وظایف مامورین مالیاتی و نحوه برخورد با مودیان

شماره: ۲۰/۳۳۸۶/۱۳۶۸۹

تاریخ: ۱۳۶۱/۱۲/۰۷

موضوع: وظایف مامورین مالیاتی و نحوه برخورد با مودیان

نظر باینکه تشخیص درآمد مشمول مالیات مودیان اعم از حقیقی وحقوقی و وصول مالیات از آنها الزاماً بایستی براساس قوانین و مقررات جاری و اصول اسلامی صورت پذیرد و با توجه به واقعیت ها و شرایط مختلفه موجود عدالت مالیاتی ایجاد و اعتماد عمومی جلب گردد و تحصیل کنندگان درآمد به پرداخت مالیات حقه خود تشویق شوند، لذا عموم مامورین تشخیص و مراجع حل اختلاف و سایر کارکنان واحدهای مختلف وزارتخانه که بنحوی از انحاء با مسایل مالیاتی مودیان در ارتباط هستند مکلفند مطابق مواد مندرج در این دستورالعمل در قسمتهای مربوط به خود انجام وظیفه نمایند.

۱-در تماس و برخورد با مودیان چه در محل کار آنان و چه در محل اداره رعایت تعالیم عالیه اسلام را نموده و سعی نمایند با عطوفت و احترام کامل رفتار نموده و از ای راد هرگونه سخنی که مبین پیشداوری های ناصحیح و غیر مستند و غیرصواب باشد اکیداً احتر از نمایند.

۲-مامورین تشخیص در تحقیقات و رسیدگی های محوله از هر جهت دقت کافی مبذول و با فرصت کافی و مطابق موازین مقرر در آئین نامه سازمان تشخیص و به ویژه مواد ۷ تا ۱۶ آن که وظایف مامورین تشخیص رده های مختلف را از لحاظ ترتیب و تشریفات رسیدگی بدرآمد ومالیات- حدود صلاحیت هریک از آنان در رسیدگی – نحوه تنظیم وص دور برگ تشخیص و ترتیب رفع اختلاف مودیان توسط ممیز کل معین نموده است برحسب مورد اقدام نمایند .

۳-سعی شود از رد دفاتر و اسناد و مدارک قانونی مودیان باستناد دلائل ضعیف و یا غیر اصولی خودداری شود و در مواردی هم که دفاتر قانونی از لحاظ مصرحات قانون و آئین نامه های مربوط مردود شناخته شده و الزاماً مبادرت به تشخیص علی الراس می شود لازم است باسناد و مدارک صحیح و اطلاعات حقیقی و قابل قبول که مجموعاً دال بر درآمد واقعی مودیان باشد استناد نمایند و مفاد بندهای ۱و۲و۳ ماده ۱۰ آئین نامه سازمان تشخیص که وظیفه مامور تشخیص را در تعیین درآمد مالیات مودی بصراحت معین نموده کاملاً مد نظر قرارداده و روش تشخیص و علت انتخاب این روش و همچنین دلائل انتخاب قرینه را درگزارش رسیدگی ذکر کنند و لازم است توجه داده شود در مواردی که تشخیص از طریق علی الراس صورت می گیرد توجه به اسناد و مدارکی که از سوی مودیان ارائه می شود بخصوص اگر توسط مراجع دولتی و یا سایر مراجع معتبر صادر و یا تائید شده باشد منع قانونی وجود ندارد بلکه برای تشخیص صحیح در آمد و مالیات ضروری است.

۴-مامورین تشخیص مکلفند در صورت مراجعه مودیان و استعلام از نحوه تشخیص مالیات وفق ماده ۱۴ آئین نامه سازمان تشخیص جزئیات گزارش را بآنها اعلام و هرگونه توضیحی که در خصوص مورد لازم باشد بآنان بدهند و بجهت رعایت حقوق مودیان هیچ عذر و بهانه ای در صورت خودداری از اجرای ماده مذکور مسموع و پذیرفته نخواهد بود.

