مقررات بینالمللی جلوگیری از تصادم در دریا مشتمل بر چهل و یک قاعده و چهار پیوست (بهشرح پیوست) تصویب و جایگزین پیوست کنوانسیون مربوط به مقررات بینالمللی جلوگیری از تصادم در دریا (موضوع قانون الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون یادشده مصوب ۵/۷/۱۳۶۷) میشود و به دولت اجازه داده میشود اسناد تصویب را نزد امین اسناد تودیع نماید.
بسم الله الرحمن الرحیم
مقررات بینالمللی جلوگیری از تصادم در دریا
مصوب ۱۹۷۲ (۱۳۵۱) به شکل اصلاحشده
قسمت الف - کلیات
قاعده۱ اعمال
(الف) این قواعد در مورد کلیه شناورها در دریای آزاد و در کلیه آب های مرتبط به آنکه قابل کشتیرانی بهوسیله شناورهای دریاپیما باشد، اعمال میشود.
(ب) هیچیک از مفاد این قواعد نباید با اجرای قواعد ویژه وضع شده توسط یک مرجع ذیصلاح برای مسیرها، لنگرگاه ها، رودخانهها، دریاچهها یا آبراه های درون سرزمینی مرتبط با دریای آزاد و قابل کشتیرانی بهوسیله شناورهای دریاپیما تداخل نماید. چنین قواعد ویژهای باید حتیالامکان با این قواعد مطابقت داشته باشند.
(پ) هیچیک از مفاد این قواعد نباید با اجرای هر یک از قواعد ویژه وضعشده توسط دولت هر کشور در رابطه با ایستگاه ها یا چراغ های علامتدهنده، اشکال یا علائم صوتی اضافی برای کشتی های جنگی و شناورهایی که بهصورت کاروان دریانوردی میکنند یا در رابطه با ایستگاه ها یا چراغ های علامتدهنده، اشکال اضافی برای استفاده شناورهای صیادی مشغول ماهیگیری گروهی، تداخل نماید. این ایستگاه ها یا چراغ های علامتدهنده، اشکال یا علائم صوتی اضافی باید حتیالامکان به نحوی باشند که با چراغ، شکل یا علامت مجاز در قسمت های مختلف در این قواعد اشتباه نشوند.
(ت) سازمان میتواند به منظور اجرای این قواعد، طرح های جداسازی ترافیک تصویب نماید.
(ث) هرگاه دولت مربوط تشخیص دهد که شناوری با ساختمان یا هدفی ویژه نمیتواند از نظر تعداد، موقعیت، برد یا زاویه دید چراغ ها یا علائم، همچنین طرز قرار گرفتن و خصوصیات وسایل علامتدهنده صوتی، بهطور کامل از مفاد هر یک از این قواعد تبعیت نماید، چنین شناوری از نظر تعداد، موقعیت، برد یا زاویه دید چراغ ها یا شکل ها، همچنین طرز قرارگرفتن و خصوصیات وسایل علامتدهنده صوتی، از مقررات دیگری تبعیت خواهد نمود که به تشخیص دولت متبوع در مورد آن شناور بیشترین تطابق ممکن با این قواعد را داشته باشند.
قاعده۲ مسؤولیت
(الف) هیچیک از مفاد این قواعد نمیتواند هر شناور یا مالک، فرمانده یا خدمه شناور را از عواقب مسامحه در رعایت این قواعد یا مسامحه در اقدام های احتیاطی مبرّی کند که کار روزمره دریانوردان یا اوضاع و احوال خاص ایجاب مینماید.
(ب) در تفسیر و رعایت این قواعد باید به کلیه خطرات دریانوردی و تصادم و اوضاع و احوال خاص، از جمله محدودیتهای شناورهای ذیربط، که ممکن است به منظور اجتناب از خطر آنی، انصراف از این قواعد را ایجاب نماید توجه لازم مبذول گردد.
