برای مالیات بر ارث کجا باید رفت؟ راهنمای کامل اقدام قانونی و سریع
وقتی یکی از اعضای خانواده از دنیا میرود، شاید اولین دغدغه این باشد که برای مالیات بر ارث کجا باید رفت؟ از کجا باید شروع کرد و چطور میتوان مراحل قانونی تقسیم ارث را پیش برد. خیلیها فکر میکنند فقط باید به اداره مالیات مراجعه کنند؛ اما واقعیت این است که ماجرا کمی پیچیدهتر از این حرفها است. مسیر پرداخت مالیات ارث، چند ایستگاه مهم دارد؛ از ثبت احوال گرفته تا اداره مالیات و دریافت مفاصاحساب. اگر ندانید دقیقا به کجا مراجعه کنید یا چه مدارکی نیاز دارید، ممکن است زمان زیادی را از دست بدهید. پس اگر هنوز نمیدانید برای مالیات بر ارث کجا باید رفت، این مقاله میتواند قدمبهقدم مسیر را به شما نشان دهد. اولین قدم برای پرداخت مالیات بر ارث چیست؟ اولین کاری که وراث باید بعد از فوت متوفی انجام دهند، مراجعه به اداره ثبت احوال و دریافت گواهی فوت رسمی است. این گواهی پایه اصلی تمام مراحل بعدی خواهد بود. پس از آن لازم است برای اخذ گواهی انحصار وراثت به شورای حل اختلاف یا دادگاه خانواده مراجعه شود تا وراث قانونی مشخص شوند. این دو مرحله یعنی دریافت گواهی فوت و تعیین وراث، پیشنیاز شروع فرآیند مالیاتی هستند. بهتر است مدارکی مثل شناسنامه و کارت ملی متوفی، مدارک هویتی وراث و سند ازدواج یا شناسنامه همسر نیز همراه داشته باشید. زمان انجام این مراحل معمولا چند روز تا چند هفته طول میکشد. برای اینکه بدانید بعد از این مراحل برای مالیات بر ارث کجا باید رفت و چه کاری باید انجام داد، پیشنهاد میکنیم مقاله راهنمای جامع مالیات بر ارث | محاسبه و قوانین جدید 1404 را مطالعه کنید. مراجعه به اداره مالیات برای پرونده مالیات بر ارث بعد از دریافت گواهی فوت و انحصار وراثت، نوبت به مراجعه حضوری به اداره امور مالیاتی میرسد. برای مالیات بر ارث کجا باید رفت؟ پاسخ این است که باید به اداره مالیات منطقهای مراجعه کنید که محل آخرین اقامت متوفی در آن بوده است. در این مرحله مدارکی مانند گواهی فوت، گواهی انحصار وراثت، مدارک شناسایی وراث و اسناد دارایی متوفی باید همراه داشته باشید. هنگام مراجعه، پرونده اولیه توسط کارشناس ثبت میشود و کد رهگیری اختصاص داده میشود. نوبتدهی معمولا حضوری یا از طریق سامانههای آنلاین سازمان امور مالیاتی انجام میشود. نکته مهم در پاسخ به این سوال که برای پرداخت مالیات بر ارث چه باید کرد، دقیقا از همینجا آغاز میشود؛ ارائه کامل و دقیق مدارک. اگر حتی یکی از اسناد ناقص باشد، کل فرایند متوقف میشود؛ بنابراین این مراجعه باید با آمادگی کامل انجام شود تا مراحل بعدی بدون مشکل پیش بروند. مدارک لازم برای تشکیل پرونده مالیات بر ارث پیش از آنکه بدانید برای مالیات بر ارث کجا باید رفت، لازم است مدارک مشخصی را آماده کنید. مدارکی که حتما باید همراه داشته باشید: نبود حتی یکی از این مدارک میتواند تشکیل پرونده را به تعویق بیندازد یا باعث بازگشت از اداره مالیات شود. چون در غیر این صورت حتی اگر بدانید برای مالیات بر ارث کجا باید رفت، باز هم کار شما در اداره مالیات پیش نخواهد رفت. در هر مرحله از پرونده ارث اگر سؤالی برایتان پیش آمد، میتوانید از مشاور مالیاتی هوشمند راوینکس بپرسید. نحوه دریافت برگ تشخیص مالیات بر ارث وقتی مدارک لازم را تحویل دادید و پرونده شما در اداره مالیات ثبت شد، حالا باید منتظر بمانید تا کارشناس اداره اموال متوفی را بررسی کند. برای خیلیها در این مرحله این سوال پیش میآید که پس از تحویل مدارک، برای مالیات بر ارث کجا باید رفت؟ واقعیت این است که از همینجا به بعد، همه چیز از طریق اداره مالیاتی محل آخرین اقامت متوفی پیگیری میشود. کارشناس، اطلاعات مربوط به داراییها را از روی مدارک استخراج میکند و با تکمیل فرمهای داخلی، برگهای صادر میکند که به آن «برگ تشخیص» میگویند. در این برگه دقیقا نوشته شده که چه مالیاتی بابت کدام دارایی باید پرداخت شود. معمولا صدور این برگه چند هفته زمان میبرد. اگر با مبلغ مالیات یا نوع ارزیابی مخالفتی داشته باشید، میتوانید بهصورت رسمی اعتراض ثبت کنید. پس اگر میپرسید برای پرداخت مالیات بر ارث به کجا مراجعه کنیم، پاسخ همچنان همان اداره مالیاتی است که پرونده شما در آن تشکیل شده است. مالیات هر نوع دارایی چگونه محاسبه میشود؟ ممکن است بعد از تشکیل پرونده و ارائه مدارک از خود بپرسید که مالیات هر کدام از داراییها چطور محاسبه میشود؟ واقعیت این است که حتی اگر بدانید برای مالیات بر ارث کجا باید رفت؛ اما از نحوه محاسبه مالیات بیخبر باشید، ممکن است در ادامه مسیر غافلگیر شوید. اداره مالیات برای هر نوع دارایی، نرخ مشخصی را در نظر میگیرد: البته اگر دارایی خاصی معاف از مالیات باشد(مثلا برخی وسایل منزل یا زمینهای کشاورزی) کارشناس مالیاتی حتما مشخص میکند. اگر میخواهید اطلاعات دقیقتری داشته باشید، پیشنهاد میکنیم مقالههای مالیات بر ارث آپارتمان و مالیات بر ارث خودرو را هم بخوانید. این شناخت کمک میکند وقتی به این فکر میکنید که برای مالیات بر ارث کجا باید رفت، با ذهن آمادهتری وارد مسیر شوید. کلام آخر: حالا میدانید کجا باید رفت؛ فقط کافیست آگاهانه اقدام کنید! در این مقاله دیدیم که برای مالیات بر ارث کجا باید رفت، چه مدارکی لازم است و روند محاسبه مالیات چگونه انجام میشود. از ثبت گواهی فوت و گرفتن انحصار وراثت گرفته تا مراجعه به اداره مالیات و دریافت برگ تشخیص؛ همه این مراحل اگر با آگاهی طی شوند، میتوانند بدون دردسر به نتیجه برسند. حالا دیگر میدانید پرداخت مالیات بر ارث چگونه است و چه نکاتی را باید از ابتدا در نظر بگیرید تا مسیر قانونی دچار توقف یا تاخیر نشود. اگر هنوز در بخشی از مسیر نیاز به راهنمایی یا مشاوره دارید، پیشنهاد میکنیم با مشاور مالیات ارث راوی حساب مشورت کنید. مشاور میتواند تمام مراحل را دقیق و سریع پیش ببرد و از بروز اشتباهات پرهزینه جلوگیری کند.

خلاصه و تحلیل هوشمند این مقاله با راوینکس
خلاصهی کاربردی، توضیح ساده و نکات کلیدی این مقاله را از راوینکس بخواه.
برای استفاده وارد شو؛ با اعتبار رایگان روزانه میتوانی امتحان کنی.
ماشینحساب آنلاین
مرتبط با موضوع این مقاله؛ محاسبه کنید.
وقتی یکی از اعضای خانواده از دنیا میرود، شاید اولین دغدغه این باشد که برای مالیات بر ارث کجا باید رفت؟ از کجا باید شروع کرد و چطور میتوان مراحل قانونی تقسیم ارث را پیش برد. خیلیها فکر میکنند فقط باید به اداره مالیات مراجعه کنند؛ اما واقعیت این است که ماجرا کمی پیچیدهتر از این حرفها است.
مسیر پرداخت مالیات ارث، چند ایستگاه مهم دارد؛ از ثبت احوال گرفته تا اداره مالیات و دریافت مفاصاحساب. اگر ندانید دقیقا به کجا مراجعه کنید یا چه مدارکی نیاز دارید، ممکن است زمان زیادی را از دست بدهید. پس اگر هنوز نمیدانید برای مالیات بر ارث کجا باید رفت، این مقاله میتواند قدمبهقدم مسیر را به شما نشان دهد.
اولین قدم برای پرداخت مالیات بر ارث چیست؟
اولین کاری که وراث باید بعد از فوت متوفی انجام دهند، مراجعه به اداره ثبت احوال و دریافت گواهی فوت رسمی است. این گواهی پایه اصلی تمام مراحل بعدی خواهد بود. پس از آن لازم است برای اخذ گواهی انحصار وراثت به شورای حل اختلاف یا دادگاه خانواده مراجعه شود تا وراث قانونی مشخص شوند.
این دو مرحله یعنی دریافت گواهی فوت و تعیین وراث، پیشنیاز شروع فرآیند مالیاتی هستند. بهتر است مدارکی مثل شناسنامه و کارت ملی متوفی، مدارک هویتی وراث و سند ازدواج یا شناسنامه همسر نیز همراه داشته باشید. زمان انجام این مراحل معمولا چند روز تا چند هفته طول میکشد.
