نمونه سوالات کارشناس رسمی دادگستری امور مالیاتی، بیمه و سرمایه‌گذاری ۱۴۰۵

سه رشته امور مالیاتی، امور بیمه و امور سرمایه‌گذاری از کم‌متقاضی‌ترین رشته‌های مالی آزمون کارشناس رسمی دادگستری‌اند و دقیقاً به همین دلیل، فرصت بهتری هستند. چون حد نصاب این آزمون نسبی است و با ۷۰ درصد امتیاز میانگین یک درصد برترِ همان رشته سنجیده می‌شود، رقابت کمتر یعنی حد نصاب پایین‌تر.

در این صفحه برای هر سه رشته نمونه سؤال واقعی با پاسخ تشریحی، مباحث آزمون و کد رسمی رشته را آورده‌ایم.

امور مالیاتی

کارشناس رسمی رشته امور مالیاتی در پرونده‌های اختلاف مؤدی با سازمان امور مالیاتی، محاسبه مجدد مالیات، بررسی دفاتر و پرونده‌های فرار مالیاتی اظهارنظر می‌کند. سؤال‌های آزمونش روی سه محور می‌چرخد: آیین‌نامه ماده ۲۱۹ و دستورالعمل‌های حسابرسی مالیاتی، قانون مبارزه با پولشویی، و دستورالعمل سوت‌زنی (گزارش فرار مالیاتی).

نمونه سؤال ۱

سؤال: طبق بند (د) ماده ۱۰۳ قانون مالیات‌های مستقیم، در یک اختلاف مالیاتی که مابه‌الاختلاف ۲٬۰۰۰ میلیون ریال است، مبلغ تمبر چقدر می‌شود؟

۱) ۷۶٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال
۲) ۳٬۸۰۰٬۰۰۰ ریال
۳) ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال
۴) ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال

پاسخ: گزینه ۲. بند (د) ماده ۱۰۳ حق‌الوکاله اختلافات مالیاتی را پلکانی تعیین می‌کند و در پایان معادل ۵ درصد آن تمبر باطل می‌شود. روش حل، دو مرحله‌ای است: اول حق‌الوکاله پلکانی، بعد ۵ درصد آن. کسی که مستقیم ۵ درصد مابه‌الاختلاف را حساب کند، به گزینه ۳ می‌رسد که تله سؤال است.

نمونه سؤال ۲

سؤال: اگر شخص مشمول قادر به اعمال شناسایی مقتضی درباره ارباب‌رجوع پیشین نباشد، تکلیف چیست؟

۱) ارائه خدمات پایه جدید را ادامه دهد
۲) صرفاً کارمزد بیشتری دریافت کند
۳) از ارائه خدمات پایه جدید خودداری و طبق رویه‌های اعلامی به همه خدمات پایه خاتمه دهد
۴) موضوع را تا سه سال مسکوت بگذارد

پاسخ: گزینه ۳. طبق ماده ۷۶ مقررات مبارزه با پولشویی، عدم امکان شناسایی، تکلیف مضاعف ایجاد می‌کند: هم خودداری از خدمات جدید و هم خاتمه‌دادن به همه خدمات پایه موجود. این «هر دو بودن» همان چیزی است که سؤال را می‌سازد.

نمونه سؤال ۳

سؤال: درباره پایگاه هویتی اشخاص حقوقی موضوع ماده ۲۰، کدام گزینه نادرست است؟

پاسخ: این ادعا که «رویه استعلام فقط باید فهرست اشخاص حقیقیِ مرتبط با هر شخص حقوقی را نشان دهد». طبق تبصره ۳ ماده ۲۰، رویه استعلام باید هر دو جهت را نشان دهد: هم اشخاص حقیقی مرتبط با حقوقی و هم اشخاص حقوقی مرتبط با حقیقی. محدودکردن آن به یک جهت نادرست است.

امور بیمه

کارشناس رسمی امور بیمه در پرونده‌های اختلاف بیمه‌گر و بیمه‌گذار، ارزیابی خسارت، تفسیر شرایط بیمه‌نامه و دعاوی مربوط به بیمه مسئولیت و شخص ثالث اظهارنظر می‌کند. سؤال‌هایش از قانون بیمه، بیمه اجباری شخص ثالث، اصول فنی بیمه مسئولیت و کلوزهای بیمه باربری می‌آید.

نمونه سؤال ۱

سؤال: در یک تصادف رانندگی، عابری به‌شدت مصدوم می‌شود و عمد راننده مسبب حادثه که بیمه‌نامه معتبر دارد اثبات می‌شود. کدام گزینه صحیح است؟

۱) بیمه‌گر وسیله نقلیه مسبب حادثه مکلف است بدون هیچ شرط و اخذ تضمین، خسارت زیان‌دیده را پرداخت کند
۲) جبران غرامت بر عهده بیمه‌گر و با اخذ تضمین است
۳) پرداخت دیه در تعهد صندوق تأمین خسارت‌های بدنی است
۴) دیه مصدوم از سوی راننده مسبب حادثه قابل جبران است

پاسخ: گزینه ۱. طبق قانون بیمه اجباری شخص ثالث، حتی در فرض اثبات عمد راننده، بیمه‌گر مکلف است خسارت زیان‌دیده را بدون شرط بپردازد. منطق قانون‌گذار روشن است: حمایت از زیان‌دیده مقدم است و تسویه‌حساب بیمه‌گر با راننده مقصر، مرحله بعد و جدای از حق زیان‌دیده است.

نمونه سؤال ۲

سؤال: کدام‌یک در بیمه مسئولیت بیمه‌پذیر است؟

۱) جرم
۲) شبه‌جرم
۳) مسئولیت اخلاقی
۴) مسئولیت کیفری

پاسخ: گزینه ۲. در بیمه مسئولیت مدنی، تنها مسئولیت‌هایی بیمه‌پذیرند که ناشی از خطای غیرعمد باشند و «شبه‌جرم» یعنی تقصیر غیرعمدیِ زیان‌بار. جرم و مسئولیت کیفری عمدی‌اند و بیمه‌پذیر نیستند؛ مسئولیت اخلاقی هم اساساً ضمانت اجرای حقوقی ندارد.

نمونه سؤال ۳

سؤال: طبق قانون بیمه، در صورت ورشکستگی بیمه‌گر حق تقدم با کدام مورد است؟

پاسخ: معاملات بیمه عمر. هنگام ورشکستگی بیمه‌گر، بیمه‌گذاران نسبت به سایر طلبکاران حق تقدم دارند و در میان معاملات مختلف بیمه، معاملات بیمه عمر در اولویت‌اند. دقت کن که صورت سؤال «معاملات» را می‌پرسد نه «اشخاص» — همین تفاوت، گزینه انحرافی را می‌سازد.

امور سرمایه‌گذاری

یک نکته را قبل از هر چیز بدان: «امور سرمایه‌گذاری، پولی و اعتباری» در فهرست رسمی رشته‌های آزمون، رشته مستقلی نیست و ذیل رشته «امور اقتصادی و امور بازرگانی و سرمایه‌گذاری» با کد ۱۳ قرار دارد.

با این حال، بانک سؤال این حوزه محتوای خودش را دارد: ارزیابی و امکان‌سنجی طرح، تسهیلات و خسارت تأخیر تأدیه، اعتبارات اسنادی و حل‌وفصل اختلافات بین‌المللی.

نمونه سؤال ۱

سؤال: مطالعه امکان‌سنجی در کدام مرحله از فعالیت اقتصادی انجام می‌شود؟

۱) پیش از سرمایه‌گذاری
۲) در حین سرمایه‌گذاری
۳) مهندسی طرح
۴) در حین بررسی امکانات سرمایه‌گذاری

پاسخ: گزینه ۱. امکان‌سنجی فرایندی است که پیش از تخصیص منابع و اجرای طرح انجام می‌شود تا ابعاد فنی، مالی، اقتصادی و بازارِ پروژه سنجیده شود. اگر بعد از شروع سرمایه‌گذاری انجام شود، دیگر کارکرد تصمیم‌گیری‌اش را از دست داده است.

نمونه سؤال ۲

سؤال: مبنای محاسبه خسارت تأخیر تأدیه در تسهیلات بانکی کدام است؟

۱) مانده بدهی شامل اصل و سود، با نرخ مندرج در قرارداد بین بانک و مشتری
۲) دریافت خسارت تأخیر تأدیه اشکال شرعی دارد
۳) مانده بدهی شامل اصل و سود و خسارت تأخیر، با نرخ واحد ۶ درصد
۴) مانده اصل تسهیلات

پاسخ: گزینه ۱. مبنای وجه‌التزام تأخیر تأدیه، کل مانده بدهی شامل اصل و سود است، با نرخ مندرج در قرارداد. این سؤال در پرونده‌های واقعی این رشته بسیار پرکاربرد است، چون محاسبه مجدد بدهی تسهیلات یکی از رایج‌ترین موضوعات ارجاعی است.

نمونه سؤال ۳

سؤال: بر اساس UCP۶۰۰ درباره اعتبارات قابل انتقال کدام گزینه صحیح است؟

پاسخ: بانک هیچ‌گونه تعهدی نسبت به انتقال اعتبار ندارد، مگر به ترتیب و حدودی که صراحتاً با آن موافقت کرده باشد. یعنی «قابل انتقال بودن» اعتبار، بانک را مکلف به انتقال نمی‌کند؛ این نکته دقیقاً همان جایی است که داوطلب‌ها اشتباه می‌کنند.

کد رشته و بانک سؤال هر کدام

مزیت این سه رشته در همان چیزی است که در ابتدا گفتیم: چون داوطلب کمتری سراغشان می‌رود و معیار قبولی نسبی است، فاصله رسیدن به حد نصاب در آن‌ها معمولاً کوتاه‌تر از رشته‌های پرمتقاضی است.

تقویم و شرایط

ثبت‌نام آزمون ۱۴۰۵ از ۶ تا ۱۲ مهر و آزمون کتبی پنجشنبه ۱۹ آذر ۱۴۰۵ است. شرط سابقه برای هر سه رشته، حداقل پنج سال سابقه مرتبط پس از اخذ دانشنامه است. فهرست کامل مدارک مجاز هر رشته در منابع آزمون کارشناس رسمی دادگستری ۱۴۰۵ آمده و توضیح فرمول حد نصاب در حد نصاب و نمره قبولی.

تمرین آنلاین

هر سه رشته شبیه‌ساز جدا با بانک سؤال اختصاصی دارند: امور مالیاتی، امور بیمه و امور سرمایه‌گذاری. پاسخ هر سؤال با ارجاع به ماده یا مستند است.