آراء دیوان عدالت اداری در خصوص بخشنامههای سازمان امور مالیاتی
شماره:243
تاریخ:1400/05/04
متن مقرره مورد شکایت :یک - بند ۱ بخشنامه شماره ۲۴/۹۹/۲۰۰ مورخ ۲۹/۲/۹۹به موجب بند ۳ مصوبه بخش اقتصادی هفدهمین جلسه ستاد ملی کرونا مورخ ۱۳۹۹/۲/۷ مقرر گردید :موعدهای مقرر در قانون مالیات های مستقیم و مالیات بر ارزش افزوده نسبت به تسلیم اظهارنامه های مالیاتی و رسیدگی های مالیاتی که مهلت انقضای آن از ۱۳۹۹/۲/۱ لغایت ۳۱/۴/۹۹ بوده است به مدت ۲ ماه و حداکثر تا پایان شهریور ماه سال ۱۳۹۹ تمدید می شود و کلیه احکام قانون مرتبط با این تمدید مترتب می باشد؛ در اجرای مصوبات فوق موارد ذیل جهت اجرا ابلاغ می شود.موعدهای تعیین شده در قانون مالیات های مستقیم در رابطه با تسلیم اظهارنامه مالیاتی و پرداخت مالیات مربوط به موضوع مواد ۲۶،۸۰،۱۰۰،۱۱۰،۱۱۶ و ۱۲۶ که مهلت انقضای آن در فواصل زمانی ۱۳۹۹/۲/۱ لغایت ۱۳۹۹/۴/۳۱ می باشد به مدت دو ماه اضافه می شود. ضمنا در رابطه با ماده ۸۸ قانون یاد شده تمدید مهلت مذکور صرفا در خصوص موعد تسلیم اظهار نامه می باشد.دو - بند ۹ بخشنامه ۶۶/۹۹/۲۰۰ مورخ ۱۰/۹/۹۹ سازمان امور مالیاتیضمن ارسال تصویر مصوبات چهل و پنجمین جلسه ستاد ملی کرونا موضوع نامه شماره ۹۸۳۲۵ مورخ ۱۳۹۹/۹/۱ رییس دفتر محترم و سرپرست نهاد ریاست جمهوری احکام مالیاتی جزء های ۴ الی ۱۰ بند ج مصوبات مذکور به شرح ذیل جهت اجرا ابلاغ می شود :۹- آخرین مهلت تسلیم اظهارنامه مالیات عملکرد اشخاص حقوقی موضوع ماده ۱۱۰ قانون مالیات های مستقیم که دربازه زمانی ۱۳۹۹/۹/۱ تا ۱۳۹۹/۱۱/۱ باشد تا تاریخ ۱۳۹۹/۱۱/۳۰ تمدید می شود. *
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:طبق مصوبات هفدهمین جلسه ستاد ملی کرونا مورخ ۷/۲/۹۹ بخشنامه ۲۴/۹۹/۲۰۰ سازمان امور مالیاتی در خصوص موعدهای قانونی مالیات های مستقیم مهلت تسلیم اظهارنامه مالیات بر عملکرد اشخاص حقوقی که مهلت انقضای تسلیم آن از تاریخ ۱/۲/۹۹ تا ۳۱/۴/۹۹ بوده است به مدت ۲ ماه تمدید شده است و همچنین طبق مصوبات چهل و پنجمین جلسه ستاد ملی کرونا مورخ ۱/۹/۹۹ مهلت تسلیم اظهارنامه مالیات بر عملکرد اشخاص حقوقی که در بازه زمانی ۱/۹/۹۹ تا ۱/۱۱/۹۹ باشد تا تاریخ ۳۰/۱۱/۹۹ به مدت یک ماه با توجه به بیماری کرونا تمدید شده است؛ طی ماه های مهر و آبان ۹۹ روند ابتلا به بیماری روند افزایشی داشته است و به دلیل درگیری کارکنان شرکتها با بیماری کرونا در بسیاری از شرکتها اظهارنامه مالیات بر عملکرد با تأخیر به سازمان ارسال شده است. بنابراین با توجه به گسترش این بیماری محدود کردن تمدید موعدهای قانونی تحویل اظهارنامه مالیات بر عملکرد اشخاص حقوقی تنها به ماه های خاصی از سال و تعلق این امتیاز تنها به شرکت هایی که موعد تحویل اظهارنامه مالیات بر عملکرد انها در بازه اعلامی ستاد ملی کرونا باشد به شرح بند ۱ به دور از عدالت بوده و می بایست تمدید مهلت ۱ ماهه شامل تمامی شرکتها و از تاریخ انقضای تسلیم آن در سال ۹۹ باشد تا این قبیل شرکتها نیز مشمول جرایم و محرومیت های مالیاتی نشوند.؛
