محاسبه حقوق
طبق قانون کار

محاسبه حقوق و دستمزد طبق قانون کار؛ سه ورودی، یک فیش کامل

محاسبه حقوق طبق قانون کار یعنی حقوق ماهانه کارگر مشمول قانون کار را با ارقام مصوب شورای عالی کار همان سال حساب کنیم؛ این ابزار دقیقاً همین کار را می‌کند. روز یا ساعت کارکرد، وضعیت تأهل و تعداد فرزند را می‌دهید و حقوق پایه، بن خواربار، حق مسکن، حق تأهل، حق اولاد، پایه سنوات، سهم بیمه، مالیات و خالص پرداختی را می‌گیرید.

خیال‌تان راحت باشد: برای بیشتر کارگاه‌ها همین ابزار کافی است. اضافه‌کاری، شب‌کاری و مأموریت که ردیف‌های متغیرند، جایشان در محاسبه حقوق پیشرفته و فیش حقوقی است؛ اینجا حقوق پایه و مزایای ثابت ماهانه را بی‌خطا می‌بندید.

حقوق کارگر از چه اجزایی ساخته می‌شود؟

هر فیش قانون کار از دو دسته ردیف تشکیل می‌شود. دسته اول به‌نسبت روز کارکرد حساب می‌شود و دسته دوم فقط با شرط.

ارقام هر سال را لازم نیست حفظ کنید؛ ابزار آن‌ها را از جدول مصوبات حداقل حقوق و دستمزد می‌خواند. اگر فقط عدد را می‌خواهید، همان جدول را باز کنید.

کسورات: بیمه و مالیات چطور کم می‌شود؟

بیمه: سهم کارگر ۷ درصد از مزایای مشمول بیمه است؛ کارفرما هم ۲۰ درصد به‌اضافه ۳ درصد بیمه بیکاری می‌پردازد که روی فیش کارگر دیده نمی‌شود. حق اولاد از بیمه معاف است، پس در جمع مشمول بیمه نمی‌آید. مبنا ماده ۲۸ قانون تأمین اجتماعی است.

مالیات: اول معافیت ماهانه ماده ۸۴ از درآمد مشمول کم می‌شود، بعد مازاد با نرخ‌های پلکانی ماده ۸۵ و قانون بودجه همان سال مالیات می‌خورد. معافیت و پلکان‌ها هر سال عوض می‌شود؛ معافیت مالیات حقوق رقم هر سال را دارد.

یعنی چه؟ یعنی دو عدد «مشمول بیمه» و «مشمول مالیات» در خروجی ابزار با هم فرق دارند و این طبیعی است. اشتباه رایج این است که کسی هر دو را روی جمع ناخالص می‌زند و بعد بیمه را بیشتر از حق کم می‌کند.

چطور از ابزار استفاده کنم؟

۱. نوع محاسبه را انتخاب کنید: ماهانه (پیش‌فرض) یا بر اساس ساعت، برای کارگر پاره‌وقت.

۲. سال و ماه را انتخاب کنید. ماه مهم است چون شش ماه اول سال ۳۱ روزه است و یک روز مزد بیشتر تعلق می‌گیرد.

۳. روز کارکرد واقعی را بنویسید. اگر کارگر وسط ماه شروع کرده یا مرخصی بی‌حقوق داشته، همین‌جا اثرش را می‌گذارد.

۴. وضعیت تأهل، تعداد فرزند و اینکه یک سال سابقه دارد یا نه را مشخص کنید.

۵. دکمه محاسبه را بزنید. خروجی سه بخش دارد: جمع مزایا، جمع کسورات، خالص پرداختی؛ به‌اضافه دو عدد «مشمول بیمه» و «مشمول مالیات» برای لیست بیمه و مالیات.

اشتباه‌هایی که در بازرسی گران تمام می‌شود

حواستان به این سه مورد باشد؛ در پرونده‌های هیئت تشخیص همین‌ها تکرار می‌شود:

پایه سنوات را جا نیندازید. کارگری که یک سال در همان کارگاه سابقه دارد، حتی اگر سنواتش را تسویه کرده باشد، باید پایه سنوات بگیرد. بخشنامه‌های چند سال اخیر این را صریح نوشته‌اند.

بن و مسکن به‌نسبت کارکرد است، نه همیشه کامل. کارگری که ۱۵ روز کار کرده نصف بن و مسکن می‌گیرد؛ ولی برعکسش هم درست است: نمی‌شود به بهانه کارکرد ناقص، آن را کلاً حذف کرد.

سال را اشتباه انتخاب نکنید. ارقام امسال روی کارکرد پارسال، یا برعکس. برای هر سال صفحه جدا دارید؛ از انتخاب‌گر سال استفاده کنید.

بعد از این ابزار سراغ چه بروم؟

اگر کارگر شما اضافه‌کاری، شب‌کاری یا مأموریت دارد و فیش قابل چاپ می‌خواهید، محاسبه حقوق پیشرفته و فیش حقوقی همین محاسبه را با همه ردیف‌های متغیر ادامه می‌دهد. برای پایان سال هم محاسبه عیدی و سنوات با همین ارقام کار می‌کند.

عاقلانه‌ترین کار این است که هر ماه قبل از پرداخت، یک بار محاسبه حقوق طبق قانون کار را با این ابزار چک کنید؛ دو دقیقه وقت می‌گیرد و جلوی مابه‌التفاوتی را می‌گیرد که چند سال بعد با جریمه برمی‌گردد.