطح کیفیت خدمات استفاده نماید و نتایج اندازهگیری کیفیت خدمات را در اختیار مرکز قرار دهد. تبصره- مرکز موظف است نسبت به بررسی صحت نتایج اعلامی شرکت معتمد به صورت موردی اقدام نماید و در صورت مغایرت در نتایج، مفاد ماده 32 این آییننامه در مورد شرکت مزبور اعمال خواهد شد. ماده 21) کلیه مراسلات و مکاتبات یا درخواستها بین شرکت معتمد و مرکز، از طریق بخش مربوط در سامانه مودیان صورت میپذیرد. ماده 22) شرکت معتمد مکلف است برای انجام سایر فعالیتهای خارج از موضوع مجوز فعالیت، مرکز را از طریق سامانه مودیان مطلع نماید. در این صورت مرکز موظف است حداکثر ظرف مدت 15 روز کاری از تاریخ اعلام، موضوع را بررسی و نسبت به اعلام موافقت یا عدم موافقت با ذکر دلایل اقدام نماید و عدم اعلام نظر در مهلت مقرر به منزله موافقت میباشد. ماده 23) در صورتی که شرکت معتمد به دلایل خارج از اختیار (قوه قهریه)، از انجام تعهدات خود باز بماند، به عنوان طرفی که از شرایط و مقررات مجوز فعالیت تخطی کرده باشد تلقی نمیشود. شرکت معتمد مکلف است به منظور کاهش تاثیر واقعه بر کسب و کار مودیان، اقدامات لازم را با هماهنگی قبلی مرکز جهت ارائه مجدد خدمات به نحو مطلوب، در کمترین زمان ممکن انجام و نتایج حاصله را به مرکز اعلام نماید. ماده 24) کلیه اطلاعات مودیان که در راستای اجرای این قانون در اختیار شرکتهای معتمد قرار میگیرد محرمانه تلقی شده و شرکتهای معتمد مکلف به حفظ محرمانگی آن میباشند. در صورت عدم رعایت مقررات این ماده متخلفین مشمول مجازات قانون افشای اسناد محرمانه و سری دولتی و سایر قوانین موضوعه بوده و این امر قابل پیگیری قضایی از سوی مرکز خواهد بود. تبصره 1- شرکت معتمد حق هیچگونه استفاده تجاری و غیر تجاری به صورت مستقیم یا غیر مستقیم از اطلاعات مودی و سامانه مودیان را ندارد و موظف است پیش از شروع فعالیت نسبت به ارائه تعهدنامه منع افشای اطلاعات به مرکز اقدام نماید. تبصره 2- سازمان میتواند به منظور رتبهبندی شرکتهای معتمد نسبت به انجام بازرسیهای دورهای اقدام نماید. ماده 25) شرکت معتمد در ارائه خدمات به کلیه مودیان مکلف به رفتار منصفانه (از قبیل عدم محرومیت و محدودیت از ارائه خدمات و تبعیض در اخذ تعرفه) میباشد. ماده 26) شرکت معتمد مکلف است در خصوص انعقاد قرارداد با مودیان صرفا از الگو و قواعد ارائه شده توسط مرکز استفاده نماید. هر گونه تغییر در مفاد قرارداد مذکور منوط به تایید مرکز خواهد بود. تبصره- روابط بین شرکت معتمد و مودیان، براساس شرایط مندرج در قرارداد است. لذا قرارداد مذکور میبایست متضمن شرایط استاندارد مربوط به تامین خدمات موضوع مجوز فعالیت شرکت باشد. شرکت معتمد مکلف است صرفا خدمات موضوع مجوز فعالیت را طبق قرارداد مذکور ارائه نماید و ارائه سایر خدمات خارج از موضوع مجوز فعالیت منوط به اعلام و موافقت قبلی مرکز میباشد. ماده 27) مرکز موظف است حداکثر ظرف مدت یک ماه از تاریخ تصویب این آیین نامه، ویژگیها و مشخصات فنی پایانه فروشگاهی- حافظه مالیاتی و استانداردهای تبادل اطلاعات را تدوین و پس از تایید کارگروه، اعلام نماید. ماده 28) شرکت معتمد متعهد به استفاده و بکارگیری تجهیزات منطبق با استانداردهای سامانه مودیان و ارائه خدمات پشتیبانی حسب مورد است. ماده 29) در صورتی که مرکز در بررسیهای خود به موارد نقض مقررات از حیث نرخهای تعرفهای موضوع قانون و هرگونه اقدامات منجر به بازارشکنی (قیمت شکنی) توسط شرکت معتمد برخورد نماید موظف به اقدام بر اساس مقررات موضوع ماده 33 این آییننامه میباشد. ماده 30) شرکت معتمد مکلف است در راستای انجام تمامی وظایف موضوع مجوز فعالیت، امکان نظارت و بازرسی در هر زمان و مکان مورد نظر مرکز را برای بازرسان مرکز فراهم نماید. فصل چهارم- تعیین تعرفهها و سایر مقررات ماده 31) تعیین تعرفه خدمات و فعالیتها به صورت سالانه بوده و مبنای فهرست تعرفه ابلاغی، تا ابلاغ تعرفه جدید معتبر میباشد. هرگونه تخطی از تعرفههای تعیین شده مشمول مفاد ماده 32 این آییننامه خواهد بود. ماده 32) در صورت بروز تخلف در خدمات موضوع این آییننامه توسط شرکت معتمد، آن شرکت میبایست حسب سطوح تخلف در سند تخلفات حداکثر ظرف مدت 15 روز از زمان ابلاغ تخلف، نسبت به ارائه دلایل به همراه مدارک و مستندات به مرکز اقدام نماید. پس از بررسی موضوع توسط مرکز و احراز تخلف شرکت معتمد، حسب گزارش مرکز به سازمان در خصوص میزان خسارت و ضرر و زیان وارده، شرکت معتمد مکلف به جبران آن بوده و قابل وصول از محل تضامین اخذ شده از شرکت معتمد میباشد. اقدامات اجرایی در این خصوص بر عهده سازمان است. تبصره- مرکز موظف است حداکثر ظرف مدت 15 روز از دریافت دلایل، مدارک و مستندات از شرکت معتمد، نسبت به بررسی موضوع و اعلام نتیجه از طریق سامانه مودیان به شرکت معتمد اقدام نماید. ماده 33) در موارد زیر مرکز از طریق سامانه مودیان به شرکت معتمد مراتب لغو مجوز را اعلام مینماید و شرکت معتمد میتواند حداکثر ظرف مدت 30 روز از تاریخ ابلاغ، نسبت به ارائه دفاعیه خود به همراه مدارک و مستندات به مرکز اقدام نماید: الف- قصور یا تقصیر در انجام تعهدات یا نقض مقررات و عدم رعایت ضوابط مقرر در "شرایط صدور و یا لغو مجوز فعالیت"; ب- عدم رعایت هر یک از احکام منجر به لغو مجوز فعالیت موضوع این آییننامه; پ- عدم رعایت مقررات و شرایط صدور مجوز فعالیت در خصوص تأمین الزامات پدافند غیر عامل و امنیت عمومی با نظر وزارت اطلاعات یا مراجع ذیصلاح; ت- ورشکستگی شرکت دارنده مجوز فعالیت; ث- حصول سایر موانع و معاذیر قانونی. ماده 34) جرایم مربوط به عدم رعایت تعهدات توافقنامه سطح کیفی خدمات از محل تضامین شرکت معتمد توسط سازمان قابل وصول خواهد بود. ماده 35) مودیانی که تواناییهای فنی و اجرایی لازم مطابق با قانون و این آییننامه و الزامات مندرج در منشور مرجع اعلامی توسط مرکز در خصوص چگونگی تبادل اطلاعات صورتحساب الکترونیکی را دارا می باشند، مجازند اطلاعات صورتحساب الکترونیکی صادره خود را به طور مستقیم به سامانه مودیان ارسال نمایند. ماده 36) مرکز موظف است اسناد مربوط به بندهای (ز)، (ژ)، (س)، (ش)، (ص)، (ض)، (ط) و (ظ) ماده 1 این آییننامه را که میبایست ظرف مهلت دو ماه پس از ابلاغ این آییننامه تدوین گردند، جهت تصویب به کارگروه ارائه نماید. ماده 37) شرکت معتمد مکلف است تعرفههای موضوع ماده 31 این آییننامه و سایر ضوابط و دستورالعملهایی که از سوی مرکز صادر می شود و نیاز به اعلام به عموم و مودیان را دارد به نحو مطلوب و مقتضی به آگاهی آنان برساند و عدم رعایت این موضوع تخلف محسوب و مطابق مواد 32 و 33 این آییننامه با آن برخورد خواهد شد. ماده 38) در صورتیکه به منظور انجام فعالیت موضوع مجوز، نیاز به اخذ موافقت از سایر مراجع ذی ربط باشد شرکت معتمد مکلف است نسبت به اخذ مجوزهای لازم از مراجع مرتبط نیز اقدام نماید. ماده 39) شرکت معتمد مسوول و متعهد تامین کلیه مخارج، هزینهها و تعهدات مالی لازم جهت پیاده سازی و اجرای خدمات مندرج در موضوع مجوز فعالیت میباشد و مرکز هیچگونه مسوولیتی در قبال آن ندارد. ماده 40) مرکز موظف است شرایط صدور مجوزهای موضوع این آییننامه را بعد از تصویب، در درگاه ملی مجوزهای کشور بارگذاری نماید. ماده 41) شرکت معتمد مکلف است نشانی اقامتگاه قانونی شرکت و محل اقامت قانونی مدیر عامل و اعضای هیات مدیره را به مرکز اعلام و در صورت تغییر نشانی، مراتب را ظرف مدت یک هفته از طریق سامانه مودیان به مرکز اعلام نماید. ماده 42) این آیین نامه در چهل و دو ماده و هفده تبصره[2] در اجرای ماده 26 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان تهیه و تدوین گردید و از تاریخ تصویب آن، آییننامه موضوع ماده 26 قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان مصوب سال 1399 نسخ می گردد. سید احسان خاندوزی وزیر امور اقتصادی و دارایی [1] . به موجب مصوبه کارگروه راهبری سامانه مودیان به شماره 20167 مورخ 1402/02/11، تبصره 2 به ماده 16 الحاق شد. [2] . با توجه به الحاق تبصره 2 به ماده 16 به موجب مصوبه کارگروه راهبری سامانه مودیان به شماره 20167 مورخ 1402/02/11، تعداد تبصره های این آیین نامه از شانزده تبصره به هفده تبصره تغییر یافت.
معتبر
آیین نامه اجرایی موضوع ماده ۲۱۹ قانون مالیات - اصلاح شده توسط بخشنامه ۲۱۰/۳۸۴۱۲/د مورخ ۱۴۰۳/۰۵/۲۹
