اصول و ویژگیهای اساسی نیروهای مسلح عبارتند از:
الف- اسلامی بودن:
در تشکیل و تجهیز نیروهای مسلح اساس و ضابطه مکتب اسلام است به نحوی که بر همه شوون و ابعاد آن، ضوابط و مقررات شرع حاکمیت داشته باشد. نیروهای مسلح رسالت مکتبی جهاد در راه خدا را بر عهده داشته، پیروی از اصول اخلاقی اسلام و احترام به شخصیت انسانی افراد را وظیفه خود میدانند.
ب- ولایی بودن:
نیروهای مسلح تحت فرمان فرماندهی کل بوده و اصل وحدت فرماندهی در تمامی ردههای آن حاکم میباشد و نیل به فرماندهی در تمامی ردهها بر اساس شایستگی و کارآیی صورت میگیرد. دستور فرمانده در صورتی که مغایر با دستورات مسلم شرع، فرمانهای فرماندهی کل و حاکمیت نظام و قوانین جمهوری اسلامی ایران نباشد، لازم الاجرا است. پرسنل نیروهای مسلح در خط سیاسی مقام رهبری بوده، عضویت و وابستگی آنان در تشکلهای سیاسی با توجه به فرمان مقام رهبری مطلقا ممنوع میباشد.
ج- مردمی بودن:
نیروهای مسلح همواره در کنار مردم و در جهت مصالح و آرمانهای امت اسلامی انجام وظیفه مینمایند و در زمان صلح نیز به درخواست دولت افراد و تجهیزات فنی خود را در حدی که به آمادگی رزمی آنها آسیبی وارد نیاید، در جهت خدمت به مردم در زمینه کارهای امدادی، آموزشی، تولیدی و جهاد سازندگی به کار میگیرند.
د- خودکفایی:
نیروهای مسلح با بهرهگیری از تمامی توان خود در جهت رسیدن به خودکفایی در کلیه زمینهها از قبیل سازماندهی، آموزشی، تدارکاتی، اطلاعاتی و صنعتی تلاش مینمایند.
ه- انضباط:
نیروهای مسلح باید با ایجاد انضباط معنوی برخاسته از اعتقاد و ایمان پرسنل، وضع مقررات منطقی و عادلانه و برقراری سیستمهای تشویق و تنبیه، زمینه اجرای کامل دستورات و مقررات را فراهم سازند.
و- سادگی:
در نیروهای مسلح در تمامی زمینهها اعم از طرحریزیهای ستادی، اعمال مدیریت بکارگیری سیستمها و روشها، گزینش تکنولوژی و صدور دستورالعملها باید اصل سادگی رعایت شود. تشکیلات غیر ضروری و تشریفات بی مورد حذف و روشهای یکنواخت سازی مورد توجه قرار گیرد.
ز- اقتدار:
نیروهای مسلح می بایست از چنان آمادگی، تحرک و اقتداری برخوردار باشند که بتوانند با بهرهگیری از تمامی امکانات جمهوری اسلامی، جرات تعرض را از دشمنان آشکار و نهان سلب نمایند.
ح- تدافعی بودن:
نیروهای مسلح با بهرهگیری از تمامی توان خود دشمن را از تعرض بازداشته و در برابر هر گونه تجاوز دفاع نموده و متجاوز را تنبیه و سرکوب مینمایند و در عین اعتقاد به اصل عدم تعرض، ملل مسلمان یا مستضعف غیر معارض با اسلام را برای دفاع از خودیاری میکنند.
الف- اسلامی بودن:
در تشکیل و تجهیز نیروهای مسلح اساس و ضابطه مکتب اسلام است به نحوی که بر همه شوون و ابعاد آن، ضوابط و مقررات شرع حاکمیت داشته باشد. نیروهای مسلح رسالت مکتبی جهاد در راه خدا را بر عهده داشته، پیروی از اصول اخلاقی اسلام و احترام به شخصیت انسانی افراد را وظیفه خود میدانند.
ب- ولایی بودن:
نیروهای مسلح تحت فرمان فرماندهی کل بوده و اصل وحدت فرماندهی در تمامی ردههای آن حاکم میباشد و نیل به فرماندهی در تمامی ردهها بر اساس شایستگی و کارآیی صورت میگیرد. دستور فرمانده در صورتی که مغایر با دستورات مسلم شرع، فرمانهای فرماندهی کل و حاکمیت نظام و قوانین جمهوری اسلامی ایران نباشد، لازم الاجرا است. پرسنل نیروهای مسلح در خط سیاسی مقام رهبری بوده، عضویت و وابستگی آنان در تشکلهای سیاسی با توجه به فرمان مقام رهبری مطلقا ممنوع میباشد.
ج- مردمی بودن:
نیروهای مسلح همواره در کنار مردم و در جهت مصالح و آرمانهای امت اسلامی انجام وظیفه مینمایند و در زمان صلح نیز به درخواست دولت افراد و تجهیزات فنی خود را در حدی که به آمادگی رزمی آنها آسیبی وارد نیاید، در جهت خدمت به مردم در زمینه کارهای امدادی، آموزشی، تولیدی و جهاد سازندگی به کار میگیرند.
د- خودکفایی:
نیروهای مسلح با بهرهگیری از تمامی توان خود در جهت رسیدن به خودکفایی در کلیه زمینهها از قبیل سازماندهی، آموزشی، تدارکاتی، اطلاعاتی و صنعتی تلاش مینمایند.
ه- انضباط:
نیروهای مسلح باید با ایجاد انضباط معنوی برخاسته از اعتقاد و ایمان پرسنل، وضع مقررات منطقی و عادلانه و برقراری سیستمهای تشویق و تنبیه، زمینه اجرای کامل دستورات و مقررات را فراهم سازند.
و- سادگی:
در نیروهای مسلح در تمامی زمینهها اعم از طرحریزیهای ستادی، اعمال مدیریت بکارگیری سیستمها و روشها، گزینش تکنولوژی و صدور دستورالعملها باید اصل سادگی رعایت شود. تشکیلات غیر ضروری و تشریفات بی مورد حذف و روشهای یکنواخت سازی مورد توجه قرار گیرد.
ز- اقتدار:
نیروهای مسلح می بایست از چنان آمادگی، تحرک و اقتداری برخوردار باشند که بتوانند با بهرهگیری از تمامی امکانات جمهوری اسلامی، جرات تعرض را از دشمنان آشکار و نهان سلب نمایند.
ح- تدافعی بودن:
نیروهای مسلح با بهرهگیری از تمامی توان خود دشمن را از تعرض بازداشته و در برابر هر گونه تجاوز دفاع نموده و متجاوز را تنبیه و سرکوب مینمایند و در عین اعتقاد به اصل عدم تعرض، ملل مسلمان یا مستضعف غیر معارض با اسلام را برای دفاع از خودیاری میکنند.