برای اینکه بدانید بعد از این مراحل برای مالیات بر ارث کجا باید رفت و چه کاری باید انجام داد، پیشنهاد میکنیم مقاله راهنمای جامع مالیات بر ارث | محاسبه و قوانین جدید 1404 را مطالعه کنید.
مراجعه به اداره مالیات برای پرونده مالیات بر ارث
بعد از دریافت گواهی فوت و انحصار وراثت، نوبت به مراجعه حضوری به اداره امور مالیاتی میرسد. برای مالیات بر ارث کجا باید رفت؟ پاسخ این است که باید به اداره مالیات منطقهای مراجعه کنید که محل آخرین اقامت متوفی در آن بوده است.
در این مرحله مدارکی مانند گواهی فوت، گواهی انحصار وراثت، مدارک شناسایی وراث و اسناد دارایی متوفی باید همراه داشته باشید. هنگام مراجعه، پرونده اولیه توسط کارشناس ثبت میشود و کد رهگیری اختصاص داده میشود. نوبتدهی معمولا حضوری یا از طریق سامانههای آنلاین سازمان امور مالیاتی انجام میشود.
نکته مهم در پاسخ به این سوال که برای پرداخت مالیات بر ارث چه باید کرد، دقیقا از همینجا آغاز میشود؛ ارائه کامل و دقیق مدارک. اگر حتی یکی از اسناد ناقص باشد، کل فرایند متوقف میشود؛ بنابراین این مراجعه باید با آمادگی کامل انجام شود تا مراحل بعدی بدون مشکل پیش بروند.
مدارک لازم برای تشکیل پرونده مالیات بر ارث
پیش از آنکه بدانید برای مالیات بر ارث کجا باید رفت، لازم است مدارک مشخصی را آماده کنید. مدارکی که حتما باید همراه داشته باشید:

نبود حتی یکی از این مدارک میتواند تشکیل پرونده را به تعویق بیندازد یا باعث بازگشت از اداره مالیات شود. چون در غیر این صورت حتی اگر بدانید برای مالیات بر ارث کجا باید رفت، باز هم کار شما در اداره مالیات پیش نخواهد رفت.
در هر مرحله از پرونده ارث اگر سؤالی برایتان پیش آمد، میتوانید از مشاور مالیاتی هوشمند راوینکس بپرسید.
نحوه دریافت برگ تشخیص مالیات بر ارث
وقتی مدارک لازم را تحویل دادید و پرونده شما در اداره مالیات ثبت شد، حالا باید منتظر بمانید تا کارشناس اداره اموال متوفی را بررسی کند. برای خیلیها در این مرحله این سوال پیش میآید که پس از تحویل مدارک، برای مالیات بر ارث کجا باید رفت؟ واقعیت این است که از همینجا به بعد، همه چیز از طریق اداره مالیاتی محل آخرین اقامت متوفی پیگیری میشود.
کارشناس، اطلاعات مربوط به داراییها را از روی مدارک استخراج میکند و با تکمیل فرمهای داخلی، برگهای صادر میکند که به آن «برگ تشخیص» میگویند. در این برگه دقیقا نوشته شده که چه مالیاتی بابت کدام دارایی باید پرداخت شود.
معمولا صدور این برگه چند هفته زمان میبرد. اگر با مبلغ مالیات یا نوع ارزیابی مخالفتی داشته باشید، میتوانید بهصورت رسمی اعتراض ثبت کنید. پس اگر میپرسید برای پرداخت مالیات بر ارث به کجا مراجعه کنیم، پاسخ همچنان همان اداره مالیاتی است که پرونده شما در آن تشکیل شده است.
مالیات هر نوع دارایی چگونه محاسبه میشود؟
ممکن است بعد از تشکیل پرونده و ارائه مدارک از خود بپرسید که مالیات هر کدام از داراییها چطور محاسبه میشود؟ واقعیت این است که حتی اگر بدانید برای مالیات بر ارث کجا باید رفت؛ اما از نحوه محاسبه مالیات بیخبر باشید، ممکن است در ادامه مسیر غافلگیر شوید.
اداره مالیات برای هر نوع دارایی، نرخ مشخصی را در نظر میگیرد:

البته اگر دارایی خاصی معاف از مالیات باشد(مثلا برخی وسایل منزل یا زمینهای کشاورزی) کارشناس مالیاتی حتما مشخص میکند.
اگر میخواهید اطلاعات دقیقتری داشته باشید، پیشنهاد میکنیم مقالههای مالیات بر ارث آپارتمان و مالیات بر ارث خودرو را هم بخوانید. این شناخت کمک میکند وقتی به این فکر میکنید که برای مالیات بر ارث کجا باید رفت، با ذهن آمادهتری وارد مسیر شوید.