بخشنامه شماره: ۱۸۰۷۱۸ تاریخ: ۱۳۹۸/۰۹/۱۳ آیین نامه اجرایی موضوع ماده ۲۱۹ قانون مالیات - اصلاح شده توسط بخشنامه ۲۱۰/۳۸۴۱۲/د مورخ ۱۴۰۳/۰۵/۲۹ فصل اول آیین نامه ماده ۲۱۹– کلیات ماده ۱- واژه ها و اصطلاحات بکار برده شده در این آئیننامه به شرح زیر تعریف میشود: الف- سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور ب- قانون: قانون مالیاتهای مستقیم ج- ق.م.ا: قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده د- ق.پ: قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان ه- اداره امور مالیاتی: واحد سازمانی مشخصی است که شامل تقسیمات کوچکتری به نام حوزه های کاری میشود. و- حوزه کاری: یک یا چند وظیفه یا فرآیند تخصصی مالیاتی همسنخ و منسجم تشکیل یک حوزهی کاری را میدهند. ز- اظهارنامه برآوردی: اظهارنامه مالیاتی است که بر اساس فعالیت و یا اطلاعات اقتصادی کسب شده مؤدی از پایگاه اطلاعات مؤدیان و حداقل حاوی اطلاعات هویتی، فروش و درآمدها، هزینهها، معافیتها حسب مورد ، درآمد مشمول مالیات و مالیات می باشد. ح- ارزش منصفانه: ارزشی است که بر اساس استانداردهای حسابداری ایران تعریف میشود. ط- واحدیابی میدانی: مراجعه و بازدید از محل فعالیت فعالان اقتصادی توسط ماموران مالیاتی یا در اجرای تبصره ۲ ماده ۲۱۹ قانون توسط بخش غیر دولتی به منظور شناسایی، راستیآزمایی و اعتبارسنجی اقامتگاه قانونی اشخاص و محل فعالیت آنان و ... که منجر به شناسایی مؤدیان جدید، اصلاح و تکمیل اطلاعات مؤدیان میگردد. فصل دوم- ساختار تشکیلاتی و ماموران مالیاتی ماده 2- کارکنان سازمان که عهده دار انجام وظایف موضوع «قانون»، «ق.م.ا»، فرآیندهای مصوب طرح جامع مالیاتی و وظایفی از قبیل راهبری، نظارت، اتوماسیون و پشتیبانی هستند در عداد ماموران مالیاتی بوده و مشمول ضوابط این آیین نامه می باشند. ماده 3- عناوین شغلی «ماموران مالیاتی» عبارت است از مدیر حسابرسی مالیاتی، مستشاری مالیاتی، دادرسی مالیاتی، دادستانی انتظامی مالیاتی، راهبری حسابرسی مالیاتی و حسابرسی مالیاتی. عناوین پستی در هر شغل به شرح ذیل می باشد: شغل عناوین پستی مدیر حسابرسی مالیاتی رییس کل معاون سازمان رییس امور مالیاتی شهر و استان تهران معاونین امور مالیاتی شهر و استان تهران مدیر کل معاون مدیر کل مدیر مستشاری مالیاتی رییس شورای عالی مالیاتی معاون رییس شورای عالی مالیاتی رییس شعبه عضو شورای عالی مالیاتی عضو هیات رسیدگی به تخلفات اداری مالیاتی دادرسی مالیاتی نماینده سازمان در هیات های حل اختلاف مالیاتی رییس امور هماهنگی هیات های حل اختلاف مالیاتی رییس گروه هیات های حل اختلاف مالیاتی کارشناس ارشد هیات های حل اختلاف مالیاتی دادستانی انتظامی مالیاتی دادستان انتظامی مالیاتی معاون دادستانی انتظامی مالیاتی دادیار مسئول انتظامی مالیاتی دادیار انتظامی مالیاتی راهبری حسابرسی مالیاتی رییس امور راهبری مالیاتی کارشناس راهبری مالیاتی حسابرسی مالیاتی حسابرس کل مالیاتی رییس گروه حسابرسی مالیاتی حسابرس ارشد مالیاتی حسابرس مالیاتی تبصره 1- پست حسابرسی مالیاتی قابل تخصیص در شغل حسابرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی (3 و 2 و 1) می باشد و ارتقاء به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 80 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی های تخصصی (مصاحبه یا آزمون) می باشد. تبصره 2- پست حسابرسی ارشد مالیاتی/ کارشناس ارشد هیات های حل اختلاف مالیاتی قابل تخصیص در شغل حسابرسی مالیاتی/ دادرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی (3 و 2 و 1) می باشد و ارتقاء به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 85 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی های تخصصی (مصاحبه یا آزمون) می باشد. تبصره 3- پست رییس گروه حسابرسی مالیاتی/ رییس گروه هیات های حل اختلاف مالیاتی قابل تخصیص در شغل حسابرسی مالیاتی/ دادرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی(3 و 2 و 1) می باشد و ارتقاء به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 85 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی های تخصصی (مصاحبه یا آزمون) می باشد. تبصره 4- پست حسابرسی کل مالیاتی قابل تخصیص در شغل حسابرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی(3 و 2 و 1) می باشد و ارتقاء به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 85 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی های تخصصی (مصاحب یا آزمون) می باشد. تبصره 5- پست های رییس امور هماهنگی هیات های حل اختلاف مالیاتی، رییس گروه هیات های حل اختلاف مالیاتی و کارشناس ارشد هیات های حل اختلاف مالیاتی قابل تخصیص در شغل دادرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی(3 و 2و 1) می باشد و ارتقاء به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 85 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی های تخصصی (مصاحبه یا آزمون) می باشد. تبصره 6- پست های رییس امور راهبری مالیاتی و کارشناس راهبری مالیاتی قابل تخصیص در شغل راهبری حسابرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی (3 و 2 و 1) می باشد و ارتقاء به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 85 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی های تخصصی (مصاحبه یا آزمون) می باشد. تبصره 7- ارتقای شاغلین در تبصره های 1 تا 6 به پست بالاتر الزاما از سطح یک با حداقل یک سال سابقه در همان سطح صورت خواهد پذیرفت. تبصره 8- پست رییس امور هماهنگی هیات های حل اختلاف مالیاتی با پست حسابرس کل مالیاتی، پست رییس گروه هیات های حل اختلاف مالیاتی با پست رییس گروه حسابرسی مالیاتی و پست کارشناس ارشد هیات های حل اختلاف مالیاتی با پست حسابرس ارشد مالیاتی همتراز و متناظر بوده و کلیه تجارت و سوابق آنها مرتبط و قابل احتساب می باشد. تبصره 9- کلیه پست های سازمانی که عهده دار وظایفی نظیر راهبری، نظارت، اتوماسیون و پشتیبانی می باشند، مشمول مشاغل موضوع ماده 3 این آیین نامه قرار می گیرند. تبصره 10- کلیه عناوین شغلی موضوع ماده 3 این آیین نامه در عداد حسابرسان مالیاتی به شمار می روند، کارشناس/ رییس امور حقوقی شاغل در سازمان از جمله دادستانی انتظامی مالیاتی تابع مقررات کارشناس/ رییس امور هماهنگی مالیاتی می باشند، همچنین ارتقاء ماموران مالیاتی منوط به وجود پست سازمانی و احراز شرایط پست مزبور خواهد بود. انتقال ماموران مالیاتی با درخواست خود به سایر واحدهای سازمانی و انتصاب آنان در پست های پایین تر با رعایت ضوابط نقل و انتقال ماموران مالیاتی بلامانع می باشد. تبصره 11- پست نماینده هیات های حل اختلاف مالیاتی به دو سطح افقی 1 و 2 تقسیم بندی می شود و ارتقا از سطح 2 به 1 منوط به کسب حداقل امتیاز 85 ارزیابی عملکرد با حداقل 3 سال سابقه در سطح قبلی می باشد. ماده 4- حسابرس مالیاتی از بین کارمندان فعلی یا جدید الاستخدام «سازمان» که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می شود و تحت نظر مسئول ذی ربط در چارچوب فعالیت های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می نماید. تبصره – ادامه خدمت کارکنانی که در حال حاضر در پست های سازمانی پایین تر از حسابرس مالیاتی و کارشناس راهبری مالیاتی از قبیل کاردان مالیاتی و کمک حسابرس مالیاتی اشتغال دارند یا همان پست سازمانی بلامانع بوده و ارتقای آنها به پست های بالاتر سازمانی با رعایت سایر قواننی و مقررات منوط به ارائه مدرک تحصیلی کارشناسی در رشته تحصیلی مرتبط است. ماده 5- حسابرس ارشد مالیاتی از بین حسابرسان مالیاتی سطح یک «سازمان» که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر یا رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می شود و تحت نظر مسئول ذی ربط در چارچوب فعالیت های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می نماید. تبصره- در صورت نبود کارمند واجد شرایط مذکور در این ماده و با درخواست اداره کل امور مالیاتی ذیربط و تأیید دادستان انتظامی مالیاتی، ارتقای حسابرس مالیاتی سطح 2 به حسابرس ارشد مالیاتی/کارشناس ارشد هیات های حل اختلاف مالیاتی، منوط به کسب حداقل 85 درصد از میانگین امتیاز ارزیابی عملکرد و کسب امتیاز لازم در ارزیابیهای تخصصی (مصاحبه یا آزمون)، امکان پذیر خواهد بود.[1] ماده 6- رییس گروه حسابرسی مالیاتی از بین حسابرسان ارشد مالیاتی سطح یک یا کارشناس راهبری با حداقل 3 سال سابقه در همان پست که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می شود و تحت نظر مسئول ذی ربط در چارچوب فعالیت های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می نماید. ماده 7- حسابرس کل مالیاتی از بین ماموران مالیاتی با پست های رییس گروه حسابرسی مالیاتی سطح یک که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می شود و تحت نظر مسئول ذی ربط در چارچوب فعالیت های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می نماید. انتصاب حسابرس کل مالیاتی به پست رئیس امور راهبری مالیاتی و یا دادیار مسئول مالیاتی و بالعکس بلامانع می باشد. ماده 8- کارشناس ارشد هیات های حل اختلاف مالیاتی، از بین حسابرسان ارشد مالیاتی «سازمان» با حداقل3 سال سابقه در همان پست که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می شود و تحت نظر مسئول ذی ربط در چارچوب فعالیت های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می نماید. ماده 9- رییس گروه هیات حل اختلاف مالیاتی، از بین رییس گروه های حسابرسی مالیاتی با حداقل 3 سال سابقه در همان پست یا کارشناسی ارشد سطح یک هیات های حل اختلاف مالیاتی با دو سال سابقه در همان سطح «سازمان» که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می شود و تحت نظر مسئول ذی ربط در چارچوب فعالیت های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می نماید. ماده 10- رییس امور هماهنگی هیات های حل اختلاف مالیاتی از بین ماموران مالیاتی با پست های رییس گروه هیات های حل اختلاف مالیاتی سطح یک یا رییس گروه حسابرسی مالیاتی سطح یک در همان پست ها که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می شود و تحت نظر مسئول ذی ربط در چارچوب فعالیت های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می نماید. ماده 11- نماینده سازمان در هیات های حل اختلاف از بین کارمندان سازمان دارای مدرک کارشناسی و بالاتر از رشته تحصیلی مرتبط و دارای حداقل 10 سال سابقه خدمت که حداقل 6 سال آن را در امور مالیاتی اشتغال داشته و در امر مالیاتی بصیر و مطلع باشند انتخاب می شوند و تحت نظر مسئول مربوط در چارچوب فعالیت های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می نماید. تبصره – بصیر و مطلع بودن در این ماده عبارت است از دارا بودن پست سازمانی حسابرس کل با حداقل یک سال سابقه، رییس گروه حسابرسی مالیاتی سطح یک با حداقل چهار سال سابقه در همان سطح، دادیار مسئول انتظامی مالیاتی با حداقل یک سال سابقه و رییس گروه راهبری مالیاتی سطح یک با حداقل