ماده ۱ قانون معادن
معتبر
تعریف واژههای به کار رفته در این قانون به شرح زیر است: (اصلاحی مصوب ۱۳۹۰/۰۸/۲۲)
الف - ماده معدنی (کانی): هر ماده یا ترکیب طبیعی که به صورت جامد یا گاز یا مایع و یا محلول در آب در اثر تحولات زمینشناسی به وجود آمده باشد.
ب - معدن: به محدودهای اطلاق میشود که شامل ذخیره معدنی است.
پ - منبع معدنی: تمرکز یا انباشت طبیعی یک یا چند ماده معدنی در زیر یا روی زمین و یا محلول در آب است.
ت - عملیات معدنی: عبارت از اکتشاف، تجهیز، استخراج، کانهآرایی و فرآوری است.
ث - صنایع معدنی: صنایعی که بخشی از ماده اولیه آنها را مواد معدنی تشکیل میدهد.
ج - کانه (کانسنگ): مواد معدنی یا کانی های موجود در کانسار که دارای ارزش اقتصادی است.
چ - ذخیره معدنی (کانسار): منبع معدنی که بهرهبرداری از آن سودآور و مقرون به صرفه است.
ح - ذخیره: میزان وزنی یا حجمی کانه (کانسنگ) موجود در ذخیره معدنی (کانسار) است.
خ - اکتشاف: مجموعه عملیات و تجسس ارادی که به منظور یافتن (کانسار) انجام میگیرد و شامل عملیاتی از جمله موارد زیر است:
۱ - نمونه برداری و انجام آزمایشهای کمّی وکیفی
۲ - بررسی های زمینشناسی، سنجش از راه دور، ژئوشیمیایی، ژئوفیزیکی و امثال آن
۳ - حفاری روباز و زیرزمینی
۴ - حفر گمانه و چاه پیمایی
۵ - تعیین شکل، کیفیت و کمیت ذخیره معدنی و تعیین نقشههای مربوط
د - استخراج: مجموعه عملیاتی است که به منظور جدا کردن کانه (کانسنگ) از ذخیره معدنی (کانسار) و انتقال آن به محل انباشت مواد انجام میگیرد.
ذ - محل انباشت مواد: محلی خارج از کارگاههای استخراج؛ تونلها و چاهها که مواد استخراج شده در آنجا انباشته میشود.
ر - کانه آرایی: کلیه عملیات فیزیکی، شیمیایی و یا فیزیکی - شیمیایی که به منظور جدا کردن قسمتی از مواد باطله از کانه (کانسنگ) و یا تفکیک کانهها (کانسنگها) از یکدیگر انجام میگیرد.
ز - فرآوری: عملیاتی که بر روی مواد خام معدنی یا مواد کانه آرایی شده، انجام و موجب تولید مواد اولیه صنعتی میشود.
ژ - مواد باطله: موادی که در نتیجه استخراج یا کانه آرایی از کانه (کانسنگ) جدا میشود.
س - خاک صنعتی: خاکی که به دلیل خواص فیزیکی و یا شیمیایی ویژه مصارف صنعتی مختلف دارد.
ش - سنگ تزئینی: سنگهای متبلور و غیرمتبلور رسوبی آذرین و دگرگونی از قبیل مرمر، شبه مرمر (مرمریت)، تراورتن، گرانیت و امثال آنها که حاوی کانه (کانسنگ) قابل تفکیک در شرایط کنونی نیست و عملآوری آنها نظیر برش و صیقل، رایج و مقرون به صرفه است.
ص - سنگ لاشه ساختمانی: سنگهای مختلف موجود در طبیعت که در شرایط کنونی حاوی کانه (کانسنگ) قابل تفکیک نبوده و عمل آوری آن رایج و معمول و یا مقرون به صرفه نباشد و بنا به تشخیص وزارت صنعت، معدن و تجارت، سنگ تزئینی نیست و در پی یا دیوار چینی ساختمانها، راهسازی و دیوارهسازی و نظایر آن به کار میرود.
ض - پروانه اکتشاف: مجوزی است که برای انجام عملیات اکتشاف مواد معدنی در محدوده مشخص از طرف وزارت صنعت، معدن و تجارت صادر میشود.
ط - گواهی کشف: تأییدیه ای که توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت، پس از اتمام عملیات اکتشافی و کشف ذخیره به نام دارنده پروانه اکتشاف صادر میشود.
ظ - کاشف : به شخصی اطلاق میشود که گواهی کشف به نام وی صادر شده است.
ع - بهرهبرداری: مجموعه عملیاتی که به منظور استخراج و کانه آرایی و به دست آوردن مواد معدنی قابل فروش انجام میگیرد.
غ - پروانه بهرهبرداری: مجوزی که توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت برای بهرهبرداری از معادن در محدودهای مشخص صادر می گردد.
ف - بهرهبردار: شخص حقیقی یا حقوقی که دارای پروانه بهرهبرداری از وزارت صنعت، معدن و تجارت است.
ق - اجازه برداشت: مجوزی که از طرف وزارت صنعت، معدن و تجارت برای تأمین مصالح ساختمانی مورد نیاز طرحهای عمرانی و برداشت واریزهها، ذخایر محدود کشف شده و برداشت جزئی از یک ذخیره معدنی و نیز عملیات آزمایشگاهی صادر میشود.
ک - معادن بلامعارض: معادنی که فاقد بهرهبردار است یا واگذاری آن از نظر این قانون منعی ندارد.
