آیین نامه شرایط قضات دادسرا و دادگاه در رسیدگی به جرائم مربوط به مفاسد اقتصادی و مالی و دوره های آموزشی تخصصی

شماره: ۹۰۰۰/۱۷۱۶۱/۱۰۰ 
تاریخ: ۱۴۰۳/۰۴/۱۲
موضوع: آیین نامه شرایط قضات دادسرا و دادگاه در رسیدگی به جرائم مربوط به مفاسد اقتصادی و مالی و دوره های آموزشی تخصصی

جناب آقای دکتر اکبرپور هبات 
رئیس محترم مدیره و مدیرعامل روزنامه رسمی کشور 
روگرفت آیین نامه شماره ۱۰۰/۱۷۰۹۵/۹۰۰۰ مورخ 1403/04/06 ریاست محترم قوه قضائیه در خصوص شرایط قضات دادسرا و دادگاه در رسیدگی به جرائم مربوط به مفاسد اقتصادی و مالی و دورههای آموزشی تخصصی به منظور درج در روزنامه رسمی به پیوست ایفاد 
می گردد. 

مدیرکل دبیرخانه قوه قضائیه - مسعود ستایشی 

آیین نامه شرایط قضات دادسرا و دادگاه در رسیدگی به جرائم مربوط به مفاسد اقتصادی و مالی و دوره های آموزشی تخصصی 
در اجرای تبصره (۲) بند «ب» ماده (۱۱) قانون دائمی نمودن قانون ارتقاء سلامت نظام اداری و مقابله با فساد مصوب ۶/۱۱/۱۳۹۸ و لحاظ قانون حمایت از گزارشگران فساد مصوب ۱۴/۹/۱۴۰۲ و بنا به پیشنهاد وزیر دادگستری آیین نامه" شرایط قضات دادسرا و دادگاه در رسیدگی به جرائم مربوط به مفاسد اقتصادی و مالی و دوره های آموزشی تخصصی به شرح مواد آتی است :
 

ماده ۱- عبارتها و اختصارات به کار رفته در آیین نامه به شرح زیر است: 
الف قانون: قانون ارتقاء سلامت نظام اداری و مقابله با فساد مصوب ۱۳۸۷ با اصلاحات بعدی؛ 
ب - آیین نامه: آیین نامه شرایط قضات دادسرا و دادگاه در رسیدگی به جرائم مربوط به مفاسد اقتصادی و مالی و دوره های آموزشی تخصصی؛ 
پ - معاونت معاونت منابع انسانی و امور فرهنگی قوه قضاییه؛ 
ت جرایم موضوع آیین نامه جرایم موضوع بندهای «الف» و «ج» ماده (۱) و ماده (۱۳) قانون؛ 
ث - شیوه های حمایت از افشاگران گزارش گران و شهود و قربانیان جرایم فساد اقدامات موضوع بندهای «الف»، «ب»، «ج» و «د» ماده (۱۷) قانون و فصل سوم قانون حمایت از گزارشگران فساد مصوب ۱۴۰۲. ماده ۲- اهداف آیین نامه به قرار زیر هستند: 
الف - توانمندسازی علمی قضات در مواجهه با پیچیدگی های فنی و حقوقی جرایم موضوع قانون؛ 
ب افزایش اعتماد عمومی نسبت به توانمندیهای دستگاه قضا در مواجهه با مقوله فساد؛  
ماده ۳- در هر حوزه قضایی به تناسب حجم کمی و کیفی پروندههای مربوط شعبه یا شعب تخصصی از دادسراها و دادگاه ها همچنین شعبی از دادگاه تجدیدنظر استان یا دیوان عالی کشور با رعایت آیین نامه شیوه تشکیل شعب تخصصی مراجع قضایی مصوب ۱۳۹۸ رییس قوه قضاییه اختصاص مییابد. ارجاع سایر دعاوی موضوع آیین نامه به شعب یاد شده باید به نحوی باشد که موجب اختلال به رسیدگی جرائم موضوع آیین نامه نشود.
 