کلام آخر: حالا میدانید کجا باید رفت؛ فقط کافیست آگاهانه اقدام کنید!
در این مقاله دیدیم که برای مالیات بر ارث کجا باید رفت، چه مدارکی لازم است و روند محاسبه مالیات چگونه انجام میشود. از ثبت گواهی فوت و گرفتن انحصار وراثت گرفته تا مراجعه به اداره مالیات و دریافت برگ تشخیص؛ همه این مراحل اگر با آگاهی طی شوند، میتوانند بدون دردسر به نتیجه برسند.
حالا دیگر میدانید پرداخت مالیات بر ارث چگونه است و چه نکاتی را باید از ابتدا در نظر بگیرید تا مسیر قانونی دچار توقف یا تاخیر نشود.
اگر هنوز در بخشی از مسیر نیاز به راهنمایی یا مشاوره دارید، پیشنهاد میکنیم با مشاور مالیات ارث راوی حساب مشورت کنید. مشاور میتواند تمام مراحل را دقیق و سریع پیش ببرد و از بروز اشتباهات پرهزینه جلوگیری کند.
این مقاله را هوشمند تحلیل کن
پرامپتها و حالتهای تحلیل این بخش از پنل مدیریت راوینکس کنترل میشوند.
سوالات متداول کاربران (FAQ)
پاسخ سوالات پرتکرار کاربران را در این بخش ببینید.
خودت را بیازما
۱۲ سوال از آزمون موضوع «ارث» — رایگان
پاسخنامهٔ کاملِ این ۱۲ سوال با پاسخ تشریحی
- ۱.اموال و داراییهای متعلق به متوفی ایرانی، در خارج از کشور واقع شده و مشمول مالیات بر ارث کشور محل وقوع آن اموال و داراییها نشده است. وراث این متوفی از وراث طبقه دوم هستند آن اموال و داراییها به چه ماخذی مشمول مالیات هستند؟ (مشاوران مالیاتی ۱۴۰۱)
- الف)نرخ های مقرر در بندهای یک الی پنج ماده ۱۷ ق.م.م در تاریخ تحویل یا پرداخت یا انتقال
- ب)۲۰٪ ارزش روز حین الفوت ماترک متوفی
- ج)۲۰٪ ارزش روز انتقال یا تحویل به وراثپاسخ درست
- د)۱۰٪ ارزش روز انتقال یا تحویل به وراث
پاسخ تشریحی:بند ۶ ماده ۱۷ ق.م.م اموال متوفای ایرانیِ واقع در خارج را برای وراث طبقه اول به نرخ ۱۰٪ مشمول میداند؛ مأخذ آن، چنانچه مال در کشور محل وقوع مشمول مالیات بر ارث شده باشد همان مأخذ خارجی، و در غیر این صورت ارزش روزِ انتقال یا تحویل به وراث است. تبصره ۲ ماده ۱۷ نرخ طبقه دوم را دو برابر مقرر کرده، پس ۲×۱۰=۲۰٪ به دست میآید. چون فرضِ مسئله عدم شمولِ مالیات در کشور خارجی است، مبنا ارزش روزِ انتقال یا تحویل خواهد بود، نه ارزش حینالفوت. گزینه بندهای یک تا پنج نادرست است زیرا مال خارجی صرفاً تابع بند ۶ است؛ گزینه ۱۰٪ نرخ طبقه اول است. نکته: برای اموال خارجی، تاریخِ مأخذ به وضعیتِ مشمولیت در کشور مقصد گره خورده است. مستند: بند ۶ و تبصره ۲ ماده ۱۷ ق.م.م. - الف)
- ۲.وراث طبقه اول نسبت به سهام و سهم الشرکه و حق تقدم سهام مشمول مالیات به چه نرخی هستند؟ (مشاوران مالیاتی ۱۴۰۱)
- الف)نرخ مذکور در ماده ۱۰۵ ق.م.م نسبت به ارزش اسمی سهام و سهم الشرکه و حق تقدم آنها در تاریخ ثبت انتقال
- ب)یک و نیم برابر نرخهای مذکور در تبصره یک ماده ۱۴۳ و ماده ۱۴۳ مکرر ق.م.م در تاریخ ثبت انتقالپاسخ درست
- ج)ماده ۱۳۱ ق.م.م نسبت به ارزش روز سهام و سهم الشرکه و حق تقدم آنها در تاریخ ثبت انتقال
- د)دو برابر نرخهای مذکور در تبصره یک ماده ۱۴۳ ق.م.م در تاریخ ثبت انتقال
