نمونه سوالات آزمون مشاوران رسمی مالیاتی ۱۴۰۵ با پاسخ تشریحی

سؤال‌های آزمون مشاوران رسمی مالیاتی یک ویژگی مشترک دارند: تقریباً هیچ‌کدام مفهومی نیستند. همه از حکم مشخص یک ماده یا بخشنامه می‌پرسند، و بیشترشان یک عدد یا یک استثنا را هدف گرفته‌اند. کسی که قانون را کلی خوانده و جزئیاتش را رد کرده، دقیقاً همین‌جا نمره از دست می‌دهد.

در این صفحه نه نمونه سؤال واقعی از بانک سؤال شبیه‌ساز، با پاسخ تشریحی و ارجاع به ماده گذاشته‌ایم؛ از پنج بخشی که بیشترین سهم را در آزمون دارند.

بخش مالیات‌های مستقیم و سایر قوانین

۱) چه کسانی نمی‌توانند وکیل مؤدی شوند؟

سؤال: کدام گروه نمی‌توانند به‌عنوان وکیل مؤدیان مراجعه کنند؟

۱) کارمندان وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان امور مالیاتی در دوران خدمت یا آمادگی به خدمت
۲) مدیران مالی اشخاص حقوقی
۳) مشاوران رسمی مالیاتی و حسابداران رسمی
۴) وکلا و کارشناسان رسمی دادگستری

پاسخ: گزینه ۱. طبق ماده ۱۷۱ قانون مالیات‌های مستقیم، کارمندان وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان امور مالیاتی «در دوره خدمت یا آمادگی به خدمت» نمی‌توانند به‌عنوان وکیل یا نماینده مؤدیان مراجعه کنند. توجه کن که قید زمانی «در دوره خدمت یا آمادگی به خدمت» بخشی از حکم است، نه توضیح اضافه.

۲) جایزه خوش‌حسابی ماده ۱۸۹ و درآمد کتمان‌شده

سؤال: اگر مؤدی حائز استفاده از مزایای ماده ۱۸۹ باشد ولی بعداً کتمان درآمد احراز شود، تکلیف چیست؟

۱) در هر صورت قابل مطالبه نخواهد بود
۲) صرفاً مالیات درآمد کتمان‌شده قابل مطالبه است
۳) صرفاً جایزه اعطاشده مطالبه می‌شود
۴) علاوه بر مطالبه مالیات درآمد کتمان‌شده، جایزه اعطاشده نیز به موجب برگ تشخیص متمم یا برگ قطعی اصلاحی مطالبه خواهد شد

پاسخ: گزینه ۴. جایزه خوش‌حسابی ماده ۱۸۹ به مؤدیانی تعلق می‌گیرد که دفاتر و مالیاتشان مورد قبول بوده و بدون مراجعه به هیئت‌ها مالیات را پرداخته‌اند. اگر بعداً کتمان درآمد ثابت شود، هر دو مطالبه می‌شوند: هم مالیات درآمد کتمان‌شده و هم جایزه‌ای که قبلاً داده شده. الگوی «هر دو، نه یکی» در این آزمون پرتکرار است.

بخش مالیات بر ارزش افزوده

۳) مأخذ مالیات پیمانکار تأمین نیروی انسانی

سؤال: در یک پیمان تأمین نیروی انسانی، حقوق پرداختی ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال است که کارفرما مستقیماً پرداخت کرده و به تأیید سازمان بیمه‌گر رسیده. مالیات بر ارزش افزوده چقدر است؟

پاسخ: حقوق و دستمزدی که کارفرما مستقیم و بی‌واسطه پرداخت می‌کند و به تأیید سازمان بیمه‌گر می‌رسد، از مأخذ مالیات پیمانکار خارج می‌شود. یعنی مالیات فقط روی بخش کارمزد پیمانکار حساب می‌شود، نه روی کل مبلغ قرارداد. این نکته در پرونده‌های واقعی پیمانکاری تأمین نیرو، یکی از پرتکرارترین موضوعات اختلاف است.

۴) عوارض سبز و واحدهای معاف

سؤال: آیا واحد آلاینده‌ای که کالایش معاف است یا صادرات می‌کند، مشمول عوارض سبز می‌شود؟

پاسخ: بله. طبق ماده ۲۷ قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده، حکم عوارض سبز بر کلیه واحدهای آلاینده جاری است؛ اعم از معاف، صادراتی، و مستقر در مناطق آزاد و ویژه. معاف‌بودن کالا یا صادراتی‌بودن فروش، واحد را از عوارض آلایندگی معاف نمی‌کند. دلیلش هم روشن است: مبنای این عارضه، آلایندگی است نه فروش.

بخش پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان

۵) شناسه کالا در الگوی صادرات

سؤال: در صورتحساب الکترونیکی با الگوی صادرات، از چه شناسه کالا/خدمتی استفاده می‌شود؟

۱) شناسه دریافتی از سامانه شناسه کالا با درج نرخ ارزش افزوده صفر
۲) شناسه دریافتی از سامانه شناسه کالا با درج نرخ ۹ درصد
۳) شناسه دریافتی از وزارت صمت بدون درج نرخ
۴) شناسه دریافتی از وزارت صمت با درج نرخ صفر یا ۹ درصد

پاسخ: گزینه ۱. کالای صادراتی مشمول نرخ صفر است و شناسه کالا/خدمت باید از سامانه رسمی شناسه کالا دریافت و همراه با درج نرخ صفر ثبت شود. دو متغیر در این سؤال وجود دارد (مرجع صدور شناسه و نرخ) و گزینه‌های انحرافی هر بار یکی را درست و دیگری را غلط می‌آورند.

۶) تأیید صورتحساب توسط خریدار یا تأیید سیستمی

سؤال: صورتحساب‌های الکترونیکی ثبت‌شده در سامانه مؤدیان، از حیث احکام قانون ارزش افزوده، بسته به نوع تأیید چه تفاوتی دارند؟

پاسخ: هیچ تفاوتی ندارند. از منظر احکام قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۴۰۰، «تأیید صورتحساب توسط خریدار» و «تأیید سیستمی»؛ که در اثر بی‌واکنش ماندن خریدار در مهلت مقرر حاصل می‌شود؛ اثر یکسانی دارند. این سؤال دقیقاً روی تصور رایج غلط سوار شده که تأیید سیستمی اعتبار کمتری دارد.

بخش حسابداری، حسابرسی و آیین‌نامه ۲۱۹

۷) تداوم فعالیت در واحدهای کوچک

سؤال: طبق استاندارد حسابرسی ۵۷۰، کدام شرایط در واحدهای تجاری کوچک برای تداوم فعالیت اهمیت ویژه دارد؟

پاسخ: خطر توقف پشتیبانی بانک‌ها و حامیان مالی، همراه با خطر از دست دادن تأمین‌کننده اصلی، مشتری اصلی، کارکنان کلیدی یا حق استفاده از مجوز و پروانه فعالیت. نکته این است که گزینه‌های انحرافی هر بار یک عامل کلان (نرخ ارز، تورم، تغییر سهامداران) را پیش می‌کشند، در حالی که استاندارد از مجموعه‌ای از وابستگی‌های خرد حرف می‌زند که ویژگی واحدهای کوچک است.

۸) دستورالعمل حسابرسی مالیاتی

سؤال: دستورالعمل تبیین انواع و ترتیبات حسابرسی مالیاتی به چه شماره‌ای و در اجرای کدام ماده آیین‌نامه موضوع ماده ۲۱۹ ابلاغ شده است؟

پاسخ: شماره ۲۰۰/۹۹/۵۲۲ مورخ ۱۳۹۹/۱۱/۲۷، در اجرای ماده ۴۴ آیین‌نامه. این دستورالعمل ناظر بر مواد ۲۹ و ۴۱ آیین‌نامه است و همین باعث می‌شود گزینه‌های انحرافی همان اعداد ۲۹ و ۴۱ را به‌عنوان «ماده مبنای ابلاغ» جا بزنند. فرق «موضوع دستورالعمل» با «مبنای ابلاغ» کلید این سؤال است.

۹) درآمد اشخاص حقوقی خارجی

سؤال: درآمد اشخاص حقوقی خارجی مقیم خارج که با معرفی بانک مرکزی و موافقت وزیر امور اقتصادی و دارایی بابت تأمین مالی به اشخاص ایرانی حاصل می‌شود، چه حکمی دارد؟

پاسخ: طبق ماده ۴۱ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مشمول مالیات نیست. چون معافیت برقرار است، اصلاً نوبت به مواد ۱۰۶ و ۱۰۷ نمی‌رسد. توجه کن که این معافیت مشروط است: معرفی بانک مرکزی و موافقت وزیر، هر دو باید باشند.

الگویی که در این نه سؤال دیدی

هر نه سؤال یک ساختار مشترک داشتند: یک حکم قانونی، یک استثنا یا قید، و گزینه‌هایی که همان قید را حذف یا جابه‌جا کرده‌اند. سه قاعده تست‌زنی از این ساختار بیرون می‌آید:

اول، قیدهای زمانی و شرطی را جدی بگیر. «در دوره خدمت یا آمادگی به خدمت» بخشی از حکم بود، نه توضیح.

دوم، وقتی دو حالت مطرح است، احتمال «هر دو» را بررسی کن. در سؤال ماده ۱۸۹، پاسخ درست هر دو را جمع کرد.

سوم، مبنای حکم را پیدا کن. در سؤال عوارض سبز، مبنا آلایندگی بود نه فروش؛ و همین یک تشخیص، جواب را روشن کرد.

سهم هر بخش را یادت باشد

آزمون ۱۲۰ سؤال در ۱۵۰ دقیقه است و توزیعش برابر نیست: احکام مالیات‌های مستقیم ۳۷ سؤال، ارزش افزوده ۲۳، حسابداری و حسابرسی ۲۰، قوانین تجارت و مدنی و محاسبات عمومی ۲۰، پایانه‌ها و سامانه مؤدیان ۱۰، و حسابداری مالیاتی و آیین‌نامه ۲۱۹ ده سؤال.

شرح کامل شرایط، وضعیت فراخوان ۱۴۰۵ و امتیازهای عضویت را در راهنمای آزمون مشاوران رسمی مالیاتی ۱۴۰۵ نوشته‌ایم.

تمرین با بانک سؤال

شبیه‌ساز آزمون مشاوران رسمی مالیاتی همان شش بخش را با همان نسبت سؤال اجرا می‌کند و کارنامه تحلیلی می‌دهد. پاسخ هر سؤال هم با ارجاع به ماده است، مثل نه نمونه بالا.