نحوه محاسبه مالیات حقوق

شماره: 18872/4685/4/30
تاریخ: 1376/05/02

نظرباینکه راجع به ترتیب اجرای مقررات قانون اصلاح ماده 84 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1375/12/19 بار دیگر سوالات متعددی توسط واحدهای مختلف مالیاتی مطرح میگردد ، لذا ضمن جلب توجه همکاران به مفادبخشنامه شماره 2790/661-4/30 مورخ 1376/01/26، جهت رفع سایر اشکالات مطروحه نکات زیر را نیز یادآوری مینماید:
1- کلیه حقوق بگیران مشمول قانون کارمصوب 1369/12/29 مجمع تشخیص مصلحت نظام ، از حیث مقررات مالیاتی مشمول واژه " کارگران " مندرج در ماده 84 و تبصره یک قانون مالیاتی اصلاحی فوق الاشعار میباشند.
2- باتوجه به مقررات مربوط به تعیین حداکثر ساعات کار ( 44 ساعت در هفته و 176 ساعت برای چهارهفته ) و با عنایت باینکه معمولا حقوق و فوق العاده اضافه کار بصورت ماهانه توسط موسسات و اشخاص پرداخت میگردد، میزان اضافه کار موضوع قسمت اخیر تبصره یک ماده 84 مذکور برای کارگران حدود 96 ساعت در ماه میباشد.
بنابراین فوق العاده اضافه کار دریافتی آنها باید با رعایت مقررات قانون کار حداکثر تا 96 ساعت در ماه مشمول نرخ مقطوع ده درصد و مازاد آن با افزودن به جمع حقوق و فوق العاده های دیگر سالیانه حقوق بگیر مورد اعمال نرخ تصاعدی موضوع ماده 131 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفندماه 1366 و اصلاحیه آن مصوب 1371/02/07 قرارگیرد. لازم به ذکر است که در موقع پرداخت یا تخصیص فوق العاده اضافه کار، چنانچه مجموع درآمد حقوق سالیانه با اضافه نمودن فوق العاده اخیر کمتر از حد نصاب معافیت مالیاتی مذکور در ماه 84 اصلاحی باشد ، در اینصورت فوق العاده اضافه کار مزبور هم مشمول پرداخت مالیات نخواهد بود.
مثال : حقوق و مزایای مستمر دریافتی ماهیانه درسال 1376 300000 ریال فوق العاده اضافه کاردریافتی در فروردین ماه 1376 180000 ریال (حق الزحمه اضافه کار فوق براساس مدت زمان کمتراز 50% ساعات کارروزانه محاسبه شده است ) درآمد مشمول مالیات مستمرسالیانه 3600000 = 12 × 300000 جمع " " " " و غیر مستمر 3780000= 180000 +3600000 چون این مبلغ از حدنصاب معافیت سالانه یعنی مبلغ 3840000 ریال کمتر میباشد بنابراین حق الزحمه مزبورمشمول پرداخت مالیات نخواهد بود.
حال اگر حقوق بگیرد در اردیبهشت ماه نیز مطابق فروردین ماه اضافه کاری دریافت نماید قسمتی از فوق العاده اضافه کار اردیبهشت ماه بشرح زیر مشمول پرداخت مالیات خواهد بود. جمع درآمد مشمول مالیات یکساله 3960000=180000+3780000 ( منجمله حق الزحمه اضافه کار فروردین و اردیبهشت ) قوق العاده اضافه کار مشمول مالیات 120000=3840000- 3960000 باتوجه باینکه تمام اضافه کاری اردیبهشت ماه مربوط به مدت زمان کمتر از 50% ساعات کار روزانه بوده ، لذا مبلغ 120000 ریال مشمول نرخ 10% طبق بند 13 ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم میگردد. مالیات فوق العاده اضافه کار اردیبهشت ما 120000=10% ×120000 و چون جمع دریافتی حقوق بگیر درطول سال براساس مقررات جاری مربوط کمتراز نصاب 14400000 ریال ( موضوع ماده 85 لایحه حداکثر و حداقل حقوق ) میباشد
مبلغ 12000 ریال مزبور مشمول بخشودگی مالیات موضوع تبصره 2 ماده 84 اصلاحی میگردد .
پس : 3000=25% × 12000 9000=3000 -12000 مالیات قابل کسربابت فوق العاده اضافه کار اردیبهشت ماه 76
3- مطلع هستید که حداکثر حقوق موضوع ماده 8 " لایحه قانونی مربوط به حداکثر و حداقل حقوق مستخدمین شاغل و بازنشسته و آماده خدمت مصوب 1358/02/04 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران " برای سالجاری (1376) مبلغ 1200000 ریال در ماه است که دوازده برابر آن ، مبلغ 14400000 ریال بابت یکسال مالیاتی میباشد و تا این مبلغ ، طبق تبصره 2 ماده 84 اصلاحی ، معادل 25% مالیات بخشوده میشود. حال توجه خواهند داشت که دراحتساب رقم مذکور باید مجموع حقوق و مزایای ( فوق العاده های ) مستمر و غیرمستمر سالانه اعم از نقدی و غیرنقدی حقوق بگیر پس ازکسر معافیت های مقرر قانونی (باستثنای معافیت مالیاتی موضوع ماده 84 اصلاحی مصوب 1375/12/19 )مبنای محاسبه قرار گیرد. در این خصوص به مثال زیر توجه فرمائید: حقوق و فوق العاده های دریافتی ماهانه شخصی که مستخدم یکی از موسسات خصوصی است ، عبارتست از:
1- حقوق اصلی 600000 ریال
2- فوق العاده شغل 350000 ریال
3- فوق العاده محرومیت ازتسهیلات زندگی 250000 ریال
4- فوق العاده محل خدمت 50000 ریال
5- فوق العاده جذب 100000 ریال چنانچه شخص مزبوربابت شهریورماه مبلغ 540000 ریال نیز فوق العاده اضافه کاردریافت کند ( که مبلغ 135000 ریال آن بابت اضافه کارمازاد بر 50% کارروزانه است )، مالیات متعلق بشرح زیر محاسبه میگردد:
ریال 180000= 30% × 600000 حد معافیت فوق العاده ها طبق قسمت اخیر بند 6 ماده 91 220000=180000- ( 100000 +50000 +250000) فوق العاده های مشمول مالیات موضوع ردیفهای 3 تا 5 1170000=220000 + 350000 + 600000 درآمد حقوق ماهانه مشمول مالیات قبل از کسر معافیتها 14040000= 12 ×1170000 درآمد حقوق مستمرسالانه مشمول مالیات 10200000= 3840000 - 14040000 درآمد حقوق مستمرسالانه مشمول مالیات 2995000= نرخ موضوع ماده 131 × 10200000 مالیات حقوق مستمرسالانه قبل ازکسر25% معافیت مالیات درآمد مستمر سالانه 2246250=75/0 × 2995000 مالیات قابل کسردرهرپرداخت ماهانه 187188=12 : 2246250 ========= فوق العاده اضافه کارمشمول نرخ موضوع ماده 131 405000=135000- 540000 فوق العاده اضافه کارمشمول نرخ 10% مالیات 10335000=135000 + 10200000 مجموع حقوق و فوق العاده اضافه کارمشمول مالیات 3049000=نرخ موضوع ماده 131 × 10335000 مالیات حقوق وفوق العاده اضافه کار 54000 = 2995000 - 3049000 مالیات قسمتی ازفوق العاده اضافه کارکه مشمول نرخ ماده 131میشود 14175000=135000 + 14040000 که چون رقم حاصله کمترازمبلغ 14400000= (12 × 1200000) ریال است پس :
مالیات قسمتی از اضافه کارکه (1) 40500= 75/0 × 54000 مشمول نرخ ماده 131 میشود 14580000 = 405000 + 14175000 180000 = 14400000 - 14580000 قسمتی از اضافه کارکه مشمول 10% بدون معافیت 25% میشود (2) 18000 = 10% × 180000 مالیات قسمتی ازاضافه کارکه مشمول معافیت 25% نمیشود مالیات قسمت دیگری از اضافه کار 225000 = 180000 - 405000 که مشمول 10% با 25% معافیت میشود. (3) 16875 = 75/0 ×10% × 225000 مالیات قسمت دیگری از اضافه کارکه مشمول 10% مالیات با 25% معافیت میگردد.
75375= 16875 + 18000 + 40500 مالیات اضافه کار پرداختی درشهریورماه
4- چنانچه حقوق بگیران مشمول قانون کارغیرازحق الزحمه اضافه کار وجوه غیرمستمر دیگری دریافت نمایندازجهت اجرای مقررات اصلاحی ماده 84 مذکور و تبصره های ذیل آن ابتدا فوق العاده اضافه کاردر محاسبات منظور و سپس غیرمستمر دیگر مورد محاسبه مالیات قرارخواهد گرفت .
5- فوق العاده اضافه کارپرداختی توسط وزارتخانه ها ، موسسات دولتی یا وابسته به دولت ،شرکتهای دولتی و نیز سازمانهائی که شمول قانون نسبت به آنهامستلزم ذکر نام است یا از محل اعتبارات دولتی همچنان مشمول مقررات بند 13 ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366/12/03 و اصلاحی آن مصوب 1371/02/07 با رعایت مقررات تبصره 2 ماده 84 اصلاحی مصوب 1375/12/19 میباشد . متذکرمیشود ،مفاداین بخشنامه به تائید هیات عمومی شورای عالی مالیاتی نیز رسیده است .

داریوش ایرانبدی
معاون درآمدهای مالیاتی