آیین­نامه اجرایی تبصره ۱۳ قانون برنامه اول توسعه اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران

شماره: ۹۶۶۵۲/ت۱۶۴ک

تاریخ: ۱۳۶۹/۰۸/۲۱

موضوع: آیین­نامه اجرایی تبصره ۱۳ قانون برنامه اول توسعه اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران

اکثریت وزرای عضو کمیسیون زیربنائی و صنعت هیأت دولت در جلسه مورخ ۱۹/ ۶/ ۱۳۶۹ با توجه به اختیار تفویضی هیأت وزیران در جلسه مورخ ۱۵ /۱ /۱۳۶۹ بنا به پیشنهاد سازمان حفاظت محیط زیست به استناد تبصره (۱۳) قانون برنامه اول توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۶۸ آئیننامه اجرایی تبصره مزبور را به شرح زیر تصویب نمودند:

ماده ۱ - عبارات و اصطلاحاتی که در این آئیننامه بکار رفته است دارای معانی زیر میباشند:

۱- سازمان حفاظت محیط زیست در این آئیننامه اختصاراًسازمان نامیده می شود.

۲- قانون برنامه اول توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در این آئیننامه اختصاراً قانون نامیده می شود.

۳- آلودگی یا آلوده ساختن محیط زیست: عبارتست از بخش یا آمیختن مواد خارجی به آب و هوا، خاک یا زمین به میزانی که کیفیت فیزیکی یا شیمیائی یا بیولوژیک آنها را بطوریکه زیان آور به حال انسان یا سایر موجودات زنده گیاهان و یا آثار و ابنیه باشد، تغییر دهد.

۴- صنایع آلوده کننده :عبارتست از محل مشخصی که در آن یک یا چند دستگاه یا وسیله به منظور تولید فرآورده ها یا عرضه خدمات مورد استفاده قرار می گیرد و بهره برداری از آن سبب ایجاد آلودگی محیط زیست می شود.

۵- وسائل و روشهای مناسب: عبارتست از مناسبترین وسائل یا روشها و یا استفاده از سوختها که کاربرد آنها با توجه به شرایط محلی، درجه پیشرفت و امکانات علمی و فنی و هزینه های مربوط، کاهش مؤثر یا جلوگیری از آلودگی محیط زیست را امکان پذیر می سازد.

۶- میزان معیار یا استاندارد: عبارتست از حدود مجاز و مشخصات ویژه ای که با توجه به اصول حفاظت و بهسازی محیط زیست برای محیط زیست، منابع و آلوده کننده ها، تعیین می شود.

تبصره ۱- برای تعیین میزان، معیار یا استاندارد، مفاد مواد (۲)، (۳)، (۷) و (۸) آئیننامه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب ۱۳۵۴ مصوبه ۱۰۳ شورایعالی حفاظت محیط زیست و ماده (۵) آئیننامه جلوگیری از آلودگی آب مصوب ۱۳۵۰، ملاک عمل است.

تبصره ۲- آلودگی ناشی از مواد پرتوزا و همچنین آلودگی مواد نفتی در دریاها و رودخانه های مرزی از شمول این آئیننامه مستثنی می باشد و مطابق مقررات مربوط در مورد آنها اقدام خواهد شد.

تبصره ۳- منظور از کارگاهها و کارخانجات در این آئیننامه کلیه کارگاهها و کارخانجات اعم از آلوده کننده و غیر آن می باشد.

ماده ۲- سازمان در اجرای این آئیننامه، کارخانجات و کارگاههای موضوع تبصره (۱۳) قانون را بر حسب نوع منبع و میزان آلودگی و تاثیرات سوء بر محیط زیست، براساس قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست و آئیننامه‌های مربوط مشخص والویت بندی می نماید و انجام تکالیف مقرر و موارد پیش بینی شده در این آئیننامه و نحوه کنترل آلودگیها و جبران زیانهای ناشی از آلودگی و ایجاد فضای سبز را به آنها اعلام خواهد نمود.

تبصره - صنایع آلوده کننده مطابق فهرستی است که به موجب تبصره (۱) ماده (۱۷) آئیننامه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب ۱۳۵۴ و ماده (۴) آئیننامه جلوگیری از آلودگی آب مصوب ۱۳۵۰ تعیین شده یا خواهد شد.

ماده ۳- کارخانجات و کارگاههای موضوع تبصره (۱۳) قانون موظفند یک در هزار فروش تولیدات و عرضه خدمات خود را در هر سال به حساب جداگانه ای واریز و از محل وجوه این حساب هزینه های مربوط به انجام موارد مقرر در این آئیننامه را پرداخت نماید.

