آیین نامه اجرایی ماده (34) اصلاحی قانون مالیات های مستقیم مصوب 1394

ماده 1ـ در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

الف ـ قانون: قانون مالیات‏‌های مستقیم و اصلاحیه‏‌های بعدی آن.

ب ـ اداره امور مالیاتی صلاحیت‏دار: اداره امور مالیاتی که آخرین اقامتگاه متوفی در محدوده آن واقع شده است.

ج ـ اقامتگاه: به ترتیب مقرر در قانون مدنی.

د ـ مؤدّی: اشخاص موضوع صدر ماده (26) قانون (وراث متوفی (منفرداً یا مجتمعاً) یا ولی یا امین یا قیم یا نماینده قانونی آنها).

هـ ـ تابعیت: به ترتیب مقرر در قانون مدنی.

وـ سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور.

ماده 2 ـ اشخاص مذکور در ماده (34) قانون، تکلیفی درخصوص دریافت گواهی موضوع این آیین­‌نامه از مؤدّیانی که حسب ماده (26) قانون نسبت به تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر قانونی اقدام کرده‌­اند و گواهی‌های موضوع ماده فوق را در خصوص اموال و دارایی‌های متوفی دریافت کرده‌­اند، برای همان اموال و دارایی ها ندارند.

تبصره ـ در مواردی که در اجرای بند (ب) ماده (26) قانون، بخشی از ارزش یک مال پس از کسر دیون محقق، واجبات مالی و عبادی و هزینه کفن و دفن، مشمول مالیات نشود، باقیمانده آن مال به نسبت ارزش کل مال مزبور در زمان فوت، به مأخذ و نرخ‌های بندهای (1) تا (5) ماده (17) قانون مشمول مالیات خواهد بود.

ماده 3ـ مؤدیانی که حسب ماده (26) قانون نسبت به تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر قانونی اقدام نکرده‌اند، مکلفند قبل از دریافت یا انتقال و یا ثبت اموال و دارایی‏‌های فوق، گواهی موضوع ماده (34) قانون را دریافت نمایند. حکم این ماده در مورد مؤدیانی که گواهی موضوع ماده مذکور را برای تمام یا قسمتی از اموال و دارایی‏‌های متوفی دریافت نکرده‌‏اند نیز جاری است.

تبصره 1ـ مؤدیان ‏باید نسبت به تسلیم گواهی حصر وراثت برای دریافت گواهی موضوع ماده (34) قانون اقدام نمایند. در صورتی که گواهی مذکور از طریق مراجع ذی‏ربط به سازمان ارسال شده باشد، نیاز به تسلیم مجدد آن توسط مؤدی نمی‏‌باشد.

تبصره 2ـ اشخاص موضوع تبصره (3) ماده (17) قانون، مکلف به ارائه تأییدیه اداره کنسولی وزارت امورخارجه برای تعیین تابعیت وراث و متوفی می ‏باشند.

هيأت وزيران در جلسه 15 /1 /1395 به پيشنهاد شماره 210229 مورخ 10 /11 /1394 وزارت امور اقتصادي و دارايي و به استناد تبصره (2) ماده (34) اصلاحي قانون ماليات هاي مستقيم- مصوب 1394- آيين نامه اجرايي ماده ياد شده را به شرح زير تصويب كرد :

ماده 1- در اين آيين نامه اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند :

الف- قانون: قانون ماليات هاي مستقيم و اصلاحيه هاي بعدي آن.

ب- اداره امور مالياتي صلاحيت دار: اداره امور مالياتي كه آخرين اقامتگاه متوفي در محدوده آن واقع شده است.

ج- اقامتگاه: به ترتيب مقرر در قانون مدني.

د- مؤدي: اشخاص موضوع صدر ماده (26) قانون (وراث متوفي (منفرداً يا مجتمعاً) يا ولي يا امين يا قيم يا نماينده قانوني آنها).

هـ- تابعيت: به ترتيب مقرر در قانون مدني.