ماده ۴۔ قضات شعب تخصصی موضوع آیین نامه از بین دارندگان پایه قضایی که مهارت و تجربه کافی در مواجهه با پیچیدگی های فنی جرایم موضوع قانون و آیین نامه را داشته باشند، تعیین می شوند. 
است: 
ماده ۵ - شایستگی های علمی قضات برای رسیدگی به پروندههای موضوع قانون و آیین نامه ترجیجا شامل موارد زیر
الف - داشتن تجربه کافی در رسیدگی به جرائمی از قبیل پروندههای مربوط به امور مالی ،بانکی ،گمرکی، بورس و پولشویی
ب - گواهی نامه گذراندن دورههای آموزشی موضوع آیین نامه؛ 
پ - حداقل ۳ سال سابقه کار قضایی برای رسیدگی به پروندهها در دادسراهای شهرستان و ۵ سال در دادسرا های مرکز استان؛
ت حداقل ۳ سال سابقه دادرسی برای رسیدگی به پروندهها در دادگاههای کیفری دو و بخش و ۱۰ سال در دادرسی در دادگاه های کیفری یک و انقلاب؛
ث - حداقل دو سال سابقه قضایی در واحدهای اجرای احکام کیفری تخصصی؛ 
ج - داشتن مدرک کارشناسی ارشد در یکی از گرایشهای حقوق جزا و جرم شناسی حقوق عمومی حقوق ثبت اسناد و املاک حقوق مالی حقوق ،اقتصادی حقوق اسناد و قراردادهای تجاری و حقوق تجارت بین الملل یا دارای تألیفات معتبر در قالب کتاب و مقالات علمی پژوهشی در حوزههای موضوع آیین نامه 
تبصره قضات مشمول آیین نامه نباید محکومیت قطعی به مجازاتهای انتظامی درجه ۶ و بالاتر در سه سال اخیر داشته باشند. ماده ۶ - احراز شرایط موضوع مواد ۴ و ۵ آیین نامه پس از کسب نظر معاونت بر عهده کمیسیون نقل و انتقال قضات می باشد.
 

