بازنشستگی کشوری: تفاوت‌ها با تأمین اجتماعی و نحوه محاسبه

«بازنشستگی» برای همه یک کلمه است ولی پشتش دو نظام کاملاً جدا وجود دارد. اگر کارمند دولت باشید مسیر شما با کارگر بخش خصوصی یکی نیست، و همین باعث بیشتر سوءتفاهم‌ها می‌شود.

دو صندوق، دو قاعده

مبنای محاسبهٔ مستمری فرق می‌کند

در تأمین اجتماعی، مستمری از میانگین دستمزد مشمول بیمهٔ دو سال آخر و کل سنوات پرداخت حق بیمه به‌دست می‌آید. اما در نظام کشوری، مبنا حقوق و مزایای مشمول کسور در سال‌های پایانی خدمت است و ساختار امتیازی قانون مدیریت خدمات کشوری در آن نقش دارد.

متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان

یکی از موضوعاتی که هر سال تکرار می‌شود «متناسب‌سازی» است. هدفش این است که فاصلهٔ حقوق کسی که سال‌ها پیش بازنشسته شده با شاغل امروزِ همان پست کم شود. برای این کار آیین‌نامهٔ اجرایی جداگانه‌ای تصویب و هر بار اصلاح می‌شود.

مادهٔ ۳۱ قانون کار هم برای کارگران حکم مشابهی دارد: اگر خاتمهٔ کار به‌خاطر بازنشستگی یا ازکارافتادگی کلی باشد، کارفرما باید به ازای هر سال سابقه ۳۰ روز مزد بپردازد و این مبلغ علاوه بر مستمری است.

حداقل و حداکثر حقوق بازنشستگی

هر سال علاوه بر ضریب، حداقل و حداکثر حقوق بازنشستگان و وظیفه‌بگیران هم جداگانه تصویب می‌شود؛ یعنی یک کف قانونی وجود دارد که مستمری از آن پایین‌تر نمی‌آید.

اگر مشمول تأمین اجتماعی هستید

برای برآورد مستمری خودتان، ماشین‌حساب حقوق بازنشستگی تأمین اجتماعی میانگین دستمزد و سنوات را می‌گیرد و رقم تقریبی می‌دهد. توضیح کامل روش هم در راهنمای محاسبهٔ حقوق بازنشستگی آمده است.