و- سازمان: سازمان امور مالياتي كشور.

ماده 2- اشخاص مذكور در ماده (34) قانون، تكليفي در خصوص دريافت گواهي موضوع اين آيين نامه از مؤدياني كه حسب ماده (26) قانون نسبت به تسليم اظهارنامه مالياتي در موعد مقرر قانوني اقدام كرده اند و گواهي هاي موضوع ماده فوق را در خصوص اموال و دارايي هاي متوفي دريافت كرده اند، براي همان اموال و دارايي ها ندارند.

تبصره- در مواردي كه در اجراي بند (ب) ماده (26) قانون، بخشي از ارزش يك مال پس از كسر ديون محقق، واجبات مالي و عبادي و هزينه كفن و دفن، مشمول ماليات نشود، باقيمانده آن مال به نسبت ارزش كل مال مزبور در زمان فوت، به مأخذ و نرخ هاي بند هاي (1) تا (5) ماده (17) قانون مشمول ماليات خواهد بود.

ماده 3- مؤدياني كه حسب ماده (26) قانون نسبت به تسليم اظهارنامه مالياتي در موعد مقرر قانوني اقدام نكرده اند، مكلفند قبل از دريافت يا انتقال و يا ثبت اموال و دارايي هاي فوق، گواهي موضوع ماده (34) قانون را دريافت نمايند. حكم اين ماده در مورد مؤدياني كه گواهي موضوع ماده مذكور را براي تمام يا قسمتي از اموال و دارايي هاي متوفي دريافت نكرده اند نيز جاري است.

تبصره 1- مؤديان بايد نسبت به تسليم گواهي حصر وراثت براي دريافت گواهي موضوع ماده (34) قانون اقدام نمايند. در صورتي كه گواهي مذكور از طريق مراجع ذي ربط به سازمان ارسال شده باشد، نياز به تسليم مجدد آن توسط مؤدي نمي باشد.

تبصره 2- اشخاص موضوع تبصره (3) ماده (17) قانون، مكلف به ارايه تأييديه اداره كنسولي وزارت امورخارجه براي تعيين تابعيت وراث و متوفي مي باشند.

ماده 4- در اجراي ماده (39) قانون و تبصره آن، چنانچه حسب رسيدگي اداره امور مالياتي صلاحيت دار، به اشخاص مذكور در اين ماده مالياتي تعلق نگيرد و يا ماليات متعلق را پرداخت كرده باشند، اداره امور مالياتي صلاحيت دار مكلف است بنا به درخواست متقاضي، گواهي موضوع ماده (34) قانون را صادر كند.

ماده 5- اشخاص مذكور در ماده (34) قانون، مطابق حكم ماده مذكور مجاز نخواهند بود قبل از أخذ گواهي پرداخت ماليات مذكور در اين آيين نامه و يا گواهي موضوع بند (ج) ماده (26) قانون، اموال و دارايي هاي متوفي را به وراث يا موصي له تسليم كنند و يا به نام آنها ثبت يا تقسيم و يا معاملاتي راجع به اموال و دارايي هاي مزبور انجام دهند.

تبصره- اموال موضوع بندهاي (1) و (2) و (3) و (4) ماده (24) قانون، مشمول مقررات اين آيين نامه نخواهند بود.

ماده 6- اداره امور مالياتي صلاحيت دار موظف است در صورت تخلف اشخاص مذكور در ماده (34) قانون (به استثناي اشخاص موضوع بندهاي (2) و (6) ماده (34) و اشخاص موضوع بندهاي (1) و (2) ماده (2) قانون) با توجه به مسئوليت تضامني آنان با مؤدي، طبق مقررات اين قانون نسبت به مطالبه ماليات و جرايم متعلقه از آنان اقدام كند.

تبصره- سازمان در صورتي كه به مواردي از عدم ارسال حكم يا انتقال اموال بدون اخذ مفاصاحساب مالياتي از سوي محاكم دادگستري، ادارات اجراي احكام دادگستري، ادارات ثبت اسناد و املاك كشور، سازمان اوقاف و امور خيريه و اداره سرپرستي صغار و محجورين، صندوق هاي دادگستري، صندوق هاي ادارات ثبت اسناد و املاك كشور و اشخاص موضوع بند هاي (1) و (2) ماده (2) قانون برخورد نمايد، موظف است تخلف كاركنان مقصر و شركا و معاونان آنها را براي اعمال مجازات هاي موضوع اين ماده به دستگاه اجرايي ذي ربط و مراجع قضايي حسب مورد گزارش و يا اقامه دعوا كند.

ماده 7- اشخاص مذكور در ماده (34) قانون مكلفند در صورت استعلام سازمان يا اداره امور مالياتي صلاحيت دار، مشخصات اموال و دارايي هاي متوفي نزد خود را به سازمان يا اداره مذكور حسب مورد اعلام كنند.

ماده 8- در موارد درخواست گواهي موضوع ماده (34) قانون، اداره امور مالياتي موظف است پس از بررسي و رسيدگي هاي لازم نتيجه رسيدگي را در قالب كاربرگي (فرمي) كه حداقل در برگيرنده اطلاعات هويتي، نوع و ارزش اموال و دارايي ها، نرخ و مبلغ ماليات متعلق باشد به مؤدي ابلاغ و در صورت پرداخت ماليات، گواهي موضوع ماده مذكور را جهت ارايه به مرجع ذي ربط صادر كند.

ماده 9- گواهي موضوع ماده (34) قانون توسط اداره امور مالياتي صلاحيت دار براي هر يك از اموال و دارايي ها به تفكيك به صورت موردي و ظرف مدت يك هفته پس از پرداخت ماليات متعلق صادر خواهد شد.

ماده 10- اعتبار گواهي موضوع ماده (34) قانون حسب مورد تا تاريخ تحويل، ثبت، انتقال و يا معامله اموال و دارايي براي ذي نفع يا ذي نفعان مندرج در گواهي مذكور مي باشد.

ماده 11- در مواردي كه مؤدي در اجراي مقررات ماده (26) قانون، نسبت به تسليم اظهارنامه در موعد مقرر قانوني اقدام كرده باشد، در موارد درخواست صدور گواهي موضوع ماده (34) قانون چنانچه مال و دارايي مورد نظر در اظهارنامه و يا رسيدگي اداره امور مالياتي در اجراي ماده (26) قانون منظور نشده باشد، ابتدا بايد نسبت به اصلاح رسيدگي و ارزيابي اموال و دارايي ها و گواهي صادره در اجراي ماده مذكور اقدام و سپس ماليات متعلق با رعايت مقررات ماده (17) قانون تعيين شود.

ماده 12- سپرده ها و سودهاي متعلق متوفي نزد بانك ها و اشخاص موضوع تبصره ماده (145) قانون، به نرخ بند (1) ماده (17) قانون و سپرده ها و سودهاي متعلق متوفي نزد ساير اشخاص به نرخ مذكور در بند (3) ماده (17) قانون تحت عنوان ساير اموال و دارايي مشمول ماليات است.

ماده 13- چنانچه در خصوص ميزان ماليات مشخصه بين مؤدي و اداره امور مالياتي اختلاف باشد، پس از پرداخت ماليات تعيين شده، ضمن صدور گواهي موضوع ماده (34) قانون، اعتراض مؤدي قابل طرح در مراجع حل اختلاف مالياتي موضوع مواد (216)، (238)، (244)، (247)، (251) و (251) مكرر قانون مي باشد. در صورتي كه طبق رأي قطعي مراجع مذكور، مشخص شود مالياتي اضافه پرداخت شده است، اضافه پرداختي ماليات با رعايت مقررات مسترد خواهد شد.

ماده 14- در مواردي كه مؤدي بدون انتقال اموال و دارايي متوفي به نام خود، قصد انتقال اموال و دارايي به اشخاص ثالث يا وراث ديگر را داشته باشد، علاوه بر پرداخت ماليات موضوع فصل ماليات بر ارث و صدور گواهي موضوع ماده (34) قانون، مطابق مقررات مربوط مشمول ماليات نقل و انتقال مربوط به آن اموال و دارايي ها نيز مي باشد.

ماده 15- چنانچه قبل از تحويل و يا انتقال اموال و دارايي هاي متوفي به وراث، يكي يا تعدادي از ورثه فوت شوند، در اين حالت با توجه به مقررات اين آيين نامه و آيين نامه موضوع ماده (26) قانون، كليه اقدامات براي دو يا چند متوفي به صورت جداگانه انجام و محاسبه مي شود.

ماده 16- نمونه كاربرگ (فرم) گواهي هاي موضوع ماده (34) قانون، توسط سازمان تهيه و در اختيار متقاضيان قرار مي گيرد.

ماده 4ـ در اجرای ماده (39) قانون و تبصره آن، چنانچه حسب رسیدگی اداره امور مالیاتی صلاحیتدار، به اشخاص مذکور در این ماده مالیاتی تعلق نگیرد و یا مالیات متعلق را پرداخت کرده باشند، اداره امور مالیاتی صلاحیتدار مکلف است بنا به درخواست متقاضی، گواهی موضوع ماده (34) قانون را صادر کند.

ماده 5ـ اشخاص مذکور در ماده (34) قانون، مطابق حکم ماده مذکور مجاز نخواهند بود قبل از اخذ گواهی پرداخت مالیات مذکور در این آیین‌نامه و یا گواهی موضوع بند (ج) ماده (26) قانون، اموال و دارایی‏‌های متوفی را به وراث یا موصی‏‌له تسلیم کنند و یا به نام آنها ثبت یا تقسیم و یا معاملاتی راجع به اموال و دارایی‏ های مزبور انجام دهند.

تبصره ـ اموال موضوع بندهای (1) و (2) و (3) و (4) ماده (34) قانون، مشمول مقررات این آیین‌نامه نخواهند بود.

ماده 6ـ اداره امور مالیاتی صلاحیتدار موظف است در صورت تخلف اشخاص مذکور در ماده (34) قانون (به استثنای اشخاص موضوع بندهای (2) و (6) ماده (34) و اشخاص موضوع بندهای (1) و (2) ماده (2) قانون) باتوجه به مسئولیت تضامنی آنان با مؤدی، طبق مقررات این قانون نسبت به مطالبه مالیات و جرایم متعلقه از آنان اقدام کند.

تبصره ـ سازمان در صورتی‏ که به مواردی از عدم ارسال حکم یا انتقال اموال بدون اخذ مفاصاحساب مالیاتی از سوی محاکم دادگستری، ادارات اجرای احکام دادگستری، ادارات ثبت اسناد و املاک کشور، سازمان اوقاف و امورخیریه و اداره سرپرستی صغار و محجورین، صندوق­‌های دادگستری، صندوق‌‏های ادارات ثبت اسناد و املاک کشور و اشخاص موضوع بندهای (1) و (2) ماده (2) قانون برخورد نماید، موظف است تخلف کارکنان مقصر و شرکا و معاونان آنها را برای اعمال مجازات‌های موضوع این ماده به دستگاه اجرایی ذی‏ربط و مراجع قضایی حسب مورد گزارش و یا اقامه دعوا کند.

ماده 7ـ اشخاص مذکور در ماده (34) قانون مکلفند در صورت استعلام سازمان یا اداره امور مالیاتی صلاحیت‏دار، مشخصات اموال و دارایی‏ های متوفی نزد خود را به سازمان یا اداره مذکور حسب مورد اعلام کنند.

ماده 8ـ در موارد درخواست گواهی موضوع ماده (34) قانون، اداره امور مالیاتی موظف است پس از بررسی و رسیدگی‏‌های لازم نتیجه رسیدگی را در قالب کاربرگی (فرمی) که حداقل دربرگیرنده اطلاعات هویتی، نوع و ارزش اموال و دارایی‏‌ها، نرخ و مبلغ مالیات متعلق باشد به مؤدّی ابلاغ و در صورت پرداخت مالیات، گواهی موضوع ماده مذکور را جهت ارایه به مرجع ذی‏ربط صادر کند.

ماده 9ـ گواهی موضوع ماده (34) قانون توسط اداره امور مالیاتی صلاحیت‏دار برای هر یک از اموال و دارایی‌ها به تفکیک به صورت موردی و ظرف مدت یک هفته پس از پرداخت مالیات متعلق صادر خواهد شد.

ماده 10ـ اعتبار گواهی موضوع ماده (34) قانون حسب مورد تا تاریخ تحویل، ثبت، انتقال و یا معامله اموال و دارایی برای ذی‌نفع یا ذی‌نفعان مندرج در گواهی مذکور می‌‏باشد.

ماده 11ـ در مواردی که مودی در اجرای مقررات ماده (26) قانون، نسبت به تسلیم اظهارنامه در موعد مقرر قانونی اقدام کرده باشد، در موارد درخواست صدور گواهی موضوع ماده (34) قانون چنانچه مال و دارایی مورد نظر در اظهارنامه و یا رسیدگی اداره امور مالیاتی در اجرای ماده (26) قانون منظور نشده باشد، ابتدا ‏باید نسبت به اصلاح رسیدگی و ارزیابی اموال و دارایی‌ها و گواهی صادره در اجرای ماده مذکور اقدام و سپس مالیات متعلق با رعایت مقررات ماده (17) قانون تعیین شود.

ماده 12ـ سپرده‌ها و سودهای متعلق متوفی نزد بانک‏ها و اشخاص موضوع تبصره ماده (145) قانون، به نرخ بند (1) ماده (17) قانون و سپرده‏‌ها و سودهای متعلق متوفی نزد سایر اشخاص به نرخ مذکور در بند (3) ماده (17) قانون تحت عنوان سایر اموال و دارایی مشمول مالیات است.

ماده 13- چنانچه در خصوص ميزان ماليات مشخصه بين مؤدي و اداره امور مالياتي اختلاف باشد، پس از پرداخت ماليات تعيين‌شده، ضمن صدور گواهي موضوع ماده (34) قانون، اعتراض مؤدي قابل طرح در مراجع حل اختلاف مالياتي موضوع مواد (216)، (238)، (244)، (247)، (251) و (251) مكرر قانون مي باشد. در صورتي كه طبق رأي قطعي مراجع مذكور، مشخص شود مالياتي اضافه پرداخت شده است، اضافه پرداختي ماليات با رعايت مقررات مسترد خواهد شد.

ماده 14ـ در مواردی که مؤدی بدون انتقال اموال و دارایی متوفی به نام خود، قصد انتقال اموال و دارایی به اشخاص ثالث یا وراث دیگر را داشته باشد، علاوه بر پرداخت مالیات موضوع فصل مالیات بر ارث و صدور گواهی موضوع ماده (34) قانون، مطابق مقررات مربوط مشمول مالیات نقل و انتقال مربوط به آن اموال و دارایی‌‏ها نیز می‏‌باشد.

ماده 15ـ چنانچه قبل از تحویل و یا انتقال اموال و دارایی‏‌های متوفی به وراث، یکی یا تعدادی از ورثه فوت شوند، در این حالت با توجه به مقررات این آیین­‌نامه و آیین­ نامه موضوع ماده (26) قانون، کلیه اقدامات برای دو یا چند متوفی به صورت جداگانه انجام و محاسبه می‏‌شود.

ماده 16ـ نمونه کاربرگ (فرم) گواهی‌‏های موضوع ماده (34) قانون، توسط سازمان تهیه و در اختیار متقاضیان قرار می‌گیرد.