آیین­نامه اجرایی بند (ک) تبصره (6) قانون بودجه سال 1394 کل کشور

شماره: ۵۳۸۴۵/ت۵۲۱۴۶ه

تاریخ: ۱۳۹۴/۰۵/۰۱

موضوع: آیین­نامه اجرایی بند (ک) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۳۹۴ کل کشور

هیئت وزیران در جلسه ۲۴ /۴ /۱۳۹۴ به پیشنهاد مشترک سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ، وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و به استناد بند ( ک ) تبصره ( ۶ ) قانون بودجه سال ۱۳۹۴ کل کشور تصویب کرد :

بخش اول : تعاریف و کلیات

ماده ۱ - اصطلاحات به کار رفته در ماده ( ۱ ) قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران - مصوب ۱۳۸۴ - و ماده ( ۱ ) قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید به منظور تسهیل اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی - مصوب ۱۳۸۸ - به همان معانی در این آیین نامه به کار می روند . سایر اصطلاحات زیر در این آیین نامه دارای معانی مشروح مربوط است :

الف - مطالبات قطعی دولت و شرکت های دولتی : مطالباتی که طبق قوانین و مقررات مربوط به تأیید رسیده باشد .

ب - بدهی های قطعی دولت و شرکت های دولتی : بدهی هایی که طبق قوانین و مقررات مربوط ایجاد و تأیید شده باشد .

ج - قانون : قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور - مصوب ۱۳۹۴ -

د - کارگروه اجرایی : کارگروه اجرایی انتشار صکوک اجاره موضوع ماده ( ۷ ) این آیین نامه

ه - بانی : وزارت امور اقتصادی و دارایی است که در قالب این آیین نامه انتشار اوراق صکوک اجاره بنا به اراده آن انجام می گیرد . در خصوص انتشار اوراق توسط شرکت های دولتی ، بانی شرکت مزبور است .

ماده ۲ - وزارت امور اقتصادی و دارایی می تواند دارایی های دولت را که حایز شرایط مقرر در بخش دوم این آیین نامه باشد ، مبنای انتشار صکوک اجاره قرار دهد .

ماده ۳ - دستگاه های موضوع مواد ( ۲ ) ، ( ۳ ) و ( ۴ ) قانون محاسبات عمومی کشور برای استفاده از ساز و کار اوراق صکوک اجاره مکلفند دارایی هایی را که حایز شرایط مقرر در بخش دوم این آیین نامه است ، به وزارت امور اقتصادی و دارایی معرفی کنند . میزان تخصیص اوراق به دستگاه های اجرایی مزبور متناسب با دارایی های معرفی شده به وزارت امور اقتصادی و دارایی به تأیید کارگروه اجرایی می رسد

ماده ۴ - ضامن اوراق صکوک اجاره به شرح زیر است :

الف - در خصوص اوراق منتشره که بانی ، وزارت امور اقتصادی و دارایی است ضامن ، سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور است .

ب - در مورد شرکت های دولتی ، ضامن به پیشنهاد شرکت و تأیید کارگروه اجرایی با رعایت قوانین و مقررات مربوط تعیین می شود .

تبصره ۱ - در مورد بدهی طرح های تملک دارایی های سرمایه ای شرکت های دولتی که از بودجه عمومی دولت تأمین و پرداخت می شود و همچنین بدهی شرکت هایی که به موجب ماده ( ۶ ) قانون به دولت منتقل می شود ، ضامن سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور است .

تبصره ۲ - خزانه داری کل کشور مکلف است پرداخت اعتبارات موضوع این آیین نامه را پس از تخصیص سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور مقدم بر تمامی پرداخت ها انجام دهد .

تبصره ۳ - در صورتی که اوراق صکوک اجاره منتشره دارای رتبه اعتباری باشد ، وجود ضامن الزامی نیست .

ماده ۵ - بدهی دولت به اشخاص حقیقی و حقوقی خصوصی یا تعاونی باید به استناد ماده ( ۱۹ ) قانون محاسبات عمومی کشور ایجاد و با توجه به ماده ( ۲۰ ) قانون مزبور تسجیل شده و ضمن اعمال حساب در دفاتر و صورت های مالی به تأیید ذی حساب و رئیس دستگاه اجرایی ذی ربط رسیده باشد .

تبصره - مرجع تأیید بدهی های قطعی شرکت های دولتی ، سازمان حسابرسی است .

ماده ۶ - اعتبارات مربوط به بازپرداخت اصل و فرع اوراق صکوک اجاره مربوط به دولت و طرح های تملک دارایی های سرمایه ای شرکت های دولتی توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور طی ردیف خاصی در قوانین بودجه سنواتی پیش بینی می شود . اعتبارات مزبور پس از تخصیص در مقاطع مربوط توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی ( خزانه داری کل کشور ) به درخواست ذی حساب وزارت مزبور از طریق شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه به سرمایه گذاران پرداخت می شود .

ماده ۷ - به منظور اجرای این آیین نامه کارگروه اجرایی انتشار اوراق صکوک اجاره با اعضا ، وظایف و اختیارات زیر تشکیل می گردد :

الف - اعضای کارگروه به شرح زیر است :

۱ - نماینده تام الاختیار وزیر امور اقتصادی و دارایی ( مسئول کارگروه )

۲ - نماینده تام الاختیار رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور

۳ - نماینده تام الاختیار وزیر یا بالاترین مقام دستگاه ذیربط حسب مورد

۴ - نماینده تام الاختیار رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

۵ - نماینده تام الاختیار رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار

ب - وظایف و اختیارات کارگروه به شرح زیر است :

۱ - اولویت بندی مطالبات قطعی اشخاص حقیقی و حقوقی خصوصی و تعاونی به منظور پرداخت بدهی دولت و شرکت های دولتی به آن ها در چارچوب این آیین نامه

۲ - تعیین مبالغ قابل انتشار اوراق صکوک اجاره توسط وزارتخانه ها ، مؤسسات و شرکت های دولتی

۳ - تصویب نرخ سود پیشنهادی برای اوراق

۴ - تعیین دوره بازپرداخت اجاره

۵ - تعیین نوع قرارداد اجاره

۶ - نظارت عالیه بر فرآیند انتشار ، فروش ، انجام تعهدات و تسویه نهایی اوراق صکوک اجاره در چارچوب این آیین نامه

۷ - تعیین بازارگردان ( حسب تشخیص و اعلام سازمان بورس و اوراق بهادار )

۸ - تأیید دارایی های مبنای انتشار اوراق صکوک اجاره .

تبصره ۱ - در مورد بند های ( ۱ ) و ( ۲ ) پس از اخذ نظر موافق سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور تصمیم گیری خواهد شد . سازمان مزبور مکلف است نظر مکتوب خود را ظرف دو هفته اعلام نماید و در غیر این صورت موافقت محسوب خواهد شد .

تبصره ۲ - تصمیم گیری در خصوص انتشار اوراق صکوک اجاره در کارگروه اجرایی با رأی اکثریت خواهد بود . در هر شرایط برای اتخاذ تصمیم حداقل سه رأی موافق لازم است . در خصوص بند های ( ۱ ) و ( ۲ ) سازمان بورس و اوراق بهادار فاقد حق رأی خواهد بود .

تبصره ۳ - دبیرخانه کارگروه اجرایی در معاونت نظارت مالی وزارت امور اقتصادی و دارایی و خزانه داری کل کشور مستقر می گردد .

بخش دوم - شرایط دارایی

ماده ۸ - دارایی های مبنای انتشار اوراق صکوک اجاره باید دارای شرایط زیر باشد :

الف - مشخصات عمومی :

۱ - به کارگیری آن در فعالیت دستگاه های اجرایی استفاده کننده از اوراق صکوک اجاره ، منجر به ایجاد جریانات نقدی شده یا از خروج وجوه نقد جلوگیری کند .

۲ - هیچ گونه محدودیت یا منع قانونی ، قراردادی یا قضایی برای انتقال دارایی ، منافع و حقوق ناشی از آن وجود نداشته باشد .

۳ - تصرف و اعمال حقوق مالکیت در آن برای نهاد واسط دارای هیچگونه محدودیتی نباشد .

۴ - مالکیت آن به صورت مشاع نباشد .

۵ - امکان واگذاری به غیر را به سهولت داشته باشد.

۶ - تا زمان انتقال مالکیت دارایی به ناشر ، دارایی از پوشش بیمه ای مناسب و کافی برخوردار باشد .

ب - انواع دارایی های قابل قبول جهت انتشار اوراق اجاره به شرح زیر می باشند :

۱ - زمین

۲ - ساختمان و تأسیسات

۳ - ماشین آلات و تجهیزات

۴ - وسایل حمل و نقل

تبصره ۱ - اموال موضوع بند های ( ۱ ) تا ( ۴ ) ماده ( ۱۱۵ ) قانون محاسبات عمومی کشور مشمول انتشار اوراق صکوک اجاره نیستند .

تبصره ۲ - ارزش دارایی و عمر مفید اقتصادی آن باید توسط کارشناس یا کارشناسان منتخب کانون کارشناسان رسمی دادگستری تعیین شود .

ماده ۹ - شرایط بیمه دارایی در مدت زمان اجاره ، در قرارداد اجاره تعیین و هزینه آن توسط دستگاه بهره بردار تأمین می شود .

