ماده 132 قانون مالیات های مستقیم از پرکاربردترین مواد در قانون مالیات های مستقیم است زیرا در این ماده به معافیت ها اشاره شده است. البته ماده های دیگری هم وجود دارد که معافیت هایی را در نظر گرفته باشند اما ماده 132 کاربردی تر است و بسیاری از معافیت های مورد نیاز را می شود از این ماده استخراج کرد. در این مطلب قسمتی از ماده که اصل قانون هست نوشته شده و سپس شرح و توضیحات مربوط به این ماده ذکر شده است تا شما عزیزان بتوانید راحت و با درک کافی این ماده را مطالعه فرمایید.البته توصیه می شود برای آشنایی بیشتر با مشاغل معاف از مالیات به قسمت مربوطه مراجعه کنید.
ماده 132- درآمد ابرازی ناشی از فعالیت های تولیدی و معدنی اشخاص حقوقی غیردولتی در واحدهای تولیدی یا معدنی که از تاریخ اجرای این ماده از طرف وزارتخانههای ذیربط برای آنها پروانه بهرهبرداری صادر یا قرارداد استخراج و فروش منعقد میشود و همچنین درآمدهای خدماتی بیمارستان ها، هتلها و مراکز اقامتی گردشگری اشخاص یادشده که از تاریخ مذکور از طرف مراجع قانونی ذی ربط برای آنها پروانه بهره¬برداری یا مجوز صادر میشود، از تاریخ شروع بهرهبرداری یا استخراج یا فعالیت به مدت پنجسال و در مناطق کمترتوسعهیافته به مدت ده سال با نرخ صفر مشمول مالیات میباشد.
توضیحات: درآمدی که شرکتهای تولیدی و معدنی تازه تاسیس در اظهارنامه اعلام می کنند و همچنین درآمد های بیمارستان ها، هتل ها و … از تاریخ شروع بهره برداری به مدت پنج سال مالیات آنها با نرخ صفر می باشد و در مناطق کمتر توسعه یافته مدت معافیت ده سال است.
نکته: مطلبی که بارها گفته ایم ولی به دلیل اهمیت بالای آن باز هم متذکر می شویم که در صورتی معافیت و یا مشمول مالیات با نرخ صفر می شویم که حتما در موقع مقرر اظهارنامه مالیاتی، دفاتر و دیگر تکالیف خود را انجام داده باشیم در غیر اینصورت علاوه بر معافیت دچار جریمه نیز خواهیم شد.
الف- منظور از مالیات با نرخ صفر روشی است که مودیان مشمول آن مکلف به تسلیم اظهارنامه، دفاتر قانونی، اسناد و مدارک حسابداری حسب مورد، برای درآمدهای خود به ترتیب مقرر در این قانون و در مواعد مشخصشده به سازمان امور مالیاتی کشور میباشند و سازمان مذکور نیز مکلف به بررسی اظهارنامه و تعیین درآمد مشمول مالیات مودیان براساس مستندات، مدارک و اظهارنامه مذکور است و پس از تعیین درآمد مشمول مالیات مودیان، مالیات آنها با نرخ صفر محاسبه میشود.
توضیحات: در این بند نکته مهمی که اشاره کرده این است که وقتی اعلام می شود نرخ دریافت مالیات صفر است به این شرط است که تمام تکالیف مالیاتی اعم از دفاتر و اظهارنامه و … رو به موقع و دقیق تحویل سازمان مالیاتی دهیم. گاها دیده می شود که مدیر عامل شرکت تازه تاسیسی بخاطر عدم آگاهی تصور می کند چون از مالیات معاف است پس هیچ تکلیفی بر عهده نیست و میبینیم که بعد از پنج سال که به حوزه مالیاتی مراجعه می کند از اتفاقاتی که افتاده شوکه می شود یعنی علاوه بر معافیت هایی که برای او در نظر نگرفته اند مقدار زیادی هم جریمه شده است. پس حواسمان باشد قانون گذار در این بند گفته شرط معافیت یا دریافت مالیات به نرخ صفر انجام دقیق و به موقع تکالیف است.
