نحوه اعمال نرخ ماده (105) قانون مالیات­های مستقیم در مواردی که مودی توامان مشمول اعمال تخفیف در نرخ موضوع تبصره­های (6) و (7) ماده (105) قانون مالیات­های مستقیم می­باشد.

شماره: 200/99/519
تاریخ: 1399/09/04

موضوع: نحوه اعمال نرخ ماده (105) قانون مالیات­های مستقیم در مواردی که مودی توامان مشمول اعمال تخفیف در نرخ موضوع تبصره­ های (6) و (7) ماده (105) قانون مالیات­های مستقیم می­باشد.
 

نظر به ابهامات مطرح شده در نحوه محاسبه مالیات بردرآمد شرکت­ها  و درآمد ناشی از فعالیت­های انتفاعی سایر اشخاص حقوقی در مواردی­که مودی به طور همزمان مشمول اعمال تخفیف­های موضوع تبصره­های (6) و (7) ماده (105) قانون مالیات­های مستقیم می­باشد، بدینوسیله به منظور اتخاذ رویه واحد در محاسبه مالیات در این­گونه موارد و با استناد به ;
1-طبق بخشنامه شماره 200/96/35 مورخ 1396/03/03، در ارتباط با ابلاغ رای اکثریت اعضای شورایعالی مالیاتی موضوع صورتجلسه شماره 201-7 مورخ 1395/08/12، شورای مزبور مفاد فراز اول پیش نویس بخشنامه مربوطه مبنی بر اینکه "طبق مقررات قانون مالیات­های مستقیم، معافیت، بخشودگی و تخفیف­های مورد نظر در خصوص نرخ یا مالیات، نسبت به مالیات بردرآمد­های مربوط در نظر گرفته شده است لذا در صورتی­که مودی از چند معافیت، بخشودگی یا تخفیف در نرخ مالیاتی برخوردار می­باشد، در محاسبه معافیت، بخشودگی یا تخفیف، می­بایست معافیت، بخشودگی یا تخفیف قبلی مد نظر قرار گرفته و معافیت، بخشودگی یا تخفیف بعدی بر خالص نرخ یا مالیات مربوطه ( پس از کسر معافیت، بخشودگی یا تخفیف محاسبه شده)، اعمال شود."  را با رعایت سایر مقررات، وفق موازین قانونی دانسته است. 

2-مطابق مفاد بند (1) از قسمت (الف) بخشنامه شماره 200/96/158 مورخ 1396/12/07 " در مواردی­که در تعیین مالیات اشخاص حقوقی تخفیف موضوع تبصره­های (6) و (7) ماده (105) قانون مالیات­های مستقیم توأمان قابل اعمال باشد، با توجه به سیاق عبارت تبصره (7) فوق الذکر (نرخ­های مذکور)، می­بایست ابتدا تخفیف نرخ تبصره (6) و سپس تخفیف نرخ تبصره (7) اعمال گردد."
بنابراین، بخشنامه مذکور صرفا بر ترتیب اعمال تخفیف های مورد بحث تأکید دارد و محاسبه نرخ موثر برای محاسبه مالیات در مواردی­که مودی از چند تخفیف در نرخ مالیاتی برخوردار می باشد، مطابق مقررات بخشنامه شماره 200/96/35 مورخ 1396/03/03 خواهد بود.
با توجه به توضیحات ارائه شده مقرر می­دارد در  مواردی که مودی استحقاق برخورداری بیش از یک تخفیف در نرخ مالیاتی را دارد، در محاسبه تخفیف نرخ هر مرحله، مجموع تخفیف­های قبلی به نحوی لحاظ شود که در تعیین نرخ موثر نهایی ماده (105) قانون مالیات­های مستقیم، از اعمال تخفیف مضاعف اجتناب به عمل آید. بنابراین در مورد اعمال تخفیف موضوع تبصره (7) ماده یاد شده، در مواردی که تخفیف موضوع تبصره (6) ماده مذکور قابل اعمال باشد، می­بایست تخفیف در نرخ قبلی (موضوع تبصره (6) فوق الذکر) و سیاق عبارت حداکثر تا پنج واحد درصد از نرخ­های ذکر شده در تبصره (7) یاد شده ملحوظ نظر قرار گیرد. برای درک بهتر موضوع به مثال زیر توجه شود;
مثال: درآمد ابرازی مشمول مالیات شرکت تعاونی سهامی عام (الف) در سال 1396 مبلغ 5,000,000 ریال می­باشد. درآمد ابرازی مشمول مالیات سال 1397منعکس در اظهارنامه مالیاتی تسلیم شده در موعد مقرر این شرکت مبلغ 10,000,000 ریال و درآمد مشمول مالیات تشخیصی اداره امور مالیاتی معادل 20,000,000 ریال است. شرکت هیچ­گونه درآمد کتمان شده­ای نداشته و بدهی مالیاتی سال قبل خود را تا زمان انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی تسویه نموده است. میزان مالیات ابرازی و مالیات مندرج در برگ تشخیص مالیات سال 1397 مودی به شرح ذیل محاسبه می­شود: 
 تخفیف نرخ موضوع تبصره (6) ماده (105) قانون مالیات­های مستقیم:                                                  6/25 = 25 % * 25
 نرخ موثر ماده (105) قانون مالیات­های مستقیم نسبت به درآمد مشمول مالیات ابرازی پس از کسر تخفیف تبصره (6) ماده (105):

                                                                                                                                                         18/75 = 6/25 - 25  
درصد تخفیف تبصره (7) ماده (105) استفاده شده ناشی از اعمال تبصره (6) ماده (105): 
                              1/25 = 25 % * 5    
مانده درصد تخفیف استفاده نشده تبصره (7) ماده (105)  قابل کسر از نرخ موثر ماده (105):
3/75 = 1/25 - 2  
   نرخ موثر ماده (105) نسبت به درآمد مشمول مالیات ابرازی  پس از کسر تخفیف در نرخ موضوع تبصره­های (6) و (7) ماده (105):
 15 = 3/75 – 18/75
نرخ موثر ماده (105) نسبت به مابه­ التفاوت درآمد مشمول مالیات تشخیصی و درآمد ابرازی مشمول مالیات مودی (صرفا تخفیف تبصره (7) ماده (105) اعمال می­شود:
20 = 5- 25  
   محاسبه مالیات درآمد ابرازی مشمول مالیات مندرج در اظهارنامه مالیاتی:
1,500,000 = 15 % * 10,000,000
محاسبه مالیات درآمد مشمول مالیات تشخیصی اداره امور مالیاتی:
مابه­ التفاوت درآمد مشمول مالیات تشخیصی اداره امور مالیاتی و درآمد ابرازی مشمول مالیات مودی :
10,000,000 = 10,000,000 – 20,000,000
مالیات متعلق به مابه­التفاوت درآمد مشمول مالیات تشخیصی اداره امور مالیاتی و درآمد ابرازی مشمول مالیات مودی :
2,000,000 = 20 % *   10,000,000
 جمع مالیات درآمد مشمول مالیات تشخیصی اداره امور مالیاتی:
 3,500,000 = 2,000,000 + 1,500,000  

امید علی پارسا
رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور