امکان تهیه چاپ جدید کتاب قانون مالیات رو قورت بده (۱۴۰۵) با تخفیف ویژه فراهم شده است.

مشاهده۹ روز و ۱۰:۱۵:۰۰
راوی حساب
راوینکس
مقالات

شرح ماده 53 قانون مالیات های مستقیم

در میان مواد قوانین مختلف برای آموزش قوانین مالیاتی شرح ماده 53 قانون مالیات های مستقیم را حتما باید آموخت. شاید این ماده قانونی از ماده هایی باشد که خیلی استفاده نداشته باشد اما از مواد قانونی است که کاربرد بسیار زیاد و فراوانی دارد اما چون حسابداران و مدیران مالی خیلی در طی دوره مالی با آن درگیر نیستند بنظر کم جلوه نشان داده می شود. در ماده 53 قانون مالیات های مستقیم نحوه و شرایط مالیات بردرآمد اجاره املاک یا مالیات مستغلات را گفته می شود که البته این تنها ماده مربوط به اجاره املاک نیست اما جزو ماده های کلیدی کتاب قانون مالیات های مستقیم است. وقتی شروع به خواندن این ماده می کنید قطعا پیچیدگی هایی دارد و ما تا حد امکان این پیچیدگی ها و محاسبات را برای شما آسان نموده ایم اما باز هم نیاز است تا شما این مطالب را چندبار مرور کنید و روی محاسباتش تمرکز کنید. پس اگر متوجه شدید که برای شما مقداری دشوار است با کمی ممارست می توانید به تمام مباحث آن مسلط شوید. برای آموزش بیشتر در حوزه قوانین املاک می توانید از دوره مالیات تخصصی قانون مالیات استفاده نمایید. ♣♣♣ آموزش ماده 53 قانون مالیات های مستقیم ماده 53 قانون مالیات های مستقیم – درآمد مشمول مالیات املاکی که به اجاره واگذار می‌گردد عبارت است از کل مال‌الاجاره، اعم از نقدی و غیر نقدی، پس از کسر بیست و پنج درصد (25%) بابت هزینه‌ها و استهلاکات و تعهدات مالک نسبت به مورد اجاره. نکات ماده 53 قانون مالیات های مستقیم درآمد مشمول مالیات در مورد اجاره دست اول املاک مورد وقف یا حبس بر اساس این ماده محاسبه خواهد شد. در رهن تصرف، راهن طبق مقررات این فصل مشمول مالیات خواهد بود. هرگاه موجر مالک نباشد، درآمد مشمول مالیات وی عبارت است از مابه‌التفاوت اجاره دریافتی و پرداختی بابت ملک مورد اجاره. حکم این ماده در مورد خانه‌های سازمانی متعلق به اشخاص حقوقی در صورتی که مالیات آنها طبق دفاتر قانونی تشخیص شود جاری نخواهد بود. در ماده 53 بیان شده که مبلغ 25 درصد بابت استهلاک ها و هزینه ها کسر شود، این بدین معنی است که موجر بعد از دریافت اجاره می‌تواند 25 درصد از مبلغی که دریافت کرده را بابت هزینه های تعمیر و نگهداری و هزینه ها ی جاری و ضروری ساختمان کنار بگذارد تا در صورت نیاز خرج کند. برای اینکه بتواند از این امتیاز استفاده کند سه شرط دارد: موجر باید مالک باشد کسر ۲۵٪ بابت هزینه و استهلاک در محاسبهٔ درآمد مشمول اجاره برای همهٔ موجران (چه حقیقی و چه حقوقی) اعمال می‌شود و ربطی به مالیات تکلیفی ندارد. پس در این حالت طبق فرمول زیر می‌توانیم محاسبه کنیم: درآمد مشمول مالیات اجاره املاک = کل مال الاجاره * 75% مالیات اجاره اشخاص حقیقی = درآمد مشمول مالیات اجاره املاک * نرخ ماده 131 مالیات اجاره اشخاص حقوقی = درآمد مشمول مالیات اجاره املاک * نرخ ماده 105 مثال: شرکتی از ابتدای سال 97 آپارتمان اداری خود را به مدت یک سال به آقای محمدی اجاره داده است. در صورتی که موجر اجاره نامه رسمی ارائه نماید و به موجب آن مبلغ ماهانه اجاره 8.000.000 ریال تعیین شده باشد مالیات اجاره او به شرح زیر است: درآمد اجاره سال 97 96.000.000 = 12 * 8.000.000 درآمد مشمول مالیات اجاره سال 97 72.000.000 = 75% * 96.000.000 مالیات اجاره 18.000.000 = 25% * 72.000.000 توضیح مسئله: در مرحله اول کرایه هر ماه رو به سال تبدیل می‌کنیم (یعنی ضربدر 12 می‌کنیم) سپس مبلغ بدست آمده را ضربدر 75% می‌کنیم تا مبلغی که مشمول مالیات است بدست آوریم و در نهایت مبلغ مشمول مالیات را ضربدر 25% می‌کنیم تا میزان مالیات اجاره تعیین شود. آموزش تبصره 1 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم تبصره 1 ماده 53 – محل سکونت پدر یا مادر یا همسر یا فرزند یا اجداد و همچنین محل سکونت افراد تحت تکفل مالک اجاری تلقی نمی‌شود مگر اینکه به موجب اسناد و مدارک ثابت گردد که اجاره پرداخت می‌شود. در صورتی که چند واحد مسکونی، محل سکونت مالک و یا افراد مزبور باشد، یک واحد برای سکونت مالک و یک واحد مسکونی برای هر یک از افراد مذکور به انتخاب مالک از شمول مالیات موضوع این بخش خارج خواهد بود. نکات تبصره 1 ماده 53: در این ماده ذکر کرده افرادی که مثل پدر و مادر تحت تکفل موجر باشند جز موارد اجاره ای نیست مگر اینکه اجاره نامه ای بین آنها تنظیمی شده باشد. ♣♣♣ آموزش تبصره 2 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم تبصره 2 ماده 53 – املاکی که مجانا در اختیار سازمانها و مؤسسات موضوع ماده (2) این قانون قرار می‌گیرد غیر اجاری تلقی می‌شود. نکات تبصره 2 ماده 53: املاکی که بصورت رایگان از طرف دولت در اختیار سازمان هایی قرار می‌گیرد و سازمانها این ملک ها را در اختیار کارکنان خود قرار می‌دهند در این شرایط کارکنان این سازمان بابت املاکی که در اختیار گرفته اند مشمول مالیات نیستند و نیازی به پر کردن اظهارنامه نمی‌باشد و سازمان ها در قالب مالیات شخصیت های حقوقی اقدام به ابراز درآمدوهزینه خود به دارایی می‌کنند. آموزش تبصره 3 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم تبصره 3 ماده 53 – از نظر مالیات بر درآمد اجاره املاک هر واحد آپارتمان یک مستغل محسوب می‌شود. ♣♣♣ آموزش تبصره 4 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم تبصره 4 ماده 53 – در مورد املاکی که با اثاثه یا ماشین آلات به اجاره واگذار می‌شود، درآمد ناشی از اجاره اثاثه و ماشین آلات نیز جزء درآمد ملک محسوب و مشمول مالیات این فصل می‌شود. برخی از املاک از جمله باغات و ویلاها به همراه وسایل نقلیه جهت رفت و آمد و یا تجهیزات باغداری اجاره داده می‌شود که در صورت قید شدن این وسایل در قولنامه اجاره درآمد آنها در اظهارنامه مالیات بر درآمد املاک ثبت می‌شود و نیازی به تحویل اظهارنامه اشخاص حقیقی جهت ماشین آلات و تجهیزات نمی‌باشد. نکات تبصره 4 ماده 53: درآمد مشمول مالیات اجاره املاک = (کل مال الاجاره بابت ملک+مال الاجاره بابت اثاثه یا ماشین آلات) * 75% مالیات اجاره اشخاص حقیقی = درآمد مشمول مالیات اجاره املاک * نرخ ماده 131 مالیات اجاره اشخاص حقوقی = درآمد مشمول مالیات اجاره املاک * نرخ ماده 105 مثال شخص حقوقی : شرکت مپنا از ابتدای سال 97 کارگاه خود را به همراه ماشین آلات مستقر در آن با اجاره نامه رسمی برای مدت یکسال به آقای محمدی به اجاره واگذار نمود. بر اساس مفاد قرارداد اجاره بهای ماهیانه کارگاه مبلغ 30.000.000 ریال و اجاره بهای ماهیانه ماشین آلات مبلغ 8.000.000 ریال می‌باشد. در صورتیکه مبلغ اجاره مندرج در سند اجاره از هشتاد درصد ارقام درج شده در جدول املاک مشابه کمتر نباشد، مالیات بر درآمد اجاره سال 97 به شرح ذیل می‌باشد: درآمد اجاره سالانه 456.000.000 = 12 * (30.000.000 + 8.000.000) درآمد مشمول مالیات 342.000.000 = 75% * 456.000.000 مالیات اجاره 85.500.000 = 25% * 342.000.000 مثال شخص حقیقی : آقای حسینی در ابتدای سال 97 کارگاه خود را همراه با ماشین آلات مستقر در آن با اجاره نامه رسمی برای مدت یکسال به اجاره واگذار کرد. بر اساس مفاد قرارداد اجاره بهای ماهیانه کارگاه 40.000.000 ریال و اجاره بهای ماشین آلات مبلغ 9.000.000 ریال می‌باشد. مالیات اجاره سال 97 اقای حسینی به شرح ذیل می‌باشد: درآمد اجاره سالانه 588.000.000 = 12 * (9.000.000 + 40.000.000) درآمد مشمول مالیات 441.000.000 = 75% * 588.000.000 مالیات اجاره = نرخ ماده 131 * درآمد مشمول مالیات (یعنی): 66.150.000 = 15% * 441.000.000 ♣♣♣ آموزش تبصره 5 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم تبصره 5 ماده 53 – مستحدثاتی که طبق قرارداد از طرف مستأجر در عین مستأجره به نفع موجر ایجاد می‌شود، بر اساس ارزش معاملاتی روز تحویل مستحدثه به موجر تقویم و پنجاه درصد (50%) آن جزء درآمد مشمول مالیات اجاره سال تحویل محسوب می‌گردد. در صورت بازسازی منزل یا اضافه کردن طبقه و یا هر عملی که مستأجر در طی تملیک مورد اجاره انجام می‌دهد و این عمل باعث افزایش درآمد در آن ملک می‌شود، در همان سال علاوه بر اجاره در اظهارنامه ۵۰ درصد درآمد حاصل از این امر مستأجر باید ثبت گردد . نکات تبصره 5 ماده 53: درآمد مشمول مالیات اجاره املاک = (کل مال الاجاره بابت ملک * 75%) + (ارزش معاملاتی مستحدثات * 50%) مالیات اجاره اشخاص حقیقی = درآمد مشمول مالیات اجاره املاک * نرخ ماده 131 مالیات اجاره اشخاص حقوقی = درآمد مشمول مالیات اجاره املاک * نرخ ماده 105 مثال: آقای محمدی به موجب اجاره نامه رسمی از ابتدای سال 96 به مدت یکسال کارگاه خود را به اجاره واگذار نموده است. طبق قرارداد مستأجر متعهد به ساخت یک اتاق اداری به متراژ 50 متر مربع گردید. مقرر گردید که مستأجر بابت اجاره ماهیانه مبلغ 10.000.000 ریال پرداخت نماید. در صورتیکه ارزش معاملاتی بنای ایجاد شده موقع تحویل هر متر 500.000 ریال باشد مالیات اجاره سال 96 به صورت زیر خواهد بود: درآمد سالانه اجاره 120.000.000 = 12 * 10.000.000 ارزش معاملاتی بنای احداث شده 25.000.000 = 500.000 * 50 درآمد مشمول مالیات اجاره 102.500.000 = (120.000.000 * 75%) + (25.000.000 * 50%) مالیات اجاره 15.375.000 = 15% * 102.500.000 نکته: 15 درصد که در آخر محاسبه شد نرخ ماده 131 می‌باشد. مثال: آقای حسینی از ابتدای سال 96 یک باب واحد تولیدی خود را با اجاره نامه رسمی برای مدت دو سال و در قبال مبلغ مال الاجاره ماهیانه 8.000.000 ریال اجاره واگذار نمود و در قرارداد تنظیمی مستأجر متعهد به ساخت یک باب انباری به مساحت 200 متر مربع به نفع موجر گردید. با فرض اینکه ارزش معاملاتی هر متر مربع اعیانی انباری احداثی در پایان سال 96 مبلغ 500.000 ریال باشد، مالیات بر درآمد اجاره سال های 96 و 97 عبارت است از: نکته: چون دارایی در سال 96 ساخته شده و در سال 97 تحویل داده شده است. در مبنای مالیات سال 96 فقط خود ملک و در مبنای مالیات 97 هم ملک و هم مستحدثات داخل آن استفاده می‌شوند زیرا مبنای این محاسبات تاریخ تحویل مستحدثات خواهد بود. پس: درآمد اجاره سال 96 96.000.000 = 12 * 8.000.000 درآمد مشمول مالیات اجاره سال 96 72.000.000 = 75% * 96.000.000 مالیات اجاره سال 96 10.800.000 = 15% * 72.000.000 درآمد مشمول مالیات سال97 122.000.000 = (8.000.000 * 12 * 75%) + (500.000 * 200 * 50%) مالیات اجاره سال 97 18.300.000 = 15% * 122.000.000 ♣♣♣ آموزش تبصره 6 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم تبصره 6 ماده 53 – هزینه‌هایی که به موجب قانون یا قرارداد به عهده مالک است و از طرف مستأجر انجام می‌شود و همچنین مخارجی که به موجب قرارداد انجام آن از طرف مستأجر تقبل شده در صورتی که عرفا به عهده مالک باشد، به بهای روز انجام هزینه تقویم و به عنوان مال‌الاجاره غیر نقدی به جمع اجاره‌بهای سال انجام هزینه اضافه می‌شود. نکات تبصره 6 ماده 53: تعریف مال الاجاره: وجهی که مستأجر بابت استفاده از خانه یا ملک به موجر بدهد. هر هزینه ای را که مستأجر در زمان تملیک خود برای ملک مذبور انجام دهد که عرفا به عهده صاحب ملک باشد، به نرخ روز محاسبه می‌گردد و در اظهارنامه به عنوان درآمد اجاره غیر نقدی ثبت می‌گردد و نیز هزینه های آن به عنوان هزینه های سال ثبت می‌گردد، به این شکل به سود هیچ مبلغی اضافه نمی‌گردد، لازم به ذکر است لزومی به انجام این موارد در طی سال نیست مگر هزینه ها مربوط به سازمانهای دولتی باشد. درآمد مشمول مالیات اجاره املاک= (کل مال الاجاره بابت ملک + هزینه های انجام شده توسط مستأجر * 75%) مالیات اجاره اشخاص حقیقی = درآمد مشمول مالیات اجاره املاک * نرخ ماده 131 مالیات اجاره اشخاص حقوقی = درآمد مشمول مالیات اجاره املاک * نرخ ماده 105 مثال: آقای تقوی در ابتدای سال 96 یک باب مغازه خود را با اجاره نامه رسمی و به مدت دو سال و در قبال مال الاجاره ماهیانه 3.000.000 ریال به اجاره واگذار نموده و در قرارداد مقرر گردیده است که هزینه تعویض سرامیک کف مغازه بر عهده مالک می‌باشد. در سال 97 سرامیک کف مغازه جمعا به مبلغ 12.000.000 ریال توسط مستأجر انجام گرفت، مالیات بر درآمد اجاره سال های 96 و 97 عبارت است از: درآمد اجاره سال 96 36.000.000 = 12 * 3.000.000 درآمد مشمول مالیات سال 96 27.000.000 = 75% * 36.000.000 مالیات اجاره سال 96 4.050.000 = 15% * 27.000.000 درآمد اجاره سال 97 48.000.000 = 12.000.000 + (3.000.000 * 12) درآمد مشمول مالیات سال 97 36.000.000 = 75% * 48.000.000 مالیات اجاره 5.400.000 = 15% * 36.000.000 مثال: آقای مرادی به موجب اجاره نامه رسمی از ابتدای سال 96 به مدت یکسال ساختمان اداری خود را به شرکت زاینده رود در قال مال الاجاره ماهیانه 7.000.000 ریال اجاره داده است. طبق قرارداد طرفین توافق کردند که شرکت یاد شده نسبت به نقاشی ساختمان اقدام نماید. در سال 96 نقاشی ساختمان توسط مستأجر به مبلغ 20.000.000 ریال انجام گرفت. مالیات اجاره به صورت زیر است: درآمد اجاره سالانه 104.000.000 = ((7.000.000 * 12) + 20.000.000) درآمد مشمول مالیات سال 96 78.000.000 = 75% * 104.000.000 مالیات اجاره 11.700.000 = 15% * 78.000.000 ♣♣♣ آموزش تبصره 7 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم تبصره 7 ماده 53 – در صورتی که مالک اعیان احداث شده در عرصه استیجاری ملک را کلا یا جزئا به اجاره واگذار نماید، مبلغ اجاره پرداختی بابت عرصه به نسبت مورد اجاره از مال ‌الاجاره دریافتی کسر و مازاد طبق مقررات صدر این ماده مشمول مالیات خواهد بود. نکات تبصره 7 ماده 53: در نظر بگیرید یک زمینی را اجاره کرده اید و بابت آن مثلا ماهانه پنج میلیون ریال اجاره می‌دهید. حال قسمتی از ملک را خودتان به دیگری اجاره می‌دهید یعنی شما می‌شوید موجر دست دوم (مستأجر در قراردادی خودش موجر می‌شود و ملکی را که اجاره گرفته به اجاره می‌دهد)، مبلغی که اجاره می‌گیرید دو میلیون ریال است. در این حالت شما باید بابت ما به تفاوت یعنی سه میلیون ریال مالیات را پرداخت کنید یا دقیق تر بگوییم مبلغ مابه تفاوت (سه میلیون ریال) مشمول مالیات است. ♣♣♣ آموزش تبصره 8 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم تبصره 8 ماده 53 – در صورتی که مالک محل سکونت خود را بفروشد و در سند انتقال بدون اجاره بها مهلتی برای تخلیه ملک داده شود، در مدتی که محل‌سکونت انتقال دهنده می‌باشد تا شش ماه و در بیع شرط مادام که طبق شرایط معامله مبیع در اختیار بایع شرطی است، اجاری تلقی نمی‌شود مگر این که به موجب اسناد و مدارک ثابت گردد که اجاره پرداخت می‌شود. نکات تبصره 8 ماده 53: اجازه دهید برای مفهوم بیشتر این ماده مثال بزنیم تا مطلب را بخوبی درک کنید. فرض کنید محل سکونت خودتان را به شخصی دیگر فروخته اید و برای اینکه محل جدیدتان برای سکونت آماده شود چند ماه مهلت تخلیه می‌گیرید و بابت آن اجاره پرداخت می‌کنید. قانون گذار در اینجا می‌گوید اگر مدت تخلیه تا سقف شش ماه باشد نیاز به پرداخت مالیات اجاره نیست و در صورتیکه بیشتر از این باشد پرداخت مالیات اجاره ضروری است. ♣♣♣ آموزش تبصره 9 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم تبصره 9 ماده 53- وزارتخانه‌ها، مؤسسات و شرکت های دولتی و دستگاههایی که تمام یا قسمتی از بودجه آنها به وسیله دولت تأمین می‌شود، نهادهای انقلاب اسلامی، شهرداریها و شرکتها و مؤسسات وابسته به آنها و همچنین سایر اشخاص حقوقی مکلف اند مالیات موضوع این فصل را از مال‌الاجاره‌هایی که پرداخت می‌کنند کسر و تا پایان ماه بعد به اداره امور مالیاتی محل وقوع ملک پرداخت و رسید آن را به موجر تسلیم نمایند. همین تبصره مبنای «مالیات تکلیفی اجاره» است؛ یعنی مستأجرِ شخص حقوقی موظف است مالیات اجاره را کسر و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند. برای محاسبهٔ گام‌به‌گام، مهلت پرداخت و جلوگیری از جریمه، راهنمای کامل مالیات تکلیفی اجاره را بخوانید. همین تبصره مبنای «مالیات تکلیفی اجاره» است؛ یعنی مستأجرِ شخص حقوقی موظف است مالیات اجاره را کسر و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند. برای محاسبهٔ گام‌به‌گام، مهلت پرداخت و جلوگیری از جریمه، راهنمای کامل مالیات تکلیفی اجاره را بخوانید. همین تبصره مبنای «مالیات تکلیفی اجاره» است؛ یعنی مستأجرِ شخص حقوقی موظف است مالیات اجاره را کسر و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند. برای محاسبهٔ گام‌به‌گام، مهلت پرداخت و جلوگیری از جریمه، راهنمای کامل مالیات تکلیفی اجاره را بخوانید. همین تبصره مبنای «مالیات تکلیفی اجاره» است؛ یعنی مستأجرِ شخص حقوقی موظف است مالیات اجاره را کسر و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند. برای محاسبهٔ گام‌به‌گام، مهلت پرداخت و جلوگیری از جریمه، راهنمای کامل مالیات تکلیفی اجاره را بخوانید. نکات مهم تبصره 9 ماده 53: مالیاتی که از طرف مستأجر (حتما باید شخص حقوقی باشد) پرداخت می‌شود باید فیش های پرداختی را به موجر تحویل دهد تا هنگامی که موجر اظهارنامه پر می‌کند این مبالغ را از مال الاجاره کسر کند. نکته مهم : در صورت واگذاری بصورت رهن، مالیاتی تعلق نمی گیرد چون در قانون گفته در ازای مال الاجاره و و قتی رهن خالی باشد مال الاجاره ای در کار نیست که مالیاتی داشته باشد. نکته مهم : اجاره های دست دوم مشمول این تبصره نمی شود. ♣♣♣ آموزش تبصره 10 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم تبصره 10 ماده 53- واحدهای مسکونی متعلق به شرکتهای سازنده مسکن که قبل از انتقال قطعی و طبق اسناد و مدارک مثبته به موجب قرارداد واگذار می‌گردد مادام‌که در تصرف خریدار می‌باشد، در مدت مذکور اجاری تلقی نمی‌شود و از لحاظ مالیاتی با خریدار مانند مالک رفتار خواهد شد مشروط براینکه مالیات نقل و انتقال قطعی موضوع ماده (59) این قانون به مأخذ تاریخ تصرف پرداخت شده باشد. نکات تبصره 10 ماده 53: دارندگان مسکن مهر که ثبت سند پس از ۱۵ سال پرداخت قسط به نام خریدار می‌باشد و اکثرا قبل از شروع قسط، نشیمن آن ملک می‌شوند، درصورتی که مستندات قابل قبول برای نقل و انتقال آن موجود باشد از درآمداجاره تلقی نمی‌شود. ♣♣♣ آموزش تبصره 11 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم تبصره 11 ماده 53- مالکان مجتمع‌های مسکونی دارای بیش از سه واحد استیجاری که با رعایت الگوی مصرف مسکن بنا به اعلام وزارت مسکن و شهرسازی ساخته شده یا می‌شوند در طول مدت اجاره از صد در صد (100%) مالیات بر درآمد املاک اجاری معاف می‌باشد در غیر این صورت درآمد هر شخص ناشی از اجاره واحد یا واحدهای مسکونی در تهران تا مجموع یکصد و پنجاه مترمربع زیربنای مفید و در سایر نقاط تا مجموع دویست مترمربع زیربنای مفید از مالیات بر درآمد ناشی از اجاره املاک معاف می‌باشد. نکات تبصره 11 ماده 53: مالکان مجتمع های مسکونی منطبق بر الگوی مصرف مسکن وزارت مسکن و شهرسازی باتوجه به اینکه شرط اعمال معافیت مالیاتی درخصوص اینگونه املاک، رعایت الگوی مصرف مسکن اعلامی از سوی وزارت مسکن و شهرسازی و تعداد بیش از سه واحد استیجاری می‌باشد، مؤدی باید تأییدیه وزارت مذکور و سایر مدارک مثبته درخصوص تعداد واحدهای استیجاری را اخذ نماید و سپس به اداره امورمالیاتی مراجعه نموده و مدارک را ارائه نماید. اداره مالیاتی مربوطه پس از تأیید اعتبار مدارک مربوطه با استفاده از روشهای مقتضی (بازدید و…) نسبت به صدور برگ تشخیص اقدام می‌نماید. (لازم به ذکر است که مبلغ برگ تشخیص بدون درنظر گرفتن معافیت صادر شده و سپس مبلغ معافیت از جمع مبلغ مالیات کسر می‌گردد.) سایر مالکان: با توجه به اینکه براساس قانون، درآمد هرشخص ناشی از اجاره واحدهای مسکونی در تهران تامجموع ۱۵۰ متر زیربنای مفید و درسایر نقاط تا مجموع ۲۰۰ مترمربع از مالیات بردرآمد ناشی از اجاره املاک معاف می‌باشد، مؤدی مالیاتی برای استفاده از معافیت مذکور باید پایان کار ملک موردنظر را به اداره امورمالیاتی محل ملک ارائه نماید تا زیربنای مذکور محرز گردد. سپس مؤدی تعهدنامه موضوع بخشنامه شماره ۳۵۴۸۱ مورخ ۱۹/۶/۸۱ را تکمیل و تعهد می‌نماید که به جز مساحت مذکور درتعهدنامه درهیچ کجای کشور از معافیت تبصره ۱۱ ماده ۵۳ قانون مالیاتهای مستقیم استفاده نکرده است. پس از تکمیل تعهدنامه مذکور و احراز متراژ زیربنای مفید توسط کارشناس ارشد مالیاتی، برگ تشخیص مالیات بردرآمد املاک صادر می‌شود. لازم به ذکر است که مبلغ برگ تشخیص بدون درنظر گرفتن معافیت صادر شده و سپس مبلغ معافیت از جمع مبلغ مالیات کسر می‌گردد. نکته بسیار مهم: شرط استفاده از هر گونه معافیت تسلیم اظهارنامه به موقع می‌باشد. برگرفته از کتاب قانون مالیات را قورت بده