پاسخ تشریحی:بند ۲ ماده ۱۷ ق.م.م سهام، سهمالشرکه و حقتقدم آنها را برای وراث طبقه اول به نرخِ «یک و نیم برابرِ نرخهای مذکور در تبصره ۱ ماده ۱۴۳ و ماده ۱۴۳ مکرر» و در تاریخ ثبت انتقال مشمول میداند. بدین ترتیب نرخِ پایه از مقررات نقل و انتقال سهام گرفته شده و ضریب ۱.۵ بر آن اعمال میشود. گزینه ماده ۱۰۵ نادرست است چون آن ماده به مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی مربوط است؛ ماده ۱۳۱ ناظر بر نرخ اشخاص حقیقی و درآمد اتفاقی است و ربطی به ارث سهام ندارد؛ ضریب «دو برابر» نیز مربوط به طبقه دوم است نه اصلِ نرخِ طبقه اول. نکته: مبنای زمانیِ ارزیابی همواره «تاریخ ثبت انتقال» است، نه تاریخ فوت. مستند: بند ۲ ماده ۱۷ ق.م.م و تبصره ۱ ماده ۱۴۳ و ماده ۱۴۳ مکرر. - الف)
- ۳.متوفی که در تاریخ ۱۳۹۶.۰۳.۲۵ فوت کرده دارای ۳۰۰ سهم از شرکت غیر بورسی الف است. در صورتی که ارزش اسمی هر سهم در تاریخ صدور گواهی ۱۰.۰۰۰ ریال و ارزش بازار هر سهم ۱۰۰.۰۰۰ ریال باشد. مالیات قابل مطالبه از وراث طبقه اول چند هزار ریال است؟ (مشاوران مالیاتی ۱۴۰۰)
- الف)۱.۸۰۰
- ب)۱.۲۰۰
- ج)۱۸۰پاسخ درست
- د)۱۲۰
پاسخ تشریحی:متوفی در سال ۱۳۹۶ فوت کرده، لذا اصلاحیه ۱۳۹۴ حاکم است. طبق ماده ۳۴ ق.م.م، مبنای ارزیابیِ سهامِ شرکتهای غیربورسی «ارزش اسمی» است و ارزشِ بازار در محاسبه نقشی ندارد. نرخِ بند ۲ ماده ۱۷ برای سهام غیربورسیِ وراث طبقه اول معادل ۶٪ ارزش اسمی است. گامهای محاسبه: مأخذ = ۳۰۰ × ۱۰٬۰۰۰ = ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال؛ مالیات = ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۶٪ = ۱۸۰٬۰۰۰ ریال، یعنی ۱۸۰ هزار ریال. گزینههای ۱٬۸۰۰ و ۱٬۲۰۰ از بهکارگیریِ نادرستِ ارزش بازار ۱۰۰٬۰۰۰ ریالی ناشی شدهاند و گزینه ۱۲۰ از نرخِ اشتباه به دست آمده است. نکته: تله رایجِ این نوع پرسش، جایگزینکردنِ ارزش بازار بهجای ارزش اسمی است. مستند: بند ۲ ماده ۱۷ و ماده ۳۴ ق.م.م. - الف)
- ۴.با توجه به اصلاحیه ۱۳۹۴.۰۴.۳۱ ماخذ ارزیابی املاک اعم از عرصه و اعیان برای محاسبات مالیات بر ارث چیست؟ (مشاوران مالیاتی ۱۳۹۹)
- الف)طبق سند رسمی ملک
- ب)ارزش معاملاتی ملکپاسخ درست
- ج)نظر کارشناسان ادارات امور مالیاتی
- د)نظر کارشناسان رسمی دادگستری
پاسخ تشریحی:پس از اصلاحیه ۱۳۹۴/۰۴/۳۱، برای محاسبه مالیات بر ارثِ املاک اعم از عرصه و اعیان، مأخذِ ارزیابی «ارزش معاملاتی» ملک است و نرخِ آن یک و نیم برابرِ نرخ ماده ۵۹، یعنی ۷.۵٪ ارزش معاملاتی در تاریخ ثبت انتقال خواهد بود. بنابراین سندِ رسمیِ خرید، ارزشِ روزِ بازار یا نظرِ کارشناسانِ رسمی دادگستری ملاک نیست؛ سازمان امور مالیاتی صرفاً بر پایه ارزش معاملاتیِ مصوبِ کمیسیون تقویم املاک عمل میکند. رد گزینهها: «طبق سند رسمی» و «نظر کارشناسان» با متن ماده منطبق نیست و به اختلافبرانگیزیِ ارزیابی میانجامد که مقنن آن را کنار گذاشته است. نکته: در اظهارنامه ماده ۲۶ برای کسر دیون، ملک به ارزشِ روز لحاظ میشود، اما در محاسبه اصلِ مالیاتِ انتقال، مبنا ارزش معاملاتی است. مستند: بند ۵ ماده ۱۷ و ماده ۵۹ ق.م.م. - الف)
- ۵.نرخ مالیات برای وراث طبقه دوم و سوم چگونه است؟
- الف)به ترتیب به میزان ۲ و ۳ برابر نرخهای بندهای ماده ۱۷ ق.م.م برای وراث طبقه اول
- ب)به ترتیب به میزان ۲ و ۴ برابر نرخهای بندهای ماده ۱۷ ق.م.م برای وراث طبقه اولپاسخ درست
- ج)به ترتیب به میزان ۳ و ۴ برابر نرخهای بندهای ماده ۱۷ ق.م م برای وراث طبقه اول
- د)به ترتیب به میزان ۱.۵ و ۳ برابر نرخهای بندهای ماده ۱۷ ق.م.م برای وراث طبقه اول
پاسخ تشریحی:تبصره ۲ ماده ۱۷ ق.م.م تصریح میکند که هرگاه وراث از طبقات دوم و سوم باشند، نرخهای مقرر در بندهای این ماده برای وراث طبقه اول، به ترتیب دو برابر و چهار برابر خواهد شد. پس پاسخ درست «۲ و ۴ برابر» است. این ضریبِ فزاینده ناشی از دورترشدنِ قرابتِ نسبی است؛ هرچه نسبت دورتر، بارِ مالیاتی سنگینتر. گزینههای «۲ و ۳ برابر»، «۳ و ۴ برابر» و «۱.۵ و ۳ برابر» با متنِ صریحِ همین تبصره ناسازگارند و صرفاً انحرافی طراحی شدهاند. نکته: نباید تبصره ۲ را با تبصره ۳ خلط کرد؛ تبصره ۳ ناظر بر موردِ متفاوتِ تبعه خارجیِ متوفی و وراث است که نسبت به اموالِ واقع در ایران به نرخِ طبقه اول (یک برابر) مشمولاند، نه به ضریبِ طبقات. مستند: تبصره ۲ ماده ۱۷ ق.م.م. - الف)
- ۶.ماخذ ارزیابی املاک اعم از عرصه و اعیان برای محاسبه مالیات بر ارث چیست؟
- الف)ارزش معاملاتی ملکپاسخ درست
- ب)نظر کارشناسان رسمی دادگستری
- ج)نظر کارشناسان ادارات امور مالیاتی
- د)طبق سند رسمی ملک
پاسخ تشریحی:پس از اصلاحیه ۱۳۹۴/۰۴/۳۱، برای محاسبه مالیات بر ارثِ املاک اعم از عرصه و اعیان، مأخذِ ارزیابی «ارزش معاملاتی» ملک است و نرخِ آن یک و نیم برابرِ نرخ ماده ۵۹، یعنی ۷.۵٪ ارزش معاملاتی در تاریخ ثبت انتقال خواهد بود. بنابراین سندِ رسمیِ خرید، ارزشِ روزِ بازار یا نظرِ کارشناسانِ رسمی دادگستری ملاک نیست؛ سازمان امور مالیاتی صرفاً بر پایه ارزش معاملاتیِ مصوبِ کمیسیون تقویم املاک عمل میکند. رد گزینهها: «طبق سند رسمی» و «نظر کارشناسان» با متن ماده منطبق نیست و به اختلافبرانگیزیِ ارزیابی میانجامد که مقنن آن را کنار گذاشته است. نکته: در اظهارنامه ماده ۲۶ برای کسر دیون، ملک به ارزشِ روز لحاظ میشود، اما در محاسبه اصلِ مالیاتِ انتقال، مبنا ارزش معاملاتی است. مستند: بند ۵ ماده ۱۷ و ماده ۵۹ ق.م.م. - الف)
- ۷.نرخ مالیات بر ارث حق واگذاری برای وراث طبقه اول کدام گزینه است؟
- الف)دو درصد (۲٪) به ماخذ ارزش روز حق واگذاری
- ب)سه درصد (۳٪) به ماخذ ارزش روز حق واگذاریپاسخ درست
- ج)دو درصد (۲٪) به ماخذ کل وجوه دریافتی
- د)سه درصد (۳٪) به ماخذ کل وجوه دریافتی
پاسخ تشریحی:بند ۵ ماده ۱۷ ق.م.م حق واگذاری محل را به نرخِ «یک و نیم برابرِ نرخ ماده ۵۹» مشمول میداند. چون نرخِ ماده ۵۹ برای حق واگذاری محل ۲٪ ارزش روز است، حاصلِ ۱.۵ × ۲٪ = ۳٪ میشود و مأخذِ آن «ارزش روزِ حق واگذاری» است، نه کلِ وجوه دریافتی. گزینه ۲٪ نرخِ اصلیِ ماده ۵۹ برای نقل و انتقالِ عادی است و ضریبِ ۱.۵ ارث در آن اعمال نشده؛ گزینههای مبتنی بر «کل وجوه دریافتی» نیز مأخذ را نادرست تعریف کردهاند. نکته: نباید حق واگذاری را با خودِ ملک اشتباه گرفت؛ ملک به ۷.۵٪ ارزش معاملاتی و حق واگذاری به ۳٪ ارزش روز مشمول است، هرچند هر دو ذیل بند ۵ قرار دارند. مستند: بند ۵ ماده ۱۷ و ماده ۵۹ ق.م.م. - الف)
- ۸.وراث طبقه دوم نسبت به سهام و سهم الشرکه و حق تقدم آنها و همچنین املاک و حق واگذاری محل که به آنها ارث میرسد. مشمول مالیات به ماخذ چند برابر نرخهای مذکور در ماده ۱۷ ق.م.م هستند؟
- الف)چهار
- ب)سه
- ج)دوپاسخ درست
- د)یک
پاسخ تشریحی:طبق تبصره ۲ ماده ۱۷ ق.م.م، وراث طبقه دوم نسبت به همه اقلامِ ماترک، از جمله سهام، سهمالشرکه، حقتقدم و نیز املاک و حق واگذاری محل، مشمولِ دو برابرِ نرخهای مقرر برای وراث طبقه اول در بندهای ماده ۱۷ هستند. بنابراین پاسخِ صحیح «دو» است. گزینه «چهار» مربوط به وراث طبقه سوم و گزینه «یک» ناظر بر طبقه اول یا تبعه خارجی است؛ «سه» در هیچیک از تبصرهها جایگاهی ندارد. نکته: ضریبِ طبقه بهصورتِ یکنواخت بر تمام بندها اعمال میشود؛ یعنی هم بر نرخِ ۷.۵٪ املاک و هم بر ۳٪ حق واگذاری، ضریبِ دو برای طبقه دوم اثر میگذارد. مستند: تبصره ۲ ماده ۱۷ ق.م.م. - الف)
- ۹.نرخ مالیات ارث متعلق به سپردههای متوفی در موسسات اعتباری بدون مجوز برای وراث طبقه دوم چه میزان است؟
- الف)۳٪
- ب)۱۰٪
- ج)۶٪
- د)۲۰٪پاسخ درست
پاسخ تشریحی:سپرده نزد مؤسسات اعتباریِ بدونِ مجوز، بر خلافِ سپرده بانکها و مؤسساتِ مجاز که مشمولِ بند ۱ (۳٪) است، در زمره «سایر اموال و حقوقِ مالیِ تصریحنشده» ذیلِ بند ۳ ماده ۱۷ قرار میگیرد و برای وراث طبقه اول به نرخِ ۱۰٪ مشمول است. با اعمالِ ضریبِ دو برابرِ طبقه دوم (تبصره ۲ ماده ۱۷)، نرخ به ۲×۱۰=۲۰٪ میرسد. گزینه ۳٪ نرخِ سپرده مؤسساتِ مجاز، گزینه ۱۰٪ نرخِ طبقه اولِ همین بند، و گزینه ۶٪ مربوط به سهامِ غیربورسی است و هیچکدام با فرضِ مسئله منطبق نیستند. نکته: تفکیکِ «مجاز» از «غیرمجاز» کلیدِ تعیینِ بندِ مربوط است؛ نداشتنِ مجوز، سپرده را از ۳٪ به ۱۰٪ منتقل میکند. مستند: بند ۳ و تبصره ۲ ماده ۱۷ ق.م.م. - الف)
- ۱۰.متوفی دارای دفتر تجاری تور گردشگری با امتیاز تور گردشگری از سازمان میراث فرهنگی است نرخ محاسبه مالیات محل دفتر و حق الامتیاز عبارتند از:
- الف)دفتر تجاری و امتیاز تور گردشگری به نرخ بند ۵ ماده ۱۷ ق.م.م
- ب)دفتر تجاری به نرخ ارزش معاملاتی بند ۵ و امتیاز تورگردشگری به نرخ بند ۳ ماده ۱۷ ق.م.م
- ج)دفتر تجاری به نرخ بند ۲ ماده ۱۷ ق.م.م و امتیاز تور گردشگری به نرخ بند ۳ ماده ۱۷ ق.م.م
- د)دفتر تجاری به نرخ بند ۵ ماده ۱۷ ق.م.م و امتیاز تور گردشگری به نرخ بند ۳ ماده ۱۷ ق.م.مپاسخ درست
پاسخ تشریحی:در این ترکه دو دارایی متمایز وجود دارد: محلِ دفترِ تجاری و حقالامتیازِ تور گردشگری. محلِ دفتر ماهیتِ ملکی یا حق واگذاری دارد و مشمولِ بند ۵ ماده ۱۷ (بر مبنای ارزش معاملاتی) است؛ اما حقالامتیاز از مصادیقِ «حقالامتیاز و سایر حقوقِ مالی» است و ذیلِ بند ۳ ماده ۱۷ به نرخِ ۱۰٪ ارزش روز قرار میگیرد. گزینهای که هر دو را یکسان یا امتیاز را ذیلِ بند ۲ (سهام) بگذارد نادرست است، زیرا امتیازِ اداری نه سهم است و نه ملک. نکته: کلیدِ این نوع پرسش، تفکیکِ ماهیتِ هر قلم و انطباقِ جداگانه آن با بندِ متناظر است؛ نباید کلِ کسبوکار را یککاسه ارزیابی کرد. مستند: بند ۳ و بند ۵ ماده ۱۷ ق.م.م. - الف)
- ۱۱.مبنای ارزیابی سهام متوفی در شرکتهای غیر بورسی برای صدور گواهی موضوع ماده ۳۴ ق.م.م چیست؟
- الف)براساس ارزش اسمیپاسخ درست
- ب)براساس ارزش روز زمان فوت
- ج)براساس ارزش روز زمان انتقال به نام وراث
- د)بر اساس قیمت گذاری زمان فوت واحد امور مالیاتی صلاحیت دار
پاسخ تشریحی:ماده ۳۴ ق.م.م و مقرراتِ اجراییِ آن تصریح میکند که برای صدورِ گواهیِ انتقالِ سهام، سهامِ شرکتهای پذیرفتهشده در بورس به قیمتِ روزِ فوت و سهامِ شرکتهای غیربورسی بر مبنای «ارزش اسمی» ارزیابی میشود. بنابراین مرجعِ ارزیابیِ سهامِ غیربورسی نه ارزشِ روزِ فوت است، نه ارزشِ روزِ انتقال و نه قیمتگذاریِ موردیِ واحدِ مالیاتی؛ بلکه همان مبلغِ اسمیِ مندرج در سهم است. رد گزینهها: ارزش روزِ فوت و انتقال به بازارِ متغیر وابستهاند و مقنن برای سادگی و قطعیت، ارزشِ اسمی را برگزیده است. نکته: همین مبنا در محاسبه اصلِ مالیاتِ سهامِ غیربورسی (بند ۲ ماده ۱۷) نیز به کار میرود؛ لذا میان مبنای گواهی و مبنای محاسبه هماهنگی وجود دارد. مستند: ماده ۳۴ ق.م.م. - الف)
- ۱۲.مبنای محاسبه مالیات اموالی که جزء ماترک متوفی باشد و طبق قوانین یا احکام خاص مالکیت آنها سلب شود چگونه است؟
- الف)طبق ماده ۲۱ ق.م.م از شمول مالیات برارث خارج میگردد.پاسخ درست
- ب)با توجه به اینکه قبل از فوت هنوز سلب مالکیت انجام نگرفته براساس بند ۵ ماده ۱۷ ق.م.م مشمول مالیات میباشد.
- ج)فقط اموالی که در اختیار اشخاص موضوع ماده ۲ قرار گیرد معاف از مالیات میباشد.
- د)هیچکدام
پاسخ تشریحی:ماده ۲۱ ق.م.م حکم میکند که هرگاه اموالِ جزءِ ماترک طبق قوانین یا احکامِ خاص، مالکیتشان سلب شود یا بلاعوض در اختیارِ اشخاصِ موضوعِ ماده ۲ قرار گیرد، با تأییدِ مراجعِ مربوط از شمولِ مالیات بر ارث خارج است. چون در فرضِ مسئله سلبِ مالکیت بدونِ ذکرِ عوض مطرح شده، مال از دایره مالیاتِ ارث بیرون میرود. گزینهای که آن را همچنان مشمولِ بند ۵ بداند نادرست است، زیرا استدلالِ «سلب پس از فوت» با متنِ ماده ۲۱ نقض میشود. نکته مهم: اگر بابتِ سلبِ مالکیت عوضی پرداخت شود، معافیت بهطور کامل برقرار نمیماند و کمترین رقمِ میان ارزشِ عوض و ارزشِ مالِ سلبشده مشمولِ ردیفِ متناظرِ ماده ۱۷ خواهد شد. مستند: ماده ۲۱ ق.م.م. - الف)
مقالات مرتبط

آموزه های مالیاتی
۲۴ شهریور ۱۴۰۵
ماده ۱۴۳ قانون مالیاتهای مستقیم؛ مالیات بورس و نقلوانتقال سهام
5
دقیقه مطالعه

آموزه های مالیاتی
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
ماده ۹۷ قانون مالیاتهای مستقیم؛ از علیالرأس تا خوداظهاری
5
دقیقه مطالعه

آموزه های مالیاتی
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
ماده ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم؛ تکالیف دفتری و گروهبندی صاحبان مشاغل
6
دقیقه مطالعه

آموزه های مالیاتی
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
تمدید مهلت اظهارنامه مالیاتی ۱۴۰۵: هر آنچه باید بدانید
5
دقیقه مطالعه

آموزههای حسابداری
۲۰ شهریور ۱۴۰۵
راهنمای کامل آزمون کارشناس رسمی دادگستری ۱۴۰۵ (رشته حسابداری و حسابرسی)
4
دقیقه مطالعه

آموزه های مالیاتی
۲۰ شهریور ۱۴۰۵
آموزش حقوق و دستمزد ۱۴۰۵ رایگان: ۷ محاسبهای که هر حسابدار باید بلد باشد
5
دقیقه مطالعه