ماده۸ - پس از گذراندن دوره های آموزشی منطبق با سرفصل های این ،فصل گواهی اتمام دوره توسط معاونت صادر میشود. معاونت تدابیر لازم برای برگزاری دورههای تخصصی موضوع آیین نامه را مستمرا فراهم می کند. 
ماده ۹ - محتوای آموزشهای تخصصی موضوع آیین نامه توسط معاونت با همکاری کارگروهی متشکل از نمایندگان علمی معاونت سازمان بازرسی کل کشور پژوهشگاه قوه قضاییه و دبیرخانه مرجع ملی کنوانسیون مبارزه با فساد بر محور سرفصل های عمومی و اختصاصی تهیه و به صورت سالانه به روزرسانی میشود. 
تبصره - معاونت میتواند برای تهیه محتواهای آموزشی از ظرفیت دیگر دستگاههای نظارتی مانند دیوان محاسبات کشور، سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و مراکز علمی و پژوهشی مرتبط دعوت به همکاری نماید. 
ماده ۱۰- سرفصلهای عمومی مشترک برای قضات رسیدگی کننده به جرایم موضوع آیین نامه در دادسرا و دادگاه از قبیل زیر می باشد 
الف - مفهوم فساد انواع فساد حدود و ثغور فساد 
ب - آشنایی با روشهای پیشگیری از فساد؛ تشخیص مصادیق تعارض منافع و عدم شفافیت و راهکارهای مقابله با آن؛
ب - آشنایی با نحوه به کارگیری سامانه های مرتبط با مقابله با فساد؛ 
ت - شیوه های به کارگیری ظرفیت نهادهای مردمی و جلب مشارکت عمومی در مقابله با فساد؛
ث - آشنایی با رویههای قضایی مطلوب داخلی و فراملی در جرایم فساد؛ 
ج - آشنایی با مشارکت معاونت و سببیت در جرایم سازمان یافته فساد. 
ماده ۱۱- سرفصلهای اختصاصی برای قضات رسیدگی کننده به جرایم موضوع آیین نامه در دادسرا از قبیل زیر می باشد
الف - قوانین و مقررات و رویههای صیانت از حقوق عامه در مقابله با فساد؛ 
ب - بهره گیری از سازکارهای پیشگیرانه در مقابله با فساد از جمله مدیریت تعارض منافع و ارتقا شفافیت؛ 
ب - سازکارهای فنی کشف و تعقیب و تحقیق در جرایم فساد 
ت - شیوه های حمایت از افشاگران گزارش گران و شهود و قربانیان جرایم فساد؛ 
ث - قوانین و مقررات داخلی مرتبط با فساد و حدود صلاحیت ضابطان خاص و عام مربوط؛ 
ج - نحوه همکاریهای قضایی بین المللی و درخواستهای معاضدت قضایی شناسایی و اجرای احکام خارجی
ماده ۱۲- سرفصلهای اختصاصی برای قضات رسیدگی کننده به جرایم موضوع آیین نامه در دادگاه از قبیل زیر می باشند:
الف سازکارهای تعیین تکلیف عواید ناشی از جرایم فساد 
ب - نحوه جبران خسارت قربانیان جرایم فساد 
پ - تبیین و شناخت قواعد حاکم بر مرور زمان در جرایم فساد در پرونده های فراملی 
ت - معیارها و الگوهای جا به جایی بار اثبات قراین و امارات در جرایم فساد؛ 
ث - انواع جرایم قانونی مرتبط با فساد و ،دلایل قرائن و امارات اثباتی آن و محرومیتها و مجازاتهای قانونی و اشخاص مشمول محرومیت موصوف؛ 
ج - سازکارهای استرداد فراملی اموال و عواید ناشی از جرایم فساد. 
تبصره علاوه بر سرفصلهای فوق ،معاونت نسبت به طراحی برنامه ریزی و برگزاری دوره های آموزشی حضوری یا غیرحضوری برای دانشهای بین رشته ای قضات رسیدگی کننده به پروندههای موضوع آیین نامه از قبیل آشنایی با حقوق ،مالیاتی گمرکی، پولی و بانکی ،معادن بازار سرمایه اراضی محیطزیست غذا و دارو و معاملات دولتی متناسب با حدود صلاحیت شعب تخصصی موضوع آیین نامه اقدام مینماید. 
ماده ۱۳- سازکارهای آموزش شامل بازه های زمانی آموزشهای ادواری نحوه اعطای گواهی های آموزشی، تعیین حداقل ساعات آموزشی و پایش کفایت و کارآمدی آموزش از وظایف معاونت میباشد. 
ماده ۱۴- معاونت با همکاری پژوهشگاه قوه قضاییه دانشگاه علوم قضایی و دبیر رخانه مرجع ملی کنوانسیون مبارزه با فساد نسبت به طراحی دورههای تحصیلات تکمیلی مربوط و شناسایی قضات متقاضی و همکاری با آنان برای ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر یا تصویب دوره های آموزشی یا مأموریتهای آموزشی داخلی و فراملی که با هدف تربیت قضات متخصص در امر مبارزه با فساد و ارتقاء سلامت اداری راه اندازی میشود تمهیدات لازم را تدارک مینماید.  
ماده ۱۵- دادستانی کل کشور با همکاری معاونت و مراجع ذی صلاح مرتبط با ضابطان قضایی تدابیر لازم را جهت آموزش تخصصی آنان کشف جرایم موضوع این قانون و تعقیب مجرمان اتخاذ میکند.
 

ماده ۱۶- مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه زمینه ثبت و ارجاع پروندههای موضوع آیین نامه را برای هر یک از شعب تخصصی و نیز سایر امکانات سخت افزار و نرم افزاری متناسب با شعب و مجتمع تخصصی با توجه به عناوین اتهامی موضوع آیین نامه را فراهم می آورد.
ماده ۱۷- قضات موضوع این آیین نامه از تعداد لازم کارمند ،دفتری دسترسی به تجهیزات الکترونیکی اطلاعات و الزامات مکفی جهت رسیدگی سریع و موثر به پرونده های مربوط برخوردار میباشند.
ماده ۱۸- معاونت مالی پشتیبانی و امور عمرانی قوه قضاییه نسبت به تأمین اعتبارات مورد نیاز اجرای آیین نامه اقدام لازم به عمل می آورد.
ماده ۱۹- دستورالعمل نحوه جبران خدمات قضات موضوع این آیین نامه ظرف سه ماه پس از ابلاغ آیین نامه توسط معاونت با همکاری معاونت های مالی پشتیبانی و امور عمرانی و راهبردی قوه قضاییه تهیه میشود و به تصویب رییس قوه قضاییه میرسد. 
این آیین نامه در ۱۹ ماده و ۳ تبصره توسط وزیر دادگستری تهیه و در تاریخ ۶/۴/۱۴۰۳ به تصویب رییس قوه قضاییه رسید و از تاریخ تصویب لازم الاجرا است. 

رئیس قوه قضائیه - غلامحسین محسنی اژیه