بخش سوم - شرایط اوراق صکوک اجاره

ماده ۱۰ - انواع قرارداد های اجاره مورد قبول در انتشار اوراق صکوک اجاره به شرح زیر است :

۱ - اجاره به شرط تملیک

۲ - اجاره با اختیار فروش دارایی در سررسید اجاره توسط نهاد واسط با قیمت معین .

ماده ۱۱ - با انتشار اوراق اجاره ، رابطه وکیل و موکل میان ناشر و خریداران اوراق اجاره برقرار می شود . ناشر به وکالت از طرف خریداران ملزم به صرف وجوه حاصل از فروش اوراق اجاره جهت خرید دارایی موضوع انتشار و اجاره آن به بانی است ، تملیک اوراق اجاره به منزله قبول وکالت ناشر بوده و وکالت ناشر تا سررسید و تسویه نهایی اوراق اجاره غیرقابل عزل ، نافذ و معتبر است .

ماده ۱۲ - دارندگان اوراق اجاره نمی توانند تقاضای تقسیم دارایی مبنای انتشار اوراق صکوک اجاره را نمایند .

ماده ۱۳ - سررسید اوراق اجاره نمی تواند بیش از مدت زمان باقی مانده از عمر مفید اقتصادی دارایی باشد .

ماده ۱۴ - مواعد پرداخت منافع مرتبط با اوراق صکوک اجاره توسط کارگروه اجرایی تعیین می شود.

ماده ۱۵ - اوراق صکوک اجاره به صورت با نام منتشر می شود و به عنوان ابزار مالی موضوع بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران از قابلیت معامله در بازار بورس و یا خارج از بورس ( فرابورس ) برخوردار است . ثبت نام و مشخصات خریداران اوراق مزبور الزامی است .

ماده ۱۶ - اوراق صکوک اجاره بدون تعهد بازخرید و با امضای وزیر امور اقتصادی و دارایی ، منتشر می شود .

ماده ۱۷ - فروش اوراق صکوک اجاره به کسر یا صرف ( بالاتر یا پایین تر از ارزش اسمی ) در بازار اولیه با تأکید کارگروه اجرایی مجاز است .

بخش چهارم - فرآیند انتشار اوراق صکوک اجاره

ماده ۱۸ - برای صدور مجوز انتشار اوراق صکوک اجاره ، پیشنهادات حاوی مدارک و مستندات مربوط توسط دستگاه ها و شرکت های متقاضی به وزارت امور اقتصادی و دارایی ارایه می شود . وزارت مذکور با هماهنگی سازمان بورس و اوراق بهادار پس از بررسی های لازم پیشنهاد نهایی را در کارگروه اجرایی طرح می کند .

ماده ۱۹ - مدارک و مستندات مورد نیاز برای انتشار اوراق صکوک اجاره به شرح زیر است :

۱ - مدت و نوع اجاره ، میزان اجاره بها و نحوه پرداخت آن به سرمایه گذاران

۲ - گزارش کارشناس یا کارشناسان منتخب کانون کارشناسان رسمی دادگستری درخصوص دارایی و ارزش آن

۳ - تأییدیه سازمان ثبت اسناد و املاک کشور یا سایر مراجع ذی صلاح مبنی بر نبود محدودیت یا منع قانونی ، قراردادی یا قضایی برای انتقال دارایی ، منافع و حقوق ناشی از آن

۴ - گزارش توجیهی تأمین مالی از طریق انتشار اوراق صکوک اجاره

۵ - اطلاعات کامل مطالبات قطعی شده اشخاص حقیقی و حقوقی خصوصی و تعاونی و پیشنهاد اولویت های تسویه بدهی به کارگروه اجرایی

بخش پنجم : سایر مقررات

ماده ۲۰ - اوراق صکوک اجاره جزء اوراق موضوع بند ( ۲۴ ) ماده ( ۱ ) قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران می باشد .

ماده ۲۱ - کلیه کارمزد ها و حق الزحمه های انتشار اوراق صکوک اجاره حسب مورد بر عهده سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور یا شرکت دولتی استفاده کننده از این اوراق است .

ماده ۲۲ - رعایت ماده ( ۴۶ ) قانون محاسبات عمومی کشور برای انتشار اوراق صکوک اجاره موضوع این آیین نامه الزامی است . انتشار این اوراق به صورت الکترونیکی مجاز است .

ماده ۲۳ - تسویه بدهی و ثبت آن در حساب دستگاه های اجرایی مطابق دستورالعمل های حسابداری ابلاغی وزارت امور اقتصادی و دارایی با رعایت ماده ( ۱۲۸ ) قانون محاسبات عمومی کشور انجام می شود