تبصره ۱ - مخارج و هزینه هائی که کارخانجات و کارگاهها براساس طرحها، برنامه ها و دستورالعملهای مورد تأیید سازمان در اجرای این آئیننامه به مصرف میرسانند، جزء هزینه های قابل قبول آنان منظور خواهد شد.

تبصره ۲- در صورتیکه یک در هزار فروش تولید کارخانجات و کارگاهها پس از انجام هزینه های مقرر در این آئیننامه در پایان سال مالی تماماً به مصرف نرسیده باشد معادل مانده آن در سالهای بعد قابل هزینه می باشد و جزء هزینه های قابل قبول مالیاتهای سالی که وجوه مزبور به مصرف رسیده است احتساب خواهد شد .

تبصره ۳- وزارت امور اقتصادی و دارائی بنا به تقاضای سازمان، میزان درآمد و هزینه های مصرف شده هر یک از کارخانجات و کارگاههای موضوع تبصره (۱۳) قانون از محل یک در هزار فروش تولیدات آنها را در پایان سال مالی به سازمان اعلام خواهد نمود.

ماده ۴- سازمان براساس قانون حفاظت وبهسازی محیط زیست و آئیننامه های مربوط طی اخطاریه ای نوع آلودگی و مراتب رفع آلودگی یا تقلیل آنرا تا حد استانداردهای تعیین شده، به صنایع آلوده کننده اعلام می نماید و صنایع مذکور پس از دریافت اخطاریه موظفند نسبت به رفع یا تقلیل آلودگی اقدام نمایند. در صورتیکه سازمان نتیجه را براساس استانداردهای مصوب تائید نماید، گواهی مبنی بر اجرای طرح جلوگیری یا کاهش از آلودگی مربوط صادر خواهد نمود که ملاک تشخیص هزینه های انجام شده برای اجرای طرح می باشد.

تبصره ۱- عدم تکافوی منابع یک در هزار فروش تولیدات صنایع آلوده کننده مانع انجام تکالیفی که این گونه صنایع بموجب -ماده (۱۱) قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست و آئیننامه مربوط، در جهت جلوگیری از آلودگی دارند نخواهد بود.

تبصره ۲- کارخانجات و کارگاههائی که منبعد راه اندازی می کردند موظفند قبل از شروع بهره برداری و فروش تولیدات نسبت به اجرای طرح تصفیه فاضلاب یا نصب الکتروفیلتر و دستگاههای کنترل آلودگی و سایر تدابیر لازم اقدام نمایند.

کارگاهها و کارخانجات موضوع این تبصره در زمان بهره برداری و فروش تولیدات صرفاً می توانند هزینه های مربوط به اداره، نگهداری و به روز رساندن تأسیسات کنترل آلودگی و ایجاد فضای سبز را از محل وجوه حاصل از یک در هزار موضوع تبصره (۱۳) قانون پرداخت نمایند.

ماده ۵ – مجتمع های صنعتی و کارخانجات بزرگ موظفند در مواردیکه سازمان ضروری تشخیص دهد با استفاده از وجوه موضوع ماده (۳) این آئیننامه اقدامات زیر را انجام دهند:

۱- نصب دستگاهها و ایستگاههای اندازه گیری و کنترل آلودگی هوا و ایجاد آزمایشگاه و سیستمهای آزمایش آب و فاضلاب.

۲- انجام مطالعات و تحقیقات کاربردی جهت پیشگیری و کنترل آلودگی ناشی از فعالیت منابع آلوده کننده یا تولیدات، با نظارت و در قالب طرحهای مورد تأیید سازمان.

۳- تهیه و تأمین تجهیزات و وسائل مناسب برای پیشگیری و جلوگیری مؤثر از آلودگی، تحت نظارت سازمان.

ماده ۶- کارخانجات و کارگاهها میتوانند بصورت منفرد، مشترک یا مجموعه و یا در چارچوب شهرکهای صنعتی با استفاده از وجوه موضوع ماده (۳) این آئیننامه و تحت نظارت سازمان در خصوص تهیه و تأمین تجهیزات و امکانات لازم جهت پیشگیری و جلوگیری از آلودگی ها و جبران زیان ناشی از آنها و همچنین پرداخت هزینه های کارشناسی و خدمات فنی رفع آلودگی و ایجاد فضای سبز اقدام نماید. هزینه های مزبور با تأیید سازمان جزء هزینه های قابل قبول مالیاتی، محسوب خواهد شد.