یک سال سابقه در همان سطح و یا پست های بالاتر. ماده 12- عضو شورای عالی مالیاتی از بین اشخاص صاحب نظر، مطلع و مجرب در امور حقوقی، اقتصادی، مالی، حسابداری و حسابرسی که دارای حداقل مدرک کارشناسی یا معادل در رشته های مذکور به پیشنهاد رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور و حکم وزیر امور اقتصادی و دارایی منصوب می شوند. ماده 13- روسای شعب از بین اعضای شورای عالی مالیاتی شاغل در سازمان امور مالیاتی کشور، توسط رییس شورای عالی مالیاتی انتخاب می شوند. تبصره: معاون شورای عالی مالیاتی از بین کارکنان سازمان منصوب می شود. ماده 14- رشته های تحصیلی مطلوب عبارت است از حسابداری، حسابرسی، بازرگانی، مدیریت، اقتصاد، حقوق، مهندسی صنایع و رشته های مصرح در طرح طبقه بندی مشاغل، همچنین به منظور تحقق اهداف طرح جامع مالیاتی استفاده از رشته های تحصیلی امور فناوری اطلاعات از قبیل سخت افزار، نرم افزار، مهندسی فناوری اطلاعات، مدیریت فناوری اطلاعات و سایر رشته ها حسب تشخیص سازمان امکان پذیر می باشد. تبصره- ماموران مالیاتی که پیش از تاریخ تصویب این آیین نامه به استخدام سازمان امور مالیاتی کشور (وزارت امور اقتصادی و دارایی) درآمده اند از شمول حکم این ماده مستثنی می باشند. ماده 15- مدیران کل امور مالیاتی در واحدهای سازمانی موظفند نقش های مربوط به فرآیندهای مرتبط با اجرای نظام جامع مالیاتی را به استثنای نقش هایی که طبق این آیین نامه به پست های خاصی تخصیص داده شده به هر یک از ماموران مالیاتی تخصیص دهند. ماده 16- تطبیق و انتخاب ماموران مالیاتی شاغل به عناوین پستی موضوع این آیین نامه به ترتیب زیر می باشد: شغل عناوین پستی قبلی عناونی پستی جدید دادرسی مالیاتی نماینده سازمان در هیات های حل اختلاف مالیاتی نماینده سازمان در هیات های حل اختلاف مالیاتی رییس امور حسابرسی مالیاتی رییس امور هماهنگی هیات های حل اختلاف مالیاتی (سطوح 1-2-3) رییس گروه حسابرسی مالیاتی رییس گروه هیات های حل اختلاف مالیاتی (سطوح 1-2-3) حسابرس ارشد مالیاتی کارشناس ارشد هیات های حل اختلاف مالیاتی (سطوح 1-2-3) دادستانی انتظامی مالیاتی دادستان انتظامی مالیاتی دادستان انتظامی مالیاتی معاون دادستان انتظامی مالیاتی معاون دادستان انتظامی مالیاتی دادیار مسئول انتظامی مالیاتی دادیار مسئول انتظامی مالیاتی دادیار انتظامی مالیاتی دادیار انتظامی مالیاتی راهبری حسابرسی مالیاتی رییس گروه مالیاتی رییس امور راهبری مالیاتی (سطوح 1-2-3) کارشناس مالیاتی کارشناس راهبری مالیاتی (سطوح 1-2-3) حسابرسی مالیاتی رییس امور حسابرسی مالیاتی حسابرس کل مالیاتی (سطوح 1-2-3) رییس گروه حسابرسی مالیاتی رییس گروه حسابرسی مالیاتی (سطوح 1-2-3) حسابرس ارشد مالیاتی حسابرس ارشد مالیاتی (سطوح 1-2-3) حسابرس مالیاتی حسابرس مالیاتی (سطوح 1-2-3) تبصره 1- تطبیق پست های فعلی ماموران مالیاتی دارای مدارک تحصیلی پایین تر از کارشناسی بلامانع بوده لیکن ارتقاء آنان به پست سازمانی بالاتر منوط به ارایه مدرک تحصیلی کارشناسی مرتبط می باشند. تبصره 2- تعیین سطوح در تطبیق پست های سازمانی فعلی (در زمان تصویب این آیین نامه) به پست های سازمانی جدید صرفا بر اساس سنوات خدمت در همان پست انجام خواهد شد. ماده 17- نظر به ضرورت حفظ و تداوم صلاحیت حرفه ای ماموران مالیاتی و در راستای مقتضیات و مصالح اداری در تمامی مشاغل موضوع این آیین نامه امکان تغییر محل خدمت یا تنزل در سطوح یا پست های سازمانی به سطوح یا پست های دیگر با درخواست مدیر کل مربوط و یا تایید دادستان انتظامی مالیاتی و موافقت رئیس کل سازمان یا رای هیات رسیدگی به تخلفات اداری مالیاتی حسب مورد با رعایت مقررات مربوط، امکان پذیر می باشد. فصل سوم- شناسایی، ثبتنام و تشکیل پرونده اشخاص مشمول در نظام مالیاتی ماده ۱۸- شناخت هویت اشخاص مشمول در نظام مالیاتی، محل فعالیت و یا اقامتگاه قانونی، نوع فعالیت یا فعالیتهای اقتصادی، شروع و خاتمه فعالیتها، همچنین شناسایی سایر منابع مالیاتی آنها در اجرای آییننامه اجرایی تبصره (۳) ماده (۱۶۹) قانون در حوزه کاری شناسایی، ثبتنام و تشکیل پرونده انجام میگیرد. ماده ۱۹- حوزه کاری شناسایی، ثبتنام و تشکیل پرونده موظف است: الف- با استفاده از اطلاعات پایگاه اطلاعات هویتی، عملکردی و دارایی مؤدیان مالیاتی، انجام واحدیابی میدانی و سایر منابع اطلاعاتی از قبیل سامانه مؤدیان، گزارشهای مردمی و همچنین اقدامات واحدهای اجرایی بازرسی و مبارزه با فرار مالیاتی و پولشویی، نسبت به شناسایی، ثبتنام، تشکیل پرونده و یا اصلاح و تکمیل اطلاعات ثبتنام مؤدیان اقدام نمایند. ب- نظارت، بهروزرسانی و انجام فرآیندهای مرتبط با تعلیق، فعالسازی مجدد، تعطیلی کسبوکار ناشی از انحلال یا فوت و یا سایر عوامل، تغییر شغل، تغییر محل فعالیت، تغییر مالکیت، اجاره واحد کسبوکار، انتقال پروندههای مالیاتی مؤدیان بین ادارات امور مالیاتی و تعریف و برقراری الزامات ارائه اظهارنامه در منابع مختلف. ج- نظارت، بهروزرسانی و انجام موارد زیر: ۱. غیرفعالسازی دائم/ موقت ثبتنام (حسب درخواست سیستمی/ کتبی مؤدی و یا اطلاعات واصله) ۲. فعال/ غیرفعالسازی شناسه یکتای حافظه مالیاتی (حسب اعلام مؤدی یا مقررات موضوعه یا احراز تخلف مؤدی توسط سازمان) ۳. فعال/ غیرفعالسازی کارپوشه مؤدیان (حسب درخواست مؤدی یا مقررات موضوعه یا احراز تخلف مؤدی توسط سازمان) ۴. راهنمایی و آموزش مؤدیان مالیاتی در خصوص رفع ابهامات مربوط به ثبتنام و عضویت در سامانه مؤدیان ۵. اعلام نظر درخصوص اتصال دستگاه کارتخوان بانکی (pos) و یا درگاه پرداخت الکترونیکی به پرونده مؤدی تبصره- شناسایی میدانی توسط حوزه کاری شناسایی و ثبتنام در اجرای مفاد تبصره (۱) ماده (۲۵) ق.م.ا.ا برای مؤدیان مورد اعتماد ق.پ. موضوعیت ندارد. د- نظارت از حیث ثبتنام و عضویت در سامانه مؤدیان، صدور صورتحساب الکترونیکی، ایجاد سیستمی کارپوشه اختصاصی و پیگیری در صورت عدم انجام هریک از موارد ذکرشده برای مؤدیان دارای ثبتنام در نظام مالیاتی در اجرای مقررات مربوطه. فصل چهارم- دریافت و پردازش اظهارنامه ماده ۲۰- اظهارنامههای مالیاتی دریافتی از مؤدیان توسط »حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه« مورد پردازش قرار میگیرد. تبصره- کلیه فرآیندهای مربوط به ثبت جزئیات و پردازش اظهارنامهها توسط حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه انجام میگیرد. ماده ۲۱- حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه در مورد آن دسته از مؤدیانی که در موعد مقرر و مطابق مقررات از تسلیم اظهارنامه مالیاتی خودداری مینمایند، در صورتی که سازمان به صورت سیستمی برای آنها اظهارنامه برآوردی و برگ تشخیص سیستمی صادر نکرده باشد، مکلف است با رعایت مقررات ماده (۹۷) و تبصره ماده (۱۰۰) قانون اظهارنامههای مالیاتی برآوردی را بر اساس فعالیت و اطلاعات اقتصادی کسبشده مؤدی مطابق روشها و معیارهایی که توسط سازمان تعیین شده یا میشود، ایجاد (تولید) و نسبت به صدور برگ تشخیص مالیات بر اساس آن اقدام و برگ تشخیص مالیات مذکور را جهت ابلاغ به واحد ذیربط ارسال نماید. تبصره ۱- در صورت عدم امکان تولید اظهارنامه برآوردی توسط حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه، پرونده به منظور تولید اظهارنامه برآوردی و صدور و ابلاغ برگ تشخیص یا مطالبه مالیات حداکثر ظرف مدت یک سال از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی به حوزه کاری حسابرسی ارجاع خواهد شد. حکم این تبصره مانع از مطالبه و وصول مالیات اینگونه مؤدیان در اجرای مفاد ماده (۱۵۷) قانون نخواهد بود. تبصره ۲- در صورتی که مؤدی ظرف مهلت مقرر قانونی از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص یا مطالبه مالیات بر اساس اظهارنامههای برآوردی نسبت به تسلیم اعتراض و اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات اقدام ننماید بر اساس قسمت اخیر ماده (۹۷) قانون، برگ تشخیص مالیات مذکور از نظر درآمد مشمول مالیات و مالیات متعلقه قطعی است. حکم این تبصره در خصوص تسلیم اظهارنامه بعد از صدور و ابلاغ برگ تشخیص مالیات بر اساس اظهارنامه برآوردی در مواردی که برگ تشخیص مالیات در اجرای تبصره (۱) ماده (۲۰۳) و قسمت اخیر تبصره (۲) آن و ماده (۲۰۸) قانون ابلاغ شده است جاری نمیباشد. تبصره ۳- در صورتی که اعتراض مؤدی به برگ تشخیص مالیات بر مبنای اظهارنامه برآوردی، به دلیل عدم فعالیت باشد، الزامی به تسلیم اظهارنامه برای پذیرش و بررسی اعتراض مؤدی در اجرای قسمت اخیر ماده (۹۷) قانون وجود ندارد. تبصره ۴- اظهارنامه مطابق مقررات، اظهارنامهای میباشد که درخصوص اشخاص حقوقی حداقل شامل ترازنامه و حساب سود و زیان و برای صاحبان مشاغل مطابق مقررات فصل سوم آییننامه موضوع ماده (۹۵) قانون تنظیم و تکمیل شده باشد. عدم ارائه ترازنامه یا حساب سود و زیان یا صورت درآمد و هزینه یا خلاصه درآمد و هزینه همراه اظهارنامه مالیاتی و یا ابراز مبلغ صفر برای کل مبالغ هر یک از صورتهای مالی مذکور یا صورتهای فوق حسب مورد به منزله تسلیم »اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات قانونی« مربوط تلقی نمیگردد. ماده ۲۲- حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه در اجرای ق.پ. موظف به انجام تکالیف زیر است: الف- رسیدگی به تخلفات تکالیف مربوط به ق.پ: ۱. ثبت تخلفات دریافتی اعم از سیستمی و فیزیکی (ازجمله گزارشهای فرار مالیاتی واصله در سامانه گزارشهای مردمی فرار مالیاتی (سوتزنی) درخصوص عدم استفاده از دستگاه کارتخوان بانکی)؛ ۲. بررسی تخلفات دریافتی توسط سرپرست از حیث تکراری نبودن، مربوط بودن و ثبت در سامانه یکپارچه مالیاتی و ارجاع تخلف به کارمند؛ ۳. بررسی تخلفات توسط کارمند، ارسال نتیجه به سرپرست و تأیید/ رد توسط سرپرست؛ ۴. در صورت تأیید تخلف توسط سرپرست حسب موضوع تخلف، ادامه فرآیند در حوزه کاری ذیربط صورت میپذیرد؛ ب- رسیدگی به تخلفات موضوع ماده (۹) ق.