شماره: 12003/ت 30629ه
تاریخ: 1383/04/21
پیوست:دارد
هیأت وزیران در جلسه مورخ 1383/04/17 بنا به پیشنهاد وزارت خانه های صنایع و معادن و امور اقتصادی و دارایی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و به استناد ماده (22) "قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل نوسازی صنایع کشور و اصلاح ماده (113) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران"- مصوب 1382- آئین نامه اجرایی ماده (17) قانون مزبور را به شرح ذیل تصویب نمود:
"آئین نامه اجرایی ماده (17) قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل نوسازی صنایع کشور و اصلاح ماده (113) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران"
فصل اول – کلیات
ماده 1- در این آئین نامه اصلاحات زیر در معانی مشروح به کار رفته است:
الف) بورس: سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران.
ب) هیأت پذیرش: هیأت پذیرش بورس اوراق بهادار تهران.
ج) طرح نوسازی وتوسعه شرکت: طرح یا پروژه جدید یا مکمل که اجرای آن به لحاظ فنی، مالی و اقتصادی توجیه پذیر باشد.
د) اوراق مشارکت: اوراق بهادار با نامی که با مجوز" بورس" به قیمت اسمی مشخص برای مدت معین جهت تأمین بخشی از منابع مالی مورد نیاز طرح های نوسازی و توسعه شرکت های پذیرفته شده در "بورس" منتشر می شود. این اوراق بدون تضمین دولت و بانک مرکزی جمهوری ایران انتشار می یابند.
ه) اوراق مشارکت قابل تبدیل به سهام: آن گروه از "اوراق مشارکت " ناشر" که در سر رسید نهایی و یا قبل از آن قابل تبدیل به سهام همان شرکت "ناشر" باشد.
و) امید نامه: سندی که اهداف، نرخ بازده مورد انتظار، شرایط و نحوه تبدیل اوراق به سهام (در صورت لزوم) و سایر جزئیات مربوط به "طرح توسعه و نوسازی شرکت" را شرح می دهد و تصویری از آینده سرمایه گذاری برای تصمیم گیری در اختیار سرمایه گذاران (خریداران " اوراق مشارکت") قرار می دهد. این سند قبل از انتشار عمومی باید به تأیید "امین"، "حسابرس" و "بورس" برسد.
ز) ناشر: شرکت پذیرفته شده در "بورس" که به موجب این آئین نامه مجاز به انتشار "اوراق مشارکت" می باشد.
ح) امین: بانک، موسسه بیمه، یا هر شخصیت حقوقی مورد تأیید "بورس" که از طرف "ناشر" انتخاب می شود تا در راستای حفظ منافع دارندگان "اوراق مشارکت" به ترتیبی که در این آئین نامه مقرر است، وظایف محوله راانجام دهد."امین" و "ضامن" می توانند دارای شخصیت حقوقی واحد باشند.
ط) عامل: شخصیت حقوقی ای که از طرف "ناشر" تعیین می شود تا نسبت به عرضه اولیه اوراق از طریق "بورس" ، پرداخت سود علی الحساب وقطعی، باز پرداخت اصل مبلغ "اوراق مشارکت" در سررسید، کسر و پرداخت مالیات های مربوط و سایر امور اجرایی مرتبط با انتشار اقدام کند. "عامل" و "ناشر" می توانند دارای شخصیت حقوقی واحد باشند.
ی) ضامن: شخصیت حقوقی ای که باز پرداخت سود علی الحساب، اصل مبلغ "اوراق مشارکت" یا بخشی از این وجوه و خرید "اوراق مشارکت" منتشر شده را که در عرضه عمومی به فروش نرسیده است، تضمین می کند، "ضامن" با پیشنهاد "ناشر" و تأیید "امین" تعیین می شود. وجود "ضامن" به اختیار "ناشر" است که ضروری است در امیدنامه قید شود.
ک) حسابرس: موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران که امکان سنجی فنی، اقتصادی و مالی "طرح نوسازی وتوسعه شرکت" راتأیید می کند و گزارش پیشرفت کار، نرخ بازده و دیگر اطلاعات مالی طرح سرمایه گذاری را به اطلاع دارندگان "اوراق مشارکت" می رساند. حسابرس می تواند در عین حال "حسابرس" شرکت "ناشر" هم باشد.
ماده 2- آن دسته ازشرکت های سرمایه گذاری که هدف بنگاهداری و مدیریت شرکت های سرمایه پذیر را دنبال نمی کنند و صرفا به خرید وفروش سهام وسایر اوراق بهادار با هدف کسب سود اشتغال دارند، مجاز به انتشار "اوراق مشارکت" نمی باشند.
