استهلاک مالیاتی چیست؟
داراییهایی مانند ساختمان، ماشینآلات، خودرو و تجهیزات بهمرور فرسوده میشوند و ارزششان کم میشود. قانون اجازه میدهد بهای این داراییها را بهجای یک سال، طی چند سال بهعنوان هزینهٔ قابلقبول مالیاتی در دفاتر ثبت کنید؛ به این کار «استهلاک» میگویند. جدول ماده ۱۴۹ مشخص میکند هر دارایی با چه روشی و در چه مدتی مستهلک میشود.
روشهای استهلاک در جدول ماده ۱۴۹
- خط مستقیم: بهای دارایی بهطور مساوی روی سالهای عمر مفید پخش میشود. مثلاً دارایی با مدت ۱۰ سال، هر سال یکدهم بهایش مستهلک میشود.
- نزولی: استهلاک با یک درصد ثابت روی مانده محاسبه میشود؛ در سالهای اول بیشتر و در سالهای بعد کمتر است.
- کل در سال اول: بهای دارایی بهطور کامل در همان سال اول بهعنوان هزینه پذیرفته میشود.
چطور نرخ استهلاک دارایی خود را پیدا کنید؟
نام یا بخشی از شرح دارایی را در کادر جستوجوی همین جدول بنویسید (مثلاً «ساختمان» یا «خودرو») تا ردیف مربوط نشان داده شود. میتوانید با فیلتر «عنوان گروه» و «روش استهلاک» هم فهرست را محدود کنید. مقدار ستون «مدت / نرخ» همان چیزی است که برای محاسبهٔ استهلاک به آن نیاز دارید.
نکات مهم مالیاتی
- استهلاک از زمانی شروع میشود که دارایی آمادهٔ بهرهبرداری باشد؛ اگر در طول سال خریداری شود، استهلاک سال اول به نسبت ماههای استفاده محاسبه میشود.
- زمین مشمول استهلاک نمیشود، چون ارزش آن با گذشت زمان از بین نمیرود.
- برای بعضی داراییها (مانند فرودگاهها، سدها و برخی داراییهای زیستی) نرخ ثابت در آییننامه نیامده و در ستون «مدت / نرخ» عبارت «نرخ نامشخص در متن» دیده میشود؛ در این موارد باید به شرح کامل همان ردیف مراجعه کنید.
- هزینهٔ استهلاک تنها زمانی از نظر مالیاتی پذیرفته میشود که مطابق روش و مدت همین جدول ثبت شده باشد.
برای محاسبهٔ سریع مبلغ استهلاک سالانهٔ هر دارایی میتوانید از ماشینحساب استهلاک راوی حساب استفاده کنید.
