رای شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۶۰۰۰۵۰۳ - ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۶۰۰۰۵۰۴ مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۰۳ هیات تخصصی مالیاتی ، بانکی دیوان عدالت اداری (موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند ۲ ماده ۲ دستورالعمل ۸۶۶۶؍۴۰۴؍۷۳ مورخه ۲۷؍۱۰؍۱۳۹۷ و دستور العمل شماره ۳۸۱۳۲۰؍۹۷ مورخ ۲۶؍۱۰؍۱۳۹۷ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مدیریت بانک کشاورزی) تقاضای ابطال ماده ۱ بند ه دستورالعمل اجرایی ۵۶۰۵۶؍ت؍۱۲۴۴۱۶ مورخه ۲۱؍۹؍۱۳۷۰ بانک مرکزی) - بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران- بانک کشاورزی (مدیریت شعب بانک در تهران بزرگ (مناطق ۲۲ گانه))- بانک توسعه صادرات ایران- نهاد ریاست جمهوری)
۱۴۰۱/۰۸/۰۳ : تاریخ تصویب
هیات تخصصی مالیاتی ، بانکی
* شماره پرونده : ه ع؍ ۰۱۰۰۲۶۷- ۰۱۰۰۲۸۶ شماره دادنامه:۵۰۴- ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۶۰۰۰۵۰۳ تاریخ: ۱۴۰۱/۰۸/۰۳
* شاکی : آقای فریدون طاهرخانی
* طرف شکایت : بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران- بانک کشاورزی (مدیریت شعب بانک در تهران بزرگ (مناطق ۲۲ گانه))- بانک توسعه صادرات ایران- نهاد ریاست جمهوری
* موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند ۲ ماده ۲ دستورالعمل ۸۶۶۶؍۴۰۴؍۷۳ مورخه ۲۷؍۱۰؍۱۳۹۷ و دستور العمل شماره ۳۸۱۳۲۰؍۹۷ مورخ ۲۶؍۱۰؍۱۳۹۷ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مدیریت بانک کشاورزی) تقاضای ابطال ماده ۱ بند ه دستورالعمل اجرایی ۵۶۰۵۶؍ت؍۱۲۴۴۱۶ مورخه ۲۱؍۹؍۱۳۷۰ بانک مرکزی)
-
* شاکی دادخواستی به طرفیت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران- بانک کشاورزی (مدیریت شعب بانک در تهران بزرگ (مناطق ۲۲ گانه))- بانک توسعه صادرات ایران- نهاد ریاست جمهوری به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد :
دستورالعمل ۸۶۶۶؍۴۰۴؍۷۳ مورخه ۲۷؍۱۰؍۱۳۹۷
۲-۲ – مطالبات مشمول: کلیه تسهیلات اشخاص مشمول که سررسید بدهی آنها از تاریخ ۱؍۷؍۱۳۹۶ لغایت ۲۹؍۱۲؍۱۳۹۷ می باشد.
دستورالعمل اجرایی ۵۶۰۵۶؍ت؍۱۲۴۴۱۶ مورخه ۲۱؍۹؍۱۳۷۰ بانک مرکزی
ه- مطالبات مشمول: کلیه مطالبات ذی نفعان مشمول که سررسید بدهی آنها از تاریخ ۱؍۷؍۱۳۹۶ لغایت ۲۹؍۱۲؍۱۳۹۷ می باشد.
*دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت :
هیات دولت با اضافه کردن بندهای مذکور به قانون برنامه توسعه ششم کشور باعث شده عده ای از کشاورزان خسارت دیده که سررسید وامهای آنها در بازه زمانی قانون ۵ ساله برنامه های توسعه ششم کشور میباشند و سررسید آنها قبل از سال ۱؍۷؍۱۳۹۶ میباشند نتوانند از بند خ ماده ۳۳ قانون برنامه ششم توسعه استفاده کنند درصورتیکه با تأییدیه کارگروه استانی خسارتدیده میباشند.