ب- مالیات با نرخ صفر برای واحدهای تولیدی و خدماتی و سایر مراکز موضوع این ماده که دارای بیش از پنجاه نفر نیروی کار شاغل باشند چنانچه در دوره معافیت، هرسال نسبت به سال قبل نیروی کار شاغل خود را حداقل پنجاه درصد (50%) افزایش دهند، به ازای هر سال افزایش کارکنان یکسال اضافه می شود. تعداد نیروی کار شاغل و همچنین افزایش اشتغال نیروی کار در هر واحد با تأیید وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و ارائه اسناد و مدارک مربوط به فهرست بیمه تأمین اجتماعی کارکنان محقق می¬شود. در صورت کاهش نیروی کار از حداقل افزایش مذکور در سال بعد که از مشوق مالیاتی این بند استفاده کرده باشند، مالیات متعلق در سال کاهش، مطالبه و وصول میشود. افرادی که بازنشسته، بازخرید و مستعفی میشوند کاهش محسوب نمیگردد.
توضیحات: شرکتی که تازه تاسیس باشد و نرخ مالیات صفر برای او محاسبه شود،(معافیت ماده 132 قانون مالیاتهای مستقیم) شرکت می تواند از یک سری مزایای دیگر هم استفاده کند. در این بند قانون گذار گفته در صورتیکه که شرکتی تعداد پرسنل خود را به پنجاه نفر برساند و هر سال نسبت به سال قبل حداقل پنجاه درصد اضافه کند یعنی پنجاه نفر پرسنل قبلی را در سال جدید به 75 نفر برساند و این افزایش باید با تایید اداره کار و همچنین ارائه اسناد مثبته باشد در این شرایط به مدت زمان معافیتی که برای او در نظر گرفته شده یک سال اضافه می شود یعنی پنج سال می شود شش سال. در صورتیکه تعداد افراد رکود داشته باشد (بجز بازنشستگی و از کارافتادگی و…) شرایط به حالت قبل باز می گردد.
پ- دوره برخورداری محاسبه مالیات با نرخ صفر برای واحدهای اقتصادی مذکور موضوع این ماده واقع در شهرکهای صنعتی یا مناطق ویژه اقتصادی به مدت دو سال و در صورت استقرار شهرکهای صنعتی یا مناطق ویژه اقتصادی در مناطق کمترتوسعهیافته، به مدت سهسال افزایش مییابد.
ت- شرط برخورداری از هرگونه معافیت مالیاتی برای اشخاص حقیقی و حقوقی فعال در مناطق آزاد و سایر مناطق کشور تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موقع مقرر قانونی است. اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی شامل ترازنامه و حساب سود و زیان طبق نمونهای است که توسط سازمان امور مالیاتی تهیه میشود.
توضیحات: برای اینکه بتوانیم از معافیت های مالیاتی استفاده کنیم باید اظهارنامه را در تاریخ های اعلام شده تسلیم حوزه مالیاتی کرد که در این بخش گفته در اظهارنامه ترازنامه و حساب و سود و زیان وجود دارد.
ث- به منظور تشویق و افزایش سرمایهگذاریهای اقتصادی در واحدهای موضوع این ماده علاوه بر دوره حمایت از طریق مالیات با نرخ صفر حسب مورد، سرمایهگذاری در مناطق کمترتوسعهیافته و سایر مناطق به شرح زیر مورد حمایت قرار میگیرد:
1- در مناطق کمترتوسعهیافته:
مالیات سالهای بعد از دوره محاسبه مالیات با نرخ صفر مذکور در صدر این ماده تا زمانی که جمع درآمد مشمول مالیات واحد به دو برابر سرمایه ثبت و پرداختشده برسد، با نرخ صفر محاسبه میشود و بعد از آن، مالیات متعلقه با نرخهای مقرر در ماده (105) این قانون و تبصرههای آن محاسبه و دریافت میشود.
توضیحات: سازمان مالیاتی برای رشد مناطق کمتر توسعه یافته مزایایی در نظر گرفته است. در مواد قبل گفته شد که مالیات با نرخ صفر در مناطق کمتر توسعه یافته ده سال است. در این بند می گوید این نرخ بعد از ده سال تا زمانی ادامه پیدا می کند که جمع درآمد مشمول مالیات به دو برابر سرمایه ثبت شده و پرداخت شده (میزان سرمایه ای که برای شرکت اعلام شده) برسد و وقتی از آن بیشتر شد باید مالیات خود را پرداخت کند.