ماده 3- پس از دریافت مجوز انتشار اوراق و امضای قراردادهای عاملیت، حسابرسی، ضمانت (در صوررت وجود)، و امانت با طرف های مربوط و انتشار اوراق و گردآوری وجوه، "ناشر"، "عامل"، "حسابرس"، "ضامن" (در صورت وجود) و "امین" کلیه آثار و تعهدات ناشی از مقررات این آئین نامه و قراردادهای فی مابین را به طور کامل پذیرفته و نسبت به اجرای آنها متعهد می باشند.
فصل دوم- ویژگی های "اوراق مشارکت"
ماده 4- شرکت های پذیرفته شده در "بورس"، طبق مقررات این آئین نامه و به منظور تأمین قسمتی از منابع مالی مورد نیاز "طرح های نوسازی و توسعه شرکت" مجاز به انتشار "اوراق مشارکت" و عرضه آن از طریق "بورس" هستند. تبصره- "ناشر" اوراق می تواند" اوراق مشارکت" را برای یک یا چند "طرح نوسازی و توسعه" منتشر کند.
ماده 5- دارندگان "اوراق مشارکت" به نسبت قیمت اسمی و در طی مدت زمان مشارکت در مجموعه منافع حاصل از اجرای طرح های مربوط سهیم خواهند بود.
ماده 6- هر ورقه مشارکت نشان دهنده قدر السهم دارنده آن در موضوع مشارکت است. با عرضه "اوراق مشارکت" رابطه وکیل و موکل بین "ناشر"و خریدار اوراق برقرار می شود. "ناشر" با اجازه "امین"، به وکالت از طرف خریداران اوراق می تواند نسبت به مصرف وجوه حاصل از فروش اوراق جهت اجرای طرح و خرید و فروش هر گونه کالا، خدمت و دارایی مربوط به طرح اقدام نماید. انتقال اوراق به مالکان جدید، به اختیار تفویضی تحت عنوان وکالت خدشه وارد نمی کند، و این رابطه تا سر رسید اوراق بین "ناشر" و دارندگان اوراق نافذ و معتبر است.
ماده 7- عرضه اولیه و داد و ستد ثانویه "اوراق مشارکت" فقط از طریق "بورس" امکان پذیر است. این اوراق بدون تضمین دولت در بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران انتشار می یابند.
ماده 8- سهم الشرکه "ناشر" در طرح باید به تشخیص "هیأت پذیرش" معین شود و حداقل 50% کل سرمایه گذاری ریالی پروژه باشد.
ماده 9- ارزش " اوراق مشارکت "قابل انتشار برای شرکت های پذیرفته شده در "بورس" به تشخیص "هیأت پذیرش" وحداکثر تا 70% ارزش ویژه هر شرکت مجاز است.
ماده 10- میزان اوراق مشارکت قابل انتشار موضوع ماده (17) قانون در هر سال، در ابتدای هر سال توسط شورای پول و اعتبار تعیین و به "بورس" اعلام می گردد.
ماده 11- تاریخ، مراحل انتشار، ارزش اسمی، نرخ سود علی الحساب و سایر شرایط انتشار "اوراق مشارکت" به پیشنهاد "ناشر" و با موافقت "بورس" و با حفظ شرایط رقابتی بازار سرمایه، تعیین می شود.
ماده 12- مصرف وجوه حاصل از واگذاری "اوراق مشارکت" در غیر اجرای طرح های مربوط جایز نیست.
ماده 13- "ناشر" می تواند "اوراق مشارکت" قابل تبدیل به سهام همان شرکت "ناشر" را منتشر کند. نحوه تبدیل ورقه مشارکت به سهام در امید نامه مشخص خواهد شد. در صورت انتشار "اوراق مشارکت" قابل تبدیل به سهام "ناشر" موظف است ترتیبی اتخاذ کند که به میزان "اوراق مشارکت" قابل تبدیل، اختیار افزایش سرمایه و تبدیل، در دسترس باشد. تبصره- مابه التفاوت سود قطعی وسود علی الحساب نیز می تواند قابل تبدیل به سهام باشد.
ماده 14- هزینه های انتشار "اوراق مشارکت" و سودهای پرداختی به سرمایه گذاران، جزء هزینه های قابل قبول حساب مالیاتی برای "ناشر "است.
فصل سوم- ویژگی های "ناشر"
ماده 15- انتشار اوراق مشارکت منوط به آن است که حداقل دو سال از تاریخ پذیرش شرکت در "بورس" گذشته باشد.