قاعده۳ تعاریف عمومی
از نظر این قواعد، بهاستثنای مواردی که متن به نحو دیگری اقتضاء نماید:
(الف) واژه «شناور» شامل هر توصیفی از قایق آبی، از جمله قایق های بدون آبخور، قایق پرنده (ویگ) و هواپیماهای آبنشین میشود که بهعنوان وسایل حمل و نقل در آب مورد استفاده قرار گرفته یا قابلیت استفاده داشته باشند.
(ب) اصطلاح «شناور موتوری» به هر شناوری اطلاق میشود که نیروی محرکه آن قدرت موتور باشد.
(پ) اصطلاح «شناور بادبانی» به هر شناور مجهز به بادبان اطلاق میشود، مشروط بر اینکه چنانچه دارای موتور باشد، موتور آن مورد استفاده قرار نگیرد.
(ت) اصطلاح «شناور مشغول ماهیگیری» به هر شناور ماهیگیری اطلاق میشود که بهوسیله تور، طناب، تورهای کششی یا دیگر وسایل ماهیگیری که قابلیت جولان (مانور) آن را محدود مینمایند به ماهیگیری اشتغال داشته باشد ولی شامل شناور در حال ماهیگیری با قلاب یا سایر وسایل صید که قابلیت جولان آن را محدود نمینمایند نمیگردد.
(ث) واژه «هواپیمای آبنشین» شامل هر نوع هواپیمایی است که به منظور جولان در روی آب طراحی شده است.
(ج) اصطلاح «شناور خارج از کنترل» به شناوری اطلاق میشود که به جهت موقعیتی استثنائی قادر به انجام جولان به نحو مقرر این قواعد نبوده و لذا قادر نباشد که از سر راه شناور دیگری کنار برود.
(چ) اصطلاح «شناور با قابلیت جولان محدود» به شناوری اطلاق میشود که بنا به ماهیت کاری، قابلیت جولان آن به نحو مقرر در این قواعد محدود بوده و لذا قادر نباشد که از سر راه شناور دیگری کنار برود. اصطلاح «شناورهای با قابلیت جولان محدود» شامل شناورهای زیر اما محدود به آنها نمیگردد:
(۱) شناوری که مشغولِ گذاشتن، تعمیر یا برداشتن یک علامت ناوبری، بافه (کابل) یا لوله زیر آبی باشد؛
(۲) شناوری که مشغول لایروبی، مساحی (بازرسی) یا عملیات زیر آبی باشد.
(۳) شناور در حال حرکتی که مشغول سوخترسانی یا انتقال اشخاص، آذوقه یا کالا باشد.
(۴) شناوری که مشغول پرواز دادن یا فرود آوردن هواپیما باشد؛
(۵) شناوری که مشغول عملیات مینروبی باشد؛
(۶) شناوری که مشغول عملیات یدککشی باشد به نحوی که شناور یدککننده و یدک آن در قابلیت انحراف از مسیر خود شدیداً محدود شده باشند.
(ح) اصطلاح «شناور با محدودیت آبخور» به شناور موتوری اطلاق میشود که بهعلت آبخور زیاد نسبت به عمق و ارتفاع آب موجود، قابلیت انحراف از مسیری که طی مینماید برای آن شدیداً محدود شده باشد.
(خ) واژه «در حال حرکت» به این معنی است که شناوری در لنگر نیست یا به جایی پهلو نگرفته یا به گل ننشسته است.
(د) واژههای «طول» و «عرض» یک شناور به طول سرتاسری و بیشترین عرض آن اطلاق میشود.
(ذ) شناورها فقط زمانی در دید یکدیگر محسوب میگردند که یکی از دیگری با چشم قابل رؤیت باشد.
(ر) اصطلاح «دید محدود» به شرایطی اطلاق میشود که در آن، بر اثر مه، میغ (مه رقیق)، بارش برف، رگبارهای سنگین، طوفانهای شن یا علل مشابه دیگر، دید محدود شود.