2- در سایر مناطق:
پنجاه درصد (50%) مالیات سالهای بعد از دوره محاسبه مالیات مذکور در صدر این ماده با نرخ صفر و پنجاهدرصد (50%) باقیمانده با نرخهای مقرر در ماده (105) قانون مالیاتهای مستقیم و تبصرههای آن محاسبه و دریافت میشود. این حکم تا زمانی که جمع درآمد مشمول مالیات واحد، معادل سرمایه ثبت و پرداختشده شود، ادامه می یابد و بعد از آن، صددرصد (100%) مالیات متعلقه با نرخهای مقرر در ماده (105) این قانون و تبصرههای آن محاسبه و دریافت میشود.
توضیحات: در بند قبلی برای مناطق کمتر توسعه یافته گفته شد که مالیات سالهای بعد معاف است ولی قانون گذار در اینجا می گوید که 50% مالیات سال های بعد معاف است و مابقی آن طبق ماده 105 محاسبه می شود. در این بند نیز ذکر شده که این روند تا زمانی ادامه می یابد که جمع درامد مشمول مالیات معادل سرمایه ای که ثبت شده برسد و بعد از آن تمام مالیات آن واحد طبق ماده 105 محاسبه می شود.
درآمد حمل و نقل اشخاص حقوقی غیردولتی، از مشوق مالیاتی جزءهای (1) و (2) این بند برخوردار میباشند. اشخاص حقوقی غیردولتی موضوع این ماده که قبل از این اصلاحیه تأسیس شدهاند، درصورت سرمایهگذاری مجدد از مشوق این ماده میتوانند استفاده کنند. هرگونه سرمایهگذاری که با مجوز مراجع قانونی ذیربط به منظور تأسیس، توسعه، بازسازی و نوسازی واحدهای مذکور برای ایجاد داراییهای ثابت بهاستثنای زمین هزینه میشود، مشمول حکم این بند است.
ج- استثنای زمین مذکور در انتهای بند (ت) ، در مورد سرمایهگذاری اشخاص حقوقی غیردولتی در واحدهای حمل و نقل، بیمارستانها، هتلها و مراکز اقامتی گردشگری صرفا به میزان تعیینشده در مجوزهای قانونی صادرشده از مراجع ذیصلاح، جاری نمیباشد.
چ- درصورت کاهش میزان سرمایه ثبت و پرداختشده اشخاص مذکور که از مشوق مالیاتی این ماده برای افزایش سرمایه استفاده کرده باشند، مالیات متعلق و جریمههای آن مطالبه و وصول میشود.
توضیحات: در صورتیکه از میزان سرمایه ای که ثبت شده معافیت هایی شامل مودی شود (بند 1 و 2 ) و مبلغ سرمایه کاهش یابد، باید ما به تقاوت درصدی که معاف شده ایم به علاوه جریمه های آن به سازمان مالیاتی پرداخت گردد.
ح- درصورتیکه سرمایهگذاری انجامشده موضوع این ماده با مشارکت سرمایهگذاران خارجی با مجوز سازمان سرمایهگذاری و کمکهای اقتصادی و فنی ایران انجام شده باشد بهازای هر پنجدرصد (5%) مشارکت سرمایهگذاری خارجی به میزان ده درصد (10%) به مشوق این ماده به نسبت سرمایه ثبت و پرداخت شده و حداکثر تا پنجاهدرصد (50%) اضافه میشود.
توضیحات: در صورتیکه در سرمایه گذاری که انجام می دهیم سرمایه گذار خارجی هم مشارکت کند و این سرمایه گذاری با مجوز های سازمان سرمایه گذاری باشد به ازای هر 5 درصد مشارکت خارجی 10% به میزان سرمایه ثبت شده اضافه می شود و این روند تا 50% ادامه میابد. قانون گذار در اینجا خمایت از سرمایه گذاری کرده و سرمایه گذاران را تشویق کرده که سرمایه گذاران خارجی را در ایران هدایت کنند.
خ- شرکتهای خارجی که با استفاده از ظرفیت واحدهای تولیدی داخلی در ایران نسبت به تولید محصولات با نشان معتبر اقدام کنند درصورتیکه حداقل بیستدرصد (20%) از محصولات تولیدی را صادر نمایند از تاریخ انعقاد قرارداد همکاری با واحد تولید ایرانی در دوره محاسبه مالیات با نرخ صفر واحد تولیدی مذکور مشمول حکم این ماده بوده و در صورت اتمام دوره مذکور، از پنجاهدرصد (50%) تخفیف در نرخ مالیاتی نسبت به درآمد ابرازی حاصل از فروش محصولات تولیدی در مدت مذکور در این ماده برخوردار میباشند.
توضیحات: گفته شده اگر یک شرکت خارجی در ایران حضور پیدا کند و با یک واحد تولیدی داخلی قراردادی ببندد و یک سری محصول با نشان معتبر(مانند : حلال، استاندارد و…) تولید کند و از میزان تولیدی که انجام داده 20% آن را صادر کند، در مدت قرارداد مالیات با نرخ صفر درصد محاسبه می شود و زمانی که قرارداد به اتمام برسد می تواند از 50% تخفیف از میزان درامد مشمول مالیات که به حوزه مالیاتی اعلام می شود بهره مند شود.
د- نرخ صفر مالیاتی و مشوقهای موضوع این ماده شامل درآمد واحدهای تولیدی و معدنی مستقر در شعاع یکصد و بیست کیلومتری مرکز استان تهران و پنجاه کیلومتری مرکز استان اصفهان و سی کیلومتری مراکز سایر استانها و شهرهای دارای بیش از سیصد هزار نفر جمعیت براساس آخرین سرشماری نفوس و مسکن نمیشود.
واحدهای تولیدی فناوری اطلاعات با تأیید وزارتخانههای ذیربط و معاونت علمی و فناوری رئیسجمهور در هر حال از امتیاز این ماده برخوردار میباشند. همچنین مالیات واحدهای تولیدی و معدنی مستقر در کلیه مناطق ویژه اقتصادی و شهرکهای صنعتی به استثنای مناطق ویژه اقتصادی و شهرکهای مستقر در شعاع یکصد و بیست کیلومتری مرکز استان تهران با نرخ صفر محاسبه می شود و از مشوقهای مالیاتی موضوع این ماده برخوردار میباشند.
درخصوص مناطق ویژه اقتصادی و شهرکهای صنعتی یا واحدهای تولیدی که در محدوده دو یا چند استان یا شهر قرار میگیرند، ملاک تعیین محدوده به موجب آییننامهای است که حداکثر سه ماه پس از تصویب این قانون با پیشنهاد مشترک وزارتخانههای صنعت، معدن و تجارت و امور اقتصادی و دارایی و سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور و سازمان حفاظت محیطزیست تهیه و به تصویب هیأت وزیران میرسد.
ذ- فهرست مناطق کمتر توسعهیافته شامل استان، شهرستان، بخش و دهستان در سه ماهه اول در هر برنامه پنجساله، توسط سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی با لحاظ شاخصهای نرخ بیکاری و سرمایهگذاری در تولید تهیه میشود و به تصویب هیأت وزیران میرسد و تا ابلاغ فهرست جدید، فهرست برنامه قبلی معتبر میباشد. تاریخ شروع فعالیت با تأیید مراجع قانونی ذیربط، مناط اعتبار برای احتساب مشوقهای مناطق کمترتوسعهیافته است.
توضیحات: لیست مناطق کمتر توسعه یافته را می توانید از سایت سازمان مالیاتی کشور به نشانی www.intamedia.ir دانلود کنید.
ر- کلیه تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی که قبل از اجرای اینماده پروانه بهرهبرداری از مراجع قانونی ذیربط أخذ کرده باشند تا مدت شش سال پس از تاریخ لازمالاجرا شدن این ماده از پرداخت پنجاهدرصد (50%) مالیات بر درآمد ابرازی معاف میباشند. حکم این بند نسبت به درآمد حاصل از اعزام گردشگر به خارج از کشور مجری نیست.
توضیحات: قانون گذار در اینجا ذکر کرده که حتی اگر برای تاسیسات ایرانگردی و جهانگردی پروانه بهره برداری صادر شده تا حداکثر 6 سال بعد از تصویب شدن لازم الجرا میشود و باید طبق این ماده عمل کرد.
ز- صددرصد (100%) درآمد ابرازی دفاتر گردشگری و زیارتی دارای مجوز از مراجع قانونی ذیربط که از محل جذب گردشگران خارجی یا اعزام زائر به عربستان، عراق و سوریه تحصیل شده باشد با نرخ صفر مالیاتی مشمول مالیات میباشد.
توضیحات: دفاتر گردشگری و زیارتی دارای مجوز که به کشورهای زیارتی ذکر شده اعزام می کنند یا گردشگر خارجی را جذب می کنند تمام مالیات ابرازی آنها با نرخ صفر درصد محاسبه می شود.
ژ- مالیات با نرخ صفر موضوع این قانون صرفا شامل درآمد ابرازی به جز درآمدهای کتمانشده میباشد. این حکم در مورد کلیه احکام مالیاتی با نرخ صفر منظور در این قانون و سایر قوانین مجری است.
توضیحات: وقتی قانون گذار می گوید مالیات به نرخ صفر به شرط آنکه کتمان درآمدی در کار نباشد و این بند برای تمام ماده های این قانون به همین منوال است.
س- معادل هزینه های تحقیقاتی و پژوهشی اشخاص حقوقی خصوصی و تعاونی در واحدهای تولیدی و صنعتی دارای پروانه بهرهبرداری از وزارتخانههای ذیربط که در قالب قرارداد منعقده با دانشگاهها یا مراکز پژوهشی و آموزش عالی دارای مجوز قطعی از وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که در چهارچوب نقشه جامع علمی کشور انجام می شود، مشروط بر اینکه گزارش پیشرفت سالانه آن بهتصویب شورای پژوهشی دانشگاهها و یا مراکز تحقیقاتی مربوطه برسد و ناخالص درآمد ابرازی حاصل از فعالیتهای تولیدی و معدنی آنها کمتر از ده میلیارد (10,000,000,000) ریال نباشد، حداکثر به میزان دهدرصد (10%) مالیات ابرازی سال انجام هزینه مذکور بخشوده میشود. معادل مبلغ منظورشده به حساب مالیات اشخاص مذکور، بهعنوان هزینه قابل قبول مالیاتی پذیرفته نخواهد شد.
توضیحات: این جا یک نکته خیلی مهم وجود دارد و در قانون گفته شده که هزینه هایی که از طریق اشخاص حقوقی در واحدهای تولیدی و صنعتی که در قالب قرارداد با دانشگاه ها و مراکز پژوهشی دارای مجوز انجام شود به شرط انکه گزارش پیشرفت سالانه به تصویب برسد و ناخالص درآمد ابرازی کمتر از 10 میلیارد ریال نباشد، حداکثر به میزان 10% بخشوده می شود.
برای تایید هزینه های تحقیقاتی پژوهشی موارد زیر الزامی است:
- فهرست طرح های در دست اجرا به سازمان امور مالیاتی ارسال شده باشد
- طرح تحقیقاتی منحصرا مربوط به فعالیت موسسه و در راستای تحصیل درآمد موسسه باشد.
- اسناد و مدارک مثبته انجام طرح به انضمام ریز هزینه ها به دارایی ارسال شود.
دستورالعمل اجرائی این بند با پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور بهتصویب وزرای امور اقتصادی و دارایی، صنعت، معدن و تجارت، علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی میرسد.
تبصره 1- کلیه معافیت¬های مالیاتی و محاسبه با نرخ صفر مالیاتی مازاد بر قوانین موجود مذکور در این ماده از ابتدای سال 1395 اجراء میشود.
توضیحات: تمام معافیت هایی که در این قانون با نرخ صفر آمده از ابتدای سال 95 قابل اجرا می باشد.
تبصره 2- آییننامه اجرائی موضوع این ماده و بندهای آن حداکثر ظرف مدت ششماه پس از ابلاغ قانون توسط وزارتخانه های امور اقتصادی و دارایی و صنعت، معدن و تجارت با همکاری سازمان امور مالیاتی کشور تهیه می شود و به تصویب هیأتوزیران میرسد.