پ: ۱. اعلام مراتب تخلف به صورت موردی یا تجمیعی به مؤدی از طریق کارپوشه ۲. مؤدی مکلف است حداکثر ظرف ۱۰ روز از تاریخ درج تخلف در کارپوشه اختصاصی وی، واکنش خود را نسبت به موضوع در سامانه مؤدیان ثبت نماید ۳. بررسی عکسالعمل مؤدی توسط کارمند نسبت به تخلف مندرج در کارپوشه وی حسب مورد با رعایت مواعد قانونی: ۱-۳. در صورت پذیرش دلایل مؤدی مبنی بر عدم بروز تخلف یا احراز عدم تخلف قبل از تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف موضوع ماده (۹) ق.پ. توسط سرپرست، موضوع از این حیث مختومه است و در کارپوشه مؤدی ثبت میشود؛ ۲-۳. در صورتی که تخلف اعلامی توسط مؤدی پذیرفته و اصلاح شود و پرونده حسب مقررات ماده (۱۴) ق.م.ا.ا. و تبصره (۱) ماده (۱۹) ق.پ. به حسابرسی ارجاع نشده باشد، جریمه موضوع ماده (۲۲) ق.پ. با رعایت مهلت ماده (۱۵۷) قانون توسط این حوزه کاری مطالبه میشود. ۳-۳. در صورت عدم پذیرش تخلف توسط مؤدی و امتناع از ثبت یا اصلاح موارد تخلف و همچنین عدم تأیید ثبت و اصلاح تخلف توسط سرپرست، پرونده به حوزه کاری اعتراضات و شکایات ارسال میشود. ۴-۳. در صورت عدم تأیید تخلف توسط هیأت حل اختلاف مالیاتی، مراتب به صورت سیستمی در کارپوشه مؤدی درج و توسط همین حوزه کاری مختومه میشود. ۵-۳. در صورت تأیید تخلف و عدم قبول اصلاحات مؤدی توسط هیأت حل اختلاف مالیاتی، رأی هیأت به کارپوشه مؤدی ارسال میگردد و پرونده برای رسیدگی به طور سیستمی به حوزه حسابرسی ارسال میشود. ج- دریافت و ثبت درخواستهای خارج از سامانه مؤدیان در رابطه با استرداد ، افزایش حد مجاز و یا ثبت بروز حادثه یا نقص فنی، ثبت تعطیلی یا انحلال ۱. ثبت درخواستها که از سایر طرق اعلامی توسط سازمان به سازمان واصل شده است؛ ۲. مشاهده درخواستهای واصله به کارتابل اداره امور مالیاتی توسط سرپرست و در صورت تأیید، ارسال درخواست به کارمند؛ ۳. بررسی درخواست توسط کارمند، ارسال نتیجه به سرپرست و تأیید/ رد توسط سرپرست؛ ۴. اعلام نتیجه به مؤدی از طرق مربوطه و درج در کارپوشه مؤدی و اداره امور مالیاتی؛ د- رسیدگی به اختلافات بین اطلاعات مندرج در اظهارنامهها و کارپوشه مؤدیان ۱. دریافت و ثبت درخواست مؤدیان از طرق مختلف در خصوص عدم مطابقت اطلاعات درج شده در کارپوشه با اظهارنامه هر مؤدی ۲. مشاهده و بررسی درخواستهای واصله به اداره امور مالیاتی توسط سرپرست و در صورت تأیید، ارسال درخواست به کارمند ۳. بررسی درخواست توسط کارمند، ارسال نتیجه به سرپرست و تأیید/ رد توسط سرپرست ۴. در صورت احراز اختلاف، اعلام مراتب به صورت سیستمی به مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان ۵. اعلام نتیجه به مؤدی. ه- اجرای تبصره (۱) ماده (۱۹) ق.پ. ۱. دریافت فهرست مؤدیانی که توسط مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان در اجرای تبصره (۱) ماده (۱۹) ق.پ. با رعایت تبصره ماده (۱۴) ق.م.ا.ا به صورت سالیانه به عنوان نمونه انتخاب شدهاند و اعلام مراتب به حوزه کاری حسابرسی؛ ۲. اعلام مراتب به مؤدیان منتخب. فصل پنجم- حسابرسی ماده ۲۳- وظیفه بررسی انطباق اطلاعات مؤدیان با سامانه مؤدیان در اجرای ماده ۱۹ ق.پ و تبصره (۱) آن ، حسابرسی، تشخیص مأخذ یا درآمد مشمول مالیات و تعیین مالیات موضوع قانون و ق.م.ا.ا با سازمان است و حسب مورد به حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه یا حوزه کاری حسابرسی محول میشود. مسئول حوزه کاری حسابرسی از بین معاون مدیرکل یا مدیر یا حسابرسان کل مالیاتی یا روسای گروه حسابرسی مالیاتی انتخاب میشود. ماده ۲۴- بر اساس ماده (۹۷) قانون، تبصره (۱) ماده (۱۹) ق.پ. و تبصره ماده (۱۴) ق.م.ا.ا سازمان میتواند حسب مورد و مطابق با قوانین و مقررات، بر اساس شاخصها و معیارهایی که تعیین مینماید، یا به طور نمونه و یا به صورت تصادفی (به قید قرعه)، نسبت به انتخاب مؤدیان مالیاتی برای حسابرسی منابع مختلف مالیاتی اقدام نماید. در صورت عدم انتخاب مؤدی یا اظهارنامه مالیاتی برای حسابرسی، اظهارنامه مالیاتی تسلیمی در موعد مقرر که برای حسابرسی انتخاب نشده است، قطعی خواهد بود. تبصره ۱- ادارات امور مالیاتی در مورد هر یک از مؤدیان غیرفعال به شرح ذیل، مادامی که به صورت سیستمی یا غیرسیستمی اطلاعات یا دلایلی مبنی برفعالیت آنها به دست نیاورده باشند، الزامی به حسابرسی نخواهند داشت: ۱. مؤدیانی که اساسا عدم فعالیت خود را از طریق کارپوشه و یا سایر طرق اعلام و یا به همین مقصود شناسه اقتصادی خود را غیرفعال نموده و از تسلیم اظهارنامه مالیاتی نیز خودداری کردهاند. ۲. مؤدیانی که به دلیل عدم فعالیت از ارائه ترازنامه یا حساب سود و زیان یا صورت درآمد و هزینه یا خلاصه درآمد و هزینه همراه اظهارنامه مالیاتی خودداری نمودهاند. ۳. مؤدیانی که به دلیل عدم فعالیت برای کل مبالغ هر یک از صورتها مالی مذکور عدد صفر ابراز نمودهاند. در صورت به دست آمدن اطلاعات و مستندات احراز فعالیت مالیات و جرائم متعلقه با رعایت مقررات قانون قابل مطالبه خواهد بود. تبصره۲: در موضوع اشخاص انتخاب شده جهت امر حسابرسی ( موضوع تبصره ماده (۱۴) ق.م.ا.ا و تبصره (۱) ماده (۱۹) ق.پ ) مجموع اشخاص حقوقی انتخاب شده نباید از ۱% یا ۵.۲% مجموع اشخاص حقوقی ثبت شده فزونی یابد. حکم مذکور نافی امکان رسیدگی سازمان به میزان درصد های ذکر شده در تبصره های فوق الذکر نخواهد بود. ماده ۲۵- مسئول حوزه کاری حسابرسی موظف است نسبت به تخصیص مؤدیان انتخاب شده آن حوزه کاری برای حسابرسی به حسابرس اقدام نماید و مسئولیت تأیید برنامه حسابرسی، نظارت بر اجرای حسابرسی، تأیید گزارش حسابرسی و صدور برگ تشخیص مالیات یا برگ مطالبه را بر عهده خواهد داشت. تبصره ۱- حسابرسی که پرونده مؤدی انتخاب شده برای حسابرسی از طرف مسئول حوزه کاری مربوط به او محول میشود، مسئول حسابرسی میباشد. تبصره ۲- مسئولیت هریک از حسابرسان انتخاب شده جهت حسابرسی پروندههای مالیاتی بر اساس فعالیتها و وظایف تعیین شده برای آنها در برنامه حسابرسی و دستورالعملهای سازمان و کاربرگهای حسابرسی بوده و اشخاص مزبور مسئول مندرجات گزارش و نظر خود از هر جهت میباشند. ماده ۲۶- دریافت پرونده مؤدی از بایگانی، تدوین برنامه حسابرسی (شامل انتخاب یا ایجاد یک یا چند اظهارنامه مالیاتی در یک یا چند منبع مالیاتی حسب مورد برای حسابرسی، تعیین حوزههای شک هر اظهارنامه مالیاتی مبتنی بر منبع آن، انتخاب حسابرس یا حسابرسان مورد نیاز برای هر اظهارنامه به تفکیک حوزههای شک)، تهیه گزارش حسابرسی و کاربرگهای پیوست آن بر عهده مسئول حسابرسی، حسابرس یا حسابرسان تعیین شده در برنامه حسابرسی حسب مورد میباشد و مسئول حوزه کاری حسابرسی میبایست نسبت به موافقت یا عدم موافقت با موارد مذکور اقدام نماید. مسئول حسابرسی که اقدامکننده فرآیندهای مذکور میباشد در صورت عدم موافقت مسئول حوزه کاری حسابرسی موظف است نسبت به اصلاح آن بر اساس نظر مسئول حوزه کاری حسابرسی اقدام نماید. ماده ۲۷- هرگاه پس از قطعی شدن اظهارنامه مالیاتی یا بعد از رسیدگی و صدور و ابلاغ برگ مطالبه یا تشخیص مالیات، معلوم شود مؤدی درآمد یا فعالیت انتفاعی کتمان شدهای داشته و مالیات متعلق به آن نیز مطالبه نشده باشد فقط مالیات آن درآمدها یا فعالیت، با رعایت قانون و ق.م.ا.ا و مقررات این آییننامه مطالبه خواهد شد. ماده ۲۸- چنانچه در اجرای تبصره (۲) ماده (۲۷۲) قانون و سایر مقررات قانونی مربوط حسابرسی مالیاتی پرونده مؤدیان مالیاتی به سازمان حسابرسی و یا مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی محول گردد، مسئول حسابرسی موظف است پس از دریافت گزارش تنظیم شده مذکور، گزارش حسابرسی مالیاتی را از حیث تطبیق با قوانین و مقررات مربوطه بررسی نماید و در صورت عدم رعایت قوانین و مقررات مربوطه نسبت به ارجاع مورد حسابرسی به تنظیمکنندگان گزارش اقدام نمایند و تنظیمکنندگان گزارش مکلفند نسبت به اصلاح گزارش مالیاتی حسب نظر مسئول حسابرسی سازمان اقدام نمایند. مسئول حسابرسی با دریافت گزارش نهایی از تنظیمکننده گزارش نسبت به ثبت آن در سامانه یکپارچه مالیاتی اقدام و سپس جهت تأیید برای مسئول حوزه کاری حسابرسی ارسال مینماید. تبصره ۱- در اجرای این ماده سازمان حسابرسی و یا مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی میتوانند برای دریافت دفاتر و یا اسناد و مدارک حسب مورد به مؤدی مراجعه نموده و ضمن اخذ اسناد و مدارک بر اساس مقررات حسابرسی میدانی اقدام نمایند. تبصره ۲- در راستای این ماده مسئول حوزه کاری حسابرسی میبایست کلیه اطلاعات واصله به سازمان را در زمان ارجاع مورد حسابرسی و اطلاعات تکمیلی را تا پیش از تاریخ تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی حسب مورد به سازمان حسابرسی و یا مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی انتخاب شده برای تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی در اجرای قوانین مربوط تسلیم نماید. ماده ۲۹- انواع حسابرسی مالیاتی: الف- سیستمی: در این نوع حسابرسی سازمان با انتخاب اظهارنامه مالیاتی بر اساس معیارها و شاخصهای تعیینشده، چنانچه حسب اطلاعات اقتصادی کسب شده در رابطه با مؤدیان امکان تعیین درآمد مشمول مالیات و مالیات مؤدی امکانپذیر باشد، میبایست نسبت به حسابرسی سیستمی اظهارنامه اقدام و گزارش و برگ تشخیص مربوطه را به صورت سیستمی صادر نماید. در غیر این صورت میبایست حسب مقررات سایر انواع حسابرسی به شرح زیر اقدام نمود. تبصره ۱- در حسابرسی سیستمی اوراق تشخیص مالیات ظرف مواعد قانونی توسط سازمان صادر شده و