اجرای صحیح مقررات ماده ۲۰۲ قانون مالیاتهای مستقیم / فرایند ممنوع الخروجی بدهکاران مالیاتی

همانگونه که آگاهی دارند؛ ممنوع الخروجی بدهکاران مالیاتی به عنوان یکی از ابزارهای پیش بینی شده مقنن با هدف تمکین مودیان مالیاتی و وصول مالیات متعلقه بوده که به دلیل ایجاد نوعی محرومیت، در اجرای آن ، حفظ حقوق اجتماعی و آزادی های شخصی به عنوان اصلی ضروری، لازم الرعایه می باشد. مثلا در راستای اختیار حاصله از ماده ۲۰۲ قانون مالیاتهای مستقیم لازم است تا از این اختیار در مواردی که سایر اقدامات قانونی برای وصول بدهی مالیاتی( از جمله شناسایی و توقیف اموال مدیون مالیاتی اعم از شخص حقیقی یا حقوقی، مطالبات وی از اشخاص ثالث و...) فاقد نتیجه بوده و نیز در مواردی که بنا به دلایل و معاذیر قانونی، امکان وصول بدهی قطعی مالیاتی از طریق مذکور فراهم نگردد یا اینکه اصولا شناسایی اموال مدیون و مطالبات وی از اشخاص ثالث مقدور نشده باشد، اعمال گردد. همچنین:
۱) پیشنهاد ممنوع الخروجی بدهکاران مالیاتی پس از حصول اطمینان از اطلاع ایشان از بدهی متعلقه و در قالب فرم شماره یک (پیوست)، تنظیم و از طریق سامانه مربوطه ارسال گردد.
۲) مفاد بخشنامه شماره ۲۰۰/۹۴/۲۵ مورخ ۱۳۹۴/۰۳/۱۶ درخصوص ممنوع الخروجی مدیران اشخاص حقوقی که مقرر می دارد:"... با توجه به مفاد ماده ۲۰۲ ق.م.م، ابتدا مدیران صاحب امضاء مجاز فعلی و درصورت عدم امکان وصول مالیات، مدیرانی که بدهی مالیاتی شخص حقوقی مربوط به دوران مدیریت آنان و صاحب امضای مجاز بوده اند، مسئولیت دارند؛..." مرعی گردد.
۳) پیشنهاد رفع ممنوع الخروجی افراد مشمول ، با ملحوظ نظر قراردادن نحوه اعلام پیشنهاد ممنوع الخروجی به این دادستانی، حسب مورد مستلزم ثبت کلیه اطلاعات پرداخت مترتب بر پرداخت مالیات متعلقه در سامانه و نیز ارسال تصویر کلیه مستندات ذیربط دائر بر پرداخت بدهی ( تصویر قبوض نقدی پرداختی) و یا ترتیب پرداخت بدهی ( تصویر چک های دریافتی مثبوت در سامانه سنیم) و یا فرم بخشودگی جریمه و یا فرم ارزیابی ملک (معادل اصل و جریمه و ده درصد کل بدهی) و... به این دادستانی خواهد بود.
لازم به ذکر است، ارسال مستندات مرتبط با پیشنهاد رفع ممنوع الخروجی بارعایت الزامات مذکور در این بند، به شرح ذیل می باشد:
سیستم قدیم (مشتمل بر کلیه پیشنهادات ممنوع الخروجی اعلامی لغایت تا تاریخ ۱۳۸۵/۱۰/۱۷): ارسال مستندات در قالب فرم شماره دو و از طریق سیستم اتوماسیون اداری(چارگون)
سامانه وصول و اجراء – کارتابل قدیم ( پیشنهادات ممنوع الخروجی اعلامی از تاریخ ۱۳۸۵/۱۰/۱۸ لغایت تا تاریخ ۱۳۹۴/۰۱/۲۲): ارسال مستندات در قالب فرم شماره دو
سامانه وصول و اجراء – تبریز( پیشنهادات ممنوع الخروجی اعلامی از تاریخ ۱۳۹۴/۰۱/۲۳ لغایت حال): ارسال مستندات در قالب فرم شماره دو
۴) پیشنهاد رفع ممنوع الخروجی بدهکاران مالیاتی موضوع قسمت اخیر ماده ۲۰۲ ق.م.م مبنی بر "... حکم این ماده در مورد اشخاص عازم سفر واجب با درخواست و تایید مراجع ذیربط اعزام کننده مبنی بر مسیر نبودن پرداخت بدهی مالیاتی مربوط، با اخذ تضمین لازم جاری خواهد بود..."، نیز مستلزم رعایت شرایط مقرر و ارسال مستندات مرتبط با اخذ تضمین ماخوذه به این دادستانی می باشد.
علی ایحال با عنایت به مراتب پیش گفته ضرورت دارد دستور فرمائید کلیه قوانین و مقررات حاکم بر اجرای ماده ۲۰۲ ق.م.م به نحو صحیح معمول شده تا ضمن اجتناب از فراهم شدن موجبات نارضایتی مودیان مالیاتی، از ایجاد تبعات قانونی برای ماموران مالیاتی مربوطه نیز جلوگیری گردد.
مزید آگاهی مراحل نهایی سامانه وصول و اجرای سنیم در مرحله پیاده سازی بوده و پس از نهایی شدن و ابلاغ آن، کلیه مراحل صدرالاشاره از طریق سامانه یاد شده صورت خواهد پذیرفت.

سید محسن خوانساریان
دادستان انتظامی مالیاتی