۵-بقرار مسموع و بطوریکه مشاهده شده است ممیزین کل مالیاتی که بموجب قانون مالیاتهای مستقیم خصوصاً مواد ۲۲۲ و ۲۳۸ وظایف مهمی از جمله حل و فصل اختلافات و قطعیت توافقی مالیات مودیان بعهده دارند نسبت به انجام این مهم مسامحه نموده و در موقع مراجعه مودیان جهت توافق وحل اختلاف با معاذیر مختلف و عمدتاً غیر قابل قبول از ورود در موضوع و توجه به دلائل ومدارک و استماع اظهارات آنها خودداری میکنند و برخلاف مدلول ماده ۱۶ آئین نامه سازمان تشخیص از انعکاس دلائل و علل عدم رفع اختلاف در ظهر برگ تشخیص امتناع می ورزند و آنان را به هیئتهای حل اختلاف مالیاتی راهنمائی وارجاع می نمایند. بدیهی است چنین شیوه ای علاوه بر آنکه عدول از وظایف قانونی و موجب مسئولیت است سبب طولانی شدن حل و فصل اختلافات و تاخیر در وصول مالیات و همچنین تراکم امور ارجاعی در هیئتهای حل اختلاف مالیاتی میگردد. حال آنکه ممیزین کل با توجه به آشنائی کافی که به محدوده جغرافیائی تحت نظارت خود بلحاظ مراجعه مستمر مودیان و همچنین تردد خودشان در محدوده دارند با آگاهی بیشتری میتوانند نسبت به قطعیت توافقی درآمد و مالیات مودیان و تسریع در وصول مالیات حقه و کوتاه شدن مراحل و زمان رسیدگی و قطعیت موضوع اقدام نمایند البته باید توجه داشته باشند که برابر مفاهیم حقوقی دلایل ابرازی الزاماً بمعنای دلایل کتبی نبوده و عموم آن شامل ادله شفاهی و کتبی بشرطی که دلیل یا مستندی برخلاف موجود نباشد میگردد ولذا چنانچه برا ساس واقعیت امر مودی استحقاق تعدیل درآمد را بهر اندازه ای داشته باشد بایستی بدون تعلل و تردید نسبت به تعدیل درآمد اقدام نمایند و در هر حال لزوم ارسال نسخه ای از برگهای تشخیص مالیاتی که درآمد مشخصه متن آنها بیش از ۲۰٪ تعدیل شده است به دادستانی انتظامی مالیاتی نبایستی موجبی در جهت عدم اقدام به تعدیل در آمد مودی در صورت داشتن استحقاق باشد و نهایتاً آنکه دادستانی انتظامی مالیاتی بجهت تکالیف قانونی که بعهده دارد نسبت به تعقیب مامورینی که تعمداً مرتکب خطا شده باشند اقدام خواهد نمود لکن در مواردیکه ممیزین مالیاتی درآمد مودیان را بر اساس اطلاعات و اسناد و مدارک و قراین و ضرایبی تشخیص داده باشند که بعداً در مرحله توافق با ممیز کل براساس دلایل و مدارک ابرازی مودی به ممیز کل ( که در موقع تشخیص درآمد توسط ممیزین ارائه نشده است) معلوم شود مستندات قبلی ممیزین با توجه به دلایل و مدارک ابرازی جدید نزد ممیز کل صحیح نبوده است و طبق آنها استحقاق تعدیل درآمد بمیزان بیش از ۲۰٪ را داشته است خطای عمدی صورت نگرفته است که موجب مجازات مأمورین تشخیص باشد و لازم به یاد آوری است چون تاکنون تعیین ضریب نسبت به کلیه قراین مالیاتی مذکور در ماده ۱۲۸ قانون مالیاتهای مستقیم به جز خرید و فروش دریافتی مقدور نگردیده و حال آنکه امکان دارد اعمال ضرائب مذکور به تنهائی نتوانسته باشد در تمام موارد شاخص صحیح و حقیقی از درآمد مشمول مالیات مودیان با توجه به شرایط متفاوت موجود در دوره عملکرد مورد رسیدگی بدست آمده باشد لذا چنانچه تعیین درآمد مودی توسط مامور تشخیص را بر اساس اعمال ضرائب مذکور واقعی ندانند حسب اختیارات قانونی که دارند ملزم به تعیین درآمد واقعی و مالیات عادلانه مودی و صدور رای توافقی لازم مطابق واقعیت خواهند بود.

۶-هیئت های حل اختلاف مالیاتی نیز الزاماً بایستی نهایت دقت را در رسیدگی ها معمول و به اظهارات مودیان در صورتیکه دلائل و مدارکی برخلاف آن موجود نباشد توجه کافی مبذول و با رعایت جمیع جهات و شرایط مختلفه ای که در دوره عملکرد مورد رسیدگی حادث و ایجاد گردیده و توجه کافی به واقعیتها مبادرت بصدور رای عادلانه نمایند و در صورتیکه مودی را مستحق تعدیل درآمد تشخیص دهند بدون تردید با توجه بمراتب مقرر دربند ۵ این دستورالعمل نسبت بمورد اقدام شایسته بعمل آورند .

۷- مدیران و روسا و ممیزین کل واحدهای مالیاتی بایستی از اختیارات قانونی خود با اعتماد بنفس و پذیرش مسئولیت و درک وظایف خطیری که بعهده دارند استفاده کنند و بدون هیچگونه تزلزلی درجهت اجرای صحیح قوانین و مقررات واصول عدالت مالیاتی کوشش نمایند واز مکاتبات غیر ضرور درخصوص موارد جزئی و قابل حل در محل با معاونت درآمدهای مالیاتی ودفتر فنی مالیاتی و شورایعالی مالیاتی و سایر مراجع احتراز شود و در صورتیکه کسب نظر از مراجع مذکور را ضروری تشخیص می دهند الزاماً می باید با رعایت سلسله مراتب اداری اقدام نموده و مواردی را که در ارتباط با امور مالیاتی استعلام می نمایند حتماً لازم است متضمن اظهار نظر صریح ممیزکل ذیربط نیز باشد.

با تاکید مجدد بر ضرورت اجرای صحیح و بدون مسامحه مفاد این دستور العمل مسئولیت حسن اجرای آن بعهده مدیران ذیربط بوده و لازم است آقایان مدیران ضمن ابلاغ این دستورالعمل به عموم مامورین ذیربط مطلب را بطور کامل برای آنان تفهیم و توجیه و نسبت به جمیع جهات موضوع مستمراً و به نحو اصولی کوشش نموده و نتایج حاصل از اجرای آنرا ماهانه بدفتر معاونت درآمدهای مالیاتی گزارش نمایند بدیهی است تخلف از مواد موضوع این دستورالعمل موجب مواخذه متخلف خواهد بود .