ماده 16- شرکت باید حداقل در دو دوره مالی پیش از تقاضای انتشار "اوراق مشارکت" سود آور بوده و به تشخیص "بورس" امکان سود آوری آن در آینده وجود داشته باشد و زیان انباشته نداشته باشد.
ماده 17- صورت های مالی شرکت طی دو دوره مالی پیش از تقاضای انتشار "اوراق مشارکت" باید به تصویب مجمع عمومی آن شرکت رسیده باشد و سوابق گزارش دهی و شفافیت حساب های شرکت به تأیید "بورس" برسد.
فصل چهارم- مراحل انتشار وپذیرش "اوراق مشارکت"
ماده 18- متقاصی انتشار "اوراق مشارکت"، باید فرم های تهیه شده توسط "بورس" را به همراه گزارش امکان سنجی فنی، اقتصادی ومالی "طرح های نوسازی و توسعه شرکت"، تأیید شده از سوی "حسابرس" و اعلام قبولی "عامل"، "ضامن" (در صورت وجود)، "امین" و "حسابرس" به "بورس" تحویل دهد. اسناد یاد شده همراه با اظهارنظر "بورس" حداکثر ظرف یک ماه برای "هیأت پذیرش" ارسال می شود.
ماده 19- هیأت پذیرش "با بررسی مدارک دریافتی وانجام بررسی ها و تحلیل های لازم، باید ظرف حداکثر یک ماه پس از دریافت گزارش "بورس"، مجوز صدور را صادر نماید، یا دلایل مستند عدم اعطای مجوز صدور را اعلام کند.
فصل پنجم- بازار ثانویه ووظایف "بورس"
ماده 20- "هیأت پذیرش" با تحلیل وضعیت شرکت و "طرح نوسازی وتوسعه" و بررسی میزان کیفیت وثایق و تضمین های "ناشر"، تا حد ممکن از اجرای موفق طرح، باز پرداخت سود واصل "اوراق مشارکت"اطمینان حاصل خواهد کرد.
ماده 21- "بورس" موظف است با طراحی نظام معاملات مناسب، اختصاص تابلوهای جداگانه و تجهیز واحدهای پذیرش و نظارت خود، امکان انجام معاملات "اوراق مشارکت" و تبدیل اوراق به سهام را به روشی مناسب فراهم کند.
فصل ششم – وظایف "ناشر"
ماده 22- "ناشر" موظف است باز پرداخت اصل و سودهای علی الحساب و قطعی را در سر رسیدهای مقرر تعهد کند و وثایق لازم را برای تضمین باز پرداخت اصل و سودهای متعلق به اوراق، در صورت وجود "ضامن" در اختیار وی و در غیر این صورت در اختیار "امین " قرار دهد.
ماده 23- "ناشر" موظف است طبق تعهدات انجام شده، وجوه لازم را جهت پرداخت سود واصل "اوراق مشارکت"، در سر رسیدهای تعیین شده تأمین نماید و برای پرداخت در اختیار "عامل " قرار دهد. هر گونه تأخیر در تأمین منابع فوق، مشمول پرداخت وجه التزام تأخیر تأمین منابع به میزان مقرر در قرارداد عاملیت خواهد شد.
ماده 24- "ناشر" موظف است قبل از عرضه اوراق، سیستم حسابداری استاندارد مورد تأیید سازمان حسابرسی را به طور جداگانه و مستقل از سایر عملیات و فعالیت های خویش، مستقر واجرا نماید.
ماده 25- "ناشر" موظف است حق الزهمه انجام خدمات "امین"، "حسابرس"، "عامل" و "ضامن" (در صورت وجود) را، به ترتیب مقرر در قراردادهای منعقد شده پرداخت نماید.
ماده 26- "ناشر" موظف است اطلاعیه های حاوی گزارش وضعیت مالی و عملکرد اجرایی طرح را، در فرم های تعیین شده توسط "بورس" که به تأیید "حسابرس" می رسد، در مقاطعی که "بورس" تعیین می کند و حداکثر هر شش ماه یک بار، به "بورس" تسلیم کند وهمزمان از طریق روزنامه های کثیر الانتشار به اطلاع عموم سرمایه گذاران برساند.
ماده 27- "ناشر" موظف است پس از اخذ مجوز انتشار "اوراق مشارکت"، نسبت به تهیه و تحویل امید نامه مورد تأیید "بورس"، "حسابرس" و "امین" اقدام نماید.
ماده 28- "ناشر " موظف است، برای انتشار "اوراق مشارکت" یا اعطای هر گونه امتیاز از قبیل اختیار تبدیل "اوراق مشارکت" به سهام، مصوبه مجمع عمومی سهامداران را اخذ نماید.
ماده 29- "ناشر" موظف است، به منظور بررسی طرح از سوی "بورس" حداقل گزارش های حسابرسی سه دوره مالی پیش از تقاضای انتشار "اوراق مشارکت" را به "بورس" ارائه نماید.
فصل هفتم- وظایف "ضامن"
ماده 30- "ضامن" ملزم به خرید "اوراق مشارکتی" است که در عرضه عمومی به فروش نرفته است. الزام وی محدود به سقفی است که در قرارداد "ضامن" با "ناشر" درج شده است.
ماده 31- در صورت عدم ایفای تعهدات در سر رسیدهای مقرر توسط "ناشر" یا "عامل"، "ضامن" مکلف است با نظارت "امین" از محل وثایق و تضمین های نزد خود و بر اساس ترتیبات مقرر در قراردادهای فی مابین اقدام به ایفای تعهدات نماید. تبصره- در صورت عدم وجود "ضامن" وظیفه فوق بر عهده "امین " خواهد بود.
فصل هشتم- وظایف "امین"
ماده 32- در صورت فروش "اوراق مشارکت" منتشر از طریق "بورس " در مدت مقرر و یا با دوبار تمدید مهلت عرضه که در مجموع حداکثر به مدت 20 روز کاری است، مجوز برداشت وجوه جمع آوری شده توسط "ناشر"، از سوی "امین" صادر خواهد شد.
ماده 33- در صورتی که میزان "اوراق مشارکت" خریداری شده توسط عموم در مدت یاد شده مندرج در ماده (31)، به علاوه میزان خرید تعهد شده توسط "ضامن"، کمتر از میزان اوراق منتشر شده باشد، "عامل" موظف است تحت نظارت "امین"، حداکثر طی 20 روز کاری نسبت به استرداد وجوه صاحبان "اوراق مشارکت" اقدام کند.
ماده 34- کلیه وجوه در عرضه اولیه به حسابی واریز می شود که تحت نظارت "امین "است. ماده 35- "امین" مکلف است، پس از حصول اطمینان از وجوه قرارداد بین "ناشر" و "عامل"، "ناشر" و "حسابرس"، "ناشر" و"ضامن" (در صورت وجود) و اطمینان از رعایت مقررات و ضوابط حاکم بر معاملات "اوراق مشارکت" نسبت به امضای قرارداد با "ناشر" اقدام کند. تبصره 1- در صورتی که "ناشر" و"عامل" شخصیت حقوقی واحد باشند، نیازی به قرارداد عاملیت نخواهد بود. تبصره 2- در صورتی که "امین" و"ضامن" شخصیت حقوقی واحد باشند، نیازی به قرارداد ضمانت نخواهد بود.
فصل نهم- وظایف "عامل"
ماده 36- "عامل"، "اوراق مشارکت" را برای عرضه اولیه در "بورس"ارائه می کند و سودهای علی الحساب و قطعی اوراق در مقاطع تعیین شده را با رعایت قوانین و مقررات مربوط پرداخت می کند. کسر و پرداخت مالیات های مربوط و سایر امور اجرایی از وظایف "عامل" است. "عامل"، رابط بین "ناشر" و"بورس" است وحساب های مربوط به انتشار را طبق استاندارد تعیین شده و به شکل مستقل نگاهداری می کند و در فواصل زمانی تعیین شده انتشار می دهد.
فصل دهم – وظایف "حسابرس"
ماده 37- امکان سنجی فنی، اقتصادی و مالی "طرح نوسازی و توسعه شرکت"، باید به تأیید "حسابرس" برسد.
ماده 38- "حسابرس" موظف است به حساب های مستقل و صورت های مالی طرح، گزارش پیشرفت کار، نرخ بازده و دیگر اطلاعات مالی طرح سرمایه گذاری رسیدگی و نسبت به آنها اظهار نظر کند و نسخه ای از اظهار نظر خودرا برای "امین" و "بورس" ارسال کند.
ماده 39- "حسابرس" موظف است در صورت مشاهده هرگونه تخلف، از جمله مصرف وجوه حاصل از واگذاری "اوراق مشارکت " در امور غیر مرتبط با طرح سرمایه گذاری، موارد خلاف را به اطلاع "امین" و"بورس" برساند.
ماده 40- سازمان بورس اوراق بهادار مکلف است در پایان هر سال گزارش عملکرد ماده (17) قانون یاد شده را برای اطلاع عموم منتشر نماید.
محمد رضا عارف
معاون اول رئیس جمهور
توجه: تصویب نامه فوق الذکر طی بخشنامه شماره 10999/2726-211 مورخ 1383/06/30 ابلاغ گردیده است.