در پاسخ به شکایت مذکور، معاونت حقوقی و فنی مالیاتی سازمان امور مالیاتی به موجب لایحه شماره ۹۹-۲۴۳۳-۶ مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۱۸ بهطور خلاصه توضیح داده است:خواسته شاکی مبنی بر برخورداری از مزایای بخشنامه مورد شکایت خارج از حدود اختیارات سازمان است؛دوره زمانی برخورداری مؤدیان از مزایای بندهای مورد اعتراض با اجرا پایان پذیرفته و درخواست ابطال موضوعا منتفی شده است؛ستاد ملی کرونا با مصوبه شورای عالی امنیت ملی و تأیید مقام معظم رهبری تشکیل شده و همه تصمیمات آن از جمله تصمیمات ناظر به شیوه اجرای مقررات مالیاتی لازم الاجراست؛سازمان امور مالیاتی صرفا مصوبات ستاد از جمله مصوبات هفدهمین و چهل و پنجمین جلسات را ابلاغ کرده است و خود سازمان قاعده ای وضع نکرده است؛
* نظریه تهیهکننده گزارش: الف – قابلیت طرح شکایتنظر به اینکه بند ۱ بخشنامه شماره ۲۴/۹۹/۲۰۰ مورخ ۲۹/۲/۹۹ و بند ۹ بخشنامه ۶۶/۹۹/۲۰۰ مورخ ۱۰/۹/۹۹ سازمان امور مالیاتی صرفا همان مفاد مصوبات ستاد ملی کروناست که سازمان امور مالیاتی در قالب بخشنامه آن را ابلاغ کرده است بنابراین از شمول صلاحیت های هیات عمومی مندرج در بند ۱ ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری خارج بوده و قابلیت طرح ندارد.با فرض قابلیت طرح نظر به اینکه مصوبات ستاد ملی کرونا به موجب تصمیم جلسه ۷۳۷ شورای عالی امنیت ملی در حکم مصوبات این شورا تلقی شده و این امر به تأیید مقام معظم رهبری مد ظله العالی رسیده است بنابراین موضوع مشمول تبصره ماده ۱۲ قانون تشکیلات دیوان عدالت اداری مصوب سال ۹۲ بوده و خارج از صلاحیت های هیات عمومی است؛ب – خواسته دومخواسته دوم شاکی مبنی بر لزوم تسری امتیاز مقرر در بخشنامه های مورد شکایت به ماه های مهر و آبان سال ۹۹ نیز با توجه به فقدان مبنای قانونی در این خصوص و موردی بودن خواسته قابل طرح در هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیست؛
تهیه کننده گزارش : دکتر زین العابدین تقوی*
رای هیات تخصصی اداری و امور عمومی :
با عنایت به اینکه بندهای ۱ بخشنامه شماره ۲۴/۹۹/۲۰۰ مورخ ۲۹/۲/۹۹ بر مبنای بند ۳ مصوبه بخش اقتصادی هفدهمین جلسه ستاد ملی مدیریت کرونا مورخ ۱۳۹۹/۲/۷ و بند ۹ بخشنامه ۶۶/۹۹/۲۰۰ مورخ ۱۰/۹/۹۹ سازمان امور مالیاتی بر مبنای مصوبات چهل و پنجمین جلسه ستاد ملی مقابله و مدیریت کرونا به تصویب رسیده است و از سوی دیگر به موجب جزء ۲ بند «الف» مصوبات هفتصد و سی و هفتمین جلسه شورای عالی امنیت ملی که پس از تأیید مقام معظم رهبری ابلاغ شده، مصوبات ستاد ملی مقابله و مدیریت بیماری کرونا در حکم مصوبه شورای عالی امنیت ملی است و کلیه دستگاهها و نهادها ملزم به اجرای مصوبات ستاد مذکور هستند؛ نظر به اینکه بندهای مقرر در بخشنامه های مورد شکایت سازمان امور مالیاتی کشور جهت تبیین مصوبات مذکور و شیوه های اجرایی آن است و در وضعیت موجود تا زمان اعتبار مصوبات، مغایر قانون و خارج از حدود اختیار نیست مستندا به بند ب ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ با اتفاق آراء، رای به رد شکایت صادر می شود. این رای ظرف مهلت بیست روز پس از صدور از سوی رییس و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است؛
سید کاظم موسوی
رییس هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