گ - حقوق دولتی: به سهم دولت که ناشی از استخراج، بهرهبرداری و برداشت هر واحد از ماده یا مواد معدنی است اطلاق میشود.
الف - ماده معدنی (کانی): هر ماده یا ترکیب طبیعی که به صورت جامد یا گاز یا مایع و یا محلول در آب در اثر تحولات زمینشناسی به وجود آمده باشد.
ب - معدن: به محدودهای اطلاق میشود که شامل ذخیره معدنی است.
پ - منبع معدنی: تمرکز یا انباشت طبیعی یک یا چند ماده معدنی در زیر یا روی زمین و یا محلول در آب است.
ت - عملیات معدنی: عبارت از اکتشاف، تجهیز، استخراج، کانهآرایی و فرآوری است.
ث - صنایع معدنی: صنایعی که بخشی از ماده اولیه آنها را مواد معدنی تشکیل میدهد.
ج - کانه (کانسنگ): مواد معدنی یا کانی های موجود در کانسار که دارای ارزش اقتصادی است.
چ - ذخیره معدنی (کانسار): منبع معدنی که بهرهبرداری از آن سودآور و مقرون به صرفه است.
ح - ذخیره: میزان وزنی یا حجمی کانه (کانسنگ) موجود در ذخیره معدنی (کانسار) است.
خ - اکتشاف: مجموعه عملیات و تجسس ارادی که به منظور یافتن (کانسار) انجام میگیرد و شامل عملیاتی از جمله موارد زیر است:
۱ - نمونه برداری و انجام آزمایشهای کمّی وکیفی
۲ - بررسی های زمینشناسی، سنجش از راه دور، ژئوشیمیایی، ژئوفیزیکی و امثال آن
۳ - حفاری روباز و زیرزمینی
۴ - حفر گمانه و چاه پیمایی
۵ - تعیین شکل، کیفیت و کمیت ذخیره معدنی و تعیین نقشههای مربوط
د - استخراج: مجموعه عملیاتی است که به منظور جدا کردن کانه (کانسنگ) از ذخیره معدنی (کانسار) و انتقال آن به محل انباشت مواد انجام میگیرد.
ذ - محل انباشت مواد: محلی خارج از کارگاههای استخراج؛ تونلها و چاهها که مواد استخراج شده در آنجا انباشته میشود.
ر - کانه آرایی: کلیه عملیات فیزیکی، شیمیایی و یا فیزیکی - شیمیایی که به منظور جدا کردن قسمتی از مواد باطله از کانه (کانسنگ) و یا تفکیک کانهها (کانسنگها) از یکدیگر انجام میگیرد.
ز - فرآوری: عملیاتی که بر روی مواد خام معدنی یا مواد کانه آرایی شده، انجام و موجب تولید مواد اولیه صنعتی میشود.
ژ - مواد باطله: موادی که در نتیجه استخراج یا کانه آرایی از کانه (کانسنگ) جدا میشود.
س - خاک صنعتی: خاکی که به دلیل خواص فیزیکی و یا شیمیایی ویژه مصارف صنعتی مختلف دارد.
ش - سنگ تزئینی: سنگهای متبلور و غیرمتبلور رسوبی آذرین و دگرگونی از قبیل مرمر، شبه مرمر (مرمریت)، تراورتن، گرانیت و امثال آنها که حاوی کانه (کانسنگ) قابل تفکیک در شرایط کنونی نیست و عملآوری آنها نظیر برش و صیقل، رایج و مقرون به صرفه است.
ص - سنگ لاشه ساختمانی: سنگهای مختلف موجود در طبیعت که در شرایط کنونی حاوی کانه (کانسنگ) قابل تفکیک نبوده و عمل آوری آن رایج و معمول و یا مقرون به صرفه نباشد و بنا به تشخیص وزارت صنعت، معدن و تجارت، سنگ تزئینی نیست و در پی یا دیوار چینی ساختمانها، راهسازی و دیوارهسازی و نظایر آن به کار میرود.
ض - پروانه اکتشاف: مجوزی است که برای انجام عملیات اکتشاف مواد معدنی در محدوده مشخص از طرف وزارت صنعت، معدن و تجارت صادر میشود.
ط - گواهی کشف: تأییدیه ای که توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت، پس از اتمام عملیات اکتشافی و کشف ذخیره به نام دارنده پروانه اکتشاف صادر میشود.
ظ - کاشف : به شخصی اطلاق میشود که گواهی کشف به نام وی صادر شده است.
ع - بهرهبرداری: مجموعه عملیاتی که به منظور استخراج و کانه آرایی و به دست آوردن مواد معدنی قابل فروش انجام میگیرد.
غ - پروانه بهرهبرداری: مجوزی که توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت برای بهرهبرداری از معادن در محدودهای مشخص صادر می گردد.
ف - بهرهبردار: شخص حقیقی یا حقوقی که دارای پروانه بهرهبرداری از وزارت صنعت، معدن و تجارت است.
ق - اجازه برداشت: مجوزی که از طرف وزارت صنعت، معدن و تجارت برای تأمین مصالح ساختمانی مورد نیاز طرحهای عمرانی و برداشت واریزهها، ذخایر محدود کشف شده و برداشت جزئی از یک ذخیره معدنی و نیز عملیات آزمایشگاهی صادر میشود.
ک - معادن بلامعارض: معادنی که فاقد بهرهبردار است یا واگذاری آن از نظر این قانون منعی ندارد.
گ - حقوق دولتی: به سهم دولت که ناشی از استخراج، بهرهبرداری و برداشت هر واحد از ماده یا مواد معدنی است اطلاق میشود.