* در پاسخ به شکایت مذکور ، مدیریت کل حقوقی اداره دعاوی حقوقی بانک مرکزی به موجب لایحه شماره ۱۰۰۶۵۷؍۱ مورخ ۲۵؍۴؍۱۴۰۱ به طور خلاصه توضیح داده است که :
مشابه شکایت حاضر، در خصوص ابطال بندهای مختلف این دستورالعمل از جمله مواد ۶، ۷ و ۸ آن، پیشتر در آن مرجع محترم مطرح و به موجب دادنامه شماره ۱۰۸۸ الی ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۱۰۸۳ مورخ ۷؍۸؍۱۳۹۹ هیات تخصصی مالیاتی بانکی حکم به رد شکایت و بخش های دیگری از این دستورالعمل به موجب دادنامه شماره ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۷۶۷ مورخ ۱۸؍۳؍۱۴۰۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری ابطال گردید. حسب بند«خ » ماده ۳۳ قانون برنامه پنجساله ششم توسعه ، دولت مکلف شد تا نسبت به بخشودگی سود و کارمزد و جریمه وامهای دریافتی کشاورزان خسارت دیده از حوادث غیر مترقبه و امهال اصل وام آنان به مدت ۳ سال ۰ تعیین میزان خسارت ، توسط کارگروهی متشکل از جهاد کشاورزی،بانک مربوطه و فرمانداری اقدام نماید . موازین حاکم بر امهال مطالبات و یا دیگر کمکهای مالی، به دلیل ایجاد بار مالی برای شبکه بانکی و دولت، بیش از آنکه جنبه حق داشته باشد، صبغه امتیاز دهی در شرایط ضروری دارد و باید در حد متیقن و مضیق در نظر گرفته شود. بندهای«ت»و«ث»ماده ۷ همان قانون، ماده ۷۱ قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور که مقرر میدارد بار مالی ناشی از اجرای تصویبنامه ها باید بدواً تأمین یا در قوانین بودجه دیده شود و اقدام دستگاه اجرایی بر خلاف این حکم، تعهد زاید بر اعتبار محسوب و متخلف به مجازات محکوم میشود، بر این امر تأکید دارد.
با عنایت به مراتب فوق و نظر به اینکه دستورالعمل مورد اعتراض در راستای اجرای وظایف محوله طی قانون برنامه ششم توسعه و مصوبه شماره ۱۲۴۴۱۶؍ت۵۶۰۵۶ه مورخ ۲۱؍۹؍۱۳۹۷ هیات وزیران و اصلاحات بعدی آن و در چارچوب ضوابط مندرج در مقررات مذکور، صادرگردیده و مغایرتی با قوانین و مقررات موجود ندارد و این بانک و سایر دستگاه های اجرایی قانوناً نمیتوانند هیچگونه بار مالی مازاد بر ارقام مندرج در قوانین بودجه سنواتی برای دولت ایجاد نمایند، لذا صدور رای شایسته مبنی بر رد شکایت مطروحه مورد استدعاست .
با لحاظ بحث و بررسی مجدد پرونده کلاسه ه-ع؍۰۱۰۰۲۶۷, ۰۱۰۰۲۸۶ در جلسه مورخ ۱۷؍۷؍۱۴۰۱ هیات تخصصی مالیاتی بانکی و با عدول از نظر سابق ارسالی به هیات عمومی ، با عقیده اعضای محترم حاضر ، با استعانت از درگاه خداوند به شرح ذیل اقدام به انشاء رای می نماید.
رای هیات تخصصی مالیاتی ، بانکی دیوان عدالت اداری
هر چند تردیدی در اینکه احکام مندرج در قانون برنامه های توسعه کشور ، علی الاصول شامل همه سالهای اجرای قانون برنامه مزبور می شوند ، نمی باشد علی الخصوص در مانحن فیه که حکم مندرج در بند خ ماده ۳۳ قانون برنامه ششم توسعه راجع به امهال تسهیلات کشاورزی مربوط به کشاورزان خسارت دیده بر اثر سیل و زلزله و خشکسالی و سایر امور غیر مترقبه و بخشودگی سود و جرایم آنها ، شامل همه اشخاص که در طول اجرای این قانون و با تأیید کارگروه دچار وضعیت یاد شده ( هم ایجاد حادثه و هم ایجاد خسارت ) می گردند ، می باشد لیکن با لحاظ اینکه آنچه در دستورالعمل شماره ۸۶۶۶؍۴۰۴؍۷۳ مورخ ۲۷؍۱۰؍۱۳۹۷ به شرح بند ۲ – ۲ و نیز دستورالعمل اجرایی به شماره ۵۶۰۵۶؍ت۱۲۴۴۱۶ مورخ ۲۱؍۹؍۱۳۹۷ در قسمت " ه " کلیات آمده است با لحاظ قراین مندرج در دستورالعمل های صادره و نیز مقدمه آنها ، صرفاً در خصوص آن دسته از کشاورزان خسارت دیده ، در اثنای سال یاد شده می باشد و هرگز در صدد نفی احکام مندرج در بند خ ماده ۳۳ قانون برنامه ششم توسعه نسبت به سایر سالهای اجرای قانون برنامه نمی باشد ، بلکه تسهیلات مشمول و یا مطالبات مشمول در بازه اجرای مفاد دستورالعمل و تصویب نامه را بیان می نماید که با این فرض مصوبات مورد شکایت مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته به استناد بند ب ماده ۸۴ از قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ رای به رد شکایت صادر می نماید. رای مزبور ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست محترم دیوان یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری می باشد.
محمد علی برومند زاده
رییس هیات تخصصی مالیاتی ، بانکی