حسب مقررات به مؤدی در زمان مقرر ابلاغ میشود. تبصره ۲- سازمان می تواند از فرآیند این نوع حسابرسی در مواردی که مودی اظهارنامه مالیاتی تسلیم ننموده یا اساسا مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی نمی باشد نیز استفاده نماید. ب- اداری: در حسابرسی اداری با ابلاغ برگ دعوت ارائه دفاتر، اسناد و مدارک حسب مورد از مؤدی دعوت میشود در زمان تعیین شده، با همراه داشتن دفاتر، اسناد و مدارک درخواستی به اداره امور مالیاتی مربوط برای حسابرسی مراجعه نماید. مؤدی ملکف است در زمان تعیین شده به اداره امور مالیاتی مراجعه نماید. در صورت ارائه دفاتر، اسناد و مدارک توسط مؤدی، حسابرس میبایست با توجه به دعوتنامه مذکور ضمن تنظیم صورتمجلس نسبت به حسابرسی به دفاتر و اسناد و مدارک ارائه شده در چارچوب قوانین و مقررات و تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی، در سامانه یکپارچه مالیاتی و تکمیل کاربرگهای مربوط اقدام و مراتب را برای تأیید به مسئول حوزه کاری حسابرسی ارسال نماید. دفاتر، اسناد و مدارک درخواستی اداره امور مالیاتی پس از حسابرسی حداکثر ظرف شش روز کاری از تاریخ صورتمجلس به مؤدی مسترد میشود و در صورت عدم کفایت یا عدم ارائه تمام یا بخشی از اسناد و مدارک ارائه شده یا عدم مراجعه مؤدی به اداره امورمالیاتی مربوط در زمان تعیین شده، در صورتی که امکان تعیین مأخذ یا درآمد مشمول مالیات فراهم نباشد، مسئول حسابرسی باید درخواست خود را مبنی بر تغییر نوع حسابرسی از اداری به میدانی با ذکر دلیل به مسئول حوزه کاری حسابرسی پیشنهاد نماید. در صورت عدم موافقت تغییر نوع حسابرسی توسط مسئول حوزه کاری حسابرسی از اداری به میدانی، مسئول حسابرسی مکلف است با رعایت مقررات نسبت به تهیه گزارش حسابرسی مالیاتی اقدام نماید. ج- میدانی: در حسابرسی میدانی با ابلاغ برگ دعوت ارائه دفاتر، اسناد و مدارک حسب مورد به مؤدی اعلام میشود تا در زمان مراجعه حسابرس یا حسابرسان به اقامتگاه قانونی مؤدی و یا محلی که قبلا به صورت مکتوب به اداره امور مالیاتی اعلام شده است، نسبت به ارائه دفاتر، اسناد و مدارک درخواستی حسب مورد اقدام نماید. حسابرس یا حسابرسان میبایست با توجه به دعوتنامه فوق در تاریخ مراجعه، نسبت به تنظیم صورتمجلس، اقدام و ضمن حسابرسی به دفاتر، اسناد و مدارک ارائه شده در چارچوب قوانین و مقررات با تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی، در سامانه یکپارچه مالیاتی (با توجه به نتایج رسیدگی) اقدام و ضمن تکمیل و الصاق مدارک و کاربرگهای مربوط، مراتب را برای تأیید به مسئول حوزه کاری حسابرسی ارسال نماید. تبصره ۱- در حسابرسیهای اداری و میدانی، مسئول حسابرسی مکلف است تاریخ یا تاریخهای مراجعه به اداره یا محل تعیین شده در اجرای مقررات بند (ب) این ماده حسب مورد برای حسابرسی دفاتر، اسناد و مدارک را به همراه اسامی گروه حسابرسی کتبا به مؤدی ابلاغ نماید. فاصله تاریخ ابلاغ تا اولین روز مراجعه نباید کمتر از ۷ روز و بیشتر از ۱۵ روز باشد. در صورت درخواست مؤدی و موافقت مسئول حسابرسی مهلت مزبور تا ۱۰ روز از تاریخ تعیین شده قابل افزایش خواهد بود. تبصره ۲- در حسابرسی میدانی، مؤدی در طول دوره حسابرسی که زمان آنقبلا تعیین و به وی اعلام شده است، ملزم به ارائه دفاتر، اسناد و مدارک درخواستی حسب مورد جهت انجام حسابرسی میباشد. تبصره ۳- صورتمجلس ارائه دفاتر، اسناد و مدارک حسب مورد در اجرای این ماده در دو نسخه تنظیم و پس از امضای حسابرس و مؤدی و یا عدم امضای مؤدی، یک نسخه به مؤدی حسب مقررات تسلیم میشود. تبصره ۴- در صورت ارائه دفاتر، اسناد و مدارک توسط مؤدی، مسئول حسابرسی میبایست با رعایت قانون و ق.م.ا.ا و سایر قوانین و مقررات مرتبط، نسبت به حسابرسی دفاتر و اسناد و مدارک مؤدی با توجه به حدود و مسئولیتهای تعیین شده در برنامه حسابرسی اقدام و گزارش حسابرسی و کاربرگهای مربوط را جهت تأیید نزد مسئول حوزه کاری حسابرسی ارسال نماید. تبصره ۵- در صورت عدم ارائه دفاتر، اسناد و مدارک حسب مورد توسط مؤدی، مسئول حسابرسی میبایست با عنایت به اسناد و مدارک و سوابق مالیاتی موجود و با توجه به اطلاعات مکتسبه و حجم فعالیت مؤدی و قراین و شواهد، ضمن تنظیم گزارش حسابرسی و کاربرگهای مربوط در سامانه (با توجه به نتایج حسابرسی) اقدام و مراتب را برای تأیید به مسئول حوزه حسابرسی ارسال نماید. تبصره ۶- مسئول حوزه کاری حسابرسی پس از بررسی و کنترل، گزارش حسابرسی را تأیید یا رد مینماید. در صورت تأیید گزارش حسابرسی، برگ تشخیص یا مطالبه مالیات با امضای مسئول حوزه کاری حسابرسی صادر میشود. در غیر اینصورت، مسئول حوزه کاری حسابرسی مورد حسابرسی را با ذکر دلایل به مسئول حسابرسی عودت داده تا اصلاحات مورد نیاز انجام پذیرد. تبصره ۷- در صورتی که گزارش تهیه شده توسط مسئول حسابرسی پس از تأیید مسئول حوزه کاری حسابرسی منجر به تأیید اظهارنامه مالیاتی تسلیمی مؤدی گردد، اظهارنامه مالیاتی قطعی بوده و برابر مقررات برگ قطعی مالیات صادر میشود. تبصره ۸- در مواردی که در حین رسیدگی و حسابرسی مورد حسابرسی با موارد مشکوک به فرار مالیاتی مواجه شوند، مسئول حوزه کاری حسابرسی میبایست ضمن توقف اجرای فرآیند حسابرسی و حداکثر تا سه ماه قبل از انقضای مهلت رسیدگی در اجرای مفاد مواد (۱۵۶) و (۱۵۷) قانون، مراتب را به حوزه کاری بازرسی ارجاع نماید. حوزه کاری بازرسی ضمن بررسی و انجام اقدامات لازم در چارچوب مقررات قانونی مربوط از جمله بازرسی مالیاتی موضوع ماده (۱۸۱) قانون، نتیجه را به مسئول حوزه کاری حسابرسی برای ادامه فرآیند حسابرسی عودت مینماید. تبصره ۹- در مواجهه با موارد مشکوک به معاملات غیرواقعی در حین حسابرسی مالیاتی، مسئول حوزه کاری حسابرسی میبایست ضمن بررسی احراز اصالت معاملات از طریق کنترل صورتحساب، اسناد پرداخت، بهای کالاها و خدمات و مالیات و عوارض ارزش افزوده، اخذ تأییدیه، شناسایی فروشنده، کنترل اسناد حمل، رسید انبار و ...، ضمن تعامل و مکاتبه با حوزه کاری حسابرسی طرف معامله، صحتسنجی معامله را بررسی و تکمیل نماید. د- بازرسی: این نوع حسابرسی به منظور بررسی گزارشهای فرار مالیاتی و همچنین بررسی موارد مربوط به فعالیت اقتصادی مؤدی از جمله حجم، وضعیت، نوع، موقعیت و شناسایی اموال وی در موارد خاص از جمله ارجاع بازرسی به واحد اجرایی مبارزه با فرار مالیاتی، تکمیل اطلاعات مورد نیاز حسابرسان و سایر حوزههای کاری انجام میشود. در این نوع حسابرسی هیچ اظهارنامه مالیاتی برای حسابرسی انتخاب نمیشود بلکه با ایجاد این مورد توسط مسئول حوزه کاری حسابرسی و ارجاع آن به حسابرس، نسبت به تهیه گزارش بازرسی مطابق فرمهای ابلاغی سازمان اقدام خواهد شد. بر اساس نتایج حاصل از حسابرسی فوق امکان تغییر رتبه ریسک مؤدی وجود خواهد داشت. همچنین حسابرس میتواند درخواست انجام حسابرسی اداری یا میدانی را به مسئول حوزه کاری حسابرسی اعلام نماید که در صورت موافقت مسئول حوزه کاری حسابرسی مورد حسابرسی ایجاد و به مسئول حسابرسی تخصیص داده خواهد شد. ه- بازبینی: بعد از خاتمه حسابرسی، اداره امور مالیاتی میتواند نسبت به انتخاب برخی از گزارشهای حسابرسی به منظور بررسی و ارزیابی کیفیت آنها اقدام نماید. اداره امور مالیاتی در صورت ضرورت با مراجعه به مؤدی و بررسی دفاتر، اسناد و مدارک حسب مورد، گزارش لازم را تهیه خواهد نمود. گزارش نهایی مربوط به این نوع حسابرسی منجر به مواردی همچون تهیه گزارش حسابرسی متمم یا اصلاحی، تهیه گزارشهای تخلفات مأموران مالیاتی و گزارشهایی در جهت تشویق و ارتقای مأموران مالیاتی با رعایت مقررات قانونی مربوط میگردد. بازبینی میتواند با درخواست دادستانی انتظامی مالیاتی و حسب مورد سایر مراجع ذیصلاح مالیاتی ذیربط از جمله اداره کل امور مالیاتی مربوط، واحدهای ستادی ذیربط در سازمان توسط حوزه کاری حسابرسی انجام شود. ماده ۳۰- هرگاه مأموران مالیاتی در محاسبه مأخذ درآمد مشمول مالیات یا مالیات متعلق یا اعتبارات ارزش افزوده (مالیات وعوارض پرداختی) اشتباه کرده باشند، به شرح زیر اقدام خواهد شد: ۱. در صورتی که قبل از قطعیت مأخذ یا درآمد مشمول مالیات یا اعتبارات ارزش افزوده (مالیات وعوارض پرداختی)، اصلاح اشتباه محاسبه منجر به افزایش ماخذ، درآمد مشمول مالیات، مالیات یا مانده بدهی مالیات و عوارض گردد، در خصوص قانون مالیاتهای مستقیم، با رعایت مهلت مرور زمان ماده (۱۵۷) قانون مذکور و در خصوص قانون مالیات بر ارزش افزوده بدون رعایت مهلت فوقالذکر گزارش لازم عنوان مسئول حوزه کاری حسابرسی ارائه میشود و همچنین چنانچه قبل یا بعد از قطعیت مأخذ یا درآمد مشمول مالیات یا اعتبارات ارزش افزوده (مالیات وعوارض پرداختی)، اصلاح اشتباه محاسبه منجر به کاهش مأخذ، درآمد مشمول مالیات، مالیات یا مانده بدهی مالیات و عوارض گردد، بدون رعایت مهلت مرور زمان یادشده گزارش لازم عنوان مسئول حوزه کاری حسابرسی ارائه میشود. در صورت تأیید گزارش فوق توسط مسئول حوزه کاری حسابرسی و طبق دستور وی، در خصوص قانون مالیاتهای مستقیم در صورت افزایش با رعایت مهلت مرور زمان مالیاتی و در صورت کاهش بدون رعایت مهلت مرور زمان و در خصوص قانون مالیات بر ارزش افزوده در صورت کاهش بدون رعایت مهلت زمانی مذکور و در صورت افزایش مالیات تا قبل از قطعیت، حسب مورد نسبت به اصلاح اشتباه محاسبه و صدور برگ تشخیص یا برگ مطالبه یا برگ قطعی مالیات اصلاحی و ابلاغ آن به مؤدی اقدام میشود. در اجرای این بند یک نسخه از برگ تشخیص یا برگ مطالبه یا برگ قطعی مالیات اصلاحی میبایست جهت رسیدگی به دادستانی انتظامی مالیاتی ارسال تا در صورت احراز تخلف نسبت به تعقیب متخلف یا متخلفین برابر مقررات اقدام شود. ۲. در صورتی که اشتباه ایجاد شده در اوراق قطعی مالیاتی ناشی از اشتباه در