(ز) اصطلاح «قایق پرنده (ویگ)» به یک قایق چندمنظوره اطلاق میشود که در حالت عملیاتی اصلی آن، در مجاورت نزدیک به سطح آب با استفاده از کنش تأثیر سطح آب، پرواز میکند.
قسمت ب - قواعد ناوبری موتوری و بادبانی
بسم الله الرحمن الرحیم
مقررات بینالمللی جلوگیری از تصادم در دریا
مصوب ۱۹۷۲ (۱۳۵۱) به شکل اصلاحشده
قسمت الف - کلیات
قاعده۱ اعمال
(الف) این قواعد در مورد کلیه شناورها در دریای آزاد و در کلیه آب های مرتبط به آنکه قابل کشتیرانی بهوسیله شناورهای دریاپیما باشد، اعمال میشود.
(ب) هیچیک از مفاد این قواعد نباید با اجرای قواعد ویژه وضع شده توسط یک مرجع ذیصلاح برای مسیرها، لنگرگاه ها، رودخانهها، دریاچهها یا آبراه های درون سرزمینی مرتبط با دریای آزاد و قابل کشتیرانی بهوسیله شناورهای دریاپیما تداخل نماید. چنین قواعد ویژهای باید حتیالامکان با این قواعد مطابقت داشته باشند.
(پ) هیچیک از مفاد این قواعد نباید با اجرای هر یک از قواعد ویژه وضعشده توسط دولت هر کشور در رابطه با ایستگاه ها یا چراغ های علامتدهنده، اشکال یا علائم صوتی اضافی برای کشتی های جنگی و شناورهایی که بهصورت کاروان دریانوردی میکنند یا در رابطه با ایستگاه ها یا چراغ های علامتدهنده، اشکال اضافی برای استفاده شناورهای صیادی مشغول ماهیگیری گروهی، تداخل نماید. این ایستگاه ها یا چراغ های علامتدهنده، اشکال یا علائم صوتی اضافی باید حتیالامکان به نحوی باشند که با چراغ، شکل یا علامت مجاز در قسمت های مختلف در این قواعد اشتباه نشوند.
(ت) سازمان میتواند به منظور اجرای این قواعد، طرح های جداسازی ترافیک تصویب نماید.
(ث) هرگاه دولت مربوط تشخیص دهد که شناوری با ساختمان یا هدفی ویژه نمیتواند از نظر تعداد، موقعیت، برد یا زاویه دید چراغ ها یا علائم، همچنین طرز قرار گرفتن و خصوصیات وسایل علامتدهنده صوتی، بهطور کامل از مفاد هر یک از این قواعد تبعیت نماید، چنین شناوری از نظر تعداد، موقعیت، برد یا زاویه دید چراغ ها یا شکل ها، همچنین طرز قرارگرفتن و خصوصیات وسایل علامتدهنده صوتی، از مقررات دیگری تبعیت خواهد نمود که به تشخیص دولت متبوع در مورد آن شناور بیشترین تطابق ممکن با این قواعد را داشته باشند.
قاعده۲ مسؤولیت
(الف) هیچیک از مفاد این قواعد نمیتواند هر شناور یا مالک، فرمانده یا خدمه شناور را از عواقب مسامحه در رعایت این قواعد یا مسامحه در اقدام های احتیاطی مبرّی کند که کار روزمره دریانوردان یا اوضاع و احوال خاص ایجاب مینماید.
(ب) در تفسیر و رعایت این قواعد باید به کلیه خطرات دریانوردی و تصادم و اوضاع و احوال خاص، از جمله محدودیتهای شناورهای ذیربط، که ممکن است به منظور اجتناب از خطر آنی، انصراف از این قواعد را ایجاب نماید توجه لازم مبذول گردد.
قاعده۳ تعاریف عمومی
از نظر این قواعد، بهاستثنای مواردی که متن به نحو دیگری اقتضاء نماید:
(الف) واژه «شناور» شامل هر توصیفی از قایق آبی، از جمله قایق های بدون آبخور، قایق پرنده (ویگ) و هواپیماهای آبنشین میشود که بهعنوان وسایل حمل و نقل در آب مورد استفاده قرار گرفته یا قابلیت استفاده داشته باشند.
(ب) اصطلاح «شناور موتوری» به هر شناوری اطلاق میشود که نیروی محرکه آن قدرت موتور باشد.
(پ) اصطلاح «شناور بادبانی» به هر شناور مجهز به بادبان اطلاق میشود، مشروط بر اینکه چنانچه دارای موتور باشد، موتور آن مورد استفاده قرار نگیرد.
(ت) اصطلاح «شناور مشغول ماهیگیری» به هر شناور ماهیگیری اطلاق میشود که بهوسیله تور، طناب، تورهای کششی یا دیگر وسایل ماهیگیری که قابلیت جولان (مانور) آن را محدود مینمایند به ماهیگیری اشتغال داشته باشد ولی شامل شناور در حال ماهیگیری با قلاب یا سایر وسایل صید که قابلیت جولان آن را محدود نمینمایند نمیگردد.
(ث) واژه «هواپیمای آبنشین» شامل هر نوع هواپیمایی است که به منظور جولان در روی آب طراحی شده است.
(ج) اصطلاح «شناور خارج از کنترل» به شناوری اطلاق میشود که به جهت موقعیتی استثنائی قادر به انجام جولان به نحو مقرر این قواعد نبوده و لذا قادر نباشد که از سر راه شناور دیگری کنار برود.
(چ) اصطلاح «شناور با قابلیت جولان محدود» به شناوری اطلاق میشود که بنا به ماهیت کاری، قابلیت جولان آن به نحو مقرر در این قواعد محدود بوده و لذا قادر نباشد که از سر راه شناور دیگری کنار برود. اصطلاح «شناورهای با قابلیت جولان محدود» شامل شناورهای زیر اما محدود به آنها نمیگردد:
(۱) شناوری که مشغولِ گذاشتن، تعمیر یا برداشتن یک علامت ناوبری، بافه (کابل) یا لوله زیر آبی باشد؛
(۲) شناوری که مشغول لایروبی، مساحی (بازرسی) یا عملیات زیر آبی باشد.
(۳) شناور در حال حرکتی که مشغول سوخترسانی یا انتقال اشخاص، آذوقه یا کالا باشد.
(۴) شناوری که مشغول پرواز دادن یا فرود آوردن هواپیما باشد؛
(۵) شناوری که مشغول عملیات مینروبی باشد؛
(۶) شناوری که مشغول عملیات یدککشی باشد به نحوی که شناور یدککننده و یدک آن در قابلیت انحراف از مسیر خود شدیداً محدود شده باشند.
(ح) اصطلاح «شناور با محدودیت آبخور» به شناور موتوری اطلاق میشود که بهعلت آبخور زیاد نسبت به عمق و ارتفاع آب موجود، قابلیت انحراف از مسیری که طی مینماید برای آن شدیداً محدود شده باشد.
(خ) واژه «در حال حرکت» به این معنی است که شناوری در لنگر نیست یا به جایی پهلو نگرفته یا به گل ننشسته است.
(د) واژههای «طول» و «عرض» یک شناور به طول سرتاسری و بیشترین عرض آن اطلاق میشود.
(ذ) شناورها فقط زمانی در دید یکدیگر محسوب میگردند که یکی از دیگری با چشم قابل رؤیت باشد.
(ر) اصطلاح «دید محدود» به شرایطی اطلاق میشود که در آن، بر اثر مه، میغ (مه رقیق)، بارش برف، رگبارهای سنگین، طوفانهای شن یا علل مشابه دیگر، دید محدود شود.
(ز) اصطلاح «قایق پرنده (ویگ)» به یک قایق چندمنظوره اطلاق میشود که در حالت عملیاتی اصلی آن، در مجاورت نزدیک به سطح آب با استفاده از کنش تأثیر سطح آب، پرواز میکند.
قسمت ب - قواعد ناوبری موتوری و بادبانی