ماده ۷- وزارتخانه های صنعتی ذیربط موظفند ماشین آلات، تجهیزات ولوازم مورد نیاز در زمینه جلوگیری و یا کاهش آلودگی ناشی از فعالیت صنایع آلوده کننده را حسب مورد به گونه ای تعیین یا تأیید نمایند که تأمین کننده میزان، معیار یا استانداردهای زیست محیطی مصوب، باشند.

ماده ۸- سازمان در مواقع لازم روشها و وسائل مناسب جهت رفع یا کاهش مؤثر آلودگی و جبران خسارت وارده به محیط زیست (از قبیل مرگ و میر آبزیان و سایر جانوران وحشی، نشت گاز و یا مواد شیمیائی، تخلیه فاضلاب به رودخانه ها و آبهای تحت الارضی) در یک منطقه، استان یا شهر را براساس طرح مصوب و یا تعیین سهم هر یک از کارخانجات و کارگاهها در اجرای طرح مذکور مشخص و مراتب را جهت اجرا به کارخانجات و کارگاههای مذکور اعلام می نماید. هزینه های اجرای طرحهای موضوع این ماده از محل مازاد وجوه موضوع تبصره (۱۳) قانون که برای کنترل و جبران آلودگی کارگاهها و کارخانجات مشمول، زائد می باشند، تأمین می گردد.

تبصره ۱- طرحهای موضوع این ماده به تصویب کمیسیونی مرکب از مدیران کل مسکن و شهرسازی، صنایع، معادن و فلزات، صنایع سنگین، نیرو کشاورزی جهادسازندگی، برنامه وبودجه و حفاظت محیط زیست خواهد رسید .مدیرکل حفاظت محیط زیست هر استان سمت دبیر کمیسیون مربوط را دارد.

تبصره ۲- در صورتیکه وجوه حاصل از یک در هزار فروش تولیدات، هزینه های مربوط به جبران خسارت وارده را تأمین ننماید جبران خسارات مطابق مقررات مربوط بعمل خواهد آمد.

ماده ۹- سازمان براساس شرایط محلی و موقعیت استقرار کارخانجات و کارگاهها نحوه ایجاد فضای سبز مورد نیاز و برنامه زیباسازی محیط را تعیین و به کارخانجات و کارگاهها اعلام خواهد نمود. کارخانجات و کارگاهها موظفند براساس طرحها و دستورالعملهای تعیین شده در موعدهای زمانی مقرر نسبت به ایجاد فضای سبز و زیباسازی محیط اقدام نمایند.

تبصره ۱- ایجاد فضاهای سبز مورد نیاز در داخل محدوده خدمات شهری براساس طرحهای مصوب کمیسیون موضوع ماده (۵) قانون تشکیل شورایعالی معماری و شهرسازی ایران انجام خواهد گرفت.

تبصره ۲- میزان فضای سبز مورد نیاز کارخانجات و کارگاههائی که بیش از یک هکتار زمین در اختیار داشته باشند حداکثر ۲۵٪ قابل مساحت کل آن کارخانجات و کارگاهها می باشد.

ماده ۱۰- سازمان اولویت انجام هزینه های موضوع این آئیننامه را بر حسب منطقه و رشته تولید کارخانجات و کارگاهها تعیین و به آنها اعلام خواهد نمود.

ماده ۱۱- سازمان در مواقعی که لازم تشخیص دهد از صنایع آلوده کننده و کارخانجات و کارگاههای بازرسی بعمل می آورد و بر نحوه انجام تکالیف مقرر در این آئیننامه، نظارت خواهد نمود. مسئولان و صاحبان صنایع مذکور موظف به همکاری با کارشناسان و مأموران سازمان می باشند و در صورت درخواست، باید اطلاعات و مدارک مورد نیاز را در اختیار سازمان قرار دهند.

ماده ۱۲- سازمان امور اداری و استخدامی کشور با توجه به وظایفی که سازمان محیط زیست در اجرای تبصره (۱۲) قانون برعهده دارد، عندالاقتضاء در تشکیلات و پستهای سازمانی آن تجدیدنظر خواهد نمود.

ماده ۱۳- انجام وظایف و اختیارات سازمان در ارتباط با این آئیننامه در استانها حتی المقدور از طریق ادارات کل حفاظت محیط زیست استان صورت خواهد گرفت.

این تصویبنامه در تاریخ ۷/ ۸/ ۱۳۶۹ به تائید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده است.

.