محاسبه جرائم یا محاسبه قبوض پرداخت مالیات یا اعتبار مالیاتی باشد، گزارش لازم عنوان مسئول حوزه کاری حسابداری مؤدیان تنظیم میشود و چنانچه گزارش فوق به تأیید وی برسد، طبق دستور مسئول حوزه کاری یادشده نسبت به اصلاح اشتباه محاسبه بدهی مالیاتی و صدور برگ قطعی اصلاحی و ابلاغ آن به مؤدی اقدام خواهد شد. اشتباه محاسبه: مصادیق اشتباه محاسبه شامل وجود دادههای ناصحیح، اشتباه در بهرهبرداری از اطلاعات و عدم انتقال صحیح دادهها یا به طور کلی عدم انتقال دادهها از کاربرگ تهیه شده به سیستم و یا اشتباه محاسباتی در کاربرگهای تهیه شده در زمان حسابرسی مالیاتی است، مشروط بر اینکه تغییر مبانی در تشخیص مأخذ یا درآمد مشمول مالیات یا اعتبار مالیاتی نباشد. تبصره ۱- با صدور برگ تشخیص یا مطالبه یا قطعی مالیات اصلاحی، اوراق مالیاتی صادره قبلی در این ارتباط حسب مورد باطل تلقی و حسب قوانین و مقررات مربوط اقدام میشود. تبصره ۲ - در صورتی که در محاسبه مأخذ یا درآمد مشمول مالیات بیشبرآوردی صورت گرفته باشد و مراتب با اعلام اداره کل امور مالیاتی یا دادیار مسئول دادستانی انتظامی مالیاتی اداره کل ذیربط به تأیید دادستان انتظامی مالیاتی برسد و این امر منجر به کاهش مالیات یا جرائم متعلقه شود، مطابق مقررات این ماده اقدام میشود. تبصره ۳- چنانچه مؤدی مالیاتی به استناد آرای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری یا تصویب قوانین مؤخر استحقاق استفاده از معافیت مالیاتی، مشوق مالیاتی یا نرخ صفر مالیاتی را داشته و این امر منجر به کاهش مالیات یا جرائم مالیاتی شود، مطابق مقررات این ماده اقدام خواهد شد. ماده ۳۱- در کلیه مواردی که مؤدی یا وکیل تامالاختیار ظرف مواعد قانونی از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات یا برگ اعلام نتیجه رسیدگی یا برگ مطالبه یا برگ استرداد حسب مورد اعتراضخود را کتبا یا به صورت سیستمی نسبت به آن تسلیم نماید، مسئول حوزه کاری اعتراضات و شکایات مکلف است با رعایت مقررات قانونی مربوط نسبت به تخصیص پرونده جهت انجام رسیدگی مجدد به مسئول یا مسئولان مربوطه اقدام نماید و مسئول یا مسئولان مربوطه موظفند با رعایت مقررات قانونی انجام رسیدگی مجدد که بر اساس دلایل و اسناد و مدارک مؤدی یا وکیل تامالاختیار وی انجام خواهد گرفت، مراتب را در ظهر برگ تشخیص مالیات برگ مطالبه یا برگ استرداد درج و برابر مقررات مربوط اقدام نمایند. در صورت عدم رفع اختلاف با مؤدی، پرونده به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع خواهد شد. همچنین در صورتی که برگ تشخیص مالیات یا برگ مطالبه یا برگ استرداد در اجرای مقررات تبصره (۱) ماده (۲۰۳) و قسمت اخیر تبصره (۲) آن و ماده (۲۰۸) قانون ابلاغ شده باشد نیز حکم این ماده جاری است. تبصره ۱- در مورد پروندههایی که مسئول یا مسئولان مربوط در تشخیص مأخذ یا درآمد مشمول مالیات و مالیات متعلقه سابقه اظهارنظر دارد، این امر مانع رسیدگی مجدد در اجرای مقررات مربوط توسط نامبردگان نخواهد شد. تبصره ۲- اجرای مقررات این ماده در مواردی که رسیدگی مجدد توسط مسئول یا مسئولان مربوط منجر به توافق نگردد، مانع از رسیدگی مسئول یا مسئولان بالاتر حداکثر تا سطح مدیرکل با رعایت مهلت مقرر در قانون نخواهد بود. ماده ۳۲- ادارات امور مالیاتی موظفند پرونده های مالیاتی مودیانی را که در موعد مقرر از تسلیم اظهار نامه مالیاتی خودداری نموده اند یا اصولا طبق قانون مکلف به تسلیم اظهار نامه درسررسید پرداخت مالیات نیستند، حداکثر ظرف مدت دو سال از مهلت مقرر رسیدگی و مالیات متعلق را مطالبه نمایند. حکم این ماده مانع از مطالبه و وصول مالیات مودیان در اجرای ماده ۱۵۷ قانون نخواهد بود. فصل ششم- مطالبه و وصول مالیات ماده ۳۳- درخواست صدور گواهی و یا مفاصاحساب مالیاتی بهصورت الکترونیکی و یا از طریق باجههای امور مؤدیان سراسر کشور، دریافت و پس از بررسی سیستمی یا حسب مورد توسط مسئول حوزه کاری حسابداری مربوط به پرونده ذیربط، گواهی و یا مفاصاحساب مالیاتی مذکور با امضای سیستمی مسئول حوزه کاری حسابداری مؤدیان مربوط صادر و در محل ارائه درخواست و یا محل مراجعه مؤدی برای دریافت گواهی یا مفاصاحساب ضمن ممهور نمودن گواهی توسط امور مؤدیان مربوط به مؤدی ارسال/ تسلیم میشود. تبصره ۱- در مواردی که گواهیهای مربوطه بهطور الکترونیکی و سیستمی ارسال میگردد نیازی به امضای دستی و فیزیکی نبوده و مسئول حوزه کاری حسابداری مؤدیان میبایست نسبت به تأیید و ارسال الکترونیکی گواهی مربوط اقدام نماید. تبصره ۲- در مواردی که گواهیهای مالیاتی بهصورت برخط و توسط سامانههای مالیاتی صادر میشود، نیازی به تأیید مسئولان مربوط در حوزه کاری حسابدارینبوده و صرفا اطلاعات گواهی صادره در سامانههای مالیاتی مربوط به مسئولان ذیربط نمایش داده میشود. ماده ۳۴- در هر مورد که مطابق قانون و ق.م.ا.ا. میزان درآمد یا مأخذ مشمول مالیات قطعی شود، برگ قطعی مالیات بهصورت سیستمی صادر میشود. تبصره- حکم این ماده مانع از آن نخواهد بود که با درخواست مؤدی برگ قطعی مربوطه توسط مسئول حوزه کاری بهصورت دستی مهر و امضا شود. ماده ۳۵- چنانچه مودی ظرف مهلت مقرر در ماده ۲۱۰ قانون مالیاتهای مستقیم برای پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی اقدام ننماید، برگ اجرائی به صورت سیستمی صادر میشود. تبص ره- در مواردی که امکان صدور سیستمی برگ اجرائی در پایان مهلت قانونی فراهم نشده باشد، برگ اجرایی توسط حوزه کاری خدمات مؤدیان صادر و طبق مقررات مربوطه ابلاغ میشود. ماده ۳۶- حوزه کاری اجرائیات، اقدامات اجرایی موضوع مواد ۲۱۱ الی ۲۱۸ قانون مالیاتهای مستقیم، مقررات آییننامه موضوع ماده ۲۱۸ قانون یاد شده و سایر قوانین و مقررات مربوط را انجام میدهد. ماده ۳۷- چنانچه بر اساس اطلاعات دریافتی در سامانه گزارشهای مردمی فرار مالیاتی (سوتزنی)، مؤدیان مالیاتی جدید یا درآمدهای کتمانشده و منجر به صدور اوراق تشخیص، مطالبه یا وصول مالیات شود، سازمان میتواند با رعایت مقررات قانونی مربوط نسبت به پرداخت پاداش در چارچوب دستورالعملی که به تصویب رئیسکل سازمان میرسد اقدام نماید. تبصره ۱- پرداخت پاداش موضوع این ماده درخصوص اشخاصی که به موجب قوانین و مقررات ملزم به ارسال اطلاعات مربوط میباشند، برای ارائه اطلاعات مزبور جاری نخواهد بود. تبصره ۲- چنانچه اطلاعات یا الگوهای فناورانه و نوآورانه توسط شرکتهای فناور و دانشبنیان به سازمان ارائه و منتج به شناسایی فرار مالیاتی بااهمیت و وصول شود، حسب مورد با رعایت دستورالعمل، مشمول مفاد این ماده میباشد. ماده ۳۸- در مواردی که به موجب قانون و ق.م.ا.ا. مالیات و سایر وجوه، قابل استرداد به مؤدی باشد حسب مقررات قانونی مبالغ مذکور بهصورت سیستمی حسب ق.پ. یا با تأیید مسئول حوزه کاری حسابداری مؤدیان حسب درخواست مؤدی با رعایت مهلتهای قانونی در وجه وی پرداخت یا به حساب بدهیهای ایشان منظور خواهد شد. نحوه استرداد وجوه مربوط با رعایت مقررات قانونی به موجب دستورالعملی است که به تصویب رئیسکل سازمان میرسد. فصل هفتم- اعتراضات و شکایات ماده ۳۹- امور خدمات مؤدیان سراسر کشور موظفند کلیه اوراق و فرمهای مقرر در قانون و ق.م.ا.ا و همچنین هر نوع اعتراض یا درخواست مؤدی را که از طرف مؤدی بهصورت دستی یا پستی به سازمان تسلیم یا واصل میگردد دریافت و ضمن ارائه رسید به مؤدی در سیستم ثبت و به حوزه کاری مربوطه ارسال نمایند. ماده ۴۰- حوزه کاری اعتراضات و شکایات موظف است پس از دریافت اعتراض یا شکایت مؤدی یا اداره امور مالیاتی (ماموران مالیاتی مربوط) حسب مورد ضمن بررسی اعتراض یا شکایت طبق قوانین و مقررات از جمله قانون و ق.م.ا.ا. و آییننامهها و دستورالعملهای اجرایی آن اقدام لازم را معمول دارند. تبصره: حوزه کاری مزبور بر اساس جزء (۳-۳) بند (ب) ماده ۲۲ مراتب را طبق مقررات جهت رسیدگی به هیات حل اختلاف مالیاتی ارسال نماید. ماده ۴۱- در مواردی که مودی یا اداره امور مالیاتی در مراحل دادرسی مالیاتی از اعتراض یا شکایت خود انصراف دهند، پرونده در هر مرحله ای که باشد حسب مقررات قانونی و مطابق با آخرین اقدام قبل از تاریخ انصراف قطعی محسوب می شود. ماده ۴۲- رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی باید: ۱. متضمن اظهار نظر موجه و مستدل کلیه اعضای هیأت مطابق مقررات ماده (۲۴۸) قانون باشد. ۲. در صورت تعدیل یا رفع تعرض،مسئول مربوطه در مرکز دادرسی مالیاتی نسبت به اصلاح اظهارنامه مربوطه اعم از ابرازی یا حسابرسیشده و یا تعدیلشده هیأتهای قبلی در سامانه یکپارچه مالیاتی اقدام نماید. ۳. در موارد رسیدگی در اجرای ماده (۹) ق.پ. مراتب تخلف یا عدم تخلف مؤدی را صریح اعلام کند. تبصره- آرای هیأت حل اختلاف مالیاتی میتواند بهصورت الکترونیکی و با رعایت کلیه مقررات قانونی مربوط توسط اعضای هیأت صادر شود. فصل هشتم- ابلاغ اوراق مالیاتی ماده ۴۳- ابلاغ اوراق مالیاتی به حوزه کاری خدمات مؤدیان واگذار میشود. مأموران مالیاتی در قسمت پشتیبان حوزه کاری خدمات مؤدیان مکلفند اوراق مالیاتی موضوع قانون را بر اساس مواد قانونی ازجمله مواد (۲۰۳) الی (۲۰۹) قانون ابلاغ نمایند. تبصره- سازمان میتواند بر اساس اختیار حاصله از تبصره (۲) ماده (۲۱۹) قانون و آییننامه اجرایی مربوط ابلاغ اوراق مالیاتی را به بخش غیردولتی واگذار نماید. فصل نهم- ترتیبات حسابرسی مالیاتی ماده ۴۴- در مواردی که اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل برای حسابرسی مالیاتی انتخاب شدهاند فرآیند انجام حسابرسی مالیاتی و تعیین درآمد یا مأخذ مشمول مالیات آنها در هریک از موارد ممکن، به شرح زیر خواهد بود: ۱. مؤدی نسبت به تسلیم دفاتر و اسناد و مدارک اقدام نماید: ۱-۱. دفاتر و اسناد و مدارک ارائه شده امکان حسابرسی مالیاتی را داشته باشد، در این صورت درآمد یا مأخذ مشمول مالیات بر اساس قوانین، مقررات و احکام مالیاتی مربوط از طریق حسابرسی به دفاتر و اسناد و مدارک ارائه شده حسب مورد تشخیص و تعیین خواهد شد. ۲-۱. در مواردی که معاملات ابرازی (خرید یا فروش کالا و خدمات) صورت گرفته با اشخاصی است که صحت اجزای معامله با این اشخاص به دلیل وضعیت طرف معامله (شرکتهای کاغذی، مجهولالمکان و امثالهم) قابل اثبات و تعیین دقیق نباشد، ضمن اعلام موضوع به واحد اجرایی بازرسی برای مدیریت فرآیند راستیآزمایی مؤدی به شرح زیر اقدام شود: ۱-۲-۱. در موارد هزینه و خرید، چنانچه کالا یا خدمت توسط خریدار دریافت شده لکن صورتحساب ارائه شده مربوط به اشخاص یاد شده است، بهای هزینه یا خرید به ارزش منصفانه کالا یا خدمت در زمان انجام معامله در حسابرسی مالیاتی با رعایت مقررات مبنای قبول هزینه یا خرید میباشد و مابهالتفاوت به عنوان هزینه غیرقابل قبول تلقی میگردد. ۲-۲-۱. در موارد فروش، میبایست بهای فروش به ارزش منصفانه کالا یا خدمت در زمان انجام معامله در حسابرسی مالیاتی با رعایت مقررات، مبنای فروش قرار گرفته و مابهالتفاوت (ارزش منصفانه و بهای ابرازی) عنای به میزان فروش و درآمدها اضافه گردد. ۳-۱. چنانچه در حسابرسی مالیاتی احراز شود، مبلغ درآمد یا فروش ابراز شده طبق اسناد و مدارک ارائه شده در معامله فیمابین شرکتهای گروه یا وابسته از ارزش منصفانه معامله مذکور: ۱-۳-۱. کمتر بوده و این امر منجر به انتقال سود شده است، در این صورت مابهالتفاوت آن، به درآمد یا فروش ابرازی فروشنده اضافه میشود. ۲-۳-۱. بیشتر بوده و این امر منجر به انتقال سود شده است، در این صورت مابهالتفاوت آن، از هزینهها و بهای تمام شده خریدار کسر میشود. تبصره- رعایت بند (۱-)۳صرفا در مواردی است که این امر منجر به استفاده از معافیت مالیاتی، مشوق مالیاتی، نرخ صفر مالیاتی، مزایای مالیاتی و نظایر آن شود. ۲. عدم تسلیم بخشی از اسناد و مدارک از جمله: ۱-۲. در خصوص واحدهای تولیدی، خدماتی یا بازرگانی، در صورتی که قیمت تمام شده کالا و خدمات ساخته شده یا فروش رفته، آنالیز محصول (کالا و خدمت)، صورت گردش مواد و کالا و مستندات هزینهای آن از جمله صورتحساب خرید مواد اولیه و کالا، حقوق و دستمزد و سایر هزینههای مربوط حسب مورد ارائه نشود و بر اساس سایر روشهای حسابرسی توسط حسابرسان مالیاتی امکان تعیین و یا برآورد قیمت تمام شده کالا و خدمات ساخته شده و فروش رفته بر اساس اسناد و مدارک ارائه شده فراهم نباشد، میبایست با در نظر گرفتن نسبت سود ناویژه به فروش هر کالا یا خدمت (بر اساس ابراز مؤدی، نسبت فعالیت مشاغل مشابه در سامانههای عملیاتی سازمان و یا نسبتی که هرساله توسط سازمان با تأیید رئیسکل سازمان با توجه به اطلاعات موجود در پایگاههای اطلاعاتی سازمان و اطلاعات سایر مراجع مربوط حداکثر تا پانزدهم مرداد ماه هر سال برای سال قبل تعیین میشود)، بهای تمامشده کالا و خدمات مربوط به آن بخش که مدارک مذکور آن ارائه نشده است، محاسبه شود. ۲-۲. عدم ارائه اسناد درآمدی مربوط به فروش یا درآمد ابرازی مؤدیانی که ملزم به صدور صورتحساب میباشند: ۱-۲-۲. عدم ارائه تمام اسناد درآمدی: چنانچه دلایل و یا اسناد و مدارکی از جمله اطلاعات موجود در پایگاه اطلاعات مالیاتی سازمان مربوط به فروش کالا و خدمت، صادرات و یا صورتحسابهای بانکی یا ابرازی یا به دست آمده (بر اساس ارزش منصفانه) مؤید درآمد یا فروش بیشتر از فروش ابرازی نباشد، فروش یا درآمد ابرازی مورد قبول خواهد بود و صرفا با رعایت مقررات قانونی مربوط جرائم موضوع عدم صدور صورتحساب از مؤدی مطالبه میشود، در صورت عدم مطابقت و احراز کتمان درآمد یا فروش، فروش و یا درآمد به دست آمده به عنوان فروش و درآمدهای مؤدی مد نظر قرار خواهد گرفت. ۲-۲-۲. عدم ارائه بخشی از اسناد درآمدی: درخصوص آن بخش که اسناد و مدارک آن ارائه شده است بر اساس حسابرسی قسمت درآمدی بند (۱) این ماده و درخصوص آن بخش که اسناد درآمدی آن ارائه نشده است مطابق بند (۲-۲-۱) اقدام خواهد شد. ۳-۲. عدم ارائه مدارک هزینهای: ۱-۳-۲. عدم ارائه تمام مدارک هزینهای: در این گونه موارد با در نظر گرفتن نسبت سود فعالیت، هزینههای آن بر اساس ابراز مؤدی، نسبت فعالیت مشاغل مشابه در سامانههای عملیاتی سازمان و یا نسبتی که هرساله توسط سازمان با تأیید رئیسکل سازمان با توجه به اطلاعات موجود در پایگاههای اطلاعاتی سازمان و اطلاعات سایر مراجع مربوط حداکثر تا پانزدهم مردادماه هر سال برای سال قبل تعیین میشود، با رعایت مقررات قانونی مربوط به عنوان هزینه قابل قبول مؤدی منظور میشود. ۲-۳-۲. عدم ارائه بخشی از مدارک هزینهای (به استثنای قیمت تمامشده و امثالهم)، درخصوص هزینههایی که اسناد و مدارک آن ارائه نشده در این صورت هزینه مذکور از نظر مالیاتی قابل قبول نخواهد بود. ۴-۲. در موارد عدم ارائه دفاتر قانونی، جریمه موضوع ماده (۱۹۳) قانون مطالبه خواهد شد. ۳. عدم ارائه تمامی اسناد و مدارک درآمدی و هزینهای: در این گونه موارد با در نظر گرفتن حجم فعالیت و نسبت سود فعالیت بر اساس ابزار مؤدی، نسبت فعالیت مشاغل مشابه در سامانههای عملیاتی سازمان و یا نسبتی که هر ساله توسط سازمان با توجه به اطلاعات موجود در پایگاههای اطلاعاتی سازمان و اطلاعات سایر مراجع مربوط حداکثر تا پانزدهم مردادماه هر سال قبل با تأیید رئیسکل سازمان تعیین میشود درآمد یا مأخذ مشمول مالیات با رعایت ماده (۹۴) قانون تعیین میشود. ۴. دریافت اطلاعاتی مؤید کتمان درآمد یا فعالیت: ۱-۴. کتمان فعالیت: در این گونه موارد با در نظر گرفتن نسبت سود فعالیت مشاغل مشابه در سامانههای عملیاتی سازمان و یا نسبتی که هر ساله توسط سازمان با توجه به اطلاعات موجود در پایگاههای اطلاعاتی سازمان و اطلاعات سایر مراجع مربوط حداکثر تا پانزدهم مردادماه هر سال برای سال قبل با تأیید رئیسکل سازمان تعیین میشود، با رعایت مقررات درآمد یا مأخذ مشمول مالیات آن تعیین میشود. ۲-۴. کتمان درآمد: ۱-۲-۴. هزینههای عمومی- اداری و فروش در حسابرسی مورد پذیرش واقع شده باشد: در این صورت کل مبلغ درآمد پس از کسر بهای تمامشده آن قسمت میبایست با رعایت مقررات مربوط به عنوان سود مبنای محاسبه مالیات قرار گیرد. ۲-۲-۴. هزینههای عمومی، اداری و فروش در حسابرسی مورد پذیرش واقع نشده باشد: بر اساس بند (۴-۱) اقدام میشود. ۳-۲-۴. کل هزینههای مربوط به درآمد قبلا مورد پذیرش واقع شده باشد: در این گونه موارد کل رقم درآمد کتمانشده با رعایت مقررات مربوط مبنای محاسبه مالیات وقع میشود. فصل دهم- سایر مقررات حسابرسی و مطالبه و حل اختلاف مالیاتی ماده ۴۵- ۱. مالیات بر ارث ۱-۱. آن قسمت از اموال و داراییهایی که انتقال یا دریافت یا تحویل آنها مستلزم دریافت گواهیهای موضوع ماده (۳۴) قانون نبوده و بر اساس ماده (۱۷) قانون مشمول مالیات میباشند از جمله سهام بینام، وجه نقد، اموال و داراییهای متوفی در خارج از کشور، موجودی کالا، طلب متوفی از اشخاص حقیقی و املاکی که فاقد سند رسمی هستند، اداره امور مالیاتی (حوزه کاری حسابرسی) موظف است با رعایت مقررات قانونی مربوط نسبت به مطالبه مالیات متعلقه بر اساس سهمالارث هر ورثه به موجب برگ تشخیص مالیات اقدام نماید. ۲-۱. در مورد وصیت وصی مکلف است اظهارنامه موضوع ماده (۳۹) را حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ فوت موصی تسلیم و مالیات متعلق به آن قسمت از اموال و داراییهای مورد وصیت که انتقال یا دریافت یا تحویل آنها مستلزم دریافت گواهیهای موضوع ماده (۳۴) قانون نمیباشد را برابر مقررات قانونی مربوط پرداخت نماید. در این صورت و در موارد عدم تسلیم اظهارنامه و یا پرداخت مالیات، اداره امور مالیاتی (حوزه کاری حسابرسی) موظف است نسبت به بررسی و مطالبه مالیات متعلق از وصی اقدام نماید. ۲. حق تمبر ۱-۲. در مواردی که حق تمبر و جرائم مربوطه موضوع ماده (۴۸) و یا ماده (۵۱) قانون حسب مورد پرداخت نشده است، حوزه کاری حسابرسی میبایست نسبت به مطالبه حق تمبر و جرائم متعلق بر اساس برگ مطالبه از اشخاص مربوطه اقدام نماید. ۲-۲. سایر اسناد مشمول حق تمبر موضوع مواد (۴۵)، (۴۶) و (۴۷) قانون در صورت عدم پرداخت مالیات و جرائم حق تمبر با رعایت مقررات قانونی مربوط حسب مورد، در خصوص اسنادی که در ایران صادر شده باشد، صادرکننده و در خصوص اسنادی که در خارج از ایران صادر شده باشد، اولین شخصی که اسناد مذکور را متصرف میشود، مشمول بوده و مالیات و جرائم متعلقه حسب مورد از صادر کننده یا متصرف حسب مورد وفق بند (۲-۱) مطالبه خواهد شد. ۳-۲. مطالبه مالیات حق تمبر مشمول مقررات مواد (۱۹۱)، (۲۳۸) و فصل سوم باب پنجم قانون میباشد. ۳. مالیات بر درآمد املاک و مالیات بر خانه های خالی ۱-۳. در صورت عدم پرداخت مالیات تکلیفی موضوع تبصره (۹) ماده (۵۳) قانون و جرائم متعلقه حسب مورد توسط اشخاص مشمول، مالیات و جرائم مربوطه حسب مورد برابر مقررات به موجب برگ مطالبه توسط حوزه کاری حسابرسی از اشخاص مذکور مطالبه و مطالبه مالیات تکلیفی مذکور مشمول مقررات مواد (۱۹۱)، (۲۳۸) و فصل سوم باب پنجم قانون خواهد بود. ۲-۳. اعتراضات مؤدیان مالیاتی در راستای تبصرههای (۲) و (۳) ماده (۵۴) قانون قابل بررسی مجدد در راستای مفاد ماده ۲۳۸ قانون خواهد بود. ۳-۳. درخصوص مالیات موضوع ماده (۵۴) مکرر قانون، حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه میبایست با رعایت مقررات قانونی مربوط به موجب برگ مطالبه و بر اساس اطلاعات سامانه ملی املاک و اسکان کشور، مالیات متعلق را مطالبه نماید. ۴. مالیات بر درآمد حقوق اداره امور مالیاتی ذیصلاح ماده (۹۰) قانون، درخصوص مؤدیانی که فعالیت عملکردی دارند حوزه حسابرسی است که پرونده عملکرد مؤدی در آن اداره حسابرسی میگردد و درخصوص سایر مؤدیان از جمله اشخاص موضوع ماده (۲) قانون یکی از ادارات مالیاتی به تشخیص سازمان میباشد. ادارات مزبور موظفند نسبت به رسیدگی با رعایت مهلت مقرر در ماده ۱۵۷ قانون از تاریخ سررسید ماهانه پرداخت مالیات بر درآمد حقوق و مطالبه مالیات متعلقه اقدام نمایند. ۵. مالیات اشخاص حقوقی منحله تعیین مأخذ محاسبه مالیات آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی که منحل میشوند، در موارد تسلیم و عدم تسلیم اظهارنامه موضوع ماده (۱۱۶) قانون و بر اساس ماده (۱۱۵) قانون و سایر مقررات مربوط، در حوزه کاری حسابرسی انجام خواهد شد. ۶. جرائم موضوع ماده (۱۶۹) قانون، مشمول مقررات مواد (۱۹۱) و (۲۳۸) قانون میباشد. ۷. در صورت عدم کسر و ایصال مالیاتهای تکلیفی موضوع قانون از جمله تبصره (۲) ماده (۱۰۳) و ماده (۱۰۷) قانون اداره امور مالیاتی مربوط میبایست مالیات و جرائم متعلق را با رعایت مقررات قانونی مربوط به موجب بر گ مطالبه مالیات از اشخاص مشمول مطالبه نماید و مطالبه مذکور مشمول مقررات مواد (۱۹۱)، (۲۳۸) و فصل سوم از باب پنجم قانون میباشد. فصل یازدهم- فرآیندهای مالیاتی صاحبان مشاغل مشارکتهای مدنی ماده ۴۶- ۱. با توجه به اینکه ثبتنام اینگونه مؤدیان به صورت یک مؤدی در نظام مالیاتی انجام میپذیرد لذا مشارکت (شرکا) میبایست نسبت به تسلیم یک اظهارنامه مالیاتی به عنوان اظهارنامه مالیاتی مشارکت اقدام نمایند و از بین خود یک نفر را به عنوان نماینده واحد شغلی انتخاب و به شیوهای که توسط سازمان تعیین میشود، معرفی کنند. ۱-۱. مفاد تبصره ماده (۱۰۰) قانون نیز با رعایت مقررات مربوطه برای مشارکت قابل انجام است. ۲-۱. کلیه تکالیف مالیاتی واحد شغلی، از جمله ثبتنام و ثبت معاملات در سامانه مؤدیان و پرداخت مالیات توسط نماینده به نمایندگی از شرکا انجام میشود. ۲. حسابرسی و صدور برگ تشخیص یا مطالبه یا قطعی مالیات عملکرد برای مشارکت انجام لیکن سهم درآمد مشمول مالیات و مالیات هریک از شرکا به صورت جداگانه در برگ تشخیص مالیات تعیین میشود. ۱-۲- حسابرسی. هر نوع مالیات و جرائم دیگری که نوعا مربوط به فعالیت مشارکت میباشد از جمله مالیاتهای تکلیفی، حقوق، جرائم موضوع ماده (۱۶۹) قانون و ق.م.ا.ا. برای مشارکت انجام و کل شرکا نسبت به آنها مسئولیت دارند. ۳. ابلاغ اوراق مالیاتی مربوط به مشارکت مدنی ازجمله برگ تشخیص یا مطالبه یا قطعی مالیاتی - به صورت الکترونیکی و یا فیزیکی - در اجرای بند پ ماده (۲۰) ق.م.ا.ا. از طریق کارپوشه به عنوان ابلاغ به کلیه شرکا میباشد. ۴. در صورت اعتراض هر یک از شرکا به برگ تشخیص مالیات یا مطالبه یا آرای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی پرونده مشارکت با رعایت مقررات مربوط قابل رسیدگی در مراجع مربوط خواهد بود. ۵. سازمان مکلف است برای مالیات عملکرد هر یک از شرکا حساب جداگانهای برای منظور نمودن مالیات و جرائم متعلق و پرداخت یا ترتیب پرداخت متناظر با آن ایجاد نماید. هر یک از شرکا به صورت جداگانه نسبت به سهم از مشارکت که به حساب آنها منظور میشود مسئولیت داشته و در صورت عدم پرداخت برابر مقررات قانونی مربوط با آنها رفتار خواهد شد. ۱-۵.رخصوصد هر نوع مالیات و جرائم دیگری که نوعا مربوط به فعالیت مشارکت میباشد از جمله مالیاتهای تکلیفی، حقوق، جرائم موضوع ماده (۱۶۹) قانون و ق.م.ا.ا، حساب مشترکی برای مشارکت ایجاد و تمامی شرکا نسبت به پرداخت آن مسئول میباشند. ۶. در صورت فوت هریک از شرکا سهم درآمد مشمول مالیات متوفی به نسبت سهمالارث و سهم معافیت متوفی در سال فوت بین وراث بر اساس قسمت اخیر تبصره ماده (۱۰۱) قانون تقسیم میشود و از سال بعد مطابق صدر تبصره فوق عمل خواهد شد. ۷. در مشاغل انفرادی در صورت فوت مؤدی طی سال، شماره اقتصادی باطل و وراث متوفی امکان ارسال اظهارنامه و انجام کلیه فرآیندهای مالیاتی تا زمان فوت متوفی را دارا میباشند و در صورت ادامه فعالیت شغلی پس از فوت میبایست به عنوان مؤدی جدید در نظام مالیاتی ثبتنام نمایند. فصل دوازدهم- حسابرسی تجمیعی صاحبان مشاغل موضوع تبصره (۲) ماده (۱۰۱) قانون ماده ۴۷- درخصوص شخص حقیقی دارای بیش از یک فعالیت شغلی، در زمان قطعی شدن اظهارنامه یا انجام حسابرسی هریک از پروندهها، میبایست پروندههای آنها به صورتکاملا مجزا با اعمال نرخهای موضوع ماده (۱۳۱) قانون برای هر پرونده وصرفا با اعمال حداکثر یک معافیت موضوع ماده (۱۰۱) قانون برای کل پروندهها حسب مورد قطعیت یا مورد حسابرسی قرار گرفته و برای اجرای حکم تبصره (۲) ماده (۱۰۱) قانون از حیث اعمال نرخ ماده (۱۳۱) قانون برای مجموع درآمد مشمول مالیات به ترتیب زیر اقدام شود: ۱. حوزه کاری حسابداری اداره امور مالیاتی ذیصلاح مکلف است نسبت به مطالبه مالیات مابهالتفاوت موضوع تبصره پس از قطعیت حداقل دو پرونده شغلی مؤدی و همچنین پروندههای بعدی بعد از قطعیت درآمد مشمول مالیات، حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ قطعیت دو یا چند پرونده به صورت متوالیبا اعمال صرفا یک معافیت موضوع ماده (۱۰۱) و نرخ ماده (۱۳۱) قانون بر اساس درآمد مشمول مالیات تجمیعی به موجب برگ مطالبه مالیات اقدام نماید. در صورت عدم تعلق مابهالتفاوت مالیات صدور برگ مطالبه موضوعیت نخواهد داشت. ۲. در صورت عدم پرداخت یا ترتیب پرداخت مالیات مطالبه شده توسط مؤدی ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ برگ مطالبه، مالیات مذکور در اجرای مقررات فصل نهم از باب چهارم قانون وصول خواهد شد. ۳. در صورت اعتراض مؤدی به برگ مطالبه ابلاغ شده موضوع دراجرای مقررات ماده (۲۱۶) قانون قابل طرح در هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده مذکور میباشد. ۴. در راستای محاسبه مالیات موضوع این فصل بخشودگی نرخ موضوع تبصره ماده (۱۳۱) قانون بر اساس محاسبات اولیه مالیات قطعی شده هر پرونده میبایست از مبلغ مالیات نهایی کسر شود. جریمه موضوع مواد (۱۹۲) و (۱۹۳) قانون و نظایر آنها نیز بر اساس محاسبات اولیه در محاسبات لحاظ و مد نظر قرار میگیرد. ۵. جریمه موضوع ماده (۱۹۰) قانون برای هر پرونده تا قبل از ابلاغ برگ مطالبه موضوع این فصل بر اساس برگهای تشخیص اولیه و قطعی اولیه و مقررات مربوط و از زمان ابلاغ برگ مطالبه موضوع این فصل بر اساس مالیات پرداخت نشده مطالبه شده قابل محاسبه و مطالبه میباشد. ۶. برگ مطالبه مالیات در راستای مقررات موضوع این فصل تأثیری در ارائه گواهیهای موضوع مواد (۱۸۶)، تبصره (۱) ماده (۱۸۶)، (۱۸۷) قانون و نظایر آنها نخواهد داشت. ۷. درصورت عدم تسلیم اظهارنامه توسط مؤدی در هریک از پروندهها در محاسبه مالیات مابهالتفاوت تجمیعی، اعمال معافیت موضوع ماده (۱۰۱) قانون تا سقف درآمد مشمول مالیات پروندههایی که نسبت به تسلیم اظهارنامه مالیاتی اقدام شده، مجاز میباشد. فصل سیزدهم- سایر مقررات ماده ۴۸- انجام کلیه فرآیندهای مالیاتی از جمله ثبتنام، حسابرسی، رسیدگی مجدد و وصول مالیات پروندههای مالیاتی با سازمان است و سازمان میتواند با رعایت مقررات قانونی مربوط امور مذکور را حسب مورد به اداره امور مالیاتی و یا مأموران مالیاتی ذیربط محول نماید. تبصره- در اجرای این ماده چنانچه حسب تشخیص سازمان امور مالیاتی کشور، انجام فرآیندهای مالیاتی از جمله رسیدگی به پروندههای مؤدیان مالیاتی در یک اداره کل تجمیع گردد، مالیات و عوارض متعلقه در چارچوب مقررات قانونی مربوط، به محل فعالیت اشخاص منظور میگردد. ماده ۴۹- حداقل سطح سازمانی مجاز برای انجام مکاتبه و استعلام جهت کسب اطلاعات مورد نیاز در اجرای مواد (۲۳۰) و (۲۳۱ ) قانون و سایر مقررات، در تمامی حوزههای کاری مدیر یا سرپرست حوزه کاری میباشد. در مورد بانکها و مؤسسات اعتباری غیربانکی، درخواست اسناد و مدارک و اطلاعات مورد نیاز سازمان امور مالیاتی کشور مربوط به درآمد مؤدی، پس از طی مراحل مزبور از طریق وزیر امور اقتصادی و دارایی انجام می شود که در صورت تصویب در سایر قوانین و مقررات، این امر توسط رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور یا نماینده دارای تفویض وی صورت میگیرد. ماده ۵۰- حسب درخواست رئیس شورای عالی مالیاتی و موافقت رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور، گروههای کارشناسی به شعب شورای عالی مالیاتی جهت انجام امور محوله اختصاص مییابد. ماده ۵۱- تخلفات مأموران مالیاتی از قانون، ق.م.ا.ا و ق.پو. مقررات مربوط صرفا از طریق دادستانی انتظامی مالیاتی مورد پیگرد قانونی قرار میگیرد. ماده ۵۲- مأموران مالیاتی مکلفند در صورت مشاهده جرائم مالیاتی موضوع ماده (۲۷۴) قانون، مراتب را جهت اقامه دعوا علیه مرتکبان نزد مراجع قضایی به دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی اعلام نمایند. در صورت عدم اعلام مراتب مطابق مقررات مربوط با آنان رفتار خواهد شد. ماده ۵۳- در اجرای مقررات ماده (۲۱۹) قانون کلیه بخشنامهها، دستورالعملها و رویههای اجرایی که توسط سازمان جهت اجرای قانون مقرر میشود برای کلیه واحدهای تابعه سازمان، مأموران مالیاتی و مؤدیان لازمالاتباع است. ماده ۵۴- ترتیبات اجرایی و فرآیندهای کاری مربوط به آن بخش از فعالیتها و خدمات مالیاتی که در اجرای تبصره (۲) ماده (۲۱۹) قانون و آییننامه اجرایی آن به بخش غیردولتی برونسپاری میشوند، تابع شیوهنامه اجرایی و دستورالعملهای مربوط میباشد. ماده ۵۵- انجام کلیه فرآیندهای مندرج در این آییننامه در صورت امکان و در چارچوب قوانین و مقررات، به صورت سیستمی صورت میگیرد.
معتبر
دستورالعمل دادرسی مالیاتی (خرداد ۱۴۰۵)
دستورالعمل دادرسی مالیاتی مرکز دادرسی مالیاتی خردادماه ۱۴۰۵ فهرست فصل اول: تعاریف فصل دوم: کلیات فصل سوم: مدیریت و تشکیلات هیأتهای حل اختلاف مالیاتی نحوه انتصاب مدیران دادرسی و وظایف آنهانحوه معرفی، انتخاب و انتصاب ...