دسته‌بندی:آموزه های مالیاتی
انتشار:۱۴۰۲/۰۲/۲۴
بروزرسانی:۱۴۰۵/۰۶/۲۲
راوینکس

خلاصه و تحلیل هوشمند این مقاله با راوینکس

خلاصه‌ی کاربردی، توضیح ساده و نکات کلیدی این مقاله را از راوینکس بخواه.

برای استفاده وارد شو؛ با اعتبار رایگان روزانه می‌توانی امتحان کنی.

ماشین‌حساب آنلاین

مرتبط با موضوع این مقاله؛ محاسبه کنید.

در میان مواد قوانین مختلف برای آموزش قوانین مالیاتی شرح ماده 53 قانون مالیات های مستقیم را حتما باید آموخت. شاید این ماده قانونی از ماده هایی باشد که خیلی استفاده نداشته باشد اما از مواد قانونی است که کاربرد بسیار زیاد و فراوانی دارد اما چون حسابداران و مدیران مالی خیلی در طی دوره مالی با آن درگیر نیستند بنظر کم جلوه نشان داده می شود. در ماده 53 قانون مالیات های مستقیم نحوه و شرایط مالیات بردرآمد اجاره املاک یا مالیات مستغلات را گفته می شود که البته این تنها ماده مربوط به اجاره املاک نیست اما جزو ماده های کلیدی کتاب قانون مالیات های مستقیم است.

وقتی شروع به خواندن این ماده می کنید قطعا پیچیدگی هایی دارد و ما تا حد امکان این پیچیدگی ها و محاسبات را برای شما آسان نموده ایم اما باز هم نیاز است تا شما این مطالب را چندبار مرور کنید و روی محاسباتش تمرکز کنید. پس اگر متوجه شدید که برای شما مقداری دشوار است با کمی ممارست می توانید به تمام مباحث آن مسلط شوید. برای آموزش بیشتر در حوزه قوانین املاک می توانید از دوره مالیات تخصصی قانون مالیات استفاده نمایید.

♣♣♣

آموزش ماده 53 قانون مالیات های مستقیم

ماده 53 قانون مالیات های مستقیم – درآمد مشمول مالیات املاکی که به اجاره واگذار می‌گردد عبارت است از کل مال‌الاجاره، اعم از نقدی و غیر نقدی، پس از کسر بیست و پنج درصد (25%) بابت هزینه‌ها و استهلاکات و تعهدات مالک نسبت به مورد اجاره.

نکات ماده 53 قانون مالیات های مستقیم

  • درآمد مشمول مالیات در مورد اجاره دست اول املاک مورد وقف یا حبس بر اساس این ماده محاسبه خواهد شد.
  • در رهن تصرف، راهن طبق مقررات این فصل مشمول مالیات خواهد بود.
  • هرگاه موجر مالک نباشد، درآمد مشمول مالیات وی عبارت است از مابه‌التفاوت اجاره دریافتی و پرداختی بابت ملک مورد اجاره.
  • حکم این ماده در مورد خانه‌های سازمانی متعلق به اشخاص حقوقی در صورتی که مالیات آنها طبق دفاتر قانونی تشخیص شود جاری نخواهد بود.
  • در ماده 53 بیان شده که مبلغ 25 درصد بابت استهلاک ها و هزینه ها کسر شود، این بدین معنی است که موجر بعد از دریافت اجاره می‌تواند 25 درصد از مبلغی که دریافت کرده را بابت هزینه های تعمیر و نگهداری و هزینه ها ی جاری و ضروری ساختمان کنار بگذارد تا در صورت نیاز خرج کند. برای اینکه بتواند از این امتیاز استفاده کند سه شرط دارد:
  • موجر باید مالک باشد
  • کسر ۲۵٪ بابت هزینه و استهلاک در محاسبهٔ درآمد مشمول اجاره برای همهٔ موجران (چه حقیقی و چه حقوقی) اعمال می‌شود و ربطی به مالیات تکلیفی ندارد.

پس در این حالت طبق فرمول زیر می‌توانیم محاسبه کنیم:

درآمد مشمول مالیات اجاره املاک = کل مال الاجاره * 75%

مالیات اجاره اشخاص حقیقی = درآمد مشمول مالیات اجاره املاک * نرخ ماده 131

مالیات اجاره اشخاص حقوقی = درآمد مشمول مالیات اجاره املاک * نرخ ماده 105

مثال: شرکتی از ابتدای سال 97 آپارتمان اداری خود را به مدت یک سال به آقای محمدی اجاره داده است. در صورتی که موجر اجاره نامه رسمی ارائه نماید و به موجب آن مبلغ ماهانه اجاره 8.000.000 ریال تعیین شده باشد مالیات اجاره او به شرح زیر است:

درآمد اجاره سال 97 96.000.000 = 12 * 8.000.000

درآمد مشمول مالیات اجاره سال 97 72.000.000 = 75% * 96.000.000

مالیات اجاره 18.000.000 = 25% * 72.000.000

توضیح مسئله: در مرحله اول کرایه هر ماه رو به سال تبدیل می‌کنیم (یعنی ضربدر 12 می‌کنیم) سپس مبلغ بدست آمده را ضربدر 75% می‌کنیم تا مبلغی که مشمول مالیات است بدست آوریم و در نهایت مبلغ مشمول مالیات را ضربدر 25% می‌کنیم تا میزان مالیات اجاره تعیین شود.

آموزش تبصره 1 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم

تبصره 1 ماده 53 – محل سکونت پدر یا مادر یا همسر یا فرزند یا اجداد و همچنین محل سکونت افراد تحت تکفل مالک اجاری تلقی نمی‌شود مگر اینکه به موجب اسناد و مدارک ثابت گردد که اجاره پرداخت می‌شود. در صورتی که چند واحد مسکونی، محل سکونت مالک و یا افراد مزبور باشد، یک واحد برای سکونت مالک و یک واحد مسکونی برای هر یک از افراد مذکور به انتخاب مالک از شمول مالیات موضوع این بخش خارج خواهد بود.

نکات تبصره 1 ماده 53:

در این ماده ذکر کرده افرادی که مثل پدر و مادر تحت تکفل موجر باشند جز موارد اجاره ای نیست مگر اینکه اجاره نامه ای بین آنها تنظیمی شده باشد.

♣♣♣

آموزش تبصره 2 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم

تبصره 2 ماده 53 – املاکی که مجانا در اختیار سازمانها و مؤسسات موضوع ماده (2) این قانون قرار می‌گیرد غیر اجاری تلقی می‌شود.

نکات تبصره 2 ماده 53:

املاکی که بصورت رایگان از طرف دولت در اختیار سازمان هایی قرار می‌گیرد و سازمانها این ملک ها را در اختیار کارکنان خود قرار می‌دهند در این شرایط کارکنان این سازمان بابت املاکی که در اختیار گرفته اند مشمول مالیات نیستند و نیازی به پر کردن اظهارنامه نمی‌باشد و سازمان ها در قالب مالیات شخصیت های حقوقی اقدام به ابراز درآمدوهزینه خود به دارایی می‌کنند.

آموزش تبصره 3 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم

تبصره 3 ماده 53 – از نظر مالیات بر درآمد اجاره املاک هر واحد آپارتمان یک مستغل محسوب می‌شود.

♣♣♣

آموزش تبصره 4 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم

تبصره 4 ماده 53 – در مورد املاکی که با اثاثه یا ماشین آلات به اجاره واگذار می‌شود، درآمد ناشی از اجاره اثاثه و ماشین آلات نیز جزء درآمد ملک محسوب و مشمول مالیات این فصل می‌شود.

برخی از املاک از جمله باغات و ویلاها به همراه وسایل نقلیه جهت رفت و آمد و یا تجهیزات باغداری اجاره داده می‌شود که در صورت قید شدن این وسایل در قولنامه اجاره درآمد آنها در اظهارنامه مالیات بر درآمد املاک ثبت می‌شود و نیازی به تحویل اظهارنامه اشخاص حقیقی جهت ماشین آلات و تجهیزات نمی‌باشد.

نکات تبصره 4 ماده 53:

درآمد مشمول مالیات اجاره املاک = (کل مال الاجاره بابت ملک+مال الاجاره بابت اثاثه یا ماشین آلات) * 75%

مالیات اجاره اشخاص حقیقی = درآمد مشمول مالیات اجاره املاک * نرخ ماده 131

مالیات اجاره اشخاص حقوقی = درآمد مشمول مالیات اجاره املاک * نرخ ماده 105

مثال شخص حقوقی:

شرکت مپنا از ابتدای سال 97 کارگاه خود را به همراه ماشین آلات مستقر در آن با اجاره نامه رسمی برای مدت یکسال به آقای محمدی به اجاره واگذار نمود. بر اساس مفاد قرارداد اجاره بهای ماهیانه کارگاه مبلغ 30.000.000 ریال و اجاره بهای ماهیانه ماشین آلات مبلغ 8.000.000 ریال می‌باشد. در صورتیکه مبلغ اجاره مندرج در سند اجاره از هشتاد درصد ارقام درج شده در جدول املاک مشابه کمتر نباشد، مالیات بر درآمد اجاره سال 97 به شرح ذیل می‌باشد:

درآمد اجاره سالانه 456.000.000 = 12 * (30.000.000 + 8.000.000)

درآمد مشمول مالیات 342.000.000 = 75% * 456.000.000

مالیات اجاره 85.500.000 = 25% * 342.000.000

مثال شخص حقیقی:

آقای حسینی در ابتدای سال 97 کارگاه خود را همراه با ماشین آلات مستقر در آن با اجاره نامه رسمی برای مدت یکسال به اجاره واگذار کرد. بر اساس مفاد قرارداد اجاره بهای ماهیانه کارگاه 40.000.000 ریال و اجاره بهای ماشین آلات مبلغ 9.000.000 ریال می‌باشد. مالیات اجاره سال 97 اقای حسینی به شرح ذیل می‌باشد:

درآمد اجاره سالانه 588.000.000 = 12 * (9.000.000 + 40.000.000)

درآمد مشمول مالیات 441.000.000 = 75% * 588.000.000

مالیات اجاره = نرخ ماده 131 * درآمد مشمول مالیات (یعنی): 66.150.000 = 15% * 441.000.000

♣♣♣

آموزش تبصره 5 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم

تبصره 5 ماده 53 – مستحدثاتی که طبق قرارداد از طرف مستأجر در عین مستأجره به نفع موجر ایجاد می‌شود، بر اساس ارزش معاملاتی روز تحویل مستحدثه به موجر تقویم و پنجاه درصد (50%) آن جزء درآمد مشمول مالیات اجاره سال تحویل محسوب می‌گردد.

در صورت بازسازی منزل یا اضافه کردن طبقه و یا هر عملی که مستأجر در طی تملیک مورد اجاره انجام می‌دهد و این عمل باعث افزایش درآمد در آن ملک می‌شود، در همان سال علاوه بر اجاره در اظهارنامه ۵۰ درصد درآمد حاصل از این امر مستأجر باید ثبت گردد.

نکات تبصره 5 ماده 53:

درآمد مشمول مالیات اجاره املاک = (کل مال الاجاره بابت ملک * 75%) + (ارزش معاملاتی مستحدثات * 50%)

مالیات اجاره اشخاص حقیقی = درآمد مشمول مالیات اجاره املاک * نرخ ماده 131

مالیات اجاره اشخاص حقوقی = درآمد مشمول مالیات اجاره املاک * نرخ ماده 105

مثال: آقای محمدی به موجب اجاره نامه رسمی از ابتدای سال 96 به مدت یکسال کارگاه خود را به اجاره واگذار نموده است. طبق قرارداد مستأجر متعهد به ساخت یک اتاق اداری به متراژ 50 متر مربع گردید. مقرر گردید که مستأجر بابت اجاره ماهیانه مبلغ 10.000.000 ریال پرداخت نماید. در صورتیکه ارزش معاملاتی بنای ایجاد شده موقع تحویل هر متر 500.000 ریال باشد مالیات اجاره سال 96 به صورت زیر خواهد بود:

درآمد سالانه اجاره 120.000.000 = 12 * 10.000.000

ارزش معاملاتی بنای احداث شده 25.000.000 = 500.000 * 50

درآمد مشمول مالیات اجاره 102.500.000 = (120.000.000 * 75%) + (25.000.000 * 50%)

مالیات اجاره 15.375.000 = 15% * 102.500.000

نکته: 15 درصد که در آخر محاسبه شد نرخ ماده 131 می‌باشد.

مثال: آقای حسینی از ابتدای سال 96 یک باب واحد تولیدی خود را با اجاره نامه رسمی برای مدت دو سال و در قبال مبلغ مال الاجاره ماهیانه 8.000.000 ریال اجاره واگذار نمود و در قرارداد تنظیمی مستأجر متعهد به ساخت یک باب انباری به مساحت 200 متر مربع به نفع موجر گردید. با فرض اینکه ارزش معاملاتی هر متر مربع اعیانی انباری احداثی در پایان سال 96 مبلغ 500.000 ریال باشد، مالیات بر درآمد اجاره سال های 96 و 97 عبارت است از:

نکته: چون دارایی در سال 96 ساخته شده و در سال 97 تحویل داده شده است. در مبنای مالیات سال 96 فقط خود ملک و در مبنای مالیات 97 هم ملک و هم مستحدثات داخل آن استفاده می‌شوند زیرا مبنای این محاسبات تاریخ تحویل مستحدثات خواهد بود. پس:

درآمد اجاره سال 96 96.000.000 = 12 * 8.000.000

درآمد مشمول مالیات اجاره سال 96 72.000.000 = 75% * 96.000.000

مالیات اجاره سال 96 10.800.000 = 15% * 72.000.000

درآمد مشمول مالیات سال97 122.000.000 = (8.000.000 * 12 * 75%) + (500.000 * 200 * 50%)

مالیات اجاره سال 97 18.300.000 = 15% * 122.000.000

♣♣♣

آموزش تبصره 6 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم

تبصره 6 ماده 53 – هزینه‌هایی که به موجب قانون یا قرارداد به عهده مالک است و از طرف مستأجر انجام می‌شود و همچنین مخارجی که به موجب قرارداد انجام آن از طرف مستأجر تقبل شده در صورتی که عرفا به عهده مالک باشد، به بهای روز انجام هزینه تقویم و به عنوان مال‌الاجاره غیر نقدی به جمع اجاره‌بهای سال انجام هزینه اضافه می‌شود.

نکات تبصره 6 ماده 53:

تعریف مال الاجاره: وجهی که مستأجر بابت استفاده از خانه یا ملک به موجر بدهد.

هر هزینه ای را که مستأجر در زمان تملیک خود برای ملک مذبور انجام دهد که عرفا به عهده صاحب ملک باشد، به نرخ روز محاسبه می‌گردد و در اظهارنامه به عنوان درآمد اجاره غیر نقدی ثبت می‌گردد و نیز هزینه های آن به عنوان هزینه های سال ثبت می‌گردد، به این شکل به سود هیچ مبلغی اضافه نمی‌گردد، لازم به ذکر است لزومی به انجام این موارد در طی سال نیست مگر هزینه ها مربوط به سازمانهای دولتی باشد.

درآمد مشمول مالیات اجاره املاک= (کل مال الاجاره بابت ملک + هزینه های انجام شده توسط مستأجر * 75%)

مالیات اجاره اشخاص حقیقی = درآمد مشمول مالیات اجاره املاک * نرخ ماده 131

مالیات اجاره اشخاص حقوقی = درآمد مشمول مالیات اجاره املاک * نرخ ماده 105

مثال: آقای تقوی در ابتدای سال 96 یک باب مغازه خود را با اجاره نامه رسمی و به مدت دو سال و در قبال مال الاجاره ماهیانه 3.000.000 ریال به اجاره واگذار نموده و در قرارداد مقرر گردیده است که هزینه تعویض سرامیک کف مغازه بر عهده مالک می‌باشد. در سال 97 سرامیک کف مغازه جمعا به مبلغ 12.000.000 ریال توسط مستأجر انجام گرفت، مالیات بر درآمد اجاره سال های 96 و 97 عبارت است از:

درآمد اجاره سال 96 36.000.000 = 12 * 3.000.000

درآمد مشمول مالیات سال 96 27.000.000 = 75% * 36.000.000

مالیات اجاره سال 96 4.050.000 = 15% * 27.000.000

درآمد اجاره سال 97 48.000.000 = 12.000.000 + (3.000.000 * 12)

درآمد مشمول مالیات سال 97 36.000.000 = 75% * 48.000.000

مالیات اجاره 5.400.000 = 15% * 36.000.000

مثال: آقای مرادی به موجب اجاره نامه رسمی از ابتدای سال 96 به مدت یکسال ساختمان اداری خود را به شرکت زاینده رود در قال مال الاجاره ماهیانه 7.000.000 ریال اجاره داده است. طبق قرارداد طرفین توافق کردند که شرکت یاد شده نسبت به نقاشی ساختمان اقدام نماید. در سال 96 نقاشی ساختمان توسط مستأجر به مبلغ 20.000.000 ریال انجام گرفت. مالیات اجاره به صورت زیر است:

درآمد اجاره سالانه 104.000.000 = ((7.000.000 * 12) + 20.000.000)

درآمد مشمول مالیات سال 96 78.000.000 = 75% * 104.000.000

مالیات اجاره 11.700.000 = 15% * 78.000.000

♣♣♣

آموزش تبصره 7 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم

تبصره 7 ماده 53 – در صورتی که مالک اعیان احداث شده در عرصه استیجاری ملک را کلا یا جزئا به اجاره واگذار نماید، مبلغ اجاره پرداختی بابت عرصه به نسبت مورد اجاره از مال ‌الاجاره دریافتی کسر و مازاد طبق مقررات صدر این ماده مشمول مالیات خواهد بود.

نکات تبصره 7 ماده 53:

در نظر بگیرید یک زمینی را اجاره کرده اید و بابت آن مثلا ماهانه پنج میلیون ریال اجاره می‌دهید. حال قسمتی از ملک را خودتان به دیگری اجاره می‌دهید یعنی شما می‌شوید موجر دست دوم (مستأجر در قراردادی خودش موجر می‌شود و ملکی را که اجاره گرفته به اجاره می‌دهد)، مبلغی که اجاره می‌گیرید دو میلیون ریال است. در این حالت شما باید بابت ما به تفاوت یعنی سه میلیون ریال مالیات را پرداخت کنید یا دقیق تر بگوییم مبلغ مابه تفاوت (سه میلیون ریال) مشمول مالیات است.

♣♣♣

آموزش تبصره 8 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم

تبصره 8 ماده 53 – در صورتی که مالک محل سکونت خود را بفروشد و در سند انتقال بدون اجاره بها مهلتی برای تخلیه ملک داده شود، در مدتی که محل‌سکونت انتقال دهنده می‌باشد تا شش ماه و در بیع شرط مادام که طبق شرایط معامله مبیع در اختیار بایع شرطی است، اجاری تلقی نمی‌شود مگر این که به موجب اسناد و مدارک ثابت گردد که اجاره پرداخت می‌شود.

نکات تبصره 8 ماده 53:

اجازه دهید برای مفهوم بیشتر این ماده مثال بزنیم تا مطلب را بخوبی درک کنید.

فرض کنید محل سکونت خودتان را به شخصی دیگر فروخته اید و برای اینکه محل جدیدتان برای سکونت آماده شود چند ماه مهلت تخلیه می‌گیرید و بابت آن اجاره پرداخت می‌کنید. قانون گذار در اینجا می‌گوید اگر مدت تخلیه تا سقف شش ماه باشد نیاز به پرداخت مالیات اجاره نیست و در صورتیکه بیشتر از این باشد پرداخت مالیات اجاره ضروری است.

♣♣♣

آموزش تبصره 9 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم

تبصره 9 ماده 53- وزارتخانه‌ها، مؤسسات و شرکت های دولتی و دستگاههایی که تمام یا قسمتی از بودجه آنها به وسیله دولت تأمین می‌شود، نهادهای انقلاب اسلامی، شهرداریها و شرکتها و مؤسسات وابسته به آنها و همچنین سایر اشخاص حقوقی مکلف اند مالیات موضوع این فصل را از مال‌الاجاره‌هایی که پرداخت می‌کنند کسر و تا پایان ماه بعد به اداره امور مالیاتی محل وقوع ملک پرداخت و رسید آن را به موجر تسلیم نمایند.

همین تبصره مبنای «مالیات تکلیفی اجاره» است؛ یعنی مستأجرِ شخص حقوقی موظف است مالیات اجاره را کسر و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند. برای محاسبهٔ گام‌به‌گام، مهلت پرداخت و جلوگیری از جریمه، راهنمای کامل مالیات تکلیفی اجاره را بخوانید.

همین تبصره مبنای «مالیات تکلیفی اجاره» است؛ یعنی مستأجرِ شخص حقوقی موظف است مالیات اجاره را کسر و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند. برای محاسبهٔ گام‌به‌گام، مهلت پرداخت و جلوگیری از جریمه، راهنمای کامل مالیات تکلیفی اجاره را بخوانید.

همین تبصره مبنای «مالیات تکلیفی اجاره» است؛ یعنی مستأجرِ شخص حقوقی موظف است مالیات اجاره را کسر و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند. برای محاسبهٔ گام‌به‌گام، مهلت پرداخت و جلوگیری از جریمه، راهنمای کامل مالیات تکلیفی اجاره را بخوانید.

همین تبصره مبنای «مالیات تکلیفی اجاره» است؛ یعنی مستأجرِ شخص حقوقی موظف است مالیات اجاره را کسر و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند. برای محاسبهٔ گام‌به‌گام، مهلت پرداخت و جلوگیری از جریمه، راهنمای کامل مالیات تکلیفی اجاره را بخوانید.

نکات مهم تبصره 9 ماده 53:

مالیاتی که از طرف مستأجر (حتما باید شخص حقوقی باشد) پرداخت می‌شود باید فیش های پرداختی را به موجر تحویل دهد تا هنگامی که موجر اظهارنامه پر می‌کند این مبالغ را از مال الاجاره کسر کند.

نکته مهم : در صورت واگذاری بصورت رهن، مالیاتی تعلق نمی گیرد چون در قانون گفته در ازای مال الاجاره و و قتی رهن خالی باشد مال الاجاره ای در کار نیست که مالیاتی داشته باشد.

نکته مهم : اجاره های دست دوم مشمول این تبصره نمی شود.

♣♣♣

آموزش تبصره 10 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم

تبصره 10 ماده 53- واحدهای مسکونی متعلق به شرکتهای سازنده مسکن که قبل از انتقال قطعی و طبق اسناد و مدارک مثبته به موجب قرارداد واگذار می‌گردد مادام‌که در تصرف خریدار می‌باشد، در مدت مذکور اجاری تلقی نمی‌شود و از لحاظ مالیاتی با خریدار مانند مالک رفتار خواهد شد مشروط براینکه مالیات نقل و انتقال قطعی موضوع ماده (59) این قانون به مأخذ تاریخ تصرف پرداخت شده باشد.

نکات تبصره 10 ماده 53:

دارندگان مسکن مهر که ثبت سند پس از ۱۵ سال پرداخت قسط به نام خریدار می‌باشد و اکثرا قبل از شروع قسط، نشیمن آن ملک می‌شوند، درصورتی که مستندات قابل قبول برای نقل و انتقال آن موجود باشد از درآمداجاره تلقی نمی‌شود.

♣♣♣

آموزش تبصره 11 ماده 53 قانون مالیات های مستقیم

تبصره 11 ماده 53- مالکان مجتمع‌های مسکونی دارای بیش از سه واحد استیجاری که با رعایت الگوی مصرف مسکن بنا به اعلام وزارت مسکن و شهرسازی ساخته شده یا می‌شوند در طول مدت اجاره از صد در صد (100%) مالیات بر درآمد املاک اجاری معاف می‌باشد در غیر این صورت درآمد هر شخص ناشی از اجاره واحد یا واحدهای مسکونی در تهران تا مجموع یکصد و پنجاه مترمربع زیربنای مفید و در سایر نقاط تا مجموع دویست مترمربع زیربنای مفید از مالیات بر درآمد ناشی از اجاره املاک معاف می‌باشد.

نکات تبصره 11 ماده 53:

مالکان مجتمع های مسکونی منطبق بر الگوی مصرف مسکن وزارت مسکن و شهرسازی باتوجه به اینکه شرط اعمال معافیت مالیاتی درخصوص اینگونه املاک، رعایت الگوی مصرف مسکن اعلامی از سوی وزارت مسکن و شهرسازی و تعداد بیش از سه واحد استیجاری می‌باشد، مؤدی باید تأییدیه وزارت مذکور و سایر مدارک مثبته درخصوص تعداد واحدهای استیجاری را اخذ نماید و سپس به اداره امورمالیاتی مراجعه نموده و مدارک را ارائه نماید.

اداره مالیاتی مربوطه پس از تأیید اعتبار مدارک مربوطه با استفاده از روشهای مقتضی (بازدید و…) نسبت به صدور برگ تشخیص اقدام می‌نماید. (لازم به ذکر است که مبلغ برگ تشخیص بدون درنظر گرفتن معافیت صادر شده و سپس مبلغ معافیت از جمع مبلغ مالیات کسر می‌گردد.)

سایر مالکان: با توجه به اینکه براساس قانون، درآمد هرشخص ناشی از اجاره واحدهای مسکونی در تهران تامجموع ۱۵۰ متر زیربنای مفید و درسایر نقاط تا مجموع ۲۰۰ مترمربع از مالیات بردرآمد ناشی از اجاره املاک معاف می‌باشد، مؤدی مالیاتی برای استفاده از معافیت مذکور باید پایان کار ملک موردنظر را به اداره امورمالیاتی محل ملک ارائه نماید تا زیربنای مذکور محرز گردد. سپس مؤدی تعهدنامه موضوع بخشنامه شماره ۳۵۴۸۱ مورخ ۱۹/۶/۸۱ را تکمیل و تعهد می‌نماید که به جز مساحت مذکور درتعهدنامه درهیچ کجای کشور از معافیت تبصره ۱۱ ماده ۵۳ قانون مالیاتهای مستقیم استفاده نکرده است.

پس از تکمیل تعهدنامه مذکور و احراز متراژ زیربنای مفید توسط کارشناس ارشد مالیاتی، برگ تشخیص مالیات بردرآمد املاک صادر می‌شود. لازم به ذکر است که مبلغ برگ تشخیص بدون درنظر گرفتن معافیت صادر شده و سپس مبلغ معافیت از جمع مبلغ مالیات کسر می‌گردد.

نکته بسیار مهم: شرط استفاده از هر گونه معافیت تسلیم اظهارنامه به موقع می‌باشد.

برگرفته از کتاب قانون مالیات را قورت بده

تحلیل مقاله با راوینکس

این مقاله را هوشمند تحلیل کن

پرامپت‌ها و حالت‌های تحلیل این بخش از پنل مدیریت راوینکس کنترل می‌شوند.

سوالات متداول کاربران (FAQ)

پاسخ سوالات پرتکرار کاربران را در این بخش ببینید.

خودت را بیازما

۱۲ سوال از آزمون موضوع «املاک» — رایگان

سوال ۱ از ۱۲پاسخ درست: ۰
یک شرکت سهامی خاص ساختمانی را از تاریخ ۱۴۰۱/۰۷/۰۱ تا ۱۴۰۲/۰۶/۳۱ به مدت یک سال در قبال مبلغ ۸,۰۰۰ میلیون ریال از یک شخص حقیقی اجاره نموده و مقرر شده که اجاره به طور ماهانه پرداخت شود. مالیات متعلق به اجاره ماهانه که شرکت مکلف به کسر و پرداخت آن به اداره امور مالیاتی است چند میلیون ریال می‌باشد؟ (آزمون حسابدار رسمی سال ۱۴۰۲)
یک گزینه را انتخاب کن
پاسخنامهٔ کاملِ این ۱۲ سوال با پاسخ تشریحی
  1. ۱.
    یک شرکت سهامی خاص ساختمانی را از تاریخ ۱۴۰۱/۰۷/۰۱ تا ۱۴۰۲/۰۶/۳۱ به مدت یک سال در قبال مبلغ ۸,۰۰۰ میلیون ریال از یک شخص حقیقی اجاره نموده و مقرر شده که اجاره به طور ماهانه پرداخت شود. مالیات متعلق به اجاره ماهانه که شرکت مکلف به کسر و پرداخت آن به اداره امور مالیاتی است چند میلیون ریال می‌باشد؟ (آزمون حسابدار رسمی سال ۱۴۰۲)
    • الف)
      ۶.‎۱۶۶
    • ب)
      ۷.‎۱۱۸
      پاسخ درست
    • ج)
      ۱۰۰
    • د)
      ۱۲۵
    پاسخ تشریحی:
    چون موجر شخص حقیقی و مستأجر یک شرکت سهامی (شخص حقوقی) است، طبق تبصره ۹ ماده ۵۳ قانون مالیات‌های مستقیم شرکت مکلف است مالیات اجاره را کسر و به اداره مالیاتی بپردازد و مأخذ آن، کل مال‌الاجاره پس از کسر بیست و پنج درصد بابت هزینه‌ها و استهلاکات است. اجاره سالانه ۸٬۰۰۰ میلیون ریال است که پس از کسر بیست و پنج درصد، درآمد مشمول سالانه ۶٬۰۰۰ میلیون ریال می‌شود. چون موجر حقیقی است نرخ پلکانی ماده ۱۳۱ اعمال می‌گردد: تا ۵۰۰ میلیون پانزده درصد برابر ۷۵ میلیون، مازاد تا یک میلیارد بیست درصد برابر ۱۰۰ میلیون و مازاد بر یک میلیارد بیست و پنج درصد برابر ۱٬۲۵۰ میلیون؛ جمعاً ۱٬۴۲۵ میلیون ریال در سال. تقسیم بر دوازده، مالیات ماهانه کسرشدنی حدود ۱۱۸٫۷ میلیون ریال می‌شود. گزینه‌های مبتنی بر نرخ مسطح بیست و پنج درصد یا حذف کسر بیست و پنج درصد، تله‌اند. مستند: ماده ۵۳ و ماده ۱۳۱ قانون مالیات‌های مستقیم.
  2. ۲.
    شرکت «الف» ملک اداری خود را به مبلغ ماهیانه ۳۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال از ۱۴۰۲/۰۷/۱ به اجاره واگذار نموده است. در صورتی که سال مالی شرکت منتهی به ۱۴۰۲/۱۲/۲۹ بوده و مبلغ ۴۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال در این سال هزینه بابت این ملک داشته باشد مالیات متعلق چند ریال است؟ (شرکت درآمد و هزینه دیگری ندارد.) (آزمون تعیین سطح سال ۱۴۰۳)
    • الف)
      ۸۰.۰۰۰.۰۰۰
    • ب)
      ۶۷.۵۰۰.۰۰۰
    • ج)
      ۳۵.۰۰۰.۰۰۰
    • د)
      ۳۳.۷۵۰.۰۰۰
      پاسخ درست
    پاسخ تشریحی:
    درآمد مشمول مالیات املاکی که به اجاره واگذار می‌شود طبق ماده ۵۳ قانون مالیات‌های مستقیم برابر کل مال‌الاجاره اعم از نقدی و غیرنقدی پس از کسر بیست و پنج درصد بابت هزینه‌ها و استهلاکات و تعهدات مالک است و این کسر مقطوع جایگزین همه هزینه‌های واقعی مؤدی می‌شود. دوره اجاره از اول مهر تا پایان سال مالی منتهی به ۱۴۰۲/۱۲/۲۹ شش ماه است، پس مال‌الاجاره این سال شش برابر ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال یعنی ۱۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال و مأخذ پس از کسر بیست و پنج درصد ۱۳۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است. چون موجر شخص حقوقی است نرخ ثابت بیست و پنج درصد ماده ۱۰۵ اعمال و مالیات ۳۳٬۷۵۰٬۰۰۰ ریال می‌شود. گزینه ۳۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال از کسر هزینه ابرازی ۴۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریالی و گزینه ۶۷٬۵۰۰٬۰۰۰ ریال از احتساب اجاره دوازده‌ماهه ناشی شده است. اداری بودن ملک نیز سبب می‌شود معافیت زیربنای واحدهای مسکونی موضوع تبصره ۱۱ ماده ۵۳ جاری نباشد و کل مأخذ مشمول بماند. مستند: ماده ۵۳ و ماده ۱۰۵ قانون مالیات‌های مستقیم.
  3. ۳.
    در صورتی که بر اساس اطلاعات سامانه واحد مسکونی آقای «الف» در سال ۱۴۰۰ و ۱۴۰۲ خالی اعلام شده و برای سال ۱۴۰۱ خالی محسوب نشده باشد، مالیات برای هر یک از ماه‌های سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۲ با رعایت قسمت اخیر ماده ۵۴ مکرر ق.م.م برای شخص مذکور با چه ضریبی محاسبه می‌شود؟ (آزمون تعیین سطح سال ۱۴۰۳)
    • الف)
      شش برابر برای هر دو سال
      پاسخ درست
    • ب)
      برای سال ۱۴۰۰ و ۱۴۰۲ به ترتیب دوازده و هجده برابر
    • ج)
      برای سال ۱۴۰۰ شش برابر و برای سال ۱۴۰۲ هجده برابر
    • د)
      برای سال ۱۴۰۰ شش برابر و برای سال ۱۴۰۲ دوازده برابر
    پاسخ تشریحی:
    ماده ۵۴ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم واحد مسکونی شهرهای بالای یکصد هزار نفر جمعیت را که در یک سال مالیاتی بیش از ۱۲۰ روز ساکن یا کاربر نداشته باشد خانه خالی می‌شناسد و به ازای هر ماه مازاد بر این مدت، مالیاتی بر مبنای مالیات بر درآمد اجاره با ضریب شش برابر در سال اول، دوازده برابر در سال دوم و هجده برابر در سال سوم به بعد مقرر می‌کند. این ضرایب تصاعدی بر تسلسل خالی‌ماندن استوارند؛ چون ملک در سال ۱۴۰۱ خالی محسوب نشده، رشته سال‌های متوالی گسسته و شمارش از نو آغاز می‌شود. پس سال ۱۴۰۰ سال اول است و سال ۱۴۰۲ نیز دوباره سال اول است و در هر دو سال ضریب شش برابر اعمال می‌گردد. گزینه‌های حاوی ضریب دوازده یا هجده برابر برای سال ۱۴۰۲، سال‌های خالی را بدون توجه به وقفه میانی روی هم انباشته‌اند. افزایش ضریب نتیجه استمرار بی‌وقفه خالی‌ماندن ملک است، نه شمار دفعات پراکنده. مستند: ماده ۵۴ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم.
  4. ۴.
    اولین نقل و انتقال قطعی املاک متعلق به اشخاص حقوقی بعد از سال ۱۳۹۵ در شهرهای دارای بیش از ۱۰۰ هزار نفر جمعیت که کمتر از دو سال از تاریخ صدور پایان کار ساختمان گذشته است و پروانه ساختمانی آنها قبل از سال ۱۳۹۴ صادر شده مشمول چه مالیاتی است؟ (آزمون تعیین سطح سال ۱۴۰۳)
    • الف)
      صرفا مشمول مالیات ۱۰ موضوع تبصره ۱ ماده ۷۷ و ماده ۵۹ قانون خواهد بود.
    • ب)
      صرفا مشمول مالیات ۱۰ موضوع تبصره ۱ ماده ۷۷ قانون خواهد بود.
    • ج)
      مشمول مالیات موضوع ماده ۷۷ ق.م.م خواهد بود.
    • د)
      صرفا مشمول پرداخت مالیات موضوع ماده ۵۹ قانون خواهد بود.
      پاسخ درست
    پاسخ تشریحی:
    نقل و انتقال قطعی املاک بر پایه ماده ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم به نرخ پنج درصد ارزش معاملاتی مشمول مالیات است و تبصره ۱ ماده ۷۷ برای اولین نقل و انتقال ساختمان‌های موضوع آن ماده، ده درصد علی‌الحساب به مأخذ ارزش معاملاتی را نیز افزوده است. متن اصلاحی ماده ۷۷ از ابتدای سال ۱۳۹۵ لازم‌الاجرا شده و به موجب بخشنامه سازمان امور مالیاتی تنها بر ساختمان‌هایی جاری است که پروانه آن‌ها از اول فروردین ۱۳۹۵ به بعد صادر شده باشد؛ متن پیشین ماده نیز با همین اصلاحیه نسخ شده است. در پرسش حاضر پروانه پیش از سال ۱۳۹۴ صادر شده و با وجود واقع‌شدن ملک در شهر بالای یکصد هزار نفر و گذشت کمتر از دو سال از پایان کار، هیچ‌یک از دو متن ماده ۷۷ اعمال نمی‌شود و انتقال تنها مشمول مالیات ماده ۵۹ است. معیار تعیین‌کننده تاریخ صدور پروانه است، نه تاریخ انتقال یا پایان کار. مستند: ماده ۵۹ و تبصره ۱ ماده ۷۷ قانون مالیات‌های مستقیم.
  5. ۵.
    سازمان امور مالیاتی کشور به موجب قانون بودجه سال ۱۴۰۳ مکلف است مالیات آماده سازی محوطه سازی زیربنایی و روبنایی و ساخت مسکن کلیه برنامه‌های حمایتی مسکن را به ازای هر واحد مسکونی صرفا با معرفی وزارت راه و شهرسازی چه میزان محاسبه نماید؟ (آزمون تعیین سطح ۱۴۰۳)
    • الف)
      مبلغ سه میلیون ریال
      پاسخ درست
    • ب)
      مبلغ ده میلیون ریال
    • ج)
      بهای تمام شده هر یک از مراحل مذکور به نسبت سهم هر یک از پیمانکاران طرف قرارداد معادل مبلغ سه میلیون ریال
    • د)
      بهای تمام شده هر یک از مراحل مذکور به نسبت سهم هر یک از پیمانکاران طرف قرارداد معادل مبلغ ده میلیون ریال
    پاسخ تشریحی:
    حکم این پرسش استثنایی است بر قاعده عمومی ماده ۷۷ قانون مالیات‌های مستقیم که درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی از ساخت و فروش هر نوع ساختمان را مشمول مقررات فصول چهارم و پنجم باب سوم می‌داند؛ قانون بودجه سال ۱۴۰۳ سازمان امور مالیاتی را مکلف کرده مالیات مراحل آماده‌سازی، محوطه‌سازی، زیربنایی و روبنایی و ساخت مسکن در برنامه‌های حمایتی مسکن را به‌صورت مقطوع و به ازای هر واحد مسکونی مبلغ ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال محاسبه کند و شرط برخورداری، معرفی وزارت راه و شهرسازی است. بنابراین گزینه ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال درست است. گزینه ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال رقم را نادرست ذکر کرده و دو گزینه دیگر مالیات مقطوع را با بهای تمام‌شده مراحل و سهم پیمانکاران گره زده‌اند، حال آنکه مبلغ ثابت و به ازای هر واحد است. نکته آموزشی آنکه در احکام مقطوع بودجه‌ای، مأخذ محاسبه واحد مسکونی است نه ارزش قرارداد یا سهم پیمانکار. مستند: حکم مالیاتی برنامه‌های حمایتی مسکن در قانون بودجه سال ۱۴۰۳ و ماده ۷۷ قانون مالیات‌های مستقیم.
  6. ۶.
    شرکت «الف» در سال ۱۴۰۰ یک باب آپارتمان مسکونی را به منظور استفاده دفتر اجاره نموده و طبق اجاره نامه عادی مبلغ مال الاجاره سالانه ۴۸۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال و مبلغ رهن ۲.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال می‌باشد. در صورتی که ارزش اجاری ماهانه ملک مذکور مبلغ ۵۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال و مالک شخص حقیقی باشد و شرکت مال الاجاره را به صورت سالانه پرداخت نماید مالیات تکلیفی، موضوع تبصره ۹ ماده ۵۳ ق.م.م چند ریال است؟ (آزمون تعیین سطح سال ۱۴۰۲)
    • الف)
      ۷۲.۰۰۰.۰۰۰
    • ب)
      ۶۷.۵۰۰.۰۰۰
    • ج)
      ۵۴.۰۰۰.۰۰۰
      پاسخ درست
    • د)
      ۳۹۰.۰۰۰.۰۰۰
    پاسخ تشریحی:
    طبق تبصره ۹ ماده ۵۳ قانون مالیات‌های مستقیم اشخاص حقوقی مکلف‌اند مالیات این فصل را از مال‌الاجاره‌ای که پرداخت می‌کنند کسر و به اداره امور مالیاتی بپردازند، و بر پایه تبصره ۱ ماده ۵۴ هرگاه مستأجر مشمول همان تبصره باشد، اجاره پرداختی مستأجر ملاک تعیین درآمد مشمول مالیات است و رجوع به جدول املاک مشابه جایی ندارد. بنابراین مأخذ همان مال‌الاجاره سالانه ۴۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است که پس از کسر بیست و پنج درصد موضوع صدر ماده ۵۳ به ۳۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال می‌رسد و چون مالک شخص حقیقی است نرخ پانزده درصد طبقه اول ماده ۱۳۱ اعمال و مالیات تکلیفی ۵۴٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال می‌شود. گزینه ۶۷٬۵۰۰٬۰۰۰ ریال از ارزش اجاری ماهانه ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال ساخته شده و گزینه ۷۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال کسر بیست و پنج درصد را نادیده گرفته است. مبلغ رهن نیز در محاسبه اجاره نقش مستقیم ندارد. مستند: تبصره ۹ ماده ۵۳ و تبصره ۱ ماده ۵۴ و ماده ۱۳۱ قانون مالیات‌های مستقیم.
  7. ۷.
    مرجع رسیدگی به اعتراض مالک واحد مسکونی خالی نسبت به خالی نبودن آن کدام مورد زیر است؟ (آزمون تعیین سطح سال ۱۴۰۲)
    • الف)
      هیئت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده (۲۱۶) ق.م.م
    • ب)
      هیئت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده (۲۴۴) ق.م.م
      پاسخ درست
    • ج)
      وزارت راه و شهرسازی
    • د)
      شهرداری‌ها
    پاسخ تشریحی:
    ماده ۵۴ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم واحد مسکونی واقع در شهرهای بالای یکصد هزار نفر جمعیت را که در سال مالیاتی بیش از ۱۲۰ روز ساکن یا کاربر نداشته باشد خانه خالی می‌شناسد و مشمول مالیات ماهانه بر مبنای مالیات بر درآمد اجاره می‌داند، اما در متن این ماده و تبصره‌های آن هیچ مرجع اختصاصی برای رسیدگی به اعتراض مالک پیش‌بینی نشده است. طبق ماده ۲۴۴، مرجع رسیدگی به کلیه اختلاف‌های مالیاتی جز مواردی که در قانون مرجع دیگری تعیین شده، هیئت حل اختلاف مالیاتی است؛ بنابراین ادعای مالک مبنی بر خالی نبودن واحد در همین هیئت رسیدگی می‌شود. هیئت ماده ۲۱۶ تنها به شکایت از اقدامات اجرایی وصول رسیدگی می‌کند نه به اصل تشخیص. وزارت راه و شهرسازی و شهرداری‌ها نیز تنها وظیفه شناسایی و صحت‌سنجی دارند و مرجع رسیدگی نیستند. قاعده کلی آن است که در نبود مرجع اختصاصی، صلاحیت عام با هیئت ماده ۲۴۴ است. مستند: ماده ۵۴ مکرر و ماده ۲۴۴ قانون مالیات‌های مستقیم.
  8. ۸.
    بر اساس ماده ۱۱ آیین نامه اجرایی تبصره (۵) ماده ۷۷ ق.م.م در خصوص ساخت و فروش ساختمان کدام مورد در خصوص مبنای تعیین سهم شرکا صحیح است؟
    • الف)
      سهم تعیین شده در قرارداد مشارکت با احراز واقعیت امر توسط مأمورین مالیاتی ملاک تعیین مالیات متعلقه است.
    • ب)
      سهم تعیین شده در شرکت نامه با رعایت مواد (۴۷) و (۴۸) قانون ثبت اسناد و املاک ملاک تعیین مالیات متعلقه است.
    • ج)
      سهم تعیین شده در شرکت نامه بدون رعایت مواد (۴۷) و (۴۸) قانون ثبت اسناد و املاک ملاک تعیین مالیات متعلقه است.
    • د)
      الف و ب
      پاسخ درست
    پاسخ تشریحی:
    تبصره ۵ ماده ۷۷ قانون مالیات‌های مستقیم تعیین نحوه تشخیص درآمد مشمول مالیات ساخت و فروش ساختمان را به آیین‌نامه اجرایی مصوب هیئت وزیران واگذار کرده و ماده ۱۱ همان آیین‌نامه مبنای تسهیم سهم شرکا را روشن کرده است. هرگاه رابطه شرکا در قالب شرکت‌نامه تنظیم شده باشد، سهم مندرج در آن با رعایت مواد ۴۷ و ۴۸ قانون ثبت اسناد و املاک ملاک تعیین مالیات متعلقه است و در نبود شرکت‌نامه، سهم تعیین‌شده در قرارداد مشارکت با احراز واقعیت امر از سوی مأموران مالیاتی پذیرفته می‌شود. چون هر دو مبنا به ترتیب اولویت در همین ماده آمده‌اند، پاسخ درست گزینه الف و ب است. گزینه ج به سبب حذف شرط رعایت مواد ۴۷ و ۴۸ مردود است. قاعده قابل تعمیم آن است که در مشارکت‌های ساخت، تسهیم درآمد نخست بر سند رسمی و در نبود آن بر احراز واقعیت امر استوار می‌شود. مستند: تبصره ۵ ماده ۷۷ قانون مالیات‌های مستقیم و ماده ۱۱ آیین‌نامه اجرایی آن.
  9. ۹.
    کدام یک از گزینه‌های زیر صحیح است؟
    • الف)
      کلیه مالکین اشخاص حقیقی نسبت به اموال یا املاک خود واقع در ایران طبق مقررات باب دوم قانون مالیات‌های مستقیم مشمول مالیات می‌باشند.
      پاسخ درست
    • ب)
      کلیه مالکین اشخاص حقیقی نسبت به اموال یا املاک خود در ایران یا خارج از ایران طبق مقررات باب دوم قانون مالیات‌های مستقیم مشمول مالیات می‌باشند
    • ج)
      هر شخص حقیقی ایرانی مقیم خارج از ایران نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل مینماید مشمول مالیات می‌باشند.
    • د)
      همه موارد
    پاسخ تشریحی:
    بند یک ماده ۱ قانون مالیات‌های مستقیم مالکین را اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی، نسبت به اموال یا املاک خود که در ایران واقع شده است، طبق مقررات باب دوم مشمول مالیات می‌داند؛ قید واقع در ایران عنصر تعیین‌کننده این بند است و اموال واقع در خارج از کشور از شمول آن بیرون است. گزینه اول بخش اشخاص حقیقی همین حکم را بیان می‌کند و صحیح است. گزینه دوم با افزودن عبارت یا خارج از ایران دامنه بند یک را گسترش داده و نادرست است، زیرا معیار جهانی درآمد تنها در بند دو، شخص حقیقی ایرانی مقیم ایران، و بند چهار، شخص حقوقی ایرانی، پذیرفته شده است. گزینه سوم نیز حکم بند سه را تحریف کرده، چون شخص حقیقی ایرانی مقیم خارج تنها نسبت به درآمدهای تحصیل‌شده در ایران مشمول است. نکته کلیدی آنکه باید میان محل وقوع مال، محل تحصیل درآمد و اقامتگاه مؤدی تفکیک شود. مستند: بندهای ۱ تا ۴ ماده ۱ قانون مالیات‌های مستقیم.
  10. ۱۰.
    بر اساس آخرین مقررات مالیاتی کسر و پرداخت مالیات اجاره موضوع تبصره (۹) ماده (۵۳) ق.م.م از پرداخت‌های مال الاجاره: (آزمون تعیین سطح سال ۱۴۰۱)
    • الف)
      صرفا برای مستأجر دست اول فارغ از نوع شخصیت تکلیف وجود دارد.
    • ب)
      صرفا برای مستأجر دست اول و دوم فارغ از نوع شخصیت تکلیف وجود دارد.
    • ج)
      برای مستأجر دست اول و دوم که شخص حقوقی هستند تکلیف وجود دارد.
      پاسخ درست
    • د)
      صرفا برای مستأجر دست اول شخص حقیقی تکلیف وجود دارد.
    پاسخ تشریحی:
    تبصره ۹ ماده ۵۳ قانون مالیات‌های مستقیم تکلیف کسر و پرداخت مالیات اجاره را بر عهده دستگاه‌های دولتی، نهادهای انقلاب اسلامی، شهرداری‌ها و سایر اشخاص حقوقی گذاشته است؛ معیار این تکلیف، حقوقی بودن پرداخت‌کننده مال‌الاجاره است، نه دست اول یا دست دوم بودن او. از سوی دیگر صدر همان ماده تصریح می‌کند هرگاه موجر مالک نباشد، درآمد مشمول مالیات او مابه‌التفاوت اجاره دریافتی و پرداختی است؛ پس اجاره دست دوم نیز منبع مشمول مالیات این فصل است و پرداخت‌کننده حقوقی آن مکلف به کسر مالیات خواهد بود. بر این اساس گزینه‌ای درست است که تکلیف را برای مستأجر دست اول و دوم دارای شخصیت حقوقی می‌داند. گزینه‌های «فارغ از نوع شخصیت» تله‌اند، زیرا مستأجر شخص حقیقی هیچ تکلیف کسر و ایصالی ندارد، و محدودکردن حکم به دست اول نیز مبنای قانونی ندارد. مالیات کسرشده باید تا پایان ماه بعد به اداره امور مالیاتی محل وقوع ملک پرداخت شود. مستند: تبصره ۹ ماده ۵۳ قانون مالیات‌های مستقیم.
  11. ۱۱.
    کدام مورد در خصوص مالیات ساخت و فروش املاک موضوع ماده (۷۷) ق.م.م، صحیح است؟ (آزمون تعیین سطح سال ۱۴۰۳)
    • الف)
      شمول مقررات این ماده در خصوص اشخاص حقیقی منوط به آن است که بیش از سه سال از تاریخ صدور گواهی پایان کار ساختمان نگذشته باشد.
      پاسخ درست
    • ب)
      شمول مقررات این ماده در خصوص اشخاص حقیقی منوط به آن است که بیش از دو سال از تاریخ صدور گواهی پایان کار ساختمان نگذشته باشد.
    • ج)
      شمول مقررات این ماده در خصوص اشخاص حقیقی منوط به آن است که بیش از دو سال از تاریخ صدور پروانه ساخت نگذشته باشد.
    • د)
      شمول مقررات این ماده در خصوص اشخاص حقیقی منوط به آن است که بیش از سه سال از تاریخ صدور پروانه ساخت نگذشته باشد.
    پاسخ تشریحی:
    درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی از ساخت و فروش هر نوع ساختمان طبق ماده ۷۷ قانون مالیات‌های مستقیم مشمول مقررات مالیات بر درآمد فصول چهارم و پنجم است، اما قانون‌گذار در تبصره ۲ همین ماده برای اشخاص حقیقی قید زمانی گذاشته و شمول این مقررات را منوط به آن کرده که بیش از سه سال از تاریخ صدور گواهی پایان کار ساختمان نگذشته باشد؛ بنابراین گزینه سه سال از تاریخ گواهی پایان کار منطبق با نص ماده است. گزینه‌هایی که مهلت را دو سال دانسته‌اند در مدت اشتباه‌اند و گزینه‌هایی که مبدأ را تاریخ صدور پروانه ساخت گرفته‌اند در نقطه شروع محاسبه؛ پروانه ساخت در تبصره ۳ تنها موضوع تکلیف گزارش‌دهی شهرداری‌هاست نه مبدأ مرور سه‌ساله. نکته قابل تعمیم آنکه این ماده دو محدودکننده جداگانه دارد: قید سه‌ساله اشخاص حقیقی در تبصره ۲ و استثنای شهرهای زیر یکصد هزار نفر جمعیت در تبصره ۴. مستند: ماده ۷۷ قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره‌های ۲، ۳ و ۴ آن.
  12. ۱۲.
    نحوه اعمال مالیات بر ساخت و فروش نسبت به درآمد حق واگذاری محل چگونه است؟ (آزمون تعیین سطح سال ۱۴۰۲)
    • الف)
      در صورت شمول مالیات موضوع ماده ۵۹ ق.م.م نسبت به درآمد حق واگذاری محل مالیات ساخت و فروش اخذ نمی‌شود.
    • ب)
      در صورت شمول مالیات ساخت و فروش نسبت به درآمد حق واگذاری ،محل مالیات موضوع ماده ۵۹ ق.م.م اخذ نمی‌شود.
      پاسخ درست
    • ج)
      درآمد حق واگذاری محل می‌تواند همزمان مشمول مالیات ساخت و فروش و مالیات موضوع ماده ۵۹ ق.م.م باشد.
    • د)
      درآمد حق واگذاری محل مشمول مالیات ساخت و فروش نیست.
    پاسخ تشریحی:
    ماده ۷۷ قانون مالیات‌های مستقیم درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی ناشی از ساخت و فروش هر نوع ساختمان را مشمول مقررات مالیات بر درآمد فصول چهارم و پنجم دانسته و تبصره ۱ آن اولین نقل و انتقال را علاوه بر مالیات نقل و انتقال قطعی ماده ۵۹ مشمول مالیات علی‌الحساب ده درصد به مأخذ ارزش معاملاتی کرده است. تکلیف درآمد حق واگذاری محل در همین چارچوب و بر پایه آیین‌نامه اجرایی موضوع تبصره ۵ ماده ۷۷ روشن شده است؛ هرگاه واگذاری حق واگذاری محل در قالب فعالیت ساخت و فروش انجام شود و مشمول مالیات این ماده گردد، مالیات دو درصدی موضوع ماده ۵۹ بابت همان درآمد مطالبه نمی‌شود. بنابراین گزینه اخذ همزمان هر دو مالیات و نیز گزینه خروج حق واگذاری از شمول ساخت و فروش نادرست است و ترتیب مقدم، نظام مالیات ساخت و فروش است نه ماده ۵۹. مستند: ماده ۷۷ و تبصره‌های ۱ و ۵ آن و ماده ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم.

مقالات مرتبط

دوره‌های مرتبط

بخشنامه‌های مرتبط

رفع ابهام در مورد واژه تولید توسط هیات وزیران و اجرای صحیح حکم معافیت مالیاتی مقرر در ماده ۱۳۲ قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفندماه ۱۳۶۶ و اصلاحیه های بعدی آن
بخشنامه‌های مالیاتی

بخشنامه مرتبط

رفع ابهام در مورد واژه تولید توسط هیات وزیران و اجرای صحیح حکم معافیت مالیاتی مقرر در ماده ۱۳۲ قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفندماه ۱۳۶۶ و اصلاحیه های بعدی آن

1

دقیقه مطالعه

ارسال صورتجلسه مورخ ۱۳۸۶/۱۲/۱۹ سازمان امور مالیاتی با دانشگاه آزاد اسلامی در خصوص نحوه و چگونگی رسیدگی و مطالبه مالیاتهای تکلیفی موضوع مواد ۱۰۴، ۱۰۷، تبصره ۹ ماده ۵۳ ق.م.م و مالیات حقوق
بخشنامه‌های مالیاتی

بخشنامه مرتبط

ارسال صورتجلسه مورخ ۱۳۸۶/۱۲/۱۹ سازمان امور مالیاتی با دانشگاه آزاد اسلامی در خصوص نحوه و چگونگی رسیدگی و مطالبه مالیاتهای تکلیفی موضوع مواد ۱۰۴، ۱۰۷، تبصره ۹ ماده ۵۳ ق.م.م و مالیات حقوق

1

دقیقه مطالعه

الگوی ضوابط اجرایی ارزش اجاری املاک موضوع ماده ۵۴ قانون مالیات های مستقیم
بخشنامه‌های مالیاتی

بخشنامه مرتبط

الگوی ضوابط اجرایی ارزش اجاری املاک موضوع ماده ۵۴ قانون مالیات های مستقیم

1

دقیقه مطالعه

ابطال 1- بند 5 بخشنامه شماره 11304/201/6247 مورخ 15/11/1382 سازمان امور مالیاتی 2- ابطال بخشنامه شماره 63/93/200 مورخ 08/06/1393، 3- ابطال بند 4 بخشنامه مورخ 02/12/1399 سازمان امور مالیاتی در خصوص مالیات املاک شرکت ها _ سازمان امور مالیاتی - سازمان ش
بخشنامه‌های مالیاتی

بخشنامه مرتبط

ابطال 1- بند 5 بخشنامه شماره 11304/201/6247 مورخ 15/11/1382 سازمان امور مالیاتی 2- ابطال بخشنامه شماره 63/93/200 مورخ 08/06/1393، 3- ابطال بند 4 بخشنامه مورخ 02/12/1399 سازمان امور مالیاتی در خصوص مالیات املاک شرکت ها _ سازمان امور مالیاتی - سازمان ش

1

دقیقه مطالعه

رای شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۲۸۷۵۷۵۸ مورخ ۱۴۰۳/۱۱/۳۰ هیات تخصصی مالیاتی ، بانکی دیوان عدالت اداری ( موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند (۳-۱) بخش اول وبند (۶ وتذکر ذیل آن) بخش دوم ضوابط اجرایی ارزش اجاری عملکرد سال ۱۳۹۸ املاک شهر تهران - سازمان امور مالیاتی کشور)
بخشنامه‌های مالیاتی

بخشنامه مرتبط

رای شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۲۸۷۵۷۵۸ مورخ ۱۴۰۳/۱۱/۳۰ هیات تخصصی مالیاتی ، بانکی دیوان عدالت اداری ( موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند (۳-۱) بخش اول وبند (۶ وتذکر ذیل آن) بخش دوم ضوابط اجرایی ارزش اجاری عملکرد سال ۱۳۹۸ املاک شهر تهران - سازمان امور مالیاتی کشور)

1

دقیقه مطالعه

رای شماره ۶۳۱ مورخ ۱۴۰۱/۰۹/۰۹ هیات تخصصی مالیاتی ، بانکی دیوان عدالت اداری(موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند ۱ بخشنامه ۲۰۰/۹۸/۲۴ مورخ ۱۳۹۸/۰۳/۲۱ سازمان امور مالیاتی)
بخشنامه‌های مالیاتی

بخشنامه مرتبط

رای شماره ۶۳۱ مورخ ۱۴۰۱/۰۹/۰۹ هیات تخصصی مالیاتی ، بانکی دیوان عدالت اداری(موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند ۱ بخشنامه ۲۰۰/۹۸/۲۴ مورخ ۱۳۹۸/۰۳/۲۱ سازمان امور مالیاتی)

1

دقیقه مطالعه

رای شماره 20 مورخ 1398/02/14 هیات تخصصی اقتصادی مالی دیوان عدالت اداری
بخشنامه‌های مالیاتی

بخشنامه مرتبط

رای شماره 20 مورخ 1398/02/14 هیات تخصصی اقتصادی مالی دیوان عدالت اداری

1

دقیقه مطالعه

رای شماره ۱‍۰۴۳ مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۳‍۰ هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
بخشنامه‌های مالیاتی

بخشنامه مرتبط

رای شماره ۱‍۰۴۳ مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۳‍۰ هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری

1

دقیقه مطالعه

نظرات

0
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید!