راهنمای کامل فرم 26 برای مالیات بر ارث در سال جاری
هنگامیکه یکی از اعضای خانواده از دنیا میرود، موضوع رسیدگی به امور ارث و داراییهای بهجامانده، در کنار غم از دست دادن عزیز به دغدغهای قانونی برای وراث تبدیل میشود. فرم 26 مالیات بر ارث، اولین گام برای شروع این فرایند رسمی و قانونی است که بدون آن، امکان پیگیری امور مالیاتی وجود ندارد. در این مقاله بهصورت کامل توضیح میدهیم که فرم 26 مالیات بر ارث دقیقا چیست و چه کسانی باید آن را ارائه دهند. همچنین خواهیم دید که مدارک لازم برای تکمیل این فرم چیست و چگونه میتوان آن را مرحلهبهمرحله در سامانه امور مالیاتی تکمیل و ارسال کرد. پس با ما همراه باشید تا نکات قانونی، مهلتهای مهم و توصیههایی کاربردی این موضوع را مرور کنیم. فرم 26 مالیات بر ارث چیست و چرا اهمیت دارد؟ فرض کنید پدر خانوادهای از دنیا میرود و چندین ملک و حساب بانکی از او باقی میماند. فرزندان او قصد دارند داراییها را بین خود تقسیم کنند؛ اما اولین قدمی که باید بردارند مراجعه به بانک یا اداره ثبت نیست؛ بلکه تکمیل فرم 26 مالیات بر ارث است. این فرم اولین سند رسمی برای اعلام داراییهای متوفی به سازمان امور مالیاتی است و اطلاعاتی مانند مشخصات کامل وراث، فهرست اموال منقول و غیرمنقول، بدهیها، هزینههای کفنودفن و سایر جزئیات را در بر میگیرد. نقش این فرم در تعیین میزان مالیات و تسهیل روند صدور مفاصاحساب، کاملا کلیدی است. برای آشنایی کامل با قوانین، مراحل و جزئیات محاسبه مالیات، مقاله راهنمای جامع مالیات بر ارث | محاسبه و قوانین جدید 1404 را نیز حتما مطالعه کنید. چه کسانی موظف به ارائه فرم 26 هستند؟ اگر یکی از وراث خودش به تنهایی فرم را پر کند، بقیه از مسئولیت معاف میشوند؟ پاسخ این سؤال، برخلاف تصور بسیاری، منفی است. همهی وراث بهصورت مشترک مسئول ارائه فرم 26 مالیات بر ارث هستند. البته این کار فقط از عهدهی خود وارثان برنمیآید؛ اگر لازم باشد، قیم قانونی، وکیل رسمی یا نماینده وراث هم میتوانند این وظیفه را انجام دهند. در مواردی که یکی از وراث در خارج از کشور زندگی میکند، باید حتما به شخصی در ایران وکالت رسمی بدهد؛ وگرنه پیگیری پرونده به تعویق میافتد و ممکن است هزینههای بیشتری هم به دنبال داشته باشد. برای آشنایی با استثناها و شرایط خاص مثل معافیت مالیات بر ارث ، پیشنهاد میکنیم مقالهی مربوطه را هم بخوانید. مدارک لازم برای فرم ۲۶ مالیات بر ارث چیست؟ قبل از اینکه سراغ پر کردن فرم بروید، مطمئن شوید که هیچ مدرکی را جا نگذاشتهاید. نقص در مدارک، علاوه بر اینکه باعث تاخیر در رسیدگی میشود، ممکن است نیاز به اصلاح یا ارسال دوباره فرم را نیز ایجاد کند. در ادامه، فهرست مدارک لازم برای فرم 26 مالیات بر ارث را میخوانید: گواهی فوت متوفی گواهی انحصار وراثت از شورای حل اختلاف مدارک هویتی همهی وراث (شناسنامه و کارت ملی) سندهای دارایی مانند ملک، خودرو، سهام و… مدارک بانکی شامل ماندهحساب، شمارهحساب و گواهی موجودی داشتن این مدارک از ابتدا مسیر شما را در تکمیل و ارسال فرم بسیار هموارتر میکند. آموزش گامبهگام تکمیل فرم ۲۶ در سامانه ersportal.tax.gov.ir برای تکمیل فرم 26 مالیات بر ارث، نیازی نیست حتما آشنا به فضای سامانههای دولتی باشید. در ادامه، قدم به قدم مراحل را با زبانی روان توضیح دادهایم تا هیچ ابهامی باقی نماند. ۱. ورود به سامانه: وارد سایت رسمی سازمان امور مالیاتی به نشانی ersportal.tax.gov.ir شوید. ۲. ثبتنام یا ورود به حساب کاربری: اگر قبلا ثبتنام نکردهاید، با وارد کردن کد ملی، شماره همراه و اطلاعات پایه، حساب خود را ایجاد کنید. ۳. انتخاب فرم مالیاتی شماره 26: در منوی اصلی، بخش «اظهارنامه مالیات بر ارث» را انتخاب کرده و سپس سراغ فرم مالیاتی شماره 26 بروید. ۴. تکمیل اطلاعات هویتی و وراث: مشخصات متوفی، تاریخ فوت، اطلاعات کامل وراث و نسبت آنها وارد میشود. ۵. ثبت داراییها و دیون: اموال منقول و غیرمنقول، حسابهای بانکی، سهام و بدهیها را بهدقت وارد کنید. ۶. بررسی نهایی اطلاعات: پیشنمایش فرم را ببینید، خطاها را اصلاح کنید و اطمینان حاصل نمایید که هیچ بخشی ناقص نیست. ۷. ارسال نهایی فرم: پس از تایید، فرم را ارسال کنید. در پایان، یک کد رهگیری برای پیگیریهای بعدی دریافت خواهید کرد. برای جزئیات دقیقتر میتوانید راهنمای تکمیل فرم 26 مالیات بر ارث را نیز مطالعه کنید. این مسیر اگر با دقت طی شود، رسیدگی مالیاتی سادهتر و سریعتر خواهد بود. نکاتی مهم قبل از ارسال نهایی فرم پیش از آنکه دکمه «ارسال نهایی» را بزنید، یکبار دیگر همهچیز را با دقت مرور کنید. اشتباهاتی مثل درج ناقص اطلاعات هویتی، فراموش کردن برخی داراییها یا نداشتن نسخه پشتیبان، میتوانند باعث رد یا تاخیر در بررسی پرونده شوند. برای پیشگیری از این مشکلات: ارسال صحیح و بدون نقص فرم 26 مالیات بر ارث، همان چیزی است که روند رسیدگی را تسهیل میکند. مهلت ارسال فرم مالیاتی شماره 26 و نکات قانونی اگر فکر میکنید زمان زیادی برای ارائه فرم دارید، سخت در اشتباه هستید. قانون بهطور صریح اعلام کرده است که وراث فقط یک سال از تاریخ فوت متوفی فرصت دارند تا فرم 26 مالیات بر ارث را تکمیل کنند و به سازمان امور مالیاتی تحویل دهند. برای سال ۱۴۰۴ هم همین مهلت پابرجا است و تا این لحظه تغییری در آن اعلام نشده. اگر این زمان را از دست بدهید، هم با جریمه مواجه میشوید و هم ممکن است صدور مفاصاحساب با تاخیر یا مشکل جدی روبهرو شود. در موارد خاص مثل شرایط اضطراری یا نبود برخی مدارک، میتوان از اداره مالیاتی درخواست تمدید مهلت کرد؛ اما هیچ تضمینی برای موافقت وجود ندارد. بهترین راه، شروع بهموقع و ارسال کامل و دقیق فرم است. جمعبندی: فرم 26 را اصولی پر کنید و از مشاور مالیاتی کمک بگیرید همانطور که دیدیم، تکمیل فرم 26 مالیات بر ارث بخشی حساس از مسیر قانونی دریافت مفاصاحساب است. هرگونه اشتباه در این مرحله، میتواند کل فرایند را مختل کند. برای مرور نکات کلیدی، حتما به موارد زیر دقت داشته باشید: دریافت و بررسی فرم شماره 26 مالیات بر ارث از سامانه رسمی آمادهسازی دقیق مدارک مورد نیاز ثبت اطلاعات هویتی و داراییها با دقت کامل بررسی نهایی پیش از ارسال و گرفتن نسخه پشتیبان اگر در هر مرحله احساس کردید نیاز به راهنمایی دارید، استفاده از خدمات یک مشاور مالیات ارث راوی حساب میتواند تصمیمی هوشمندانه باشد؛ کسی که تجربه دارد، اشتباهات رایج را میشناسد و میتواند تمامی مراحل را برای شما سریعتر و مطمئنتر پیش ببرد.

تحلیل این مقاله با راوینکس
ماشینحساب آنلاین
مرتبط با موضوع این مقاله؛ محاسبه کنید.
هنگامیکه یکی از اعضای خانواده از دنیا میرود، موضوع رسیدگی به امور ارث و داراییهای بهجامانده، در کنار غم از دست دادن عزیز به دغدغهای قانونی برای وراث تبدیل میشود. فرم 26 مالیات بر ارث، اولین گام برای شروع این فرایند رسمی و قانونی است که بدون آن، امکان پیگیری امور مالیاتی وجود ندارد.
در این مقاله بهصورت کامل توضیح میدهیم که فرم 26 مالیات بر ارث دقیقا چیست و چه کسانی باید آن را ارائه دهند. همچنین خواهیم دید که مدارک لازم برای تکمیل این فرم چیست و چگونه میتوان آن را مرحلهبهمرحله در سامانه امور مالیاتی تکمیل و ارسال کرد. پس با ما همراه باشید تا نکات قانونی، مهلتهای مهم و توصیههایی کاربردی این موضوع را مرور کنیم.
فرم 26 مالیات بر ارث چیست و چرا اهمیت دارد؟
فرض کنید پدر خانوادهای از دنیا میرود و چندین ملک و حساب بانکی از او باقی میماند. فرزندان او قصد دارند داراییها را بین خود تقسیم کنند؛ اما اولین قدمی که باید بردارند مراجعه به بانک یا اداره ثبت نیست؛ بلکه تکمیل فرم 26 مالیات بر ارث است.
این فرم اولین سند رسمی برای اعلام داراییهای متوفی به سازمان امور مالیاتی است و اطلاعاتی مانند مشخصات کامل وراث، فهرست اموال منقول و غیرمنقول، بدهیها، هزینههای کفنودفن و سایر جزئیات را در بر میگیرد. نقش این فرم در تعیین میزان مالیات و تسهیل روند صدور مفاصاحساب، کاملا کلیدی است.
برای آشنایی کامل با قوانین، مراحل و جزئیات محاسبه مالیات، مقاله راهنمای جامع مالیات بر ارث | محاسبه و قوانین جدید 1404 را نیز حتما مطالعه کنید.
چه کسانی موظف به ارائه فرم 26 هستند؟
اگر یکی از وراث خودش به تنهایی فرم را پر کند، بقیه از مسئولیت معاف میشوند؟ پاسخ این سؤال، برخلاف تصور بسیاری، منفی است.
همهی وراث بهصورت مشترک مسئول ارائه فرم 26 مالیات بر ارث هستند. البته این کار فقط از عهدهی خود وارثان برنمیآید؛ اگر لازم باشد، قیم قانونی، وکیل رسمی یا نماینده وراث هم میتوانند این وظیفه را انجام دهند. در مواردی که یکی از وراث در خارج از کشور زندگی میکند، باید حتما به شخصی در ایران وکالت رسمی بدهد؛ وگرنه پیگیری پرونده به تعویق میافتد و ممکن است هزینههای بیشتری هم به دنبال داشته باشد.
برای آشنایی با استثناها و شرایط خاص مثل معافیت مالیات بر ارث، پیشنهاد میکنیم مقالهی مربوطه را هم بخوانید.
مدارک لازم برای فرم ۲۶ مالیات بر ارث چیست؟
قبل از اینکه سراغ پر کردن فرم بروید، مطمئن شوید که هیچ مدرکی را جا نگذاشتهاید. نقص در مدارک، علاوه بر اینکه باعث تاخیر در رسیدگی میشود، ممکن است نیاز به اصلاح یا ارسال دوباره فرم را نیز ایجاد کند.
در ادامه، فهرست مدارک لازم برای فرم 26 مالیات بر ارث را میخوانید:
- گواهی فوت متوفی
- گواهی انحصار وراثت از شورای حل اختلاف
- مدارک هویتی همهی وراث (شناسنامه و کارت ملی)
- سندهای دارایی مانند ملک، خودرو، سهام و…
- مدارک بانکی شامل ماندهحساب، شمارهحساب و گواهی موجودی
داشتن این مدارک از ابتدا مسیر شما را در تکمیل و ارسال فرم بسیار هموارتر میکند.
آموزش گامبهگام تکمیل فرم ۲۶ در سامانه ersportal.tax.gov.ir
برای تکمیل فرم 26 مالیات بر ارث، نیازی نیست حتما آشنا به فضای سامانههای دولتی باشید. در ادامه، قدم به قدم مراحل را با زبانی روان توضیح دادهایم تا هیچ ابهامی باقی نماند.
۱. ورود به سامانه: وارد سایت رسمی سازمان امور مالیاتی به نشانی ersportal.tax.gov.ir شوید.
۲. ثبتنام یا ورود به حساب کاربری: اگر قبلا ثبتنام نکردهاید، با وارد کردن کد ملی، شماره همراه و اطلاعات پایه، حساب خود را ایجاد کنید.
۳. انتخاب فرم مالیاتی شماره 26: در منوی اصلی، بخش «اظهارنامه مالیات بر ارث» را انتخاب کرده و سپس سراغ فرم مالیاتی شماره 26 بروید.
۴. تکمیل اطلاعات هویتی و وراث: مشخصات متوفی، تاریخ فوت، اطلاعات کامل وراث و نسبت آنها وارد میشود.
۵. ثبت داراییها و دیون: اموال منقول و غیرمنقول، حسابهای بانکی، سهام و بدهیها را بهدقت وارد کنید.
۶. بررسی نهایی اطلاعات: پیشنمایش فرم را ببینید، خطاها را اصلاح کنید و اطمینان حاصل نمایید که هیچ بخشی ناقص نیست.
۷. ارسال نهایی فرم: پس از تایید، فرم را ارسال کنید. در پایان، یک کد رهگیری برای پیگیریهای بعدی دریافت خواهید کرد.
برای جزئیات دقیقتر میتوانید راهنمای تکمیل فرم 26 مالیات بر ارث را نیز مطالعه کنید. این مسیر اگر با دقت طی شود، رسیدگی مالیاتی سادهتر و سریعتر خواهد بود.
نکاتی مهم قبل از ارسال نهایی فرم
پیش از آنکه دکمه «ارسال نهایی» را بزنید، یکبار دیگر همهچیز را با دقت مرور کنید. اشتباهاتی مثل درج ناقص اطلاعات هویتی، فراموش کردن برخی داراییها یا نداشتن نسخه پشتیبان، میتوانند باعث رد یا تاخیر در بررسی پرونده شوند. برای پیشگیری از این مشکلات:

ارسال صحیح و بدون نقص فرم 26 مالیات بر ارث، همان چیزی است که روند رسیدگی را تسهیل میکند.
مهلت ارسال فرم مالیاتی شماره 26 و نکات قانونی
اگر فکر میکنید زمان زیادی برای ارائه فرم دارید، سخت در اشتباه هستید. قانون بهطور صریح اعلام کرده است که وراث فقط یک سال از تاریخ فوت متوفی فرصت دارند تا فرم 26 مالیات بر ارث را تکمیل کنند و به سازمان امور مالیاتی تحویل دهند.
برای سال ۱۴۰۴ هم همین مهلت پابرجا است و تا این لحظه تغییری در آن اعلام نشده. اگر این زمان را از دست بدهید، هم با جریمه مواجه میشوید و هم ممکن است صدور مفاصاحساب با تاخیر یا مشکل جدی روبهرو شود.
در موارد خاص مثل شرایط اضطراری یا نبود برخی مدارک، میتوان از اداره مالیاتی درخواست تمدید مهلت کرد؛ اما هیچ تضمینی برای موافقت وجود ندارد. بهترین راه، شروع بهموقع و ارسال کامل و دقیق فرم است.
جمعبندی: فرم 26 را اصولی پر کنید و از مشاور مالیاتی کمک بگیرید
همانطور که دیدیم، تکمیل فرم 26 مالیات بر ارث بخشی حساس از مسیر قانونی دریافت مفاصاحساب است. هرگونه اشتباه در این مرحله، میتواند کل فرایند را مختل کند. برای مرور نکات کلیدی، حتما به موارد زیر دقت داشته باشید:
- دریافت و بررسی فرم شماره 26 مالیات بر ارث از سامانه رسمی
- آمادهسازی دقیق مدارک مورد نیاز
- ثبت اطلاعات هویتی و داراییها با دقت کامل
- بررسی نهایی پیش از ارسال و گرفتن نسخه پشتیبان
اگر در هر مرحله احساس کردید نیاز به راهنمایی دارید، استفاده از خدمات یک مشاور مالیات ارث راوی حساب میتواند تصمیمی هوشمندانه باشد؛ کسی که تجربه دارد، اشتباهات رایج را میشناسد و میتواند تمامی مراحل را برای شما سریعتر و مطمئنتر پیش ببرد.
سوالات متداول کاربران (FAQ)
پاسخ سوالات پرتکرار کاربران را در این بخش ببینید.
پاسخنامهٔ کاملِ این ۱۲ سوال با پاسخ تشریحی
- ۱.اموال و داراییهای متعلق به متوفی ایرانی، در خارج از کشور واقع شده و مشمول مالیات بر ارث کشور محل وقوع آن اموال و داراییها نشده است. وراث این متوفی از وراث طبقه دوم هستند آن اموال و داراییها به چه ماخذی مشمول مالیات هستند؟ (مشاوران مالیاتی ۱۴۰۱)
- الف)نرخ های مقرر در بندهای یک الی پنج ماده ۱۷ ق.م.م در تاریخ تحویل یا پرداخت یا انتقال
- ب)۲۰٪ ارزش روز حین الفوت ماترک متوفی
- ج)۲۰٪ ارزش روز انتقال یا تحویل به وراثپاسخ درست
- د)۱۰٪ ارزش روز انتقال یا تحویل به وراث
پاسخ تشریحی:بند ۶ ماده ۱۷ ق.م.م اموال متوفای ایرانیِ واقع در خارج را برای وراث طبقه اول به نرخ ۱۰٪ مشمول میداند؛ مأخذ آن، چنانچه مال در کشور محل وقوع مشمول مالیات بر ارث شده باشد همان مأخذ خارجی، و در غیر این صورت ارزش روزِ انتقال یا تحویل به وراث است. تبصره ۲ ماده ۱۷ نرخ طبقه دوم را دو برابر مقرر کرده، پس ۲×۱۰=۲۰٪ به دست میآید. چون فرضِ مسئله عدم شمولِ مالیات در کشور خارجی است، مبنا ارزش روزِ انتقال یا تحویل خواهد بود، نه ارزش حینالفوت. گزینه بندهای یک تا پنج نادرست است زیرا مال خارجی صرفاً تابع بند ۶ است؛ گزینه ۱۰٪ نرخ طبقه اول است. نکته: برای اموال خارجی، تاریخِ مأخذ به وضعیتِ مشمولیت در کشور مقصد گره خورده است. مستند: بند ۶ و تبصره ۲ ماده ۱۷ ق.م.م. - الف)
- ۲.وراث طبقه اول نسبت به سهام و سهم الشرکه و حق تقدم سهام مشمول مالیات به چه نرخی هستند؟ (مشاوران مالیاتی ۱۴۰۱)
- الف)نرخ مذکور در ماده ۱۰۵ ق.م.م نسبت به ارزش اسمی سهام و سهم الشرکه و حق تقدم آنها در تاریخ ثبت انتقال
- ب)یک و نیم برابر نرخهای مذکور در تبصره یک ماده ۱۴۳ و ماده ۱۴۳ مکرر ق.م.م در تاریخ ثبت انتقالپاسخ درست
- ج)ماده ۱۳۱ ق.م.م نسبت به ارزش روز سهام و سهم الشرکه و حق تقدم آنها در تاریخ ثبت انتقال
- د)دو برابر نرخهای مذکور در تبصره یک ماده ۱۴۳ ق.م.م در تاریخ ثبت انتقال
پاسخ تشریحی:بند ۲ ماده ۱۷ ق.م.م سهام، سهمالشرکه و حقتقدم آنها را برای وراث طبقه اول به نرخِ «یک و نیم برابرِ نرخهای مذکور در تبصره ۱ ماده ۱۴۳ و ماده ۱۴۳ مکرر» و در تاریخ ثبت انتقال مشمول میداند. بدین ترتیب نرخِ پایه از مقررات نقل و انتقال سهام گرفته شده و ضریب ۱.۵ بر آن اعمال میشود. گزینه ماده ۱۰۵ نادرست است چون آن ماده به مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی مربوط است؛ ماده ۱۳۱ ناظر بر نرخ اشخاص حقیقی و درآمد اتفاقی است و ربطی به ارث سهام ندارد؛ ضریب «دو برابر» نیز مربوط به طبقه دوم است نه اصلِ نرخِ طبقه اول. نکته: مبنای زمانیِ ارزیابی همواره «تاریخ ثبت انتقال» است، نه تاریخ فوت. مستند: بند ۲ ماده ۱۷ ق.م.م و تبصره ۱ ماده ۱۴۳ و ماده ۱۴۳ مکرر. - الف)
- ۳.متوفی که در تاریخ ۱۳۹۶.۰۳.۲۵ فوت کرده دارای ۳۰۰ سهم از شرکت غیر بورسی الف است. در صورتی که ارزش اسمی هر سهم در تاریخ صدور گواهی ۱۰.۰۰۰ ریال و ارزش بازار هر سهم ۱۰۰.۰۰۰ ریال باشد. مالیات قابل مطالبه از وراث طبقه اول چند هزار ریال است؟ (مشاوران مالیاتی ۱۴۰۰)
- الف)۱.۸۰۰
- ب)۱.۲۰۰
- ج)۱۸۰پاسخ درست
- د)۱۲۰
پاسخ تشریحی:متوفی در سال ۱۳۹۶ فوت کرده، لذا اصلاحیه ۱۳۹۴ حاکم است. طبق ماده ۳۴ ق.م.م، مبنای ارزیابیِ سهامِ شرکتهای غیربورسی «ارزش اسمی» است و ارزشِ بازار در محاسبه نقشی ندارد. نرخِ بند ۲ ماده ۱۷ برای سهام غیربورسیِ وراث طبقه اول معادل ۶٪ ارزش اسمی است. گامهای محاسبه: مأخذ = ۳۰۰ × ۱۰٬۰۰۰ = ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال؛ مالیات = ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۶٪ = ۱۸۰٬۰۰۰ ریال، یعنی ۱۸۰ هزار ریال. گزینههای ۱٬۸۰۰ و ۱٬۲۰۰ از بهکارگیریِ نادرستِ ارزش بازار ۱۰۰٬۰۰۰ ریالی ناشی شدهاند و گزینه ۱۲۰ از نرخِ اشتباه به دست آمده است. نکته: تله رایجِ این نوع پرسش، جایگزینکردنِ ارزش بازار بهجای ارزش اسمی است. مستند: بند ۲ ماده ۱۷ و ماده ۳۴ ق.م.م. - الف)
- ۴.با توجه به اصلاحیه ۱۳۹۴.۰۴.۳۱ ماخذ ارزیابی املاک اعم از عرصه و اعیان برای محاسبات مالیات بر ارث چیست؟ (مشاوران مالیاتی ۱۳۹۹)
- الف)طبق سند رسمی ملک
- ب)ارزش معاملاتی ملکپاسخ درست
- ج)نظر کارشناسان ادارات امور مالیاتی
- د)نظر کارشناسان رسمی دادگستری
پاسخ تشریحی:پس از اصلاحیه ۱۳۹۴/۰۴/۳۱، برای محاسبه مالیات بر ارثِ املاک اعم از عرصه و اعیان، مأخذِ ارزیابی «ارزش معاملاتی» ملک است و نرخِ آن یک و نیم برابرِ نرخ ماده ۵۹، یعنی ۷.۵٪ ارزش معاملاتی در تاریخ ثبت انتقال خواهد بود. بنابراین سندِ رسمیِ خرید، ارزشِ روزِ بازار یا نظرِ کارشناسانِ رسمی دادگستری ملاک نیست؛ سازمان امور مالیاتی صرفاً بر پایه ارزش معاملاتیِ مصوبِ کمیسیون تقویم املاک عمل میکند. رد گزینهها: «طبق سند رسمی» و «نظر کارشناسان» با متن ماده منطبق نیست و به اختلافبرانگیزیِ ارزیابی میانجامد که مقنن آن را کنار گذاشته است. نکته: در اظهارنامه ماده ۲۶ برای کسر دیون، ملک به ارزشِ روز لحاظ میشود، اما در محاسبه اصلِ مالیاتِ انتقال، مبنا ارزش معاملاتی است. مستند: بند ۵ ماده ۱۷ و ماده ۵۹ ق.م.م. - الف)
- ۵.نرخ مالیات برای وراث طبقه دوم و سوم چگونه است؟
- الف)به ترتیب به میزان ۲ و ۳ برابر نرخهای بندهای ماده ۱۷ ق.م.م برای وراث طبقه اول
- ب)به ترتیب به میزان ۲ و ۴ برابر نرخهای بندهای ماده ۱۷ ق.م.م برای وراث طبقه اولپاسخ درست
- ج)به ترتیب به میزان ۳ و ۴ برابر نرخهای بندهای ماده ۱۷ ق.م م برای وراث طبقه اول
- د)به ترتیب به میزان ۱.۵ و ۳ برابر نرخهای بندهای ماده ۱۷ ق.م.م برای وراث طبقه اول
پاسخ تشریحی:تبصره ۲ ماده ۱۷ ق.م.م تصریح میکند که هرگاه وراث از طبقات دوم و سوم باشند، نرخهای مقرر در بندهای این ماده برای وراث طبقه اول، به ترتیب دو برابر و چهار برابر خواهد شد. پس پاسخ درست «۲ و ۴ برابر» است. این ضریبِ فزاینده ناشی از دورترشدنِ قرابتِ نسبی است؛ هرچه نسبت دورتر، بارِ مالیاتی سنگینتر. گزینههای «۲ و ۳ برابر»، «۳ و ۴ برابر» و «۱.۵ و ۳ برابر» با متنِ صریحِ همین تبصره ناسازگارند و صرفاً انحرافی طراحی شدهاند. نکته: نباید تبصره ۲ را با تبصره ۳ خلط کرد؛ تبصره ۳ ناظر بر موردِ متفاوتِ تبعه خارجیِ متوفی و وراث است که نسبت به اموالِ واقع در ایران به نرخِ طبقه اول (یک برابر) مشمولاند، نه به ضریبِ طبقات. مستند: تبصره ۲ ماده ۱۷ ق.م.م. - الف)
- ۶.ماخذ ارزیابی املاک اعم از عرصه و اعیان برای محاسبه مالیات بر ارث چیست؟
- الف)ارزش معاملاتی ملکپاسخ درست
- ب)نظر کارشناسان رسمی دادگستری
- ج)نظر کارشناسان ادارات امور مالیاتی
- د)طبق سند رسمی ملک
پاسخ تشریحی:پس از اصلاحیه ۱۳۹۴/۰۴/۳۱، برای محاسبه مالیات بر ارثِ املاک اعم از عرصه و اعیان، مأخذِ ارزیابی «ارزش معاملاتی» ملک است و نرخِ آن یک و نیم برابرِ نرخ ماده ۵۹، یعنی ۷.۵٪ ارزش معاملاتی در تاریخ ثبت انتقال خواهد بود. بنابراین سندِ رسمیِ خرید، ارزشِ روزِ بازار یا نظرِ کارشناسانِ رسمی دادگستری ملاک نیست؛ سازمان امور مالیاتی صرفاً بر پایه ارزش معاملاتیِ مصوبِ کمیسیون تقویم املاک عمل میکند. رد گزینهها: «طبق سند رسمی» و «نظر کارشناسان» با متن ماده منطبق نیست و به اختلافبرانگیزیِ ارزیابی میانجامد که مقنن آن را کنار گذاشته است. نکته: در اظهارنامه ماده ۲۶ برای کسر دیون، ملک به ارزشِ روز لحاظ میشود، اما در محاسبه اصلِ مالیاتِ انتقال، مبنا ارزش معاملاتی است. مستند: بند ۵ ماده ۱۷ و ماده ۵۹ ق.م.م. - الف)
- ۷.نرخ مالیات بر ارث حق واگذاری برای وراث طبقه اول کدام گزینه است؟
- الف)دو درصد (۲٪) به ماخذ ارزش روز حق واگذاری
- ب)سه درصد (۳٪) به ماخذ ارزش روز حق واگذاریپاسخ درست
- ج)دو درصد (۲٪) به ماخذ کل وجوه دریافتی
- د)سه درصد (۳٪) به ماخذ کل وجوه دریافتی
پاسخ تشریحی:بند ۵ ماده ۱۷ ق.م.م حق واگذاری محل را به نرخِ «یک و نیم برابرِ نرخ ماده ۵۹» مشمول میداند. چون نرخِ ماده ۵۹ برای حق واگذاری محل ۲٪ ارزش روز است، حاصلِ ۱.۵ × ۲٪ = ۳٪ میشود و مأخذِ آن «ارزش روزِ حق واگذاری» است، نه کلِ وجوه دریافتی. گزینه ۲٪ نرخِ اصلیِ ماده ۵۹ برای نقل و انتقالِ عادی است و ضریبِ ۱.۵ ارث در آن اعمال نشده؛ گزینههای مبتنی بر «کل وجوه دریافتی» نیز مأخذ را نادرست تعریف کردهاند. نکته: نباید حق واگذاری را با خودِ ملک اشتباه گرفت؛ ملک به ۷.۵٪ ارزش معاملاتی و حق واگذاری به ۳٪ ارزش روز مشمول است، هرچند هر دو ذیل بند ۵ قرار دارند. مستند: بند ۵ ماده ۱۷ و ماده ۵۹ ق.م.م. - الف)
- ۸.وراث طبقه دوم نسبت به سهام و سهم الشرکه و حق تقدم آنها و همچنین املاک و حق واگذاری محل که به آنها ارث میرسد. مشمول مالیات به ماخذ چند برابر نرخهای مذکور در ماده ۱۷ ق.م.م هستند؟
- الف)چهار
- ب)سه
- ج)دوپاسخ درست
- د)یک
پاسخ تشریحی:طبق تبصره ۲ ماده ۱۷ ق.م.م، وراث طبقه دوم نسبت به همه اقلامِ ماترک، از جمله سهام، سهمالشرکه، حقتقدم و نیز املاک و حق واگذاری محل، مشمولِ دو برابرِ نرخهای مقرر برای وراث طبقه اول در بندهای ماده ۱۷ هستند. بنابراین پاسخِ صحیح «دو» است. گزینه «چهار» مربوط به وراث طبقه سوم و گزینه «یک» ناظر بر طبقه اول یا تبعه خارجی است؛ «سه» در هیچیک از تبصرهها جایگاهی ندارد. نکته: ضریبِ طبقه بهصورتِ یکنواخت بر تمام بندها اعمال میشود؛ یعنی هم بر نرخِ ۷.۵٪ املاک و هم بر ۳٪ حق واگذاری، ضریبِ دو برای طبقه دوم اثر میگذارد. مستند: تبصره ۲ ماده ۱۷ ق.م.م. - الف)
- ۹.نرخ مالیات ارث متعلق به سپردههای متوفی در موسسات اعتباری بدون مجوز برای وراث طبقه دوم چه میزان است؟
- الف)۳٪
- ب)۱۰٪
- ج)۶٪
- د)۲۰٪پاسخ درست
پاسخ تشریحی:سپرده نزد مؤسسات اعتباریِ بدونِ مجوز، بر خلافِ سپرده بانکها و مؤسساتِ مجاز که مشمولِ بند ۱ (۳٪) است، در زمره «سایر اموال و حقوقِ مالیِ تصریحنشده» ذیلِ بند ۳ ماده ۱۷ قرار میگیرد و برای وراث طبقه اول به نرخِ ۱۰٪ مشمول است. با اعمالِ ضریبِ دو برابرِ طبقه دوم (تبصره ۲ ماده ۱۷)، نرخ به ۲×۱۰=۲۰٪ میرسد. گزینه ۳٪ نرخِ سپرده مؤسساتِ مجاز، گزینه ۱۰٪ نرخِ طبقه اولِ همین بند، و گزینه ۶٪ مربوط به سهامِ غیربورسی است و هیچکدام با فرضِ مسئله منطبق نیستند. نکته: تفکیکِ «مجاز» از «غیرمجاز» کلیدِ تعیینِ بندِ مربوط است؛ نداشتنِ مجوز، سپرده را از ۳٪ به ۱۰٪ منتقل میکند. مستند: بند ۳ و تبصره ۲ ماده ۱۷ ق.م.م. - الف)
- ۱۰.متوفی دارای دفتر تجاری تور گردشگری با امتیاز تور گردشگری از سازمان میراث فرهنگی است نرخ محاسبه مالیات محل دفتر و حق الامتیاز عبارتند از:
- الف)دفتر تجاری و امتیاز تور گردشگری به نرخ بند ۵ ماده ۱۷ ق.م.م
- ب)دفتر تجاری به نرخ ارزش معاملاتی بند ۵ و امتیاز تورگردشگری به نرخ بند ۳ ماده ۱۷ ق.م.م
- ج)دفتر تجاری به نرخ بند ۲ ماده ۱۷ ق.م.م و امتیاز تور گردشگری به نرخ بند ۳ ماده ۱۷ ق.م.م
- د)دفتر تجاری به نرخ بند ۵ ماده ۱۷ ق.م.م و امتیاز تور گردشگری به نرخ بند ۳ ماده ۱۷ ق.م.مپاسخ درست
پاسخ تشریحی:در این ترکه دو دارایی متمایز وجود دارد: محلِ دفترِ تجاری و حقالامتیازِ تور گردشگری. محلِ دفتر ماهیتِ ملکی یا حق واگذاری دارد و مشمولِ بند ۵ ماده ۱۷ (بر مبنای ارزش معاملاتی) است؛ اما حقالامتیاز از مصادیقِ «حقالامتیاز و سایر حقوقِ مالی» است و ذیلِ بند ۳ ماده ۱۷ به نرخِ ۱۰٪ ارزش روز قرار میگیرد. گزینهای که هر دو را یکسان یا امتیاز را ذیلِ بند ۲ (سهام) بگذارد نادرست است، زیرا امتیازِ اداری نه سهم است و نه ملک. نکته: کلیدِ این نوع پرسش، تفکیکِ ماهیتِ هر قلم و انطباقِ جداگانه آن با بندِ متناظر است؛ نباید کلِ کسبوکار را یککاسه ارزیابی کرد. مستند: بند ۳ و بند ۵ ماده ۱۷ ق.م.م. - الف)
- ۱۱.مبنای ارزیابی سهام متوفی در شرکتهای غیر بورسی برای صدور گواهی موضوع ماده ۳۴ ق.م.م چیست؟
- الف)براساس ارزش اسمیپاسخ درست
- ب)براساس ارزش روز زمان فوت
- ج)براساس ارزش روز زمان انتقال به نام وراث
- د)بر اساس قیمت گذاری زمان فوت واحد امور مالیاتی صلاحیت دار
پاسخ تشریحی:ماده ۳۴ ق.م.م و مقرراتِ اجراییِ آن تصریح میکند که برای صدورِ گواهیِ انتقالِ سهام، سهامِ شرکتهای پذیرفتهشده در بورس به قیمتِ روزِ فوت و سهامِ شرکتهای غیربورسی بر مبنای «ارزش اسمی» ارزیابی میشود. بنابراین مرجعِ ارزیابیِ سهامِ غیربورسی نه ارزشِ روزِ فوت است، نه ارزشِ روزِ انتقال و نه قیمتگذاریِ موردیِ واحدِ مالیاتی؛ بلکه همان مبلغِ اسمیِ مندرج در سهم است. رد گزینهها: ارزش روزِ فوت و انتقال به بازارِ متغیر وابستهاند و مقنن برای سادگی و قطعیت، ارزشِ اسمی را برگزیده است. نکته: همین مبنا در محاسبه اصلِ مالیاتِ سهامِ غیربورسی (بند ۲ ماده ۱۷) نیز به کار میرود؛ لذا میان مبنای گواهی و مبنای محاسبه هماهنگی وجود دارد. مستند: ماده ۳۴ ق.م.م. - الف)
- ۱۲.مبنای محاسبه مالیات اموالی که جزء ماترک متوفی باشد و طبق قوانین یا احکام خاص مالکیت آنها سلب شود چگونه است؟
- الف)طبق ماده ۲۱ ق.م.م از شمول مالیات برارث خارج میگردد.پاسخ درست
- ب)با توجه به اینکه قبل از فوت هنوز سلب مالکیت انجام نگرفته براساس بند ۵ ماده ۱۷ ق.م.م مشمول مالیات میباشد.
- ج)فقط اموالی که در اختیار اشخاص موضوع ماده ۲ قرار گیرد معاف از مالیات میباشد.
- د)هیچکدام
پاسخ تشریحی:ماده ۲۱ ق.م.م حکم میکند که هرگاه اموالِ جزءِ ماترک طبق قوانین یا احکامِ خاص، مالکیتشان سلب شود یا بلاعوض در اختیارِ اشخاصِ موضوعِ ماده ۲ قرار گیرد، با تأییدِ مراجعِ مربوط از شمولِ مالیات بر ارث خارج است. چون در فرضِ مسئله سلبِ مالکیت بدونِ ذکرِ عوض مطرح شده، مال از دایره مالیاتِ ارث بیرون میرود. گزینهای که آن را همچنان مشمولِ بند ۵ بداند نادرست است، زیرا استدلالِ «سلب پس از فوت» با متنِ ماده ۲۱ نقض میشود. نکته مهم: اگر بابتِ سلبِ مالکیت عوضی پرداخت شود، معافیت بهطور کامل برقرار نمیماند و کمترین رقمِ میان ارزشِ عوض و ارزشِ مالِ سلبشده مشمولِ ردیفِ متناظرِ ماده ۱۷ خواهد شد. مستند: ماده ۲۱ ق.م.م. - الف)
مقالات مرتبط

آزمونهای حرفهای
۱ مهر ۱۴۰۵
نمونه سوالات آزمون مشاوران رسمی مالیاتی ۱۴۰۵ با پاسخ تشریحی
6
دقیقه مطالعه

هوش مصنوعی
۱ مهر ۱۴۰۵
ردیابی فرار مالیاتی با هوش مصنوعی: سازمان چطور تخلف را پیدا میکند و شما چه باید بکنید؟
8
دقیقه مطالعه

هوش مصنوعی
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
مشاوره مالیاتی با هوش مصنوعی چطور کار میکند و چقدر قابل اعتماد است؟
9
دقیقه مطالعه

آزمونهای حرفهای
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
برنامه مطالعه آزمون کارشناس رسمی حسابداری ۱۴۰۵: هفتهبههفته تا ۱۹ آذر
6
دقیقه مطالعه

آزمونهای حرفهای
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
نمونه سوالات دروس عمومی آزمون کارشناس رسمی دادگستری + دانلود رایگان PDF
4
دقیقه مطالعه

هوش مصنوعی
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
هوش مصنوعی حل مسائل حسابداری: یک تمرین را قدمبهقدم با هم حل کنیم
8
